تاریخــي انځـــورونه

پښتو ښکلي شعرونه 💕🌹🎉👏💃🕺
#پښتوشاعري #پښتو

د عـشق بـهار د سـترګـو دعـا 💫🌹💕🌺🌼 🌸💖🌻💗🌺💐







#دیارمخ
#پښتو
#پوسټر

#پښتوشاعري
#پښتوادب
#عشق
#مینه
#دلدار
#هنر

يار هغه دي چي په سخته کي پکار ښي 🤝👍💕😊🌟💫🎉😍

حقيقي مينه 😊👍💯😃
#پښتو

د چا بار شوی قافلې 💃🕺🛌🛌

ولــي ليــلا دومــره بــې ميــني شولــې 🌙💫🌃🎉😍🌟
#ټپې

عبدالباري جهاني: د کلمې امير، د ملي هويت معمار او د سټراټيژیک یووالي غږ

۱. پېژندنه او سټراټيژیک ارزښت: د افغان روح ترجمان

عبدالباري جهاني یوازې یو شاعر، تاریخپوه او ژورنالېست نه دی؛ هغه د معاصر افغانستان د فرهنګي او سیاسي جغرافیې یو پیاوړی سټراټيژیک نښان دی. د یو فرهنګي تاریخپوه په توګه، زه جهاني صاحب د یوه داسې معمار په توګه وینم چې د افغاني هویت د پاشل شویو ټوټو د پیوندولو لپاره یې یو منظم "سټراټيژیک سړک" جوړ کړی دی. هغه چې د "سویلي حوزې غږ" بلل کېږي، د خپل قلم په مټ یې داسې یو دریځ خپل کړی چې له قومي پولو اوړي او د ټول هېواد د درد ترجماني کوي. د معاصر افغان روح د پوهېدو لپاره، لومړی باید هغه سړی وپېژنو چې د دې خاورې ملي سرود ته یې کلمې او د بقا روح بښلی دی.

۲. د ملي سرود خالق او د هویت قانوني بنسټګر

په ۲۰۰۶ کال کې د افغانستان د ملي سرود د کلمو لیکل د جهاني صاحب لپاره یوازې یو ادبي ماموریت نه و، بلکې د اساسي قانون د ۲۰مې مادې د حکم پر بنسټ یو "ملي قرارداد" و. هغه په خورا ځیرکتیا سره د بېلابېلو قومونو (بلوڅ، ازبک، پښتون، تاجک، هزاره، ترکمن، نورستاني او نورو) نومونه په یو واحد چوکاټ کې راټول کړل. دا یوازې شعر نه، بلکې د متنوع قومونو ترمنځ د ژبني او عاطفي پیوستون یو سټراټيژیک پل و چې ملي یووالی یې له شعار څخه شعور ته پورته کړ.

دا وطن د ټولو کور دی، د بلوڅو د ازبکو د پښتون او هزاره وو، د ترکمنو د تاجکو ورسره عرب، ګوجر دي، پامیریان، نورستانیان براهوي دي، قزلباش دي، هم ایماق، هم پشه ییان

۳. په شعر کې پاڅون او د "ورکې مېنې" فلسفه

د جهاني ادبي سبک د خوشال خان خټک له حماسي تندر او د رحمان بابا له عرفاني سوز سره غاړه غړۍ دی. د هغه په اثارو کې "پاڅون او یاغیتوب" یوازې د احساساتو بیان نه، بلکې د ملي بیدارۍ یوه وسیله ده. که څه هم نقادان لکه صبورالله سیاسنګ د هغه په شعر کې د "وینې څڅېدونکو تورو" پر تصویرونو نیوکه کوي، خو د یوه تاریخپوه په توګه زما تحلیل دا دی چې جهاني دا انځورونه د جنګ د دوام لپاره نه، بلکې د یوه بې ساه ولس د راویښولو لپاره کاروي.

د هغه د فکري پراختیا بېلګه د "ځانمرګي او مور" په هغه مشهور بحث پاروونکي شعر کې ښکاري، چېرته چې د مور رحم د کرکې او جهل پر وړاندې بریا ترلاسه کوي.

مهم اثار او د هغو ارزښت:

* د مشکو کاروان: د جهاني د فکري او ادبي بلوغ او پخوالي یوه لوړه نمونه.
* هرات، پښتانه او ستره لوبه: دا یوازې تاریخ نه دی، بلکې د سیمې د جیوپولیټیکو لوبو او "لويې لوبې" (Great Game) یو دقیق تحلیل دی.
* شپېلۍ او پایکوب: د ولسي ارمانونو او حماسي روحیې د ژوندي ساتلو هنري هڅې.

۴. له کندهار تر واشنګټن: د رښتیا غږ او ملي بیداري

د امریکې غږ (VOA) په ۲۷ کلنه دوره کې، جهاني صاحب د "د اشنایانو ادبي دېره" له لارې د افغان ډیاسپورا او کورني ولس ترمنځ یو معنوي پیوستون رامنځته کړ. د "درې غواوې او یو لیوه" منظومه کیسه د هغه د سټراټيژیک لیدلوري غوره بېلګه ده؛ هغه په خورا ساده او روانه ژبه افغانانو ته د بهرنیو ګواښونو پر وړاندې د یووالي او ثبات درس ورکړ. هغه ثابته کړه چې پېچلي سیاسي مفاهیم څنګه ولسي ژبې ته ژباړل کېدای شي.

۵. سیاست او مېړانه: د واک د انحصار پر وړاندې درېدل

د اطلاعاتو او کلتور د وزیر په توګه د جهاني صاحب دوره او بیا د هغه استعفا د اصولو او کرسۍ ترمنځ د ټکر یوه روښانه کیسه ده. که څه هم په رسمي توګه د هغه د استعفا لامل "ناروغي" ښودل شوې وه، خو حقیقت دا و چې کله ارګ د دوو اونیو لپاره د هغه غږ ونه اورېد، نو هغه مجبوره شو خپله استعفا په فیسبوک کې اعلان کړي—دا د وخت له واکمنو سره د هغه د فکري واټن پیلامه وه.

هغه نن هم د نجونو د زده کړو او د واک د انحصار پر وړاندې یو توند غږ دی. جهاني په زغرده وايي: "ملا صاحب به د دین په ترجمه پوهېږي، خو هغه نه ډاکټر دی، نه وکیل او نه انجنیر." د یوه داسې مشر په توګه چې د سویلي حوزې (کندهار) پیاوړی استازی دی، د طالبانو پر اوسنۍ واکمنۍ د هغه نیوکې سټراټيژیک وزن لري؛ ځکه هغه د قومي تعصب له مخې نه، بلکې د یوه افغان مفکر په توګه د انحصار د بدو پایلو خبرداری ورکوي.

۶. پایله او ستاسو نظر

عبدالباري جهاني د پښتو ادب هغه پانګه ده چې هویت یې د کندهار او غزني له بحثونو لوړ، او یوازې "افغان" دی. هغه موږ ته دا درس راکړ چې د وطن مېنه په شعار کې نه، بلکې د ولس په یووالي او د حق په ویلو کې ده. د هغه میراث د یو داسې افغانستان لپاره نقشه ده چېرته چې قلم د توره په خدمت کې نه، بلکې د رڼا په خدمت کې وي.

پوښتنه: ستاسو په نظر، د جهاني صاحب "د ځانمرګي او مور" شعر یا د "درې غواوو او لیوه" کیسې زموږ د نننۍ ټولنې لپاره کوم مهم پیغام لري؟ ستاسو پر فکر کوم یو ډېر اغېز کړی؟

--------------------------------------------------------------------------------

#افغانستان 🇦🇫✍️📜