Studium Terapii CBT Zaburzeń Osobowości

🎤 Wywiad ze specjalistą

Agnieszka Juszczyk-Mirek – psycholog, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (CBT)
Temat: Zaburzenie osobowości narcystycznej – współczesne rozumienie, diagnoza i psychoterapia

❓DCP: Pani Agnieszko, czym w ujęciu klinicznym jest zaburzenie osobowości narcystycznej?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Zaburzenie osobowości narcystycznej (Narcissistic Personality Disorder – NPD) to trwały wzorzec funkcjonowania psychicznego, w którym centralne miejsce zajmuje krucha regulacja samooceny, silna potrzeba potwierdzania własnej wartości oraz trudności w empatycznym, wzajemnym funkcjonowaniu w relacjach. Wbrew potocznym skojarzeniom, nie jest to jedynie „nadmierna pewność siebie” czy egocentryzm, lecz złożony mechanizm obronny, mający chronić osobę przed głębokim poczuciem wstydu, deficytu i podatnością na zranienie.
W literaturze CBT i terapii schematów narcyzm opisywany jest jako forma zewnętrznie regulowanej tożsamości, w której obraz siebie opiera się na osiągnięciach, statusie, uznaniu lub kontroli nad innymi, a nie na stabilnym, wewnętrznym poczuciu własnej wartości.

❓DCP: Jakie są kryteria diagnostyczne osobowości narcystycznej według DSM-5?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Zgodnie z DSM-5, diagnoza osobowości narcystycznej wymaga obecności utrwalonego wzorca wielkościowości, potrzeby podziwu oraz deficytów empatii, rozpoczynającego się we wczesnej dorosłości i obecnego w różnych kontekstach. Rozpoznanie stawia się przy spełnieniu co najmniej 5 z 9 kryteriów, do których należą m.in.:
• wyolbrzymione poczucie własnej ważności i wyjątkowości,
• fantazje o nieograniczonym sukcesie, władzy, urodzie lub idealnej miłości,
• przekonanie o byciu osobą „wyjątkową”, która powinna przebywać wśród elit,
• nadmierna potrzeba podziwu,
• poczucie uprzywilejowania,
• wykorzystywanie innych do realizacji własnych celów,
• brak empatii,
• zazdrość wobec innych lub przekonanie, że inni zazdroszczą,
• aroganckie, wyniosłe postawy i zachowania.
W modelu poznawczym Becka podkreśla się, że za tymi objawami stoją przekonania kluczowe typu: „Moja wartość zależy od bycia lepszym od innych”, „Słabość jest zagrożeniem” czy „Jeśli nie będę podziwiany, zostanę zdegradowany”.

❓DCP: Jak zaburzenia narcystyczne ujmowane są w ICD-11?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
ICD-11 – podobnie jak w przypadku innych zaburzeń osobowości – przyjmuje podejście wymiarowe. Nie wyróżnia osobowości narcystycznej jako odrębnej kategorii, lecz opisuje ją poprzez dominujące cechy osobowości, przede wszystkim:
• cechy dyssocjalne (egocentryzm, brak empatii),
• cechy anankastyczne lub negatywnej emocjonalności w określonych wariantach,
• oraz stopień ogólnego zaburzenia funkcjonowania osobowości (łagodne, umiarkowane, ciężkie).
To podejście jest szczególnie użyteczne klinicznie, ponieważ pozwala uchwycić zarówno jawny (grandiozalny), jak i ukryty (wrażliwy) narcyzm, który często bywa mylnie diagnozowany jako depresja lub zaburzenia lękowe.

❓DCP: Z jakimi trudnościami najczęściej mierzą się dorośli z osobowością narcystyczną?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Najczęstsze trudności dotyczą kilku kluczowych obszarów funkcjonowania:
• relacje interpersonalne – trudność w budowaniu relacji opartych na wzajemności, skłonność do dominacji lub wycofania,
• regulacja samooceny – silna wrażliwość na krytykę, porażkę i brak uznania,
• doświadczanie emocji – ograniczony dostęp do emocji wstydu, lęku i smutku, które są często maskowane przez złość lub pogardę,
• praca i osiągnięcia – perfekcjonizm, przeciążenie, wypalenie,
• kryzysy tożsamościowe – szczególnie w sytuacjach utraty statusu, relacji lub sukcesu.
W terapii schematów mówimy tu często o dominacji trybów Nadmiernego Kompensatora i Karzącego Rodzica, przy jednocześnie silnie zaniedbanym Wrażliwym Dziecku.

❓DCP: Jakie zaburzenia najczęściej współwystępują z osobowością narcystyczną?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Najczęściej obserwujemy współwystępowanie:
• zaburzeń depresyjnych (szczególnie w formie depresji maskowanej),
• zaburzeń lękowych,
• uzależnień (substancje, praca, sukces, relacje),
• zaburzeń odżywiania,
• innych zaburzeń osobowości, zwłaszcza z klastra B i C.
Wielu pacjentów zgłasza się na terapię nie z powodu narcyzmu per se, lecz w związku z kryzysem życiowym, rozpadem relacji lub objawami depresyjnymi.

❓DCP: Jak wygląda diagnoza zaburzeń osobowości w praktyce klinicznej?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Diagnoza zaburzeń osobowości wymaga czasu i obejmuje:
• pogłębiony wywiad kliniczny,
• analizę wzorców relacyjnych i historii rozwoju,
• ocenę mechanizmów regulacji emocji i samooceny,
• wykorzystanie narzędzi diagnostycznych,
• uważną obserwację relacji terapeutycznej, która często odzwierciedla kluczowe schematy pacjenta.
W CBT i terapii schematów kluczowym elementem jest konceptualizacja przypadku, która stanowi mapę dalszej pracy terapeutycznej.

❓DCP: Jakie podejścia terapeutyczne są rekomendowane w leczeniu osobowości narcystycznej?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Najlepsze efekty przynosi długoterminowa psychoterapia, oparta na stabilnej relacji terapeutycznej i jasno określonych ramach.
CBT koncentruje się na identyfikacji i modyfikacji przekonań dotyczących wartości, sukcesu, kontroli i relacji.
DBT, choć pierwotnie rozwijana dla borderline, bywa pomocna w pracy nad regulacją emocji, impulsywnością i tolerancją frustracji.
Terapia schematów jest szczególnie skuteczna, ponieważ umożliwia pracę z głębokimi schematami wstydu, deprywacji emocjonalnej i wadliwości oraz stopniowe wzmacnianie Zdrowego Dorosłego.
W praktyce klinicznej najczęściej stosuje się podejście integracyjne, łączące CBT, DBT i terapię schematów – co znajduje odzwierciedlenie w aktualnych rekomendacjach i badaniach.

❓DCP: Na zakończenie – praca z pacjentami z osobowością narcystyczną bywa dla terapeutów szczególnie wymagająca. Czy w tym kontekście chciałaby Pani zaprosić specjalistów do pogłębiania kompetencji w ramach Studium Terapii CBT Zaburzeń Osobowości?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Zdecydowanie tak. Praca z pacjentami z zaburzeniem osobowości narcystycznej wymaga od terapeuty wysokiego poziomu uważności klinicznej, stabilności emocjonalnej i bardzo dobrej konceptualizacji przypadku. Są to pacjenci, którzy często testują granice relacji terapeutycznej, reagują silnie na frustrację, konfrontację czy brak idealizacji, a jednocześnie rzadko zgłaszają się do terapii z bezpośrednią motywacją do pracy nad strukturą osobowości.

Właśnie dlatego powstało Studium Terapii CBT Zaburzeń Osobowości – program szkoleniowy skierowany do psychologów, psychoterapeutów, psychiatrów oraz osób w trakcie całościowego szkolenia psychoterapeutycznego, którzy chcą pogłębić swoje kompetencje diagnostyczne i terapeutyczne w pracy z pacjentami z zaburzeniami osobowości, w tym z obrazem narcystycznym.

Studium zostało zaprojektowane w oparciu o współczesne modele CBT zaburzeń osobowości, a także integrację:
• klasycznej terapii poznawczo-behawioralnej (Beck, Freeman) w pracy z przekonaniami dotyczącymi wartości, kontroli i relacji,
• elementów DBT, szczególnie w zakresie regulacji emocji, tolerancji frustracji i pracy z impulsywnością,
• terapii schematów, która umożliwia zrozumienie i modyfikację głębokich schematów wstydu, deprywacji emocjonalnej, uprzywilejowania czy nadmiernej kompensacji.

Szczególny nacisk kładziemy na:
• diagnozę zaburzeń osobowości zgodnie z DSM-5 i ICD-11,
• różnicowanie narcyzmu jawnego i wrażliwego,
• konceptualizację przypadku w modelu CBT i terapii schematów,
• pracę z trudnymi zjawiskami w relacji terapeutycznej: idealizacją, dewaluacją, oporem, zerwaniem przymierza,
• reakcje przeciwprzeniesieniowe terapeuty i sposoby ich klinicznego wykorzystania.
Studium ma wyraźnie praktyczny charakter – opiera się na analizie rzeczywistych przypadków klinicznych, pracy warsztatowej oraz ćwiczeniach konceptualizacyjnych. Uczestnicy uczą się nie tylko technik, ale przede wszystkim spójnego myślenia klinicznego, które zwiększa skuteczność i bezpieczeństwo pracy z pacjentami z zaburzeniami osobowości.

To propozycja dla specjalistów, którzy:
• doświadczają trudności, impasów lub przeciążenia w pracy z pacjentami narcystycznymi,
• chcą lepiej rozumieć mechanizmy obronne i regulację samooceny u tych pacjentów,
• poszukują ustrukturyzowanego, opartego na dowodach naukowych modelu pracy,
• chcą rozwijać swoje kompetencje w obszarze diagnozy i długoterminowej psychoterapii zaburzeń osobowości.

Zaburzenia osobowości narcystycznej stanowią jedno z większych wyzwań klinicznych – ale przy odpowiednim przygotowaniu terapeuty mogą stać się obszarem realnej i głębokiej zmiany terapeutycznej. Studium Terapii CBT Zaburzeń Osobowości zostało stworzone właśnie po to, aby specjalistów w tej pracy skutecznie i odpowiedzialnie wspierać.

👉 Zapisy na szkolenie STUDIUM TERAPII CBT ZABURZEŃ OSOBOWOŚCI 2026
https://dcp.wroclaw.pl/szkolenie/163/studium-terapii-poznawczo-behawioralnej-zaburzen-osobowosci-i-edycja-jesien-2026

📍Organizator: Dolnośląskie Centrum Psychoterapii
Dział Szkoleń DCP :
www.dcp.wroclaw.pl
[email protected]
tel. 71 332 36 70

🌟 STUDIUM TERAPII CBT ZABURZEŃ OSOBOWOŚCI 2026

120 godzin dydaktycznych | 6 weekendów | online (na żywo)
Zrozumieć osobowość. Diagnozować. Pomagać skutecznie.
To intensywny program szkoleniowy, który wprowadza uczestników w świat poznawczo-behawioralnej terapii zaburzeń osobowości – od diagnozy i konceptualizacji po praktyczne techniki terapeutyczne.


🎓 Dla kogo:
Psychologowie, psychoterapeuci, pedagodzy, pracownicy zdrowia psychicznego i pomocy społecznej oraz studenci ostatnich lat studiów psychologicznych i pokrewnych kierunków, którzy chcą:
• pogłębić wiedzę o zaburzeniach osobowości (ICD-11, DSM-5)
• poznać mechanizmy poznawcze, emocjonalne i behawioralne zaburzeń osobowości
• nauczyć się konceptualizacji poznawczej i pracy w nurcie CBT
• zdobyć praktyczne narzędzia diagnostyczne i terapeutyczne
• poznać zastosowanie terapii DBT i terapii schematów w pracy klinicznej
W programie m.in.:
• diagnoza i klasyfikacja zaburzeń osobowości (ICD-11, DSM-5)
• konceptualizacja poznawcza i założenia terapii CBT
• techniki poznawcze i behawioralne w pracy z pacjentem
• terapia dialektyczno-behawioralna (DBT)
• terapia schematów (Schema Therapy)

🎁 Uczestnicy otrzymują:
Materiały dydaktyczne, karty pracy, formularze diagnostyczne, analizy przypadków, certyfikat ukończenia kursu (100 h).

📆 Terminy zjazdów:
I – 12-13.09.2026; 26-27.09.2026
II – 3-4.10.2026
III – 24-25.10.2026
IV – 21-22.11.2026
V – 12-13.12.2026

💸 Koszt: 6 800 zł
Możliwość płatności ratalnej.

🎓 Prowadzący: certyfikowani psychoterapeuci poznawczo-behawioralni (PTTPB) oraz lekarz psychiatra.

💻 Forma: online (na żywo)
Liczba miejsc ograniczona – zapisz się już teraz!

👉 szczegóły i zapisy:
https://dcp.wroclaw.pl/szkolenie/163/studium-terapii-poznawczo-behawioralnej-zaburzen-osobowosci-i-edycja-wiosna-2026

📍 Organizator: Dolnośląskie Centrum Psychoterapii
Centrum Szkoleniowe
ul. Powstańców Śląskich 28/30, Wrocław
tel. 71 332 36 70
[email protected]
www.dcp.wroclaw.pl

Wywiad ze specjalistą
Agnieszka Juszczyk-Mirek – psycholog, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna (CBT)
Temat: Zaburzenie osobowości histrionicznej – obraz kliniczny, diagnoza i psychoterapia

DCP: Pani Agnieszko, czym w ujęciu klinicznym jest zaburzenie osobowości histrionicznej?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Zaburzenie osobowości histrionicznej (Histrionic Personality Disorder – HPD) to trwały wzorzec funkcjonowania psychicznego, którego centralnym elementem jest nadmierna potrzeba bycia zauważonym, aprobowanym i emocjonalnie reagującym w relacjach interpersonalnych. Osoby z tą strukturą osobowości doświadczają silnej potrzeby uwagi i potwierdzania własnej wartości poprzez reakcje otoczenia, co często prowadzi do teatralności, zmienności emocjonalnej oraz powierzchownego stylu relacji.
W ujęciu klinicznym osobowość histrioniczna nie sprowadza się do „ekspresyjności” czy „emocjonalności”, lecz wiąże się z kruchą regulacją samooceny, zależnością od zewnętrznej walidacji oraz trudnościami w budowaniu głębokich, stabilnych więzi.

DCP: Jakie są kryteria diagnostyczne osobowości histrionicznej według DSM-5?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Zgodnie z DSM-5, osobowość histrioniczna rozpoznawana jest na podstawie utrwalonego wzorca nadmiernej emocjonalności i poszukiwania uwagi, obecnego od wczesnej dorosłości i występującego w różnych kontekstach. Do diagnozy konieczne jest spełnienie co najmniej pięciu z ośmiu kryteriów, takich jak:
• dyskomfort w sytuacjach, w których osoba nie jest w centrum uwagi,
• interakcje z innymi często charakteryzujące się nieadekwatnie uwodzicielskim lub prowokującym zachowaniem,
• szybko zmieniająca się i powierzchowna ekspresja emocji,
• stałe wykorzystywanie wyglądu fizycznego do zwracania na siebie uwagi,
• styl mówienia impresjonistyczny, pozbawiony szczegółów,
• teatralność, przesadna ekspresja emocjonalna,
• sugestywność (łatwe uleganie wpływom),
• tendencja do postrzegania relacji jako bardziej intymnych, niż są w rzeczywistości.
W modelach poznawczych (Beck, Freeman) wskazuje się na przekonania kluczowe, takie jak:
„Muszę być interesujący, żeby być ważny”,
„Jeśli nie wzbudzam emocji, zostanę niezauważony”,
„Moja wartość zależy od reakcji innych”.

DCP: Jak zaburzenie osobowości histrionicznej ujmowane jest w klasyfikacji ICD-11?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
ICD-11 – podobnie jak w przypadku innych zaburzeń osobowości – stosuje podejście wymiarowe, rezygnując z klasycznych kategorii. Osobowość histrioniczna opisywana jest poprzez:
• obecność zaburzenia funkcjonowania osobowości (tożsamość, samokierowanie, relacje),
• określenie stopnia nasilenia (najczęściej umiarkowane),
• dominujące cechy impulsywności, potrzeby aprobaty i koncentracji na relacjach.
W praktyce klinicznej oznacza to większy nacisk na mechanizmy regulacji emocji i samooceny, a nie wyłącznie na etykietę diagnostyczną.

DCP: Z jakimi trudnościami najczęściej mierzą się dorośli z osobowością histrioniczną?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Najczęstsze trudności obejmują kilka obszarów funkcjonowania:
• relacje interpersonalne – powierzchowność więzi, dramatyzowanie konfliktów, niestabilność relacji,
• regulacja emocji – szybkie zmiany nastroju, trudność w tolerowaniu frustracji i nudy,
• obraz siebie – samoocena silnie zależna od uwagi i reakcji innych,
• funkcjonowanie zawodowe – trudność w pracy wymagającej systematyczności i struktury,
• radzenie sobie ze stresem – tendencja do impulsywnych reakcji emocjonalnych.
W terapii schematów często obserwujemy aktywację schematów deprywacji emocjonalnej, opuszczenia oraz poszukiwania aprobaty, a także trybów Impulsywnego Dziecka i Poszukiwacza Uwagi.

DCP: Jakie zaburzenia najczęściej współwystępują z osobowością histrioniczną?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Najczęściej są to:
• zaburzenia depresyjne,
• zaburzenia lękowe,
• zaburzenia somatyzacyjne,
• zaburzenia odżywiania,
• inne zaburzenia osobowości z klastra B, zwłaszcza borderline i narcystyczna.
Pacjenci często zgłaszają się do terapii w związku z kryzysem relacyjnym, poczuciem pustki lub objawami depresyjnymi.

DCP: Jak wygląda proces diagnozy zaburzeń osobowości?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Diagnoza zaburzeń osobowości to proces wieloetapowy, który obejmuje:
• pogłębiony wywiad kliniczny i rozwojowy,
• analizę utrwalonych wzorców emocjonalnych i relacyjnych,
• ocenę tożsamości, regulacji emocji i sposobów radzenia sobie,
• wykorzystanie standaryzowanych narzędzi diagnostycznych (np. SCID-5-PD),
• obserwację relacji terapeutycznej, która często odzwierciedla schematy pacjenta.
W CBT mówimy o konceptualizacji przypadku, a w terapii schematów – o identyfikacji schematów i trybów funkcjonowania.

DCP: Jakie podejścia terapeutyczne są rekomendowane w leczeniu osobowości histrionicznej?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Najlepsze efekty przynosi długoterminowa psychoterapia, oparta na stabilnej relacji terapeutycznej i jasno określonych ramach.
CBT (terapia poznawczo-behawioralna) koncentruje się na:
• identyfikacji i modyfikacji przekonań dotyczących własnej wartości i potrzeby uwagi,
• uczeniu bardziej adaptacyjnych sposobów regulacji emocji,
• rozwijaniu umiejętności refleksyjnego przeżywania emocji zamiast ich teatralizacji.
Terapia schematów umożliwia głębszą pracę nad:
• schematami deprywacji emocjonalnej i opuszczenia,
• trybami Poszukiwacza Uwagi i Impulsywnego Dziecka,
• budowaniem Zdrowego Dorosłego, który potrafi regulować emocje i budować autentyczne relacje.
W praktyce klinicznej często stosuje się podejście integracyjne, łączące CBT i terapię schematów.

Zaproszenie dla specjalistów
Studium Terapii CBT Zaburzeń Osobowości
Redakcja:
DCP: Na zakończenie – czy chciałaby Pani zaprosić specjalistów do pogłębiania kompetencji w pracy z osobowością histrioniczną?
Agnieszka Juszczyk-Mirek:
Zdecydowanie tak. Praca z osobowością histrioniczną wymaga od terapeuty wysokiej świadomości procesów relacyjnych, umiejętności utrzymania struktury terapii oraz bardzo dobrej konceptualizacji przypadku. Bez solidnych ram teoretycznych łatwo ulec dramatyzacji, nadmiernej emocjonalności lub rozmyciu celów terapeutycznych.
Dlatego zapraszam psychologów, psychoterapeutów i psychiatrów do udziału w Studium Terapii CBT Zaburzeń Osobowości – specjalistycznym programie szkoleniowym dla osób, które chcą pogłębić swoje kompetencje w diagnozie i psychoterapii zaburzeń osobowości w nurcie CBT, z integracją terapii schematów.
Studium obejmuje m.in.:
• diagnozę zaburzeń osobowości zgodnie z DSM-5 i ICD-11,
• zaawansowaną konceptualizację przypadków osobowości histrionicznej,
• pracę z regulacją emocji i potrzebą uwagi w relacji terapeutycznej,
• zapobieganie impasom i utracie struktury terapii,
• integrację wiedzy teoretycznej z praktyką kliniczną.
To propozycja dla specjalistów, którzy chcą pracować bardziej świadomie, ustrukturyzowanie i skutecznie z pacjentami z zaburzeniami osobowości – także tymi, których trudności są wysoce relacyjne i emocjonalnie intensywne.

Zapisy na szkolenie STUDIUM TERAPII CBT ZABURZEŃ OSOBOWOŚCI 2026
www. dcp.wroclaw.pl
https://dcp.wroclaw.pl/szkolenie/163/studium-terapii-poznawczo-behawioralnej-zaburzen-osobowosci-i-edycja-jesien-2026
Dział Szkoleń DCP : [email protected], 71/332 36 70