Podkomisja Naukowa KDP CMAS

Zespół limnologów z Katedry Inżynierii Ochrony Wód i Mikrobiologii Środowiskowej UWM, którym kieruje członkini AKP Skorpena dr hab. inż. Renata Augustyniak-Tunowska prof. UWM, nurkujący naukowiec – członek Podkomisji Naukowej KDP CMAS, jest partnerem w międzynarodowym projekcie europejskim FutureLakes, finansowanym z programu Horyzont Europa (działanie Mission Ocean).

Projekt dotyczy innowacyjnych metod w rekultywacji jezior europejskich. Kompleks jezior kartuskich, który był rekultywowany według koncepcji opracowanej przez zespół z Katedry pod kierunkiem dr hab. inż. Jolanty Grochowskiej, prof. UWM, jest projektowym Demostration site – przykładem dobrych praktyk rekultywacyjnych.

W ramach projektu prowadzone są również działania typu nauki obywatelskiej (citizen science). Członkowie AKP Skorpena zostali zaproszeni do współpracy przy takim działaniu – 24 kwietnia w Kartuzach będzie przeprowadzona akcja sprzątania jezior, której głównym organizatorem jest Urząd Miasta w Kartuzach. Zebrane śmieci, w tym te zalegające pod wodą, będą poddane inwentaryzacji, żeby określić skalę zanieczyszczenia przykładowych jezior miejskich odpadami. Inwentaryzacja dostarczy również cennych informacji o rodzajach odpadów zalegających na dnie zbiorników, co pozwoli określić ich potencjalną szkodliwość dla środowiska wodnego. Więcej informacji o projekcie można znaleźć na stronie - https://futurelakes.eu/

Podkomisja Naukowa KDP/CMAS poleca:

Studia podyplomowe "Archeologia Podwodna" to 190 godzin teorii, warsztatów i ćwiczeń w trakcie 3 semestrów...ale...2 semestry to zajęcia na Wydziale Archeologii UW i w Jednostkach zaprzyjaźnionych@Wydział Archeologii Uniwersytet Warszawski a trzeci semestr to seminaria online.
W trakcie Waszej ścieżki edukacyjnej spotkacie się z gronem specjalistów z różnych dziedzin...nie tylko archeologii, którzy wprowadzą Was w świat archeologii podwodnej. Tej namacalnej, nie tylko teoretycznej 🙂.
Rekrutacja trwa!
rk.uw.edu.pl/pl/offer/PODYPL2025_L/programme/SP-ARCHEOP/?from=field%3AAR&fbclid=IwY2xjawQd8yBleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFrNVVQb1cwN1NVNUV5TDdsc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHtneQV2JCZ3b5rA_SLj-BeZdJvsTWbg1IN16p5RHW2mZfusUGjLTLcYssw7x_aem_uHAqkVfOtg0Sv4unrklUHg
https://www.archeologia.uw.edu.pl/studia-podyplomowe-archeologia-podwodna/?fbclid=IwY2xjawQd8yNleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFrNVVQb1cwN1NVNUV5TDdsc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHtneQV2JCZ3b5rA_SLj-BeZdJvsTWbg1IN16p5RHW2mZfusUGjLTLcYssw7x_aem_uHAqkVfOtg0Sv4unrklUHg
Fot. M. Magdalena Nowakowska
Na zdjęciach słuchacze studium podyplomowego "Archeologia Podwodna" WA UW 2024 - 2026.

Uroczyste obchody jubileuszu XX lecia Muzeum Nurkowania w Warszawie były też przyczynkiem do spotkania członków Podkomisji Naukowej KDP CMAS.

Gospodarzem spotkania była Karina Kowalska, współzałożycielka i kustosz Muzeum Nurkowania, która jest członkiem obecnej Podkomisji Naukowej KDP CMAS.

Podkomisja Naukowa KDP CMAS to zespół działający w ramach Komisja Działalności Podwodnej CMAS, będącej częścią Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques (CMAS – Światowej Konfederacji Działalności Podwodnej). Koncentruje się na naukowych badaniach podwodnych oraz rozwijaniu nurkowania jako narzędzia badawczego. Współpracuje z uczelniami i instytutami badawczymi na terenie kraju i zagranicą.
Udziela wsparcia dla projektów z zakresu biologii morza, archeologii podwodnej, geologii, ekologii i ochrony środowiska wodnego.

W przyjaznym klimacie muzealnym powstały nowe plany na najbliższe miesiące.
Jednym z nich jest zaproszenie do Olsztyna przez Akademicki Klub Płetwonurków Skorpena na spotkanie w ramach projektu związanego z jubileuszem 70-lecia "Eksperymentu Kortowskiego"- pierwszego projektu na świecie aktywnej rekultywacji jeziora.

Fot. Ewa Kotyńska

Historia nurkowania w starożytności sięga tysięcy lat wstecz. Choć ludzie nie dysponowali wtedy nowoczesnym sprzętem, potrafili wykorzystywać spryt, odwagę i proste technologie, aby zanurzać się pod wodę w celach gospodarczych, militarnych i badawczych.
Zapraszamy do lektury kolejnego artykułu – „Nurkowanie w starożytności. Część druga”, autorstwa Bartosza Kontnego.

➡ https://cmas.pl/podkomisjakola/nurkowanie-w-starozytnosci-czesc-druga/

Kolega Bartosz Kontny jest polskim archeologiem, profesorem na Uniwersytecie Warszawski, specjalizującym się w archeologii okresu protohistorycznego i starożytnego oraz archeologii podwodnej. Zajmuje się m.in. badaniem wraków, dawnym szkutnictwem oraz narzędziami i uzbrojeniem przeszłości. Pełni też funkcję przewodniczącego Podkomisji Naukowej KDP (Komisji Działalności Podwodnej PTTK – organizacji zrzeszonej z CMAS), której zadaniem jest wspieranie działalności naukowej i badawczej w nurkowaniu.

Starożytni Grecy używali między innymi oliwy z oliwek także w kontekście nurkowania, choć nie w taki sposób, jak czasem sugerują popularne opowieści. Wspominają o tym m.in. Pliniusz Starszy, Oppian czy Arystoteles, choć ten drugi raczej opisuje zjawisko optyczne niż technikę nurkową. Greccy nurkowie (np. sponge-divers – poławiacze gąbek) wlewali niewielką ilość oliwy do wody przed twarzą.
Uważano, że oliwa wygładzała powierzchnię wody, zmniejszała zniekształcenia światła, poprawiała widoczność pod wodą, zwłaszcza przy falowaniu. Czy to prawda?
Dowiecie się o tym z artykułu Przewodniczącego Podkomisji Naukowej KDP CMAS – „Bartosz Kontny, O starożytnych nurkach apnea. Cześć pierwsza – sekrety oliwy”, który wraz z współpracownikami przeprowadził eksperymenty podwodne przy okazji archeologicznych badań podwodnych, prowadzonych przez Wydział Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego w starożytnym Ptolemais (dziś Tolmeita w Libii).
Zapraszam do lektury !!!

Link do artykułu znajdziecie w komentarzach.

Andrzej Redlarski to rodowity Gdynianin urodzony w 1945 roku, pracownik MIR w latach 1979-1997, pasjonat przyrody i nurkowania – jeden z nielicznych płetwonurków w kraju związany przez dziesięciolecia z naukowymi badaniami podwodnymi w Polsce.
Zapraszam do lektury artykułu o historii zawodowej kolegi Andrzeja Redlarskiego: „Nurkowanie moja pasja, czyli jak można pogodzić przyjemne z pożytecznym” - https://cmas.pl/podkomisjakola/nurkowanie-moja-pasja-czyli-jak-mozna-pogodzic-przyjemne-z-pozytecznym/

Akademicki Klub Płetwonurków Skorpena to jeden z najstarszych ośrodków podwodnych badań naukowych w Polsce. Historia związku miedzy nurkowaniem swobodnym, a badaniami naukowymi sięga w Olsztynie do 1957 roku. AKP Skorpena to niekomercyjny klub płetwonurków mogący się pochwalić największa liczbą członków posiadających uprawnienia Płetwonurka Ekolog PEK1 w kraju.

Dlatego, w trakcie letniego obozu klubowego AKP Skorpena nad warmińskim, ramienicowym jeziorem Limajno postanowiliśmy zbadać dokładniej ten akwen.
Badaniami limnologiczno-hydrobiologicznymi zajęło się klubowe małżeństwo - limnolożka, dr hab. inż. Renata Augustyniak-Tunowska, prof. UWM i hydrobiolog dr Jacek Tunowski, pracownik Instytutu Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie.

„Odkryciem obozu Cerkiewnik 2025” było stwierdzenie licznych stanowisk moczarki delikatnej (Elodea nuttallii) w jeziorze Limajno. Dokonali tego równocześnie członkowie AKP Skorpena, a jednocześnie członkowie Podkomisji Naukowej KDP CMAS – limnolożka Renata Augustyniak-Tunowska i ichtiolog Paweł Laskowski w trakcie podwodnego rekonesansu w strefie litoralu i sublitoralu jeziora.

Moczarka delikatna (Elodea nuttallii) znalazła się na liście gatunków inwazyjnych stwarzających zagrożenie dla ekosystemów wodnych Unii Europejskiej (tzw. „lista unijna”). W Polsce stanowi zagrożenie dla rodzimej flory wodnej – może wypierać inne, rodzime gatunki roślin zanurzonych. Moczarka delikatna rozwija się wcześniej i skutecznie konkuruje o zasoby siedliskowe z makrofitami rodzimymi.

Odkrycie potwierdził na miejscu klubowy botanik, kolega dr Włodzimierz Pisarek. Po wspólnej rozmowie na temat wielu potencjalnie nie odkrytych stanowisk tej rośliny w wodach Warmii i Mazur wpadł nam pomysł na pewien projekt z udziałem akademickich płetwonurków.
Autorami fotografii są Renata Augustyniak-Tunowska i Paweł Laskowski.

Zapraszam do lektury artykułu koleżanki Renaty Augustyniak -Tunowskiej, członka Podkomisji Naukowej KDP CMAS, o najbardziej spektakularnej rekultywacji jeziora w Polsce i Europie.
Jezioro Długie w Olsztynie zostało zamieniony w odbiornik ścieków miejskich. Zdegradowany zbiornik miał przezroczystość sięgająca jedynie 10-20 cm. Piękny, najprawdopodobniej wcześniej miękkowodny ekosystem wodny doprowadzono do całkowitej ruiny.
O sukcesie przedsięwzięcia świadczyła bardzo duża przezroczystość wody ( sięgająca 5-7 metrów w sezonie wegetacyjnym), jak również dzięki tak dużej przezroczystości wody powróciły do jeziora łąki podwodne o coraz większej bioróżnorodności, łącznie z przedstawicielem cennych ramienic Nitella flexilis.
O szczegółach tej wyśmienitej rekultywacji, w której mieli duży udział płetwonurkowie, możecie przeczytać w artykule: „Jak można uratować zniszczone jezioro? – success story Jeziora Długiego w Olsztynie”

➡️ https://cmas.pl/podkomisjakola/jak-mozna-uratowac-zniszczone-jezioro-success-story-jeziora-dlugiego-w-olsztynie/

Małą relację zdjęciową, przesyła nam koleżanka Magdalena Nowakowska – członek Podkomisja Naukowej KDP/CMAS z wyspy Vis, w Chorwacji, gdzie wczoraj zakończyły się pierwszy turnus warsztatów archeologii podwodnej dla grupy studentów studiów podyplomowych „archeologia podwodna” WAUW. Od poniedziałku zaczynam następny "turnus" dla kolejnej grupy studentów.
Ćwiczenia w ramach warsztatów to głównie fotografia dokumentacyjna, zakładanie "wykopów" - ćwiczenia na „kąty proste”, rysunek podwodny i szkice opisy stanowisk.
Absolwenci otrzymają świadectwo ukończenia studiów podyplomowych z wykazem zaliczonych przedmiotów oraz oceną końcową. Wartością dodaną dla absolwentów jest możliwość zdobycia specjalizacji „Płetwonurek Archeolog” (PA2) Komisji Działalności Podwodnej CMAS.
Osoby zainteresowane archeologią podwodną będą mogli zapoznać się teoretycznie i praktycznie z tą dziedziną badań podwodnych, ewentualnie wziąć udział w specjalistycznym kursie „Płetwonurek Archeolog” (PA1) w trakcie Obozu Naukowego Podkomisji Naukowej KDP/CMAS nad jeziorem Budzisławski w dniach 25-31 sierpnia 2025 roku. Szczegóły obozu wkrótce.

Na czym polega dbanie o nasze środowisko naturalne....?
Według wielu mądrych głosów na praktycznej edukacji społeczeństwa, a zwłaszcza młodego pokolenia oraz na przywracaniu przyrodzie jej naturalnego piękna!
Płetwonurkowie z Akademicki Klub Płetwonurków "Skorpena" organizują od 2019 roku oryginalną ekologiczną akcję - "Święto Łyny", który towarzyszą naukowcy i przyrodniczy edukatorzy.
Ważną funkcję w wydarzeniu zawszę pełni szefem naukowym „Święta Łyny”. Zainicjował te stanowisko - dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM Olsztyn, który dzieli się w ciekawy sposób wiedzą na temat żywych skarbów mieszkających w Łynie oraz dbał, aby cenne przyrodniczo istoty wróciły do rzeki.
Do tej pory brali udział w „ Święcie Łyny” specjaliści z zakresu hydrobiologii, ornitologii, ichtiologii, entomologii i botaniki.
W tym roku, zespołem naukowców i ekologów kierowała koleżanka dr hab. inż. Renata Augustyniak-Tunowska, prof. UWM Olsztyn – członek Podkomisji Naukowej KDP CMAS.

Podkomisja Naukowa KDP CMAS oraz Muzeum Nurkowania serdecznie zapraszają na seminarium na temat: „Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego dla nurków i płetwonurków” w dniu 28 maja 2025 roku, w godzinach 10:30 – 14:30, które odbędzie się w Narodowym Muzeum Techniki w Warszawie, w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie przy Placu Defilad 1.
Szczegóły program seminarium na temat sprzętu produkowanego przez Grudziądzkie Zakłady Przemysłu Gumowego „Stomil” dla nurków i płetwonurków w ulotce reklamując tą wyjątkową nurkową, popularnonaukową imprezę.
Zapraszamy !!!

Jan Hiszpański, konstruktor pierwszego polskiego automatu nurkowego Neptun (1958), współtwórca automatu Mors i Elf, autor książki: "Samodzielne powietrzne aparaty nurkowe" (1966). Autor artykułów o tematyce nurkowej w czasopiśmie "Ziemia" i w miesięczniku "Morze". Pan Jan odwiedził Polskę w lipcu 2013 roku.
Na historycznym zdjęciu z 2013 roku w Muzeum nurkowania - Andrzej Zinserling, po prawej Jan Hiszpański. Dwaj przyjaciele. Pionierzy nurkowania w Polsce.
Więcej o Janie Hiszpańskim w artykule na podstronie Podkomisji Naukowej KDP CMAS, autorstwa koleżanki Kariny Kowalskiej: „Aleja zasłużonych – Jan Hiszpański” - https://cmas.pl/podkomisjakola/aleja-zasluzonych-jan-hiszpanski/