Van Gisteren

We hebben een soort huwelijk en maken elkaars zinnen af, zeker als het over verzetsvrouwen gaat. Want daar vertellen we over deze maand in het NC Magazine van het Nationaal Comité 4 en 5 mei

‘Na de oorlog terug in het keurslijf na alles wat ze hadden meegemaakt viel hen niet mee.’

Dank voor het fijne interview. Het is een eer om het podium te delen met enkele andere verzetsvrouwen onderzoekers: en

‘Het was niet dat ze er niet wáren, maar hun volle betekenis werd lang niet gezien: de gemêleerde groep verzetsvrouwen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In de geest van wijlen Selma Leydesdorffs ‘tegengeschiedenis’ brachten deze schrijvers door hun boeken verzetsvrouwen in alle glorie weer tot leven.’ 

📸 bij het Vrouwen van Ravensbrück monument op het Museumplein in Amsterdam.

Zie link in bio.

Verzetsvrouw Marie Blommaart is vandaag 105 geworden! Ze staat op de cover van ons boek en vorig jaar hadden we de bijzondere eer om haar tijdens onze boekpresentatie in het het eerste exemplaar te overhandigen

Marie was een Zeeuwse koerierster en is een van de laatst levende verzetsvrouwen van Nederland. Ze was nog maar 21 toen ze de illegaliteit inging. Door weer en wind bracht ze bonnen rond en gaf boodschappen door. Voor haar een vanzelfsprekendheid.

In de geschiedschrijving worden koeriersters vaak geromantiseerd als ‘die meisjes op de fiets’, maar dat doet geen recht aan de werkelijkheid. Deze vrouwen waren een cruciale schakel in het verzet: ze onderhielden contact en gaven belangrijke informatie door. Het werk was bovendien gevaarlijk. Tijdens haar gevangenschap leerde ze andere vrouwen van haar leeftijd kennen. Hun vriendschap en solidariteit tilden haar op. Marie ging als meisje de oorlog in en kwam er als vrouw uit. Vandaag vieren we haar leven!

In januari waren wij te gast bij het in het Zwitserse Bern, een jaarlijks links-activistisch politiek evenement tegen het World Economic Forum in Davos.

Het evenement vond plaats in de Reitschule, het autonome cultuurcentrum van Bern. Sinds de jaren ’80 speelt dit centrum een belangrijke rol in de alternatieve scene van de stad, met concerten, theater, film en politieke evenementen. Het gebouw werd ooit gekraakt door jongeren die een eigen plek wilden creëren en werd uiteindelijk gelegaliseerd als vrijplaats voor alternatieve cultuur.

Wij gaven een lezing over ons werk voor Van Gisteren en ons boek Verzetsvrouwen waarin we vertelden over Nederlandse verzetsvrouwen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het was bijzonder om een Zwitsers publiek te vertellen hoe actief deze vrouwen waren tijdens de oorlog maar nauwelijk erkenning kregen in de Nederlandse geschiedschrijving. 

Daarnaast was er ook ruimte om het heden te bespreken in het licht van het verleden. Wat dreef verzetsvrouwen om zich te verzetten tegen het fascisme? Hoe kijken we daar vandaag de dag naar, en wat kunnen we van hen leren in deze donkere tijden? En hoe wordt anti-fascisme in Nederland tegenwoordig bekeken?

Het evenement stond vol bijzondere bijdragen, onder andere van voormalig politiek gevangene en activist Thomas Meyer‑Falk, en van de aangrijpende documentaire Moria Six van Jennifer Mallmann, over de brand in het vluchtelingenkamp Moria op Le**os en de omstreden veroordeling van zes jonge vluchtelingen.

Verder was er tussendoor ook nog tijd om een dansje te doen in de te genieten van het mooie sneeuwlandschap en natuurlijk kaasfondue.

Veel dank aan de geweldige organisatoren van NO WEF Winterquartier! 🔥🔥🔥

Nog op zoek naar een mooi kerstcadeau? De tweede druk van ons boek is verschenen! Met voorop een mooie quote van columniste Aaf Brandt Corstius:

‘Al deze vrouwen hebben dit mooie eerbetoon verdiend.’

En wat anderen schrijven:

‘Een papieren bom die zich recht in het hart boort’ - Leidsch Dagblad

‘Verzetsvrouwen toont aan de hand van tien levens hoe veelzijdig het verzet was en hoe gering de naoorlogse aandacht bleef’ - Trouw

‘Het zijn stuk voor stuk aangrijpende verhalen van gewone mensen, gewone vrouwen, die zich plots bevonden in een absurd geworden werkelijkheid’ - NRC Handelsblad

Vandaag is het precies 100 jaar geleden dat Wilhelmina Drucker overleed. We zijn al jaren in de ban van deze radicale Amsterdamse feministe. Dat hebben we te danken aan Myriam Everard en Ulla Jansz van de Wilhelmina Drucker Fundatie ❤️

Dit jaar werkten we samen met de WDF aan het Wilhelmina Drucker Jaar: met lezingen, filmvertoningen en als hoogtepunt de manifestatie op haar geboortedag, 30 september in samenwerking met Ook selecteerden we vijftien plekken in Amsterdam die direct verbonden zijn met Druckers leven en activisme. Samen vormen deze locaties een route die de geschiedenis van de vrouwenbeweging door de stad laat lopen. 

De locaties en de bijbehorende verhalen zijn nog steeds te zien in de buitenexpo bij het Wilhelmina Drucker Monument op de Churchilllaan! De teksten van de expo werden geschreven door creatieve duizendpoot van en de vormgeving was wederom in handen van onze goede vriend en alleskunner Braaksma en het team van

Als afsluiting van het jaar rijdt er in december een speciale Wilhelmina Drucker-tram door heel Amsterdam: een rijdend eerbetoon aan deze bijzondere vrouw én een blijvende uitnodiging om de buitenexpo te bezoeken en meer te ontdekken over Druckers leven en strijd!

Vandaag brachten we samen met Dolle Mina de speciale tram met een actie extra onder de aandacht. Daarmee benadrukten we zowel Druckers nalatenschap als het vernieuwde Dolle-Mina-manifest.

Houd de fakkel brandende! 🔥🔥🔥

🔥 MINAFESTATIE 🔥

Afgelopen dinsdag organiseerden wij een manifestatie ter ere van de geboortedag van feministe Wilhelmina Drucker, precies 100 jaar na haar overlijden. Samen met de Wilhelmina Drucker Fundatie en herdachten we haar strijd bij haar monument aan de Churchilllaan, met de oproep die daarop te lezen is: “Vrouwen, houdt de fakkel brandende!” 💜

📍 Wij (Van Gisteren) openden de avond en vertelden over Druckers leven en onze buitenexpositie bij het monument, met verhalen over vijftien plekken in de stad waar Druckers erfenis voortleeft. De expositie is nog drie maanden te bezoeken! Prachtig vormgegegeven door

📍 Myriam Everard (WDF) vertelde over de geschiedenis van het monument: het eerste monument voor een vrouw (buiten het koningshuis) in Amsterdam én het eerste feministische monument van Nederland.

📍 Wethouder sprak krachtige woorden en onthulde samen met bestuursvoorzitter Stadsdeel Zuid twee plaquettes over Drucker en het monument.

📍 Rae Milford zong een prachtig oud feministisch strijdlied (en we zongen voorzichtig mee) dat we in de archieven van Atria vonden: “Opnieuw Ten Strijd!”, toepasselijker kan haast niet.

📍 Tijdens het zingen gingen de fakkels van de aan, met inspirerende woorden van Dolle Mina van het eerste uur Dunya Verwey en Dolle Mina in de dop Rosie van Peijpe. De mina’s sloten af met een spectaculaire vuurshow en een rituele verbranding van BH’s. ✊

Houd die fakkel brandende! 🔥

MINAFESTATIE! 💥

Op de geboortedag van Wilhelmina Drucker (1847-1925) organiseren de Wilhelmina Drucker Fundatie, Bureau Van Gisteren en Dolle Mina een manifestatie bij haar monument aan de Churchilllaan 🥳 Ook openen we de buitenexpo Wilhelmina Drucker: 15 plaatsen van herinnering ✨

Kom ook en:

Leer meer over Druckers leven en strijd ✊

Zing mee tijdens een muzikale ode met zangeres Rae Milford / en de Do Re Mina's 🎶

En wie weet komt Dolle Mina nog in actie 👀

“Vrouwen houdt de fakkel brandende!” 🔥🔥🔥

Datum: 30 september 2025

Tijd: 19.00

Locatie: Wilhelmina Drucker Monument, Churchilllaan, kruising Waalstraat

Afgelopen weekend werd ons boek besproken in een heel mooi essay van Eke Krijnen in

Illegaliteit wordt strafbaar gesteld en de democratie en rechtsstaat worden ondermijnd. Het is niet normaal maar wel de realiteit.

Deze ontwikkelingen deden haar denken aan twee boeken. Aan de klassieker uit de jaren tachtig ‘The Handmaid’s Tale’ van en aan ons boek ‘Verzetsvrouwen’

Over hoe het abnormale normaal lijkt te worden maar ook hoe je je ertegen kunt verzetten. En hoe je kan vasthouden aan je eigen verhaal.

‘Deze vrouwen weigerden te negeren in ruil voor een ‘gewoon’ leven, ze weigerden zich bij de nieuwe werkelijkheid neer te leggen.’

Lees dit bijzondere artikel (link in de bio!) ❤️ En: ‘Laat de klootzakken je niet klein krijgen.’

Tijdens ons onderzoek naar verzetsvrouwen stuitten we op een bijzondere bron: honderden vrouwen vulden in de jaren ’80 een enquête in over hun verzetsactiviteiten. Ze deden dit naar aanleiding van een oproep van twee historici die hun scriptie over dit onderwerp schreven. In die goudmijn (al die vrouwen die toen nog leefden!) vonden we ook een ingevulde enquête van de grootmoeder van We zijn heel vereerd dat ze deze week haar boekenrubriek in hier aan heeft gewijd:

‘Ik wist altijd alleen dat mijn opa in het verzet had gezeten. Over de rol van mijn oma dacht ik eigenlijk nooit na.’

Het is een goed voorbeeld van hoe het er in veel families er aan toe gaat. Oma deed gewoon illegale klusjes hier en daar, maar werd zelden als ‘verzetsvrouw’ gezien. Mannen kregen de titel van ‘verzetsman’ veel sneller. Het helpen, zorgen en regelen werd bij vrouwen zo vaak als vanzelfsprekend beschouwd, terwijl hun bijdrage minstens zo dapper was.

Voor platform F-site ontwikkelden we een nieuw lesprogramma over ons boek Verzetsvrouwen!

In drie toegankelijke lessen krijgen middelbare scholieren inzicht in de cruciale rol die vrouwen speelden in het verzet. Ook stellen de vraag: wie kreeg erkenning en wie niet? Met deze verhalen doorbreken we het hardnekkige beeld dat verzetswerk vooral door mannen werd gedaan.
Een aantal verhalen van verzetsvrouwen uit ons boek staan centraal: Hannie Schaft & de zussen Oversteegen, Adri Knappert en Rosa Boekdrukker. Vrouwen die, ondanks gevaar voor eigen leven, opstonden tegen onrecht.

Via inspirerende verhalen, opdrachten en onderzoeksvragen kunnen leerlingen leren over de veelzijdigheid van vrouwen in verzet én waarom vrouwelijke verzetshelden zo vaak over het hoofd zijn gezien.

🔗 Check de link in bio op en leer meer over: Hannie Schaft en de zussen Oversteegen: Drie vriendinnen in het verzet
Adri Knappert: Een padvindster in oorlogstijd
Rosa Boekdrukker: Een joodse vrouw in het verzet

🙏Met veel dank aan geschiedenisdocent