E daily news Ethiopia

በዚህ አመት ሳዑዲ አረቢያ ቢያንስ 17 ኢትዮጵያውያንን በሞት ቅጣት (በስቅላት) ገላለች

በፈረንጆቹ 2026 ዓ.ም. የመጀመሪያዎቹ ሰባት ወራት ውስጥ ሳዑዲ አረቢያ ቢያንስ 17 ኢትዮጵያውያንን በሞት ቅጣት (በስቅላት) መግደሏን እንደ ቢቢሲ (BBC) እና ሂውማን ራይትስ ዎች (HRW) ያሉ ዓለም አቀፍ ተቋማት በይፋ አረጋግጠዋል።

የግድያው ምክንያቶች እና ተያያዥ ዝርዝሮች የሚከተሉት ናቸው፡

ዋናው ምክንያት፡ ሁሉም ኢትዮጵያውያን የተገደሉት “ሐሺሽ (አደንዛዥ ዕፅ) በኮንትሮባንድ ወደ ሀገር ውስጥ በማስገባት ወንጀል” ተከሰው ነው። ሳዑዲ አረቢያ ከአደንዛዥ ዕፅ ጋር በተያያዙ ወንጀሎች ላይ በጣም ጠንካራ የሞት ቅጣት ሕግ አላት።

የግድያዎቹ የጊዜ ሰሌዳ (እስከ ሐምሌ 2018 ዓ.ም.)፦ሐምሌ 20 ቀን 2018 ዓ.ም. (ጁላይ 27, 2026)፦ 5 ኢትዮጵያውያን በአሲር ግዛት ተገደሉ።

ሰኔ 2018 ዓ.ም.፦ 9 ኢትዮጵያውያን (ሰኔ 16 አምስት፣ ሰኔ 1 አራት) ተገደሉ።

ሚያዚያ 2018 ዓ.ም.፦ 3 ኢትዮጵያውያን ተገደሉ።

የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች ትችት፦ ሂውማን ራይትስ ዎች እንደገለጸው፣ ተበዳዮቹ አብዛኞቹ ከሰሜን ኢትዮጵያ (ትግራይ) ጦርነት ሸሽተው በየመን በኩል ድንበር ሲያቋርጡ የተያዙ ስደተኞች ናቸው። ፍርዱ የተሰጠው ያለ በቂ ጠበቃ፣ አስተርጓሚ እና ፍርድ ቤቱ ከ3 እስከ 20 ደቂቃ ባልበለጠ ጊዜ ውስጥ ባደረገው አድሏዊ የፍርድ ሂደት እንደሆነ ድርጅቱ ወቅሷል።

በአሁኑ ወቅት በተመሳሳይ የአደንዛዥ ዕፅ ክስ ከ79 በላይ ኢትዮጵያውያን በሳዑዲ እስር ቤቶች የሞት ፍርድ ተበይኖባቸው በመጠባበቅ ላይ ይገኛሉ። በሌላ በኩል፣ በኢትዮጵያ መንግሥት ዲፕሎማሲያዊ ጥረት ወደ 2,000 የሚጠጉ ዜጎች በቅርቡ በሳዑዲ ንጉሣዊ ምሕረት መለቀቃቸው ይታወቃል።

የኒኩሌር ጦር መሳሪያ ባለቤት የሆነችው ፓኪስታን፤ በኢራን ይደገፋሉ የሚባሉት የየመን ሑቲ አማፅያንን አስጠነቀቀች።

ፓኪስታን ይህን ያስጠነቀቀችው የሑቲ አማፅያን ባለፈው ሰኞ በቀይ ባሕር ላይ የሚንቀሳቀሱ የሳውዲ ዓረቢያ መርከቦችን እንደሚያግዱ መግለጻቸውን ተከትሎ ነው።

ሑቲዎች በሳውዲ ዓረቢያ ላይ የሰነዘሩትን ዛቻ ያወገዘችው ፓኪስታን፤ «በፓኪስታን ባንዲራ የሚንቀሳቀሱ መርከቦች ወይም በፓኪስታን የባሕር ጥቅሞች ላይ የሚፈጸም ማንኛውም የጠላትነት ድርጊት፤ ለሐገሪቱ ብሔራዊ ደኅንነትና ሉዓላዊ ጥቅሞች ላይ የተደቀነ ከፍተኛ ስጋት እንደሆነ ፓኪስታን በድጋሚ ታረጋግጣለች» ብላለች።

ከሳውዲ ዓረቢያ ጋር ሰፊ ወታደራዊ ስምምነት ያላት ፓኪስታን አክላም፤ በተለይ ከሳውዲ አረቢያ መንግሥት ጋር ሕጋዊ የንግድ እንቅስቃሴ በሚያደርጉ መርከቦች ላይ ያነጣጠሩ ዛቻዎች ፓኪስታንን በእጅጉ እንደሚያሳስባት መግለጿን የዘገበው የጀርመን ዜና አገልግሎት ነው።

በቢቡኝ ወረዳ የሚገኙ እና ስማቸው እንዳይገለጽ የጠየቁ የቢቢሲ ምንጮች ሐሙስ ሐምሌ 9/2018 ዓ.ም. ከምሽቱ 12፡30 አካባቢ በቢቡኝ ወረዳ የ12ኛ ክፍል መልቀቂያ ፈተና ወስደው ወደ ቀያቸው በመኪና በሚመለሱ ተማሪዎች ላይ ታጣቂዎች በከፈቱት ተኩስ ጉዳት መድረሱን ተናግረዋል።

የወረዳው ባለሥልጣናት ጥቃት ከደረሰባቸው ተማሪዎች መካከል ሁለቱ ከባድ ጉዳት እንደደረሰባቸው እና ቀሪዎቹ ሦስቱ ግን ቀላል የሚባል ጉዳት እንዳጋጠማቸው ገልጸዋል።

በጥቃቱ የተጉዱት እና ቀላል እና ከባድ ጉዳት የደረሰባቸው ተማሪዎች በቢቡኝ ወረዳ የመጀመሪያ ደረጃ ሆስፒታል የሕክምና እርዳታ እየተደረገላቸው መሆናቸውንም ጨምረው አስረድተዋል።

አሜሪካ በደቡባዊ ኢራን በፈጸመችው ጥቃት ምክንያት የአገሪቱ ዜጎች ኤሌክሪክ እንዲቆጥቡ የኢራን የኢነርጂ ሚኒስቴር ጥሪ አቀረበ

"ብርቱ ሙቀት ባጋጠማቸውና በኤሌክትሪክ ማስተላለፊያዎች ላይ ጥቃት በተፈጸመባቸው ደቡባዊ ግዛቶች የማይዋዥቅ የኤሌክትሪክ አቅርቦት መኖሩን ለማረጋገጥ" ዜጎች የኤሌክትሪክ ፍጆታ ከፍ በሚልባቸው ሰዓታት የዐየር ማቀዝቀዣዎችን እንዲያጠፉ መሥሪያ ቤቱ መክሯል።

ኢራን በኤሌክትሪክ መሠረተ-ልማት ላይ ጥቃት እንደተፈጸመ ስታረጋግጥ ከአሜሪካ እና ከእስራኤል ጋር ጦርነት ከገጠመች ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ ነው። የኢራን አብዮታዊ ዘብ በበኩሉ በዮርዳኖስ በሚገኙ የአሜሪካ የጦር ጀቶች ላይ ጥቃት እንደፈጸመ ገልጿል።

ቀጠር፣ ባሕሬን እና ዮርዳኖስ የኢራን የአየር ጥቃቶችን ማክሸፋቸውን ቢገልጹም የኩዌት መንግሥት የኃይልና የውኃ ማጣሪያ ጣቢያዎች በኢራን ጥቃቶች እንደወደሙ አስታውቋል።
አሜሪካ በኦማን ባሕረ ሰላጤ በሚገኘው የኢራን የቻባኻር ወደብ ላይ በፈጸመችው ጥቃት የቅኝት ማማ ሳይወድቅ እንዳልቀረ ተዘግቧል። የአሜሪካ መከላከያ ሚኒስትር ፒት ሔግሴት በኤክስ ያጋሩት ምስል ማማው ወደ መሬት ሲወድቅ አሳይቷል።

የኢራን መንግሥት የዜና አገልግሎት በባንዳር ኻሚር በሚገኝ ድልድይ ላይ አሜሪካ በፈጸመችው ጥቃት ቢያንስ ሰባት ሰዎች መገደላቸውን ዘግቧል። የኢራን የጤና ሚኒስቴር ባለፈው አንድ ወር ገደማ ውስጥ አሜሪካ በፈጸመቻቸው ጥቃቶች 38 ሰዎች ሲገደሉ ከ400 በላይ እንደቆሰሉ ይፋ አድርጓል። ቻይና እና ፓኪስታን ተኩስ እንዲቆምና ኢራን እና አሜሪካ ውይይታቸውን መልሰው እንዲጀምሩ ጥሪ አቅርበዋል።

በምስሉ ላይ የሚገኘው መረጃ ወደ አማርኛ እንደሚከተለው ተተርጉሟል፦

——————————

ማን ፈጠረው?

በታሪክ ውስጥ 10 ምርጥ ፈጠራዎች

1. መዘውር / ጎማ (The Wheel)

• ፈጣሪ፦ አይታወቅም (የጥንት ሥልጣኔዎች)

2. የሕትመት ማሽን (The Printing Press)

• ፈጣሪ፦ ዮሐንስ ጉተንበርግ (Johannes Gutenberg)

• ሀገር፦ ጀርመን 🇩🇪

3. ለአጠቃቀም ምቹ የሆነ የኤሌክትሪክ አምፖል (Practical Light Bulb)

• ፈጣሪ፦ ቶማስ ኤዲሰን (Thomas Edison)

• ሀገር፦ አሜሪካ 🇺🇸

4. ስልክ (The Telephone)

• ፈጣሪ፦ አሌክሳንደር ግራሃም ቤል (Alexander Graham Bell)

• ሀገር፦ ስኮትላንድ 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿

5. አውሮፕላን (The Airplane)

• ፈጣሪዎች፦ ኦርቪል እና ዊልበር ራይት (Orville & Wilbur Wright)

• ሀገር፦ አሜሪካ 🇺🇸

6. ሬዲዮ (The Radio)

• ፈጣሪ፦ ጉግሊልሞ ማርኮኒ (Guglielmo Marconi)

• ሀገር፦ ጣሊያን 🇮🇹

7. ቴሌቪዥን (Television)

• ፈጣሪ፦ ጆን ሎጊ ቤርድ (John Logie Baird)

• ሀገር፦ ስኮትላንድ 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿

8. ቤክላይት / የመጀመሪያው ሰው ሠራሽ ፕላስቲክ (Bakelite)

• ፈጣሪ፦ ሊዮ ቤክላንድ (Leo Baekeland)

• ሀገር፦ ቤልጂየም 🇧🇪

9. ወርልድ ዋይድ ዌብ / ድረ-ገጽ (World Wide Web - WWW)

• ፈጣሪ፦ ቲም በርነርስ-ሊ (Tim Berners-Lee)

• ሀገር፦ ዩናይትድ ኪንግደም (ብሪታንያ) 🇬🇧

10. ጂፒኤስ / የአቅጣጫ መፈለጊያ (GPS)

• ፈጣሪዎች፦ ሮጀር ኤል. ኢስተን፣ ኢቫን ጌቲንግ እና ብራድፎርድ ፓርኪንሰን (Roger L. Easton, Ivan Getting & Bradford Parkinson)

• ሀገር፦ አሜሪካ 🇺🇸

ኖርዌይ ብሔራዊ ቡድን በጀግኖች አቀባበል ወደ ሀገሩ ተመለሰ

#2026 የፊፋ ዓለም ዋንጫ ታሪካዊ ጉዞ በማድረግ የዓለም የእግር ኳስ አፍቃሪዎችን ያስደነቀው የኖርዌይ ብሔራዊ ቡድን፣ ወደ አገሩ ሲመለስ በሺዎች የሚቆጠሩ ደጋፊዎች የጀግና አቀባበል አደረጉለት።

የኖርዌይ ባንዲራዎች በየስፍራው ሲውለበለቡ፣ የድጋፍ ዝማሬና ጭብጨባ በመታጀብ ተጫዋቾቹና የአሰልጣኝ ቡድኑ ከሀገራቸው ህዝብ ልዩ ክብር ተቀበለዋል።

በኮከብ ተጫዋች ኤርሊንግ ሃላንድ የተመራው ቡድን በውድድሩ ያሳየው ጠንካራ አቋም፣ አንድነትና ጽናት በኖርዌይ እግር ኳስ ታሪክ ውስጥ አዲስ ምዕራፍ እንደከፈተ ተገልጿል።

ይህ አቀባበል የውጤት ብቻ ሳይሆን የብሔራዊ ኩራት፣ የተስፋ እና የአንድነት ምልክት ሆኖ ተከብሯል። ብዙ ደጋፊዎችም ይህ ትውልድ ለኖርዌይ እግር ኳስ ብሩህ የወደፊት ተስፋ እንደሰጠ ገልጸዋል።

እርስዎ ምን ያስባሉ?
የ2026 የኖርዌይ ብሔራዊ ቡድን በሀገሪቱ የእግር ኳስ ታሪክ ከታላላቅ ቡድኖች መካከል የቱ ይመደባል?

የኢራን መንፈሳዊ መሪ ሞሽታባ ኻሜኒ አገራቸው የአባታቸው ገዳዮች መበቀሏ “አይቀሬ” እንደሆነ ዛቱ። የአሜሪካው ፕሬዝደንት በፊናቸው በኢራን ላይ ያነጣጠሩ 1,000 ሚሳይሎች መጠመዳቸውን አስጠንቅቀዋል።

የሁለቱ አገራት መሪዎች ዛቻ ዛሬ ቅዳሜ የተሰማው በአሜሪካና በኢራን መካከል የተደረገው ተኩስ አቁም ፈርሶ አንዳቸው በሌላቸው ላይ ጥቃት በሰነዘሩበት ወቅት ነው።

አሜሪካና እስራኤል ኢራን ላይ ጥቃት በከፈቱ በመጀመሪያው ቀን አባታቸው ሲገደሉ ክፉኛ የቆሰሉት ሞሽታባ ኻሜኒ “ይህ በቀል የአገራችን ፈቃድ ነው። ያለምንም ጥርጥር መፈጸም አለበት” ብለዋል። የ54 ዓመቱ መንፈሳዊ መሪ “ይህ ጉዳይ በእኔም ሆነ በሌሎች ባለሥልጣናት ህልውና ላይ የሚመሠረት አይደለም። እኛ ብንኖርም ባንኖርም ይህ ጉዳይ መፈጸሙ አይቀሬ ነው” ማለታቸውን የፈረንሳይ ዜና አገልግሎት ዘግቧል።

የአባታቸው አሊ ኻሜኒ ሥርዓተ-ቀብር በማሻድ ከተማ በሚገኘው የኢማም ሬዛ መስጂድ ሲፈጸም መንፈሳዊው መሪ በአካል አልተገኙ። ሞሽታባ በቀል “አይቀሬ” እንደሆነ ያስጠነቀቁት ትላንት አርብ በፈረሙበትና ዛሬ በጽሁፍ በተላለፈ መልዕክታቸው ነው።

የአሜሪካው ፕሬዝደንት ዶናልድ ትራምፕ በፊናቸው “1000 ሚሳይሎች ተቀባብለው በኢራን እስላማዊ ሪፐብሊክ ላይ ተደግነዋል” ሲሉ ዛሬ ቅዳሜ ዝተዋል። ኢራን ልትገድላቸው እንደዛተች የገለጹት ትራምፕ ይህ ከሆነ ኢራንን “ሙሉ በሙሉ የሚያጠፋ” ጥቃት ለአንድ ዓመት እንዲፈጸም ትዕዛዝ መሰጠቱን፣ የዩናይትድ ስቴትስ ጦርም ዝግጁ መሆኑን አስታውቀዋል።

ከኢራን ጋር የተደረገው የተኩስ አቁም ስምምነት አብቅቷል - ፕሬዚዳንት ትራምፕ

የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ከኢራን ጋር ጦርነቱን ለማስቆም የተፈረመው ስምምነት አብቅቷል አሉ።

ፕሬዚዳንቱ የስምምነቱን መፍረስ የገለጹት በሁለቱ ወገኖች መካከል የተኩስ ልውውጥ ከተደረገ በኋላ ነው።

በቱርክ እየተካሄደ በሚገኘው የሰሜን አትላንቲክ ጦር ቃል ኪዳን ድርጅት (ኔቶ) ስብሰባ ላይ ፕሬዚዳንት ትራምፕ ባደረጉት ንግግር የኢራን ተደራዳሪዎችን ተችተዋል።

የኢራን ተደራዳሪዎችን በወቀሱበት መልዕክታቸው መተማመን የማይቻልባቸው ሁኔታዎች እንዳሉ አመልክተዋል።

የሁለቱ ወገኖች የጀመሩትን ድርድር መቀጠል እንደሚችሉ የገለጹት ፕሬዚዳንቱ፤ ይህ ግን ጊዜ ማባከን ካልሆነ በስተቀር ውጤት የማያመጣ መሆኑን ተናግረዋል።

በሆርሙዝ ሰርጥ ላይ በነበሩ ሶስት የነዳጅ ጫኝ መርከቦች ላይ ጥቃት መፈጸሙን ተከትሎ ከ80 በላይ የኢራን ዒላማዎች ላይ ጥቃት መሰንዘሯን አሜሪካ ገልጻለች።

ለዚህ አጸፋ ደግሞ ኢራን በባህሬን እና ኩዌት በሚገኙ የአሜሪካ ጦር ሰፈሮች ላይ ጥቃት መሰንዘሯን ቢቢሲ ዘግቧል።

ኢራንን የተኩስ አቁም ስምምነቱን በመጣስ የከሰሱት የኔቶ ኃላፊ ማርክ ሩቴ በበኩላቸው፤ አሜሪካ በኢራን ላይ የምትወስደው ርምጃ አስፈላጊ ነው ብለዋል።

የኢራን ፓርላማ አፈ ጉባኤና የሀገሪቱ ተደራዳሪ ሞሃመድ ባገር አሜሪካ የተኩስ አቁም ስምምነቱን መጣሷን ተናግረዋል።

አሜሪካ እና ኢራን የተኩስ አቁም ለማድረግ እና በሁሉም ግንባሮች ያለውን ግጭት ለማስቆም የሚያስችል የመግባቢያ ስምምነት ባለፈው ወር መፈረማቸው ይታወሳል።

ሩስያ በኪቭ ባካሄደችው ድብደባ 17 ሰዎች ተገደሉ በርካቶች ቆሰሉ

ሩስያ ከትናንት ለሊት አንስቶ እስከ ዛሬ ጠዋት ድረስ በዩክሬን ዋና ከተማ ኪቭ ላይ ባካሄደችው የድሮንና የሚሳይል ጥቃት ቢያንስ 17 ሰዎች ተገደሉ፤በርካቶች ቆሰሉ።

ጥቃቱ የተፈጸመው ዩክሬን በሩስያ የነዳጅ ዘይት ተቋማት ላይ በጣለቻቸው ጥቃቶች ሩስያ ለደረሰባት የነዳጅ እጥረትና በፕሬዝዳንት ፑቲን ላይ ላሳደረችው ጫና አጸፋ መሆኑን ሞስኮ አስታውቃለች።

ለ11 ሰዓታት በዘለቀው በዚህ ድብደባ ኪቭ በከባድ ፍንዳታዎች ተንጣለች ። በከተማይቱ 30 ስፍራዎች ውስጥ የሚገኙ የመኖሪያ ህንጻዎችና የሲቪል መሠረተ ልማቶች ላይ ጉዳት ደርሷል።

የዩክሬን የሀገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር እንዳስታወቀው በጥቃቱ 20 የሚሆኑ የመኖሪያ ህንጻዎች ጉዳት ደርሶባቸዋል።

ባለስልጣናት ማስጠንቀቂያ ከተናገሩ በኋላ በርካታ ነዋሪዎች ከምድር በታች በሚገኙ የባቡር ጣቢያዎች ውስጥ ተጠልለው ነበር። የእርዳታ ሠራተኞች ከፍርስራሾች ስር የተቀበሩ ሰዎችን እየፈለጉ ነው።

የዩክሬን ባለሥልጣናት እንደተናገሩት በሩስያ የነዳጅ ዘይት ተቋማት ላይ ተደጋጋሚ ጥቃቶች ያደረሱት ፑቲን ወደ ድርድሩ ጨረጴዛ እንዲመጡ ለማስገደድ ነው ።

በዳንግላ ከተማ የኹጥባ መስጂድ ኢማም መገደል ማህበረሰቡን አስቆጣ

በትናንትናው ዕለት በዳንግላ ከተማ ልዩ ስሙ ቀበሌ 02 በሚገኘው የኹጥባ መስጂድ ውስጥ በኢማምነት ሲያገለግሉ የነበሩት ሸይኽ ሱፍያን ሙሀመድ ባልታወቁ አካላት በተሰነዘረባቸው የጥይት ጥቃት ህይወታቸው ማለፉ ተሰምቷል።

የ4 ልጆች አባት የሆኑት እኚህ የሃይማኖት አባት፣ ትናንት ምሽት የዒሻ ሰላትን አሰግደው ወደ መኖሪያ ቤታቸው በመመለስ ላይ ሳሉ ነው ይህ አሰቃቂ ጥቃት የደረሰባቸው።

ክስተቱን ተከትሎ በአካባቢው ማህበረሰብ ዘንድ ከፍተኛ ድንጋጤና ህዝባዊ ቁጣ የተቀሰቀሰ ሲሆን፣ የከተማዋ ህዝበ ሙስሊምም አደባባይ በመውጣት ድርጊቱን በፅኑ አውግዟል።

ይህንን አስነዋሪ የወንጀል ድርጊት የፈጸሙ አካላት በአስቸኳይ ተለይተው ለህግ እንዲቀርቡና ፍትህ በአፋጣኝ እንዲሰፍን ህዝቡ በብርቱ እየጠየቀ ይገኛል።

በንፁሃንና በሃይማኖት መሪዎች ላይ የሚሰነዘሩ መሰል ጥቃቶች ፍፁም ተቀባይነት የሌላቸው በመሆኑ፣ የሚመለከታቸው የፀጥታና የፍትህ አካላት ጉዳዩን በትኩረት በመከታተል ተጠያቂነትን እንዲያረጋግጡ እናሳስባለን።

ለተከበሩት የሃይማኖት አባት ለሸይኽ ሱፍያን ሙሀመድ ፈጣሪ ጀነትን እንዲወፍቃቸው እየተመኘን፣ ለቤተሰቦቻቸው፣ ለወዳጅ ዘመዶቻቸውና ለመላው የእምነቱ ተከታዮች ከልብ የመነጨ መፅናናትንና ሶብርን እንመኛለን።

Via Harun Media