Ethio Now / ምን አዲስ

አቶ ደሳለኝ ጫኔ ከቀጥተኛ የፖለቲካ እንቅስቃሴ ራሳቸውን ማግለላቸውን አስታወቁ

ባለፉት አምስት ዓመታት የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባልና የባሕር ዳር ከተማ መራጮች ተወካይ የነበሩት ታዋቂው ተቃዋሚ ፖለቲከኛ አቶ ደሳለኝ ጫኔ፣ የፓርላማ ቆይታቸውን ማጠናቀቃቸውን ተከትሎ ከማንኛውም ቀጥተኛ የፖለቲካ እንቅስቃሴ መውጣታቸውን በይፋ ገልጸዋል። በትናንትናው ዕለት የምክር ቤቱ የሥራ ዘመን ማክተሙን ተከትሎ ውሳኔያቸውን ያሳወቁት አቶ ደሳለኝ፣ ለጊዜው በማንኛውም የፖለቲካ ፓርቲ ውስጥ በአባልነትም ሆነ በደጋፊነት እንደማይሳተፉ አስታውቀዋል።

ቀደም ሲል በዩኒቨርሲቲ መምህርነት ያገለገሉትና በፖለቲካ ጉዟቸው ወቅት ለ45 ቀናት መታሰርን ጨምሮ በርካታ ውጣ ውረዶችን ያሳለፉት ምሁሩ፣ ከ10 ዓመታት የፖለቲካ ተሳትፎ በኋላ ወደ ግሉ ዘርፍ በመግባት በሙያቸው ሀገርን ለማገልገልና ለቤተሰባቸው ጊዜ ለመስጠት መወሰናቸውን ጠቁመዋል። ይሁን እንጂ ከተቃውሞ ፖለቲካው ቢወጡም፣ በሀገራዊ የሰላም እና የብሔራዊ ውይይት ጉዳዮች ላይ በሙያቸው አስተዋጽኦ ማድረጋቸውን እንደሚቀጥሉ ገልፀዋል።

አቶ ደሳለኝ ጫኔ በዚህ ወቅት ከፖለቲካው መድረክ ለመውጣት የወሰኑት ውሳኔ ተገቢ ነው ብዬ አላምንም። በተለይም በአሁኑ ሰዓት ሀገሪቱ ያለችበትን ተጨባጭ ሁኔታና ቁጥር የሌላቸው ድምፅ አልባ ዜጎች በከፍተኛ መከራና ጭንቅ ውስጥ እንደሚገኙ እያወቅን፣ ሕዝብን ወክለው የሚታገሉ ፖለቲከኞች ይበልጥ የሚያስፈልጉበት ወቅት ላይ እንገኛለን። በእንዲህ ያለ ወሳኝ ጊዜ የሕዝብን ድምፅ በማንኛውም መንገድ ማሰማት ሲገባ፣ ከትግሉ መድረክ መራቅ ትክክለኛ ውሳኔም ሆነ አመቺ ወቅት አይደለም የሚል እምነት አለኝ።

ወይም ደሞ በቅርብ ጊዜያት አንዳንድ ተቃዋሚ ፖለቲከኞች መጀመሪያ ላይ ከፖለቲካው መድረክ የራቁ መስለው ከቆዩ በኋላ፣ በሂደት ገዢውን ፓርቲ አልያም የመንግሥትን የሥልጣን መዋቅር ሲቀላቀሉ በተደጋጋሚ የታዘብን በመሆኑ፣ የአቶ ደሳለኝም ውሳኔ ይህንን መሰል አካሄድ ለመከተል የታለመ ሊሆን ይችላል የሚል ከፍተኛ ጥርጣሬና ስጋት ይፈጥራል።
#ኢትዮጵያ #አዲስ #አብን

የሥልጣን ዘመናቸውን ለማራዘም ሕግ የሚቀይሩ የአፍሪካ መሪዎች።

በቅርቡ የዚምባብዌው ፕሬዝዳንት ኤመርሰን ምናንጋግዋ የሥልጣን ዘመናቸውን እስከ እ.አ.አ 2030 የሚያራዝም አዲስ ሕግ ማጽደቃቸውን ተከትሎ፣ ጉዳዩ በብዙዎች ዘንድ መነጋገሪያ ሆኗል።

ይሁንና ሥልጣንን ሙጥኝ ለማለት ሕገ-መንግስትንና ልዩ ልዩ ደንቦችን ማሻሻል፣ ዕድሜን ማሳበብ እንዲሁም የይስሙላ ምርጫዎችን (Sham Elections) ማካሄድ በበርካታ የአፍሪካ መሪዎች ዘንድ የተለመደ ስትራቴጂ ሆኖ ቆይቷል።

ለዚህ ማሳያ የሚሆኑ ዋና ዋና መሪዎችን ለመጥቀስ ያክል፦

👉 ኢስማኢል ኦማር ጌሌ (ጅቡቲ)
ፕሬዝዳንቱ እ.አ.አ በ2010 የሁለት ዘመን የሥልጣን ገደብን ከማስወገዳቸውም በላይ፣ እድሜያቸው ከ70 ዓመት በላይ የሆኑ እጩዎች እንዳይወዳደሩ የሚከለክለውን የሕግ አንቀጽ አስቀይረዋል። በዚህም ምክንያት ተቃዋሚዎች በከፍተኛ ሁኔታ በተገለሉበትና የይስሙላ በሆነ ምርጫ ሥልጣናቸውን አስጠብቀው ለመቀጠል ችለዋል።

👉 ዩዌሪ ሙሴቬኒ (ኡጋንዳ)
ሕግን ለሥልጣን በማመቻቸት ረገድ ግንባር ቀደም ተጠቃሽ ናቸው። በመጀመሪያ እ.አ.አ በ2005 የፕሬዝዳንትነት የዘመን ገደብን ያስነሱ ሲሆን፣ እ.አ.አ በ2017 ደግሞ እንደገና እንዳይወዳደሩ ሊያግዳቸው የነበረውን የ75 ዓመት የዕድሜ ጣሪያ ሕግ ሙሉ በሙሉ ሰርዘውታል። ምርጫዎቻቸውም በተቃዋሚዎች ማሰርና በኢንተርኔት መዘጋት የታጀቡ ናት።

👉 ዴኒ ሳሱ ንጉዌሶ (ኮንጎ ሪፐብሊክ)
ከ40 ዓመታት በላይ በሥልጣን ላይ የቆዩት እኚህ መሪ፣ እ.አ.አ በ2015 ባደረጉት የሕገ-መንግስት ማሻሻያ የሁለት ዘመን የሥልጣን ገደብንና የ70 ዓመት የዕድሜ ጣሪያን እንዲሰረዝ አድርገዋል። በ2021 የተካሄደው ምርጫም የይስሙላና ተቃዋሚዎች የረገጡበት እንደነበር ይነገራል።

👉 ፎር ግናሲንግቤ (ቶጎ)
ይህ የኛሲንግቤ ቤተሰብ ቶጎን ለአምስት አስርት ዓመታት ገዝቷል። እ.አ.አ በ2019 ሕጉን በማሻሻል የሥልጣን ዘመን መቁጠሪያውን “ዜሮ” (Reset) በማድረግ በድጋሚ እንዲወዳደሩ ሁኔታዎችን አመቻችተዋል። በቅርቡ ደግሞ ሀገሪቱን ወደ ፓርላማ ሥርዓት በመቀየር ያለ ምንም የዘመን ገደብ የካውንስል ሚኒስትሮች ፕሬዝዳንት በመሆን ዕድሜ ልካቸውን መግዛት የሚችሉበትን አዲስ ሕግ አጽድቀዋል።

👉 አልሀሰን ዋታራ (ኮትዲቯር) እና አልፋ ኮንዴ (ጊኒ)
ሁለቱም መሪዎች እ.አ.አ በ2016 እና በ2020 አዳዲስ ሕገ-መንግስታትን በማጽደቅ፣ የቀድሞው የሁለት ዘመን ገደብ በአዲሱ ሕግ ላይ አይሰራም በሚል ስሌት ለሦስተኛ ዘመን ሥልጣን ተወዳድረው አሸንፈዋል። (አልፋ ኮንዴ በ2021 በወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት መውረዳቸው ይታወሳል)።

👉 ፖል ካጋሜ (ሩዋንዳ) እና አብደል ፈታህ ኤል-ሲሲ (ግብፅ)
ካጋሜ እ.አ.አ በ2015 ባደረጉት የሕገ-መንግስት ሪፈረንደም እስከ 2034 ድረስ በሥልጣን ላይ መቆየት የሚችሉበትን ሕግ አጽድቀዋል። በተመሳሳይ የግብጹ ኤል-ሲሲ እ.አ.አ በ2019 የፕሬዝዳንትነት ዘመንን ከ4 ወደ 6 ዓመት በማሳደግ እስከ 2030 ድረስ ሥልጣን ላይ የሚቆዩበትን ሕግ አስባርቀዋል።

🤔 የእርስዎ አስተያየት ምንድነው? የአፍሪካ መሪዎች ሥልጣን ላይ ለመቆየት ሕግ ማሻሻላቸው በሀገራቱ የፖለቲካና የኢኮኖሚ እድገት ላይ ምን ዓይነት ተጽዕኖ እያሳደረ ነው ይላሉ? ሃሳብዎን በኮሜንት ያጋሩን።
#አፍሪካ #ፖለቲካ #ሕገመንግስት #ምርጫ #ዜና

የህወሓት አመራር እና የኤርትራ መንግስት የትግራይን ህዝብ “ኮላተራል” እያደረጉት ነው ሲሉ ወነጀሉ

የጠቅላይ ሚኒስትሩ የምስራቅ አፍሪካ ጉዳዮች አማካሪ ሚኒስትር ጌታቸው ረዳ፤ የህወሓት አመራር እና የኤርትራ መንግስት የራሳቸውን የፖለቲካ ህልውና ለማራዘም ሲሉ የትግራይን ህዝብ እንደ ማስያዥያ ወይም “ኮላተራል” እያደረጉት ይገኛሉ ሲሉ በጽኑ ወንጅለዋል። አማካሪው የህወሓትን ቡድን “የወንጀለኞች ኢንተርፕራይዝ” ሲሉ የጠሩት ሲሆን፣ ቡድኑ ከሰፈር በተለቀመ ጥይትና በሰው ማዕበል ዘመቻ ስልጣን ለመያዝ የሚንቀሳቀስ በመሆኑ አካሄዱ ከሰሜን ኮሪያም የባሰ አምባገንናዊ ሥርዓት ነው ብለዋል። ከፌደራል መንግስት ጋር በመስራታቸው የተነሳ በተቃዋሚዎች የሚለጠፍባቸውን የክህደት ታርጋም ቢሆን እንደ ሽልማት እንደሚቆጥሩት አስታውቀዋል።

በትግራይ ክልል ውስጥ የደረሰውን ታላቅ ጥፋት የፈጸመው የኤርትራ መንግስት ቢሆንም፣ የህወሓት አመራር ዛሬ ላይ የራሱን ዕድሜ ለማራዘም ሲል ከዚሁ አገዛዝ ጋር አብሮ እየሰራ መሆኑን ጌታቸው ረዳ ይፋ አድርገዋል። አክለውም የትግራይ ወጣቶች በኃይል እየተመለመሉ “ስደተኞችን ለመጠበቅ” በሚል ሰበብ እስከ ሱዳን ደማዚንና ኩርሙ ድረስ በመውሰድ በጦርነት ላይ እያስፈጃቸው ይገኛል ብለዋል። ይህ ውንጀላ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ስብሰባ ላይ “ህወሓት የትግራይ ልጆችን እያፈሰ ለሱዳን እየሸጠ ነው” ሲሉ ካቀረቡት ተመሳሳይ ክስ ጋር የሚስማማ ነው። የግዳጅ ምልመላን በሚቃወሙ ወጣቶች ላይ የ50 ሺህ ብር ቅጣትና እስራት የሚጥል “ሕገ አራዊት” አዋጅ መውጣቱንም በመጥቀስ፣ ይህ አካሄድ ከቀጠለ ትግራይ እንደ ኤርትራ ሁሉ በምስራቅ አፍሪካ የስደት ቀዳሚ ምንጭ ልትሆን ትችላለች ሲሉ አስጠንቅቀዋል።

ይህንን ከመወገድ ውጭ ሌላ ተስፋ የሌለውን አጥፊ አካሄድ ለማስቆም የፌደራል መንግስቱ እና የትግራይ ሕዝብ ሚና ወሳኝ መሆኑን ያመለከቱት አማካሪው፣ የፌደራል መንግስቱ በትግራይ የፖለቲካ ኃይሎች የሚደረጉ የለውጥ እንቅስቃሴዎችን በቀናነት ሊያግዝ እንደሚገባ ጥሪ አቅርበዋል። ዋናው ለውጥ መምጣት ያለበት በራሱ በትግራይ ህዝብ መሆኑን የገለጹት ጌታቸው ረዳ፣ ህወሓት ቢችል ከፋኖ እና ሸኔ ጋር በመተባበር አዲስ አበባ መጥቶ ስልጣን መያዝ የሚፈልግ በመሆኑ ቡድኑ አንድ አዳርም ቢሆን በስልጣን መንበር ላይ የሚቀጥልበት እድል ሊዘጋ ይገባል ሲሉ አሳስበዋል።

የተመድ የሰብአዊ መብቶች ምክር ቤት በሱዳን ዓል ኦበይድ ከተማ አስቸኳይ ምርመራ እንዲደረግ አዘዘ

የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የሰብአዊ መብቶች ምክር ቤት በሱዳን ዓል ኦበይድ ክልል በፈጥኖ ደራሽ ድጋፍ ሰጪ ኃይል (RSF) እየተፈጸመ ያለውን እና ከቀን ወደ ቀን እየተባባሰ የመጣውን የኃይል እርምጃ የሚያወግዝ የውሳኔ ሐሳብ አፅድቋል። ምክር ቤቱ ያሳለፈው ይህ ውሳኔ በአካባቢው የተፈጸሙ በደሎችን የሚያጠና አስቸኳይ የምርመራ ቡድን እንዲቋቋም የሚያዝ ጭምር ነው።

ዩናይትድ ኪንግደም ከሌሎች 14 አገራት ጋር በመሆን ያቀረበችው ይህ የውሳኔ ሐሳብ ይፋ የሆነው፥ የፈጥኖ ደራሽ ድጋፍ ሰጪ ኃይሉ በሱዳን ትላልቅ ከተሞች አንዷ በሆነችው ዓል ኦበይድ ዙሪያ ጦሩን በከፍተኛ ሁኔታ እያከማቸ መሆኑን ተከትሎ መጠነ ሰፊ የጭፍጨፋ አደጋ ሊከሰት እንደሚችል ቀደም ሲል ማስጠንቀቂያ በተሰጠበት ወቅት ነው። ይህ አሁን የተደቀነው ከበባ ባለፈው ዓመት በሰሜን ዳርፉር አል ፋሽር ከተማ የተከሰተውን አስከፊ እና ዘገንጣይ ሁኔታ የሚያስታውስ መሆኑም ተገልጿል።

የብሪታንያ የሰብአዊ መብት አምባሳደር ኤሌኖር ሳንደርስ ለምክር ቤቱ ባደረጉት ንግግር እነዚህ አሰቃቂ ድርጊቶች ዳግም ሊደገሙ እንደማይገባ ያሳሰቡ ሲሆን የደቡብ አፍሪካ አምባሳደርም ውሳኔውን በጽኑ ደግፈዋል። የደቡብ አፍሪካው ተወካይ አሁን ያለው ሁኔታ የቀይ ባህር መስመር ማስጠንቀቂያ መሆኑን በመጥቀስ ፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ በአል ፋሽር ከተማ የተጠቀመበትን ያንኑ የዘር ማጥፋት እቅድ በዓል ኦበይድ ላይ እየደገመው እንደሚገኝ አስታውቀዋል።

በተመሳሳይ የተመድ የሰብአዊ መብቶች ከፍተኛ ኮሚሽነር በዓል ኦበይድ ዙሪያ ከፍተኛ ውድመትና አደጋ እየተከሰተ መሆኑን ይፋ አድርገዋል። ድርጅታቸው በአካባቢው ያለ ፍርድ ሰዎችን የመግደል፣ የመጠለፍ፣ የማሰቃየት እና የፆታ ግንኙነት ጥቃቶች መፈጸማቸውን የሚያሳዩ በርካታ ማስረጃዎችን መመዝገቡንም ከፍተኛ ኮሚሽነሩ አረጋግጠዋል።

ይሁን እንጂ ባለፉት ሦስት ዓመታት በሀገሪቱ በፈነዳው የእርስ በርስ ጦርነት ውስጥ የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ መሰል ክሶችን በሙሉ ሲያስተባብል ቆይቷል። ኃይሉ የቀረቡበት መረጃዎች በሙሉ በጠላቶቹ የተፈበረኩ መሆናቸውን በመግለጽ በተቃራኒው በሱዳን መደበኛ ጦር ላይ ተመሳሳይ የሰብአዊ መብት ጥሰት ክሶችን ሲያቀርብ መቆየቱ ይታወሳል።

የተመድ ከፍተኛ የሰብአዊ መብት ባለሥልጣን የፈጥኖ ደራሽ ኃይሉን መሪ መሐመድ ሐምዳን ዳጋሎን በስልክ አነጋግረው የሰብአዊ መብቶች ባለሙያዎች እና ሲቪሎች በሰላም መንቀሳቀስ የሚችሉበት ሁኔታ እንዲመቻች በይፋ መጠየቃቸውን ሮይተርስ ዘግቧል።

ምንም እንኳን የሰብአዊ መብቶች ምክር ቤት ይህንን ውሳኔ በሙሉ ድምፅ ያጸደቀው ቢሆንም፣ ቻይና ግን የሀገራትን ሉዓላዊ ፈቃድ ያላካተተ የተናጠል ሀገር ምርመራዎችን እንደማትደግፍ በመግለጽ ራሷን ከውሳኔው አግልላለች።

በሌላ በኩል ደግሞ አንዳንድ ሀገሮች ውሳኔው እንደ ድሮን ያሉ የጦር መሣሪያዎችን በማቅረብ ግጭቱን በስተጀርባ ሆነው እያባባሱ ያሉ የውጭ ኃይላትን በስም ጠቅሶ በግልጽ ማውገዝ ነበረበት በማለት የራሳቸውን ትችት ሰንዝረዋል።

የሩሲያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሰርጌይ ላቭሮቭ ቀድሞ ባልታቀደ የአፍሪካ ጉብኝት አዲስ አበባ ገቡ

የሩሲያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሰርጌይ ላቭሮቭ አስቀድሞ ባልታቀደ ጉብኝት አዲስ አበባ መግባታቸው እና ዋናው አጀንዳቸው በኢትዮጵያ የኑክሌር ማብላያ መገንባት መሆኑ ትልቅ መነጋገሪያ ሆኗል። ሩሲያ በግብፅ የ25 ቢሊዮን ዶላር የኑክሌር ፕሮጀክት እየገነባች ባለችበት በአሁኑ ወቅት ወደ አዲስ አበባ ፊቷን ማዞሯ በሁለቱም ወገን ጥቅሟን ለማስከበር የምታደርገው ስልታዊ አካሄድ መሆኑን ያሳያል።

ይህ አካሄድ ሩሲያን በሁለት ዋና ዋና መንገዶች ተጠቃሚ ያደርጋታል፦

የመጀመሪያው የረጅም ጊዜ የኢኮኖሚ ጥገኝነት ነው።

የኑክሌር ማብላያ መገንባት እስከ 100 ዓመታት የሚዘልቅ የቴክኒክ፣ የባለሙያ እና የነዳጅ አቅርቦት ስምምነት ስለሚጠይቅ፣ ሁለቱም ሀገራት ከሩሲያው 'ሮሳቶም' ኩባንያ ጋር ለአስርት ዓመታት ለመቆራኘት ይገደዳሉ። ይህም ለሞስኮ የተረጋገጠ የረጅም ጊዜ ገቢ ያስገኝላታል።

ሁለተኛው የጂኦፖለቲካ ብልጫ ነው።

ግብፅ እና ኢትዮጵያ በአባይ ወንዝ ዙሪያ ያላቸውን አለመግባባት ወደ ጎን በመተው፣ ሩሲያ የሁለቱም ሀገራት ቁልፍ የኢነርጂ አጋር በመሆን በማንኛውም ወገን ሳትወግን የሁለቱንም ሀገራት የሃይል መሰረተ ልማት ቁልፍ በመያዝ በአካባቢው ላይ ያላትን የዲፕሎማሲ ተፅዕኖ ታሳድጋለች።

በተጨማሪም ሁለቱም ሀገራት የብሪክስ (BRICS) አባል መሆናቸው፣ ሞስኮ በአፍሪካ የምዕራባውያንን ተፅዕኖ እንድትመክት ትልቅ እድል ይፈጥርላታል። በአጠቃላይ ሩሲያ በሁለቱ ቀጠናዊ ኃይሎች መካከል በጥበብ በመጫወት የራሷን ዘላቂ ጥቅም እያረጋገጠች ነው።

እናንተስ በዚህ ጉዳይ ላይ ምን ታስባላችሁ? የሩሲያ ስትራቴጂ በምስራቅ አፍሪካ ፖለቲካ ላይ ምን ዓይነት ተፅዕኖ ያመጣል?

ኢትዮጵያ በዓለም ላይ ከፍተኛ የሰብአዊ ምግብ ቀውስ ካለባቸው አገራት መካከል አንዷ ሆና እንደምትቀጥል ተጠቆመ።

ኢትዮጵያ የቴክኒክ መስፈርቶችን የሚያሟላ፣ ወቅታዊና ትክክለኛ የምግብ ዋስትና እጥረት መረጃ ማቅረብ ባለመቻሏ ምክንያት ከዘንድሮው የ2026 ዓለም አቀፍ የምግብ ቀውስ ሪፖርት (GRFC) ውጭ መደረጓ ታወቀ። የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የምግብና ግብርና ድርጅት (FAO) እና የዓለም የምግብ ፕሮግራም (WFP) በጋራ ባወጡት አዲስ ሪፖርት፤ ኢትዮጵያ ወሳኝ የሆኑ የምግብ ዋስትና እጥረት መረጃዎች ካልተገኙባቸው አገራት ተርታ ተሰልፋለች። አገሪቱ ያቀረበቻቸው መረጃዎች የጋራ ስምምነት ግምገማዎችን ጨምሮ የሪፖርቱን ጥብቅ የቴክኒክ መስፈርቶች ማሟላት ባለመቻላቸው፣ ከተለዩ 18 አገራት እና ግዛቶች መካከል አንዷ ለመሆን በቅታለች።

የምግብ ዋስትና መረጃዋ በዓለም አቀፉ ሪፖርት ላይ ሳይካተት ቢቀርም፣ የተለያዩ ዓለም አቀፍ የረድኤት ድርጅቶች ትንበያ ግን በአገሪቱ ያለው ሁኔታ እጅግ አሳሳቢ መሆኑን እያመለከተ ነው። በዚህም መሠረት ኢትዮጵያ እስከ ጎርጎሮሳውያኑ 2026 አጋማሽ ድረስ በዓለም ላይ ከፍተኛ የሰብአዊ ምግብ ቀውስ ካለባቸው ቀዳሚ አገራት መካከል አንዷ ሆና እንደምትቀጥል ተጠቁሟል። ከዚህም በተጨማሪ ትክክለኛና ወቅታዊ መረጃ በወቅቱ አለመገኘቱ፣ የተረጂዎችን ትክክለኛ ቁጥር ለመለየትና አስቸኳይ የዕርዳታ ድጋፎችን በተሳለጠ ሁኔታ ለማቅረብ እንቅፋት ሊሆን እንደሚችል ስጋት ፈጥሯል።
#ኢትዮጵያ #አዲስአበባ

በሱዳን ጦርነት ከ330 በላይ የሚቆጠሩ ሕፃናት መገደላቸው ተገለፀ።

በሱዳን ባለው አስከፊ የእርስ በርስ ጦርነት ምክንያት ባለፉት ስድስት ወራት ብቻ ቢያንስ 330 ሕጻናት መገደላቸውን የተባበሩት መንግሥታት የሕጻናት መርጃ ድርጅት (ዩኒሴፍ) አስታውቋል። ከተገደሉት በተጨማሪ ከ1,900 በላይ ሕፃናት ከባድ የአካል ጉዳት የደረሰባቸው ሲሆን፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩት ደግሞ ለከፋ የምግብ እጥረትና ለበሽታ መጋለጣቸውን ድርጅቱ በሪፖርቱ ጠቁሟል። የዩኒሴፍ ከፍተኛ ኃላፊዎች እንደገለጹት፣ ይህ ቁጥር ይፋዊ ሪፖርት የተደረጉትን ብቻ የሚያሳይ በመሆኑ በጦርነቱ ቀጠናዎች ውስጥ የሚገኙ በርካታ ሕፃናት ዕጣ ፈንታ ከዚህ የከፋ ሊሆን እንደሚችል ተገምቷል።

በሌላ በኩል፣ በጄነራል መሐመድ ሐምዳን ደጋሎ (ሄሜቲ) የሚመራው ፈጥኖ ደራሽ ኃይል (RSF) በሰሜን ኮርዶፋን ግዛት ዋና ከተማ በሆነችው ኤል-ኦቤይድ እና አካባቢዋ በንጹሐን ዜጎች ላይ የሚፈጽማቸውን ተደጋጋሚ ጥቃቶች የተባበሩት መንግሥታት የሰብአዊ መብቶች ምክር ቤት አጥብቆ አውግዟል። ፈጥኖ ደራሽ ኃይሉ የሕክምና ተቋማትን፣ ትምህርት ቤቶችን እና የመኖሪያ መንደሮችን ኢላማ በማድረግ ከባድ መሣሪያዎችን እየተኮሰ መሆኑን የገለጸው ምክር ቤቱ፣ ድርጊቱ ዓለምአቀፍ የሰብዓዊ መብቶች ሕግን በግልጽ የጣሰ ነው ብሏል።

ይህንኑ የሰብዓዊ መብት ጥሰትና ግፍ ተከትሎ፣ የተባበሩት መንግሥታት የሰብአዊ መብቶች ምክር ቤት በፈረንሳዩ የጄኔቫ ከተማ ባካሄደው ስብሰባ፣ በኤል-ኦቤይድ እና በመላው ሱዳን እየተፈጸሙ ባሉ የጦር ወንጀሎች ዙሪያ በአፋጣኝ ገለልተኛና ዓለምአቀፍ ምርመራ እንዲጀመር ትእዛዝ አስተላልፏል። ምክር ቤቱ አያይዞም በሱዳን ጦር ኃይል እና በፈጣን ደራሽ ኃይሉ መካከል እየተደረገ ያለው ውጊያ በአስቸኳይ እንዲቆም እና ለሰብዓዊ እርዳታ አቅራቢዎች ደህንነቱ የተጠበቀ ኮሪደር እንዲከፈት ጥሪውን አድሷል።
#ኢትዮጵያ #ሱዳን

“የጦር ወንጀል እየፈጸማችሁ ነው፤ ባፋጣኝ ዘመቻውን አቁሙ” ሂውማን ራይትስ ዋች

ዓለምአቀፉ የሰብዓዊ መብት ተቆርቋሪ ድርጅት ሂውማን ራይትስ ዋች (HRW)፣ በትግራይ ክልል እየተካሄደ ነው ያለውን የግዳጅ ወታደራዊ ምልመላ እና አፈሳ በመቃወም ዛሬ ጠንካራ መግለጫ አውጥቷል። ድርጅቱ ድርጊቱን የጦር ወንጀል ሲል የፈረጀው ሲሆን፣ የሕዋሃት ባለሥልጣናት ዘመቻውን በአስቸኳይ እንዲያቆሙ በጥብቅ ጠይቋል።

የሂውማን ራይትስ ዎች የአፍሪካ ዳይሬክተር ላቲሺያ ባደር እንደገለጹት፣ ባለሥልጣናቱ ወንዶችና ወንድ ልጆችን በግዳጅ ለመመልመል የሚያካሂዱት ይህ ዘመቻ በአሁኑ ወቅት በመላው ክልሉ ከፍተኛ የፍርሃት ድባብ ፈጥሯል። ድርጅቱ ያነጋገራቸው ምስክሮች፣ የታፈሱ ሰዎች ዘመዶች እና ያመለጡ ወጣቶችን ጨምሮ 18 ሰዎች እንደረጋገጡት፣ የምልመላ እንቅስቃሴው መጀመሪያ ላይ በስብሰባዎች፣ በደብዳቤዎች እና በስልክ ጥሪዎች የቀድሞ ተዋጊዎችን በድጋሚ በመመዝገብ የተጀመረ ነበር። ሆኖም በሚያዝያ ወር ማጠናቀቂያ ላይ በመንገዶች፣ በገበያዎች እና በወርቅ ማውጫ ስፍራዎች ወደ ጅምላ ከበባ እንዲሁም በምሽት የቤት ለቤት ፍተሻ ወደማድረግ መሸጋገሩ ተመልክቷል።

የበታች ባለሥልጣናት የቀድሞ ተዋጊዎችን ዝርዝር ይዘው እንደሚንቀሳቀሱና አዳዲስ ሊመለመሉ የሚችሉ ሰዎችን ለይቶ ለማውጣት የአካባቢ መረጃ ሰጪዎችን ጭምር እንደሚጠቀሙም መግለጫው ያሳያል። ተቋሙ አክሎ እንዳሳሰበው፣ በግዳጅም ሆነ በፈቃድ ከ18 ዓመት በታች የሆኑ ልጆችን ለወታደራዊ ተግባር መመልመል ከፍተኛ የሰብአዊ መብቶች ጥሰት ሲሆን፣ ድርጊቱ ዕድሜያቸው ከ15 ዓመት በታች በሆኑ ሕፃናት ላይ ሲፈጸም ደግሞ በጄኔቫ ስምምነት መሠረት ቀጥተኛ የጦር ወንጀል ይሆናል።

ከመቐለ ወደ አዲስ አበባ ሲጓዙ የነበሩ የሕዝብ ማመላለሻ ባሶች መታገታቸው ተሰማ

ከመቐለ ተነስተው ተሳፋሪዎችን በመጫን ወደ አዲስ አበባ በመጓዝ ላይ የነበሩ የሕዝብ ማመላለሻ ተሽከርካሪዎች (ባሶች) ላይ እገታ መፈጸሙ ተገልጿል።

ዛሬ ሰኔ 29 ቀን 2018 ዓ.ም ከመቐለ ተነስተው ወደ አዲስ አበባ ሲያመሩ የነበሩ ሁለት ባሶች ዓዲጉደም ሲደርሱ በታጠቁ አካላት እንዲቆሙ ተደርጓል። የታገቱት ባሶች ተሳፋሪዎች በሙሉ እንዲወርዱ ከተደረገ በኋላ፣ በአካባቢው ወደሚገኝ አንድ አዳራሽ እንዲገቡ መደረጋቸው ታውቋል።

ከሳምንት በፊት በተመሳሳይ መልኩ ከመቐለ ተነስተው ወደ አዲስ አበባ ሲጓዙ የነበሩ አምስት ባሶች መኾኒ ከተማ ሲደርሱ እንዲቆሙ ከተደረገ በኋላ፣ ተሳፋሪዎቻቸው ተገተው ወደ ወታደራዊ ማሰልጠኛ ማዕከል መወሰዳቸው ይታወሳል።

ከዚሁ የጉዞ መስተጓጎል ጋር ተያይዞ፣ የትግራይ ትራንስፖርት ቢሮ ግዮን እና ሀበሻ የተባሉ የትራንስፖርት ባሶች በክልሉ እንዳይንቀሳቀሱ በቅርቡ እገዳ ጥሎባቸው እንደነበር ይታወቃል።

በአውቶቡስ ላይ ድንጋይ በወረወሩ እናቶች ላይ እርምጃ እንደሚወሰድ የመቀሌ ከተማ ከንቲባ ዛቱ።

ደርግም ከገደለ በሗላ የጥይት ዋጋ ያስከፍል ነበር የነዚ ደግሞ ከዛም ባሰ።

የመቀሌ ከተማ ከንቲባ አቶ ሀይሌ አረጋዊ ዛሬ በሰጡት ወቅታዊ መግለጫ፣ በከተማው ቀበሌ 05 አካባቢ በግዳጅ ታፍነው ወደ ማሰልጠኛ ጣቢያ የሚወሰዱ ወጣቶችን በያዘ አውቶቡስ ላይ ድንጋይ በወረወሩ እናቶች ላይ የህግ እርምጃ እንደሚወሰድ አስታውቀዋል። ከንቲባው ይህንን የገለጹት ሰሞኑን በማህበራዊ ሚዲያ ላይ ተሰራጭቶ መነጋገሪያ በሆነው የቪዲዮ ምስል ዙሪያ ማብራሪያ በሰጡበት ወቅት ነው። በቪዲዮው ላይ እናቶች በጩኸት ተቃውሞ ሲያሰሙና በአውቶቡሱ ላይ ድንጋይ ሲወረውሩ ተስተውሏል።

ድርጊቱ የተገመገመ መሆኑን የገለጹት ከንቲባው፣ ጉዳዩ ወጣቶችን የማስገደድና ያለማስገደድ ሳይሆን የፀረ-ትግል አካላት የተቀናጀ ተግባር መሆኑን ጠቅሰዋል። በከተማው ውስጥ የትግራይን አጀንዳ ለመጥለፍና አንድነትን ለመሸርሸር የሚሰራ የተደራጀ ሴራ እንዳለ ያመለከቱት አቶ ሀይሌ፣ በአሁኑ ወቅት በድርጊቱ ላይ በተሳተፉት አካላት ላይ ምርመራ እየተደረገ በመሆኑ ተጠያቂነትን የማረጋገጥ እርምጃ እንደሚወሰድ በይፋ አስታውቀዋል።