Mongolian Football News

1-Р ЛИГИЙН 7 БАГИЙГ БҮРМӨСӨН ХАСЖЭЭ

Монголын хөлбөмбөгийн холбооны буруу бодлого, хоосон амлалтуудын балгасаар сүүлийн жилүүдэд лигтээ өнгө төрх нь болж байсан «Атлетик 220», «Улаанбаатар Сити», «Эрчим», «СП Фалконс» зэрэг тэргүүлэх клубууд үйл ажиллагаагаа зогсоож, дампуурлаа зарлахад хүрсэн.

Харамсалтай нь, Хөлбөмбөгийн холбооны энэхүү хорлонтой бодлогын дараагийн бай нь 1-р лигийн баг, тамирчид болж байна. Тэдний зүгээс үзүүлж буй шахалт, хавчлага хэрээс хэтэрч, 1-р лигийн багуудыг олноор нь тэмцээнээс хасаж байгаа нь ердөө л өөрсдийн давуу байдал, эрх мэдлээ харуулах гэсэн явуургүй үйлдэл юм.
Хөлбөмбөг тоглохыг хүсдэг, энэ спортын төлөө чин сэтгэлээсээ зүтгэж буй залуустаа тэд элдэв өндөр шаардлага, стандарт тулгадаг мөртлөө Хөлбөмбөгийн холбоо өөрөө өндөр стандартын дагуу ажиллаж чаддаг билүү? Олон жилийн шагналын мөнгө, лицензийн хураамж, шилдгүүдийн урамшууллыг өнөөдрийг хүртэл олгоогүй, өр ширэндээ баригдсан байж ийм шийдвэр гаргаж буй нь улайм цайм дарангуйлал юм.

Ийм байдлаар удахгүй үлдсэн бүх клубуудыг ч бас шахан гаргаж, Монголын хөлбөмбөгийг бүрмөсөн унагах далд санаархлаа гүйцэлдүүлэх нь холгүй байна.

"Хэрвээ та чимээгүй байсаар л байх юм бол дараагийн арчигдах клуб нь таны клуб ч байж магадгүй юм шүү."

Олон жил Монголын шигшээ багт тоглосон найз маань хөлбөмбөгийн холбоон дээр очоод "Шигшээ багт тоглодог нь үнэн" гэсэн тодорхойлолт авах гэтэл: "Бичгээр хүсэлтээ өг, судалж байгаад өгөх үгүйгээ шийднэ" гэсэн хариу сонсжээ.

Хөлбөмбөгтэй огт хамааралгүй хүмүүст ингэж доромжлуулах гэж олон жил шигшээ багтаа зүтгэсэн юм болов уу даа гэж гуниглан ярихыг нь сонсоход үнэхээр харамсалтай байна. Түүхээ мэддэггүй, тамирчнаа хүндэлдэггүй салбарын удирдлагууд ийм л байна….

Монголын хөлбөмбөгийн холбоо (МХБХ)-ноос 2025-2026 оны Дээд лигийн тоглолтууд эхэлснийг зарлаж, сошиал хуудсаараа мэдээлэл түгээж эхэллээ. Гэвч энэ нь хөлбөмбөг сонирхогчдын хүсэн хүлээсэн чанартай контент, өрсөлдөөнт лиг гэхээсээ илүүтэй олны ам хаах гэсэн ээлжит нэгэн "жүжиг" мэт харагдаж байна.

Холбооны албан ёсны хуудсаар орж үзвэл тоглолтын гол утга учир болсон тойм (highlights), гоолууд, лигийн хүснэгт, статистик мэдээлэл огт алга. Бүр тоглолтын үеийн болон дараах зураг ч байхгүй, өмнөх үеийн зураг эсвэл хамааралгүй контентоор аргацааж байгаа нь мэргэжлийн холбоо гэхэд ичгэвтэр дүр зураг юм. Хөгжөөн дэмжигчид лигийнхээ явцыг мэдэх боломжгүй, зөвхөн "тоглолт боллоо" гэсэн хоосон мэдээг л харж байна

Хамгийн ноцтой асуудал нь лигийн нэр хүнд, тоглогчдын үнэ цэнэ шаланд унасанд байна. Сүүлийн хоёр жил дараалан түрүүлсэн баг нь өнөөдрийг хүртэл шагналт мөнгөө авч чадаагүйгээс үүдэн бүрэлдэхүүн нь тарж, үйл ажиллагаа нь зогссон нь Монголын хөлбөмбөгийн эмгэнэл юм. Аваргуудыг урамшуулж чадахгүй атлаа дараагийн лигийг эхлүүлж байгаа нь ердөө л Олон улсын хөлбөмбөгийн холбооноос ирдэг санхүүжилтээ тайлагнах гэсэн, хөлбөмбөгчдийн амыг таглах гэсэн явуургүй арга гэлтэй.

Мэргэжлийн хөлбөмбөгчин гэдэг бол хөдөлмөрөө үнэлүүлж, амжилтынхаа төлөө тэмцдэг хүн болохоос биш, холбооны "ажлаа хийж байгаа" мэт харагдах үзүүлэнгийн хэрэгсэл биш юм. Шагналын мөнгө нь олгогдохгүй, багууд нь дампуурч байхад "Дээд лиг" гэх нэр зүүж, дүр эсгэсэн тэмцээн зохион байгуулж байгаа нь нийт хөлбөмбөгчид болон энэ спортод элэгтэй хүмүүсийг доромжилж буй хэрэг юм.

Хурлын тайланд зарим өрийг төлсөн гэх боловч хөлбөмбөгийн салбарт хөдөлмөрлөж, үйлчилгээ үзүүлж, тэмцээн уралдаан зохион байгуулж ирсэн олон хувь хүн, аж ахуйн нэгжүүд өнөөг хүртэл "авлагатай" хэвээр үлдсэн байна.

• "Хувийн зүгээс" олгосон гэх мөнгө бүх гишүүдэд тэгш хүрсэн үү?

• Шагналын сан, үйл ажиллагааны зардлын үлдэгдэл дээр хохироод үлдсэн хүмүүсийн дуу хоолойг яагаад хэлэлцсэнгүй вэ?

• Аудитын дүгнэлтээр "гэм буруутай" гэж үзсэн хүмүүст хариуцлага тооцох нэрээр жинхэнэ хохирогчдын авлагыг орхигдуулж байна.

Хуралдаанд оролцсон 44 гишүүн "нэгдмэл байр суурьтай" байгаа нь үнэхээр харамсалтай юм

Холбооноос авлагатай хэвээрээ байгаа хүмүүс доор сэтгэгдэл үлдээх эсвэл чатаар бичээд үлдээгэрэй

Монголын хөлбөмбөгийн ертөнцөд нэгэн томоохон "ангал" үүсээд байна. Энэ бол мэргэжлийн түвшинд үйл ажиллагаа явуулж буй клубуудын хариуцлагатай төлөвлөлт болон бодлого шийдвэр гаргах дээд байгууллага болох Хөлбөмбөгийн холбооны төлөвлөгөөгүй байдал хоорондын зөрүү юм.

Тодорхойгүй хугацаа, тодорхой гарлага
Өнөөдөр Монголын лигт өрсөлдөж буй багууд ирэх улирлын тов тодорхойгүй байгаагаас шалтгаалж "харанхуйд" зардлаа зурж байна. Клубууд бол зүгээр нэг цуглаад тоглодог сайн дурын нэгдэл биш. Тэд бол:

• Гадаад болон дотоодын легионер тоглогчидтой гэрээ байгуулсан,

• Дасгалжуулагч, техникийн албаны мэргэжилтнүүдийг ажиллуулж буй,

• Сарын тогтмол зардал, цалин хөлсөө тасралтгүй олгож буй бизнес болон спортын байгууллагууд.

Лигийн тов гараагүй байхад клубууд гадаад тоглогчдынхоо виз, байр сууц, хоол унд болон цалинг өгсөөр, зардлын тоолуур гүйсээр байна. Гэтэл энэ бүх хөрөнгө оруулалт хэзээ талбай дээр "амь орж", хэзээ үр дүнгээ өгөх нь Холбооны шийдвэрээс хамааралтай байгаа нь харамсалтай.

Клубууд ирэх жилийнхээ төсвийг баталж, бэлтгэл сургуулилтаа системтэйгээр эхлүүлээд байхад Хөлбөмбөгийн холбоо нь лигийн нээлт, тоглолтын хуваарийн талаар ямар ч мэдээлэлгүй сууж байгаа нь мэргэжлийн бус хандлага юм. Байгууллагын засаглалын хувьд энэ нь "ичмээр" үзүүлэлт бөгөөд спортын хөгжлийг хойш татаж буй гол тээг болж байна.

"Холбоо нь клубуудынхаа эрх ашгийг хамгаалж, тэднийг тогтвортой ажиллах нөхцөлөөр хангах ёстой болохоос биш, хий дэмий хүлээлгэж, санхүүгийн дарамтад оруулах ёсгүй."

Хөлбөмбөгийн хөгжил зөвхөн талбай дээрх тоглолтоор хязгаарлагддаггүй. Энэ бол менежмент, цаг хугацааны нарийн төлөвлөлт юм. Хэрэв холбоо нь өөрөө төлөвлөгөөгүй байгаа бол доороо байгаа клубуудээсээ "мэргэжлийн" байхыг шаардах эрхгүй. Одоо бидэнд тодорхойгүй амлалт биш, тодорхой хугацаа, мэргэжлийн шийдвэр хэрэгтэй байна.

Photo is from Khangarid FC

Зогсонги байдалд орсон Монголын хөлбөмбөг: Лиг саатсаны цаана хэн хожиж байна вэ?

Монголын хөлбөмбөгийн ертөнцөд "нам гүм" байдал ноёрхоод удаж байна. Хөлбөмбөг болон футзалын дээд лигийн тоглолтууд товлосон хугацаандаа эхлэхгүй, хойшилсоор байгаа нь тамирчид, хөгжөөн дэмжигчид болон клубүүдийн дунд томоохон эргэлзээ, бухимдлыг төрүүлж эхэллээ. Спортын хамгийн гол хөдөлгүүр болсон лигүүд зогсох нь хэнд ашигтай вэ? Энэ нь зүгээр нэг зохион байгуулалтын алдаа юу, эсвэл хөлбөмбөгчдийг "боомилох" гэсэн далд бодлого уу?

1. Тодорхойгүй байдлын "ашиг"

Лигийн тоглолтууд хойшлох нь холбооны удирдлагуудад хэд хэдэн талаар "амсхийх" боломж олгодог байж болох юм:

• Санхүүгийн хэмнэлт: Тэмцээн зохион байгуулах зардал (талбайн түрээс, шүүгчдийн хөлс, хамгаалалт, шагналын сан) хэмнэгдэнэ. Гэвч энэ мөнгө хаашаа орж байгаа нь асуулт хэвээр үлддэг.

• Хяналт ба эрх мэдэл: Лиг эхлэхгүй байх тусам клубүүд болон тоглогчид холбооноос хараат байдалд ордог. Тэднийг "хүлээлтийн горимд" байлгах нь шүүмжлэл өрнүүлэх боломжийг нь хязгаарлах нэг арга байж болно.

2. Хөлбөмбөгчдийг "чадах" оролдлого уу?
Мэргэжлийн хөлбөмбөгчний карьер богинохон. Нэг улирал тоглохгүй өнгөрнө гэдэг бол тэдний ур чадвар зэвэрч, бие бялдрын бэлтгэл алдагдах аюултай.

• Сэтгэл зүйн дарамт: Тогтмол орлогогүй, зорилгогүй болсон тамирчид спортоо орхих эсвэл гадаад орон-рүү явахыг эрмэлзэж эхэлдэг. Энэ нь дотоодын клубүүдийг сулруулж, тоглогчдыг өөрийнхөө төлөө дуу хоолойгоо хүргэх тэнхээгүй болгох эрсдэлтэй.

• Хөгжлийн тээг: Лиг байхгүй бол шинэ залуу авьяаснууд гарч ирэх боломжгүй болно. Энэ нь Монголын хөлбөмбөгийн ирээдүйг зориуд "цавчих" үйлдэл мэт харагдаж байна.

Сагсан бөмбөгчид нэгдэж чадсан, харин хөлбөмбөгчид яагаад чимээгүй сууна вэ?

Хэдхэн жилийн өмнө Монголын сагсан бөмбөгийн спорт хоёр хуваагдаж, талцал дунд туйлдаж байсныг бид санаж байгаа. Тэр үед Дээд лигийн болон шигшээ багийн тоглогчид өөрсдийн эрх ашиг, спортынхоо ирээдүйн төлөө нэгдэж, зоригтой дуугарч чадсан юм. Тэдний тэрхүү тэмцэл, эв нэгдэл нь өнөөдрийн хүчирхэг нэгдсэн лиг, олон улсын амжилтын суурийг тавьж, сагсан бөмбөгийг үсрэнгүй хөгжилд хөтөлсөн билээ.
Гэтэл өнөөдөр манай хөлбөмбөгийн салбар ямар түвшинд байна вэ?

Монголын хөлбөмбөг магадгүй түүхэн дэх хамгийн доод цэгтээ ирээд байна. Олон улсын чансаа, дотоодын лигийн зохион байгуулалт, хүүхэд залуучуудын сургалт гээд аль ч түвшинд ахиц гарахаас илүү ухралт мэдрэгдэх болов.

Хамгийн харамсалтай нь энэ бүх уналтыг хамгийн сайн мэдэрч, биеэрээ туулж яваа хөлбөмбөгчид маань яагаад чимээгүй сууна вэ? Сагсан бөмбөгчид шиг нэгдэж, системээ шинэчлэхийг, удирдлагын түвшний хариуцлагыг яагаад шаардахгүй байна вэ?
• Магадгүй зарим нь шигшээ багт дуудагдахгүй байх, эсвэл клубтээ асуудал үүсэхээс эмээдэг байж болох. Гэвч хувь хүний эрх ашгаас илүү спортын ирээдүй чухал биш гэж үү?
• Хөлбөмбөг бол зөвхөн цэнгэлдэх хүрээлэн биш, энэ бол асар том соёл, залуу үеийн итгэл найдвар. Тамирчид өөрсдөө дуугарахгүй бол хөндлөнгийн хүмүүс энэ спортыг аврахгүй.
Сагсан бөмбөгийн спортын жишээ бол тоглогчдын хүч хэчнээн агуу болохыг харуулсан амьд баримт. Хөлбөмбөгчид маань ч бас нэгдэж, нэг зорилгын дор дуу хоолойгоо өргөх цаг хэдийнэ болжээ. "Хөлбөмбөг бол багаар ажиллах спорт" гэдэг шиг талбайн гадна ч бас нэг баг болж, Монголын хөлбөмбөгийг энэ намгаас гаргахын төлөө тэмцэх хэрэгтэй байна.
Хэрэв өнөөдөр бид чимээгүй суувал маргааш "Монголын хөлбөмбөг" гэдэг нэр зөвхөн түүх болон үлдэх аюултай. Тамирчид аа, та бүхэн хэзээ дуугарах вэ?

🛑 МХБХ-НЫ УДИРДЛАГАД ХҮЙСЭЭР ЯЛГАВАРЛАН ГАДУУРХАХ (MISOGYNY) ҮЙЛДЭЛ ГАРЧЭЭ

Монголын хөлбөмбөгийн холбооны (МХБХ) удирдлагын түвшинд эмэгтэй удирдах ажилтныг хүйсээр ялгаварлан гадуурхах, үзэл бодлоо илэрхийлснийх нь төлөө хавчин гадуурхах ноцтой асуудал үүсээд байна. Тус холбооны гишүүн байгууллагуудын итгэлийг хүлээж, албан ёсоор сонгогдсон эмэгтэй Дэд ерөнхийлөгч өөрийн бүрэн эрх, үүргээ хэрэгжүүлэхэд нь "Э гэгч" гэх албан тушаалтан санаатайгаар саад учруулж, хурлын зар хүргэхгүй байх, мэдээллээс зориуд тусгаарлах замаар "дураараа" авирлаж байгаагаа илэрхийллээ.
Энэхүү үйлдэл нь Олон улсын хөлбөмбөгийн холбоо (FIFA) болон Азийн хөлбөмбөгийн холбоо (AFC)-ноос баримталдаг жендерийн эрх тэгш байдал, засаглалын ил тод байдлын зарчмыг ноцтой зөрчиж буй хэрэг юм. Хамгийн харамсалтай нь, "Та ирээд хэл ам хийдэг, бүх зүйлийг сошиалд тавьдаг" гэх шалтгаанаар эмэгтэй удирдагчийг хавчин гадуурхаж (misogyny) байгаа нь спортын салбарт ардчилсан зарчим, эмэгтэйчүүдийн дуу хоолойг боомилж буй бүдүүлэг хэлбэр юм. Хөлбөмбөгийн холбоо бол хэн нэгний хувийн компани биш, нийтийн төлөөх мэргэжлийн байгууллага. Зөвийг дэмжиж, бурууг шүүмжилснийхээ төлөө сонгогдсон эмэгтэй гишүүнийхээ бүрэн эрхэд халдаж буй энэхүү ёс зүйгүй үйлдлийг хөлбөмбөгийн хамт олон болон олон улсын байгууллагууд анхааралдаа авч, хариуцлага тооцох ёстой.

#МХБХ #ЖендерийнЭрхТэгшБайдал #Хөлбөмбөг #ШударгаЁс #ЭмэгтэйчүүдийнЭрх

Монголын Хөлбөмбөгийн Холбоо: Хөлбөмбөг хөгжиж байна уу, эсвэл зөвхөн "Цаг агаар" мэдээлдэг газар болов уу?

Монголын хөлбөмбөг сонирхогчид болон эцэг эхчүүдийн дунд сүүлийн үед нэгэн томоохон асуулт тэмдэг бий болоод байна. Төв байгууллага болох Монголын Хөлбөмбөгийн Холбоо (МХБХ) өөрийн үндсэн чиг үүрэг болох тэмцээн уралдаан зохион байгуулах, бодлогоор дэмжих ажлаа хийж чадаж байна уу?

Клубүүдийн нуруун дээрх хүүхдийн хөлбөмбөг
Хөлбөмбөгийн ирээдүй болсон өсвөр үеийн тэмцээнүүдийг Холбоо өөрөө гардан зохион байгуулахын оронд хувийн клубүүдэд "даатгаж" орхисон нь олны шүүмжлэлийг дагуулж байна.

Тухайлбал:
* U10, U11, U12 насны ангилал: Эдгээр чухал насны тэмцээнүүдийг Ховд Вестерн (Khovd Western FC) клуб хариуцан зохион байгуулж байна.
* U13 насны ангилал: Дараагийн шатны тэмцээнийг БЧ Арслангууд (B*H Lions) клуб зохион байгуулахаар болоод байна.
Хэдийгээр клубүүд санаачилга гаргаж байгаа нь сайн хэрэг боловч, үндэсний хэмжээний бодлого, стандарт, зохион байгуулалтыг зангидах ёстой МХБХ яг хаана байна вэ?

"Цаг агаарын мэдээ" ба Сошиал орчин
МХБХ-ны албан ёсны Фэйсбүүк хуудсыг сонирхвол хөлбөмбөгийн тактик, хөгжил, стратегийн мэдээллээс илүүтэй цаг агаарын мэдээ зонхилж байгаа нь харамсалтай. Өдөр бүр шахуу "Өнөөдөр тэдэн градус байна", "Цас орно" гэх мэдээлэл оруулж байгаа нь спортын холбоо гэхээсээ илүү Ус цаг уурын хүрээлэнг санагдуулж байна.

> "Холбоо нь тэмцээнээ клубүүдэд даатгаад, өөрсдөө зөвхөн цаг агаар мэдээлээд сууж байгаа нь Монголын хөлбөмбөг ямар түвшинд орсныг илтгэж байна."

> Дүгнэлт
Хөлбөмбөгийн холбоо бол зөвхөн байшин дотор сууж, сошиал хуудас хөтлөх төдий газар биш юм. Хүүхдийн тэмцээнүүдийг мэргэжлийн түвшинд, нэгдсэн стандартаар зохион байгуулах, клубүүдээ дэмжих, хөлбөмбөгийн дэд бүтцийг сайжруулах тал дээр бодитой алхам хийх цаг хэдийнэ болжээ. Эс бөгөөс Монголын хөлбөмбөг талбай дээр биш, зөвхөн сошиал пост дотор л "хөгжсөөр" байх аюул тулгараад байна.