Ziyad asaad ::: زياد أسعد

سورة آل عمران - اية 14
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ ٱلشَّهَوَٰتِ مِنَ ٱلنِّسَآءِ وَٱلۡبَنِينَ وَٱلۡقَنَٰطِيرِ ٱلۡمُقَنطَرَةِ مِنَ ٱلذَّهَبِ وَٱلۡفِضَّةِ وَٱلۡخَيۡلِ ٱلۡمُسَوَّمَةِ وَٱلۡأَنۡعَٰمِ وَٱلۡحَرۡثِۗ ذَٰلِكَ مَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَٱللَّهُ عِندَهُۥ حُسۡنُ ٱلۡمَـَٔابِ

ئاره‌زووی ئافره‌ت و بوونی نه‌وه‌ی نێرینه‌ و خاوه‌نێتی ئاڵتون و زێڕو زیووی زۆرو زه‌به‌نده‌ و ئه‌سپی چاک و ڕه‌سه‌ن و (هۆکارهی هاتووچۆ) هه‌روه‌ها ماڵات و زه‌وی و زاری کشتوکاڵ بۆ خه‌ڵکی ڕازێنراوه‌ته‌وه‌، ئه‌وانه‌ هه‌مووی نازو نیعمه‌تی ژیانی دنیان، خوایش (بۆ چاکان) شوێنی گه‌ڕانه‌وه‌ی ڕازاوه‌و خۆشی لای خۆی ئاماده‌ کردووه‌ (که‌ به‌هه‌شته‌).

إعراب قوله تعالى: ﴿وَحُسْنُ مَآبٍ﴾ [آل عمران: ١٤]

﴿الواو﴾: حرف استئناف مبني على الفتح، لا محل له من الإعراب.
﴿حُسْنُ﴾: مبتدأ مرفوع وعلامة رفعه الضمة الظاهرة على آخره، وهو مضاف، والخبر محذوف تقديره: ولهم حسنُ مآبٍ.
﴿مَآبٍ﴾: مضاف إليه مجرور وعلامة جره الكسرة الظاهرة على آخره.

❖ خۆشەویستی ڕاستەقینەی پێغەمبەر ﷺ

خۆشەویستی پێغەمبەر ﷺ بە دروشم و ئاهەنگی یەک ڕۆژ لە ساڵدا پێوانە ناکرێت، بەڵکو تاقیکردنەوەیەکی بەردەوامە بۆ ئاستی پابەندبوونمان بە ڕێباز و سوننەتەکانیەوە. پێش یادکردنەوەی لەدایکبوون، پێویستە لە خۆمان بپرسین: ڕێبازی ئەو تا چەند لە ژیانی ڕۆژانەمان، مامەڵە، داپۆشین، ڕەوشت و دادوەریماندا ڕەنگی داوەتەوە؟ چۆن دەکرێت کەسێک بانگەشەی خۆشەویستی بکات، کەچی دڵی تەنگ بێت بە حیجاب، نیقاب، ڕیش، حوکمکردن بە قورئان یان حەڵاڵ و حەرامی شەریعەت؟

قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ (ئال عمران: ٣١)
"بڵێ ئەگەر ئێوە خواتان خۆشدەوێت، ئەوا شوێنم بکەون، خوا خۆشتان دەوێت" — خۆشەویستی ڕاستەقینە بەندە دەکات بە شوێنکەوتن، نەک بە قسە.

لاَ يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ .
"کەستان باوەڕی تەواو نابێت هەتا من خۆشەویسترنەبم لەلای لە باوک و منداڵ و هەموو خەڵکی" — پێوەری خۆشەویستی، پێشخستنی فەرمانی پێغەمبەرە لەسەر هەموو شتێک، نەک هەستێکی کاتی.

❖ ناکۆکی نێوان وتار و ڕەفتار

مرۆڤ ناتوانێت ڕۆژێک هەست دەرببڕێت و ٣٦٤ ڕۆژی تر پشت لە فەرمانەکان بکات. شوێنکەوتنی ڕاستەقینە لە تەواوی بیر و کردەوەدایە:

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ (ئەحزاب: ٢١)
"بێگومان لە پێغەمبەری خوادا نموونەیەکی جوانتان بۆ هەیە" — نموونە بۆ گرتنەبەر لە هەموو ژیاندایە، نەک تەنها لە ڕۆژێکدا بیرکردنەوەی لێ.

❖ پاراستنی سنووری شەرعی لە کۆبوونەوەکاندا

ئەگەر مەبەست بەرزنرخاندنی پێگەی پێغەمبەرە، دەبێت لە شێوازی دەربڕیندا لە خوا بترسرێت: دووربوون لە تێکەڵاوی ناشەرعی، زیادەڕۆیی و غافڵبوون لە نوێژ. ڕازیبوونی خوا و پێغەمبەر بە زیندووکردنەوەی فەرمان و دووربوونەوەیە لە نەهی، نەک تەنها چێژی مەراسیمێک بێ کاریگەری لەسەر ژیان:

وە پێویستە هەمیشە ئەو ڕۆژە ترسناکەمان لە پێش چاو بێت کە پێغەمبەری خوا ﷺ شایەتیمان لەسەر دەدات لەسەر چۆنیەتی پابەندبوونمان بە ڕێبازەکەی:

﴿فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِن كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَىٰ هَٰؤُلَاءِ شَهِيدًا﴾ (النساء: ٤١)
«ئەی ئەبێت حاڵی ئەوان چۆنبێت کاتێک لە هەموو ئوممەتێک شایەتێک بهێنین (کە پێغەمبەرەکەیانە)، و تۆش (ئەی موحەممەد) بهێنینە شایەت بەسەر ئەم ئوممەتەوە؟!»

پێغەمبەری خودا ﷺ بۆ ئەوە هات تا بەرنامەی تەواوی ژیانمان بێت؛ خۆشەویستی ڕاستەقینەی ئەو لە ملکەچبوونە بۆ پەیامەکەیدا، بە کردەوە نەک تەنها بە قسە و بۆنە.

إن المحب لمن يحب مطيع
"بێگومان خۆشەویستکار، ملکەچی ئەوەیە کە خۆشیدەوێت."

(زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ)[آل عمران:١٤]

واتا؛ ئاره‌زووی ئافره‌ت و بوونی نه‌وه‌ی نێرینه‌ و خاوه‌نێتی ئاڵتون و زێڕو زیووی زۆرو زه‌به‌نده‌ و ئه‌سپی چاک و ڕه‌سه‌ن و (نێوچەوان و قاچ سپی)هه‌روه‌ها ماڵات و زه‌وی و زاری کشتوکاڵ بۆ خه‌ڵکی ڕازێنراوه‌ته‌وه‌، ئه‌وانه‌ هه‌مووی نازو نیعمه‌تی ژیانی دنیان، خوایش (بۆ چاکان) شوێنی
گه‌ڕانه‌وه‌ی ڕازاوه‌و خۆشی لای خۆی ئاماده‌ کردووه‌ (که‌ به‌هه‌شته)

الْمُسَوَّمَةُ؛ الْمُعَلَّمَةُ بِعَلَامَةٍ تَجْعَلُهَا حَسَنَةَ الْمَنْظَرِ تَجْتَلِبُ الْأَنْظَارَ
موسەوەمە؛ ئەوەی بە نیشانەیەک نیشانکراوە کە جوانی دیمەنی زیاد دەکات و سەرنجی خەڵک ڕادەکێشێت

خَيْلٌ مُسَوَّمَةٌ؛ ذَاتُ عَلَامَاتٍ مِثْلَ الْغُرَّةِ وَالتَّحْجِيلِ
ئەسپی موسەوەمە؛ خاوەنی نیشانەکانی وەک غوڕڕە و تەحجیلە

الْغُرَّةُ؛ سپیایی نێوچەوان
التَّحْجِيلُ؛ پێ سپی(سپیایی پێیەکان)

ئەسپی موسەوەمە( چوار قاچ و نێوچەوانی سپیە)

إعراب قوله تعالى: ﴿وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ﴾ [آل عمران: ١٤]

﴿الواو﴾: حرف عطف مبني على الفتح، لا محل له من الإعراب.

﴿الْخَيْلِ﴾: اسم معطوف على "الْقَنَاطِيرِ" مجرور وعلامة جره الكسرة الظاهرة على آخره.

﴿الْمُسَوَّمَةِ﴾: نعت لـ"الْخَيْلِ" مجرور وعلامة جره الكسرة الظاهرة على آخره.

زانست دەریایەکە کە بە هەوڵدان و تاقیکردنەوە دەردەکەوێت، نەک تەنها بە تەماشاکردن و لەبەرکردن . ئەوەی خۆی تاقی بکاتەوە پێش وەڵامدانەوە، دەرگایەکی نوێی بۆ خۆی دەکاتەوە.

پرسیارێکی نوێمان بۆتان ئامادەکردووە ، بۆ ئەوەی هەستی گەڕان و لێکۆڵینەوەتان زیندوو بکەینەوە؛ چونکە وردترین جیاوازییە زمانەوانی و بەلاغییەکان، جیاوازی دەخەنە نێوان خوێنەرێکی ئاسایی و زانایەکی وردبین.

پێش هەر بڕیارێک بە وریایی سەرنج بدە... ئایا دەتوانیت وەڵامە دروستەکە بدۆزیتەوە؟

لینکی کەناڵ/

https://t.me/ziyad_learning_arabic

﴿كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ ۗ وَاللَّهُ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴾[ال عمران_١١]

واتە: خوو دابیان هەروەکو خوو داب ونەریتى گەلى فیرعەون و ئەوانەش لەپێش ئەوانە بوون وایە کە گشت جارێ ئایەتەکانى ئێمەیان بەدرۆ دادەنا ئینجا خوایش بەهۆى گوناح و تاوانیى خۆیانەوە گرتنى و لەناوى بردن دڵنیابن خوا تۆڵەسێنێکى زۆر توندو سەختگیرە، واتە: سەرەنجامى قورەیشیش هەروەک ئەوانە تیاچوون و دۆزەخە، ئەوسا سامان ومنداڵیشیان هیچ کەڵکیان پێناگەیەنن .

دَأْبٌ؛ عادة
دەئب؛ نەریت و عادەت

دَأَبَ الرَّجُلُ عَلَى الرِّيَاضَةِ؛ اسْتَمَرَّ وَدَاوَمَ عَلَيْهَا
پیاوەکە بەردەوام بوو لە وەرزش؛ بەردەوامبوو و وازی لێنەهێنا

إعراب قوله تعالى: ﴿كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ﴾ [آل عمران: ١١]

﴿الكاف﴾: حرف جر مبني على الفتح، لا محل له من الإعراب.

﴿دَأْبِ﴾: اسم مجرور بالكاف وعلامة جره الكسرة الظاهرة على آخره، وهو مضاف.

﴿آلِ﴾: مضاف إليه مجرور وعلامة جره الكسرة الظاهرة على آخره، وهو مضاف.

﴿فِرْعَوْنَ﴾: مضاف إليه مجرور وعلامة جره الفتحة نيابة عن الكسرة؛ لأنه ممنوع من الصرف للعلمية والعجمة.

شبه الجملة ﴿كدأب آل فرعون﴾: متعلقة بمحذوف خبر لمبتدأ محذوف تقديره: دأبُهم كدأب آل فرعون، والجملة الاسمية المحذوفة استئنافية لا محل لها من الإعراب.

﴿فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ﴾ ۗ[آل عمران_٧]

واتە:ئەوانەی لە دڵیاندا لادان و چەوتى هەیەو، هەمیشە ئامادەن بۆ فیتنە نانەوە هەر لە (موتەشابیە)ـەکان دەگەرێن و، هەر لەوان پەیڕەوی دەکەن و، بەئارەزووی خۆیان تەفسیریان دەکەن .

زَيْغٌ؛ ميل عن الاستقامة
زەیغ؛ لادان لە دامەزراوی و ڕاستی
زَيْغُ الْحَدِيدِ؛ عِوَجُهُ
زەیغی ئاسن؛ چەوتوچێڵی و کژبوونەوەی ئاسن

إعراب قوله تعالى:
﴿فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ﴾ [آل عمران: ٧]
﴿الفاء﴾: استئنافية مبنية على الفتح، لا محل لها من الإعراب.
﴿أَمَّا﴾: حرف شرط وتفصيل مبني على السكون، لا محل له من الإعراب.
﴿الَّذِينَ﴾: اسم موصول مبني على الفتح في محل رفع مبتدأ.ئ
﴿فِي﴾: حرف جر مبني على السكون، لا محل له من الإعراب.
﴿قُلُوبِ﴾: اسم مجرور بفي وعلامة جره الكسرة الظاهرة على آخره، وهو مضاف.
﴿هِمْ﴾: ضمير متصل مبني على الكسر في محل جر مضاف إليه، والميم علامة الجمع، والجار والمجرور متعلقان بمحذوف خبر مقدم.
﴿زَيْغٌ﴾: مبتدأ مؤخر مرفوع وعلامة رفعه الضمة الظاهرة على آخره.
الجملة الاسمية ﴿في قلوبهم زيغ﴾: صلة الموصول لا محل لها من الإعراب.

#إعراب_قولە تعالی