แอ่วดี Have a Good Trip

หนึ่งในหนังที่สร้างแรงบันดาลใจในการเดินทาง ครับ

เมื่อวาน ไปเที่ยว Dunnottar castle มาครับ การเดินทางสามารถนั่งรถไฟมาลงเมือง Stonehaven และเดินเลาะตามริมทะเลมาได้ หรือ รถขับส่วนตัวมาก็ได้เลยครับ

เมือง Akobo แห่งประเทศซูดานใต้
ตั้งอยู่ทางภาคอีสานของซูดานใต้ เป็นเมืองชายแดน ใกล้กับประเทศเอธิโอเปีย การเดินทางจากเมือง จูบา เมืองหลวง มีเส้นทางถนนเส้นเดียว
แต่ด้วยสถานการณ์ ความขัดแย้งต่างๆ ยังไม่มีความปลอดภัยมากพอที่จะเดินทางได้ ในตอนนั้น ผมได้เดินทางไปทำงานที่เมืองนี้พอดี จึงได้เดินทางโดยเครื่องบินของหน่วยงานไป
ก่อนเดินทางไป ก็ได้เข้าฟัง Security brief แล้วเรื่องความปลอดภัยต่างๆ
ระยะเวลา 1 สัปดาห์ต่างๆ จะต้องเตรียมอะไรไปบ้าง และ ต้องเตรียมใจไป
ล่วงหน้าด้วย ในอีกหลายๆ เรื่อง อาหารการกินต่างๆ อันตรายจากสัตว์พิษ หรือ โรคต่างๆ และทราบว่า ชาวบ้าน จำนวนมาก จำเป็นต้องอพยพ ออกจาก เมือง AKOBO บ้านเกิดเมืองนอนของตน กระจัดกระจายอยู่ทั่วประเทศซูดานใต้
เมื่อเดินทางไปถึง ก็เริ่มทำงาน โดยหลักๆ ก็คือ การฟื้นฟูความสัมพันธ์ กับกำลังที่อยู่ในนั้น ภาพของชายหนุ่มแอฟริกัน รูปร่างสูงโปร่งพร้อม อาวุธต่างๆ คือเรื่องปกติที่พบเห็น และ สัตว์ป่าต่างๆ ที่มักจะถูกล่า และถูก แบกกลับมายังชุมชนแห่งนี้ ในทุกๆ เย็น
ว่ากันว่า ประเทศซูดานใต้ คือ อีกประเทศหนึ่งในแอฟริกา ที่มีความสมบูรณ์ของ สัตว์ป่านานาพรรณ ทั้งบนบก ในน้ำ และบนท้องฟ้า แต่ด้วย สงครามกลางเมืองที่ยัง คุกรุ่น ก็ทำให้ สัตว์ป่าจำนวนมาก อพยพหนีไปยังประเทศ เพื่อนบ้าน รวมถึง ประเทศเอธิโอเปีย
ความขัดแย้ง ระหว่างผู้คน หากมักจะเริ่มมาจากเรื่อง การแย่งพื้นที่ และ การใช้น้ำ เพื่อการอุปโภค และบริโภค ต่างๆ ตลอดจน อ้างกรรมสิทธิ พื้นที่เลี้ยงวัว ตลอดจนไปถึง กรรมสิทธิ์ในวัว เนื่องจากวัว ถือเป็นอีกทรัพย์สิน
ที่บ่งบอกสถานะทางสังคม ผู้คน ส่วนใหญ่ นิยมใช้วัวแทน ค่าปรับต่างๆ ทั้งใน ชุมชน ข้อพิพาทต่างๆ ที่เกิดขึ้น บนสถานีตำรวจ ตลอดจนใช้ เป็นสินสอด ขอหญิงสาวอีกด้วย
บ้านรูปร่างทรง กลม มี หลังคาทรงกรวยอยู่ด้านบนเรียกว่า Tukul
นอกจากจะใช้เป็นที่อยู่อาศัย แล้ว ยังต้องจัดสรรพื้นที่ ให้ แพะ หรือ เป็ด ไก่
อีกด้วย หรือ อาจจะ สร้างคอกไว้ใกล้ๆ ที่พัก เนื่องจาก สัตว์ป่าต่างๆ ที่เป็นผู้ล่าทั้งหลาย พร้อมที่จะออกล่า ในยามค่ำคืน
หลายครั้งที่ ผมมักจะพบเจอ ชาวท้องถิ่น เดินทางขอขอความช่วยเหลือ จากแพทย์ในทีม เนื่องจาก โดน แมงป่องกัด แม้ไม่อาจจะเข้าใจภาษาท้องถิ่นได้ แต่รับรู้ได้ถึงความเจ็บปวด ของพวกเขาเหล่านั้น
ตลอดระยะเวลา 1 สัปดาห์ที่ทำงานในพื้นนี้ ทำให้เห็นมุมมอง พื้นที่ห่างไกล ของซูดานใต้ และ เข้าใจ สภาพสังคม ของประเทศนี้มากขึ้น
ปัจจุบัน พื้นที่ดังกล่าวยัง ไม่มีการเปิดบริการเป็นแหล่งท่องเที่ยวแต่อย่างใด คงมีเพียง องค์กรระหว่างประเทศ และ NGOs ต่างๆ ทำงาน ในพื้นที่เท่านั้นครับ

เรื่องราวแห่งสีสันของประเทศยูกันดา
มอเตอร์ไซค์รับจ้าง ที่เรียกว่า bodabodas
1.เราสามารถพบเห็น bodabodas ได้ทั่ว ทุกสารทิศ ในประเทศ ยูกันดา
2. bodabodas เริ่มปรากฏให้เห็น เมื่อประมาณ ค.ศ.1960
3. คำว่า bodabodas มาจากคำว่า border border ในภาษาถิ่น kiswahili
4. 800,000 คัน คือจำนวน รถ สีสันแห่งท้องถนน ประจำประเทศนี้ ในเขต
เมืองหลวง Kampala และบริเวณใกล้เคียง
5. ว่ากันว่า ทุกๆคัน จะมี การตกแต่ง ทึ่เป็นเอกลักษณ์ โดดเด่น ลวดลาย ไม่ซ้ำกันเลย
6. ค่าโดยสาร เริ่มต้นที่ 1000 shillings ประมาณ 10 บาท
7. Silent Killer หรือ มาตกรเงียบ คือสมญานาม ที่ รถ bodabodas ได้รับ เพราะ เกิดอุบัติเหตุ และความสูญเสียจำนวนมาก
8. ยี่ห้อของรถ ส่วนใหญ่ คือ Boxer รถสัญชาติจีน
ใครได้มา ยูกันดา ต้องมาลองขี่ เจ้าแมงกาไซค์สีสัน นี้ ครับ
สำหรับผมมีโอกาสนั่ง เจ้าโบดาโบด้าอยู่หลายครั้ง สูสีกับพี่วินใน กทม.ครับ แต่อาจจะเพิ่มเติมความหวาดเสียว กว่า ประมาณ 50 เปอร์เซนต์
ด้วยสภาพถนน ที่การจราจรที่ไร้ซึ่งทิศทางที่ชัดเจน 55

วันนี้ พามาเดินชมบรรยากาศที่เมืองไนโรบี เมืองหลวงประเทศเคนยา ครับ
วิถีชีวิตของผู้คน ไม่ว่าชาติใดต่างมีเสน่ห์ในตัวของมันเองจริงๆ ครับ

ทริปปั่นจักรยาน บนถนน Death Road ที่โบลิเวีย
ตอนนั้น เมื่อครั้งทริป 24 วัน ตะลุยอเมริกาใต้ และปานามา หมายมั่นปั่นมือว่า เมื่อไปถึง โบลิเวียแล้ว ต้องไปเยือน ทะเลสาบเกลือ Uyuni ให้ได้
เมื่อไปถึง เมืองลาปาซ ก็ทราบข่าวร้ายว่า มีการก่อจลาจล ของกลุ่มรถนำเที่ยวไปยัง Uyuni ทำให้การเดินทางไปยังพื้นที่ดังกล่าวของนักท่องเที่ยวไม่ปลอดภัย
เดินเตร็ดเตร่กับกลุ่ม เพื่อนแบ๊คแพ็คที่ประสบชะตากรรมเดัยวกันอยู่ สักพัก
ก็เหลือบไปเห็นป้าย เชิญชวนให้ไปปั่นจักรยานที่ Death Road มีหลากหลายราคาให้เลือก ขึ้นอยู่กับ ยี่ห้อจักรยายน Down hill และ อุปกรณ์ ต่างๆ
ผมเลือก ราคากลางๆ ค่อนไปทางท้าย เพราะงบเริ่มร่อยหรอแล้ว ต้องกันเงินบางส่วนข้ามฝั่งไปยัง ประเทศชิลีอีก
ทัวร์ 1 เต็ม พร้อม ไกด์ และคนถ่ายรูป ทำหน้าที่ 2 in 1 ไปเลย ทั้งทริปมี คนที่พูดเสปนไม่ได้ คือ ผมกับเพื่อน ชาวอังกฤษ ที่เหลือ Hola กันทั้งทริป
เส้นทางช่วงแรกๆ จะเป็น ถนนลัดเลาะลงมาตามทาง ขนาบข้างด้วยภูเขาหินสูง ที่บางส่วนยังคงปกคลุมด้วยหิมะอยู่
ผ่านไปสักพัก เริ่มเข้าสู้ถนนลูกรัง ทางเริ่มแคบลง ไกด์เริ่มเตือนให้เรา ใช้ความเร้วให้น้อยลง เนื่องจากพื้นที่ถนนตรงนี้ ก็คือที่มาของ Death Road
ซึ่งเมื่อหลายสิบปีก่อน สมาคมอะไรสักอย่างของเมกา เคยจัดอันดับว่า ถนนเส้นนี้ ติด 1 ใน 10 ถนนที่อันตรายที่สุดในโลก
ช่วงสุดโหด คงเป็นช่วงนี้ เราต้องค่อยๆปั่นลอดน้ำตก และ ขนาบข้างด้วยหุบเหวลึก ปั่นไปอีกสักพัก ไกด์ก็ชี้ให้เราดู ป้ายปูน ระบุชื่อ คนนึง คือ หนึ่งในนักท่องเที่ยว ที่ประสบอุบัติเสียชีวิต ขณะมาทริปแบบนี้
ความเร็วที่เราว่าปั่นช้าแล้ว ก้ลดลงอีก ตามสิ่งที่ได้เจอมาล่าสุด ค่อยๆ ประคองกันไป
จบทริป ไม่เจ็บ ไม่ล้ม จนถึงจุดหมายปลายทาง เดินทางขึ้นรถตู้กลับ ลาปาซ พร้อมกับคำถามในใจที่เกิดขึ้นว่า เราจะมาเสี่ยงตายแบบนี้กันทำไม 55 ครั้งแรก และคงครั้งเดียวกับ Death Road ครับ
อีกความทรงจำ ที่ทวีปอเมริกาใต้

สำหรับอีกทริปที่จัดว่าหนักที่สุดทรืปหนึ่ง ในชีวิตการเดินทาง คือการพิชิตยอด Mt Yaritake ที่ประเทศญี่ปุ่น ยอดเขาสูงอันดับ 5 ของประเทศนี้
ตอนที่ไปเป็นช่วงหน้าร้อน และเป็นGolden week วันหยุดยาวๆ ของชาวญี่ปุ่นพอดี ผู้คนที่มาเดินทริปนี้ก็เยอะขึ้นกว่าปกติ แต่ไม่ใช่ปัญหาสำหรับประเทศ แห่งความเป็นระเบียบวินัยเช่นนี้ ขนาดเดินป่า ยังดูเป็นระเบียบเลยครับ อันนี้พูดจริงๆ คนญี่ปุ่นเดินกันเร็วมากๆ เดินป่ายังเป็นระเบียบเลย
แผนการเดินเขารอบนี้ เริ่มจาก ทางฝั่ง Tsubakuro Trail Head ความสูง 1455 เมตร ไต่ระดับไป ที่ 2500 เมตร หลังจากนั้น ขึ้นๆลงๆ ในช่วง 2500 - 3000 เมตร ก่อนถึงยอด Mt Yarigatake ที่ 3180 เมตร
วันสุดท้ายของการเดินจาก 3000 เมตรนิดๆ ทิ้งดิ่งลงมาที่ความสูง 1500 เมตร ที่หมู่บ้าน Kamikochi ใช้เวลา 8 ชั่วโมงเต็ม
สำหรับ Route นี้ คนญี่ปุ่นเรียกว่า Omote Ginza เป็นเส้นทางยอดนิยม ใน Northen Japan Alps และเหมาะสำหรับผู้มีประสบการณ์เดินเขา มาพอสมควร เนื่องจากหลายช่วง มีความชัน และความโหดของเส้นทาง บางช่วงต้องไต่โซ่ ปีนบันไดเหล็ก ใช้เชือก
ตลอดระยะเวลา 5 วัน 4 คืน ถอดใจหลายครั้ง แต่ก็ผ่านช่วงเวลานั้นมาได้ จบทริปเดินป่าเขา ที่ญี่ปุ่นครั้งแรก แบบ ไม่เจ็บ ไม่ป่วย แต่ขอครั้งเดียวจริงๆครับ กับ Route นี้ ไม่น่าโดนเพื่อนป้ายยามาซะไกลเลย 55 กับทริปญี่ปุ่นครั้งแรกของผม

ทักษะการใช้หัวเทินสิ่งของต่างๆ ที่มีน้ำหนักมากๆ ในหลากหลายรูปแบบ ของชาวบ้านในประเทศซูดานใต้ ตั้งแต่ หม้อ กระสอบถ่าน ไม้ฟืน ถังน้ำมัน
ขาวัวที่ชำแหละแล้ว ปลาจากแม่น้ำไนล์
จากการสังเกตนั้น เนื่องด้วยในพื้นที่ต่างจังหวัดที่ห่างไกลของประเทศนี้ พื้นที่ถนนส่วนใหญ่ยังเป็นดินแดงลูกรัง เป็นหลุมเป็นบ่อ หากในยามหน้าฝน โคลนตมต่างๆ คือสิ่งที่คุ้นเคยของชาวบ้าน การเดินต่างๆ ต้องเดินตามข้างทางเล็กๆ ลัดเลาะไปตามเส้นทางต่างๆ
ตั้งแต่เด็กน้อย ที่เริ่มหัดเอาสิ่งของชิ้นเล็กๆ น้อยๆ มาเทินบนหัว เช่น กระป่องน้ำ พอเริ่มโตขึ้น ขนาดและน้ำหนักต่างๆ ก็จะเพิ่มมากขึ้น
ส่วนใหญ่ผู้หญิงในประเทศนี้ คือ ผู้ที่ทำงานหนักให้กับครอบครัว ตั้งแต่หุงหาอาหารต่างๆ ทำการบ้านการเรือน ตลอดจนดูแลลูกเด็ก เล็กแดง

ตลาดงานศิลปะที่ เมือง Port Au Prince ประเทศเฮติ
ช่วงปี 2013-2015 ที่ผมทำงานที่เฮติ งานศิลปะต่างๆ ทั้งภาพเขียนสีน้ำมัน และงานฝีมือต่างๆ ถูกนำมาวางขายตามริมท้องถนนทั่วเมืองหลวงแห่งนี้
ราคาแต่ละชิ้น มีไว้ให้ต่อราคากันอย่างสนุกสนาน ซึ่งส่วนใหญ่ พ่อค้าแม่ขาย จะตั้งราคาขายเป็น USD ตั้งแต่ หลัก 10-30 USD
หากใช้ศิลปะการเจรจาต่อรอง ที่ติดตัวมาจากเมืองไทย ต่อแล้ว ต่ออีก อาจจะได้ไปในราคา ชิ้นละ 6-7 USD
ซึ่งงานส่วนใหญ่ จะสะท้อนวิถีชีวิตของชาวเฮติ ส่วนใหญ่ เน้นสีสันที่สดใส ฉุดฉาดตามวิถีของชาวเกาะ
ตลาดที่อยู่ในภาพดังกล่าว ตั้งอยู่ใน Charlie Camp ซึ่งเป็นที่ตั้งของ UN Base ครับ สินค้ายังมีจำพวก สินค้ามือสองจาก อเมริกาที่ พวกของบริจาคต่างๆ จากทั่วทุกมุมโลก พ่อค้าแม่ขาย ก็คือ ชาวท้องถิ่นที่ จะได้มีโอกาสเข้ามาขายในนี้ สัปดาห์ละ 1 ครั้ง คือวันอาทิตย์ ครับ
ช่วงนั้น เหตุลักวิ่งชิงปล้น ในพื้นที่ทั่วไปที่ชาวบ้านอาศัยอยู่ เกิดขึ้นอยู่บ่อยครั้ง แม้กระทั้งหน้า ค่ายยูเอ็น หาก ไม่ได้ล็อคประตูรถ ก็อาจจะโดนเปิดประตูแล้ว ฉกฉวยเอาของไป ต่อหน้าต่อตา ครับ
อีกสีสันหนึ่งของการใช้ชีวิตที่เฮติ ครับ

วิถีชีวิตชาวประมง ที่หาด Paje เกาะ Zanzibar ประเทศแทนซาเนีย

ตลอดระยะเวลาที่ได้ไปทำงานที่ประเทศซูดานใต้ 1 ปี 6 เดือน ได้มีโอกาสพบเจอประสบการณ์ที่หลากหลายและเต็มไปด้วยสีสัน
วันนี้ขอเสนอ เรื่องราวที่น่าสนใจของประเทศ South Sudan เรื่องราวของ ชาติพันธุ์และความขัดแย้ง
1.เป็นประเทศที่ สหประชาชาติคาดว่าอาจจะเกิดการฆ่าล้างเผ่าพันธ์เกิดขึ้น เฉกเช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นในประเทศ รวันดา เมื่อปี ค.ศ.1994
เนื่องจากมีความขัดแย้งทางเผ่าพันธุ์สูง โดยในประเทศนี้ เผ่า Dinka
ถือเป็นประชากรส่วนใหญ่ของประเทศและเป็นชนชั้นปกครอง อยู่ในตำแหน่งหลักๆของประเทศ ตั้งแต่ผู้นำสูงสุด ทหาร ตำรวจ องค์กรในภาครัฐต่างๆ เป็นเผ่า Dinka เป็นส่วนมาก และเผ่า Nuer ซึ่งมีประชากรมากเป็นอันดับสอง ทั้งสองเผ่ามีความขัดแย้งกันมาอย่างยาวนาน
2.วัว ถือเป็นทรัพย์สินที่สามารถใช้แทนเงินตราได้ สามารถใช้เป็นสินสอดไปขอผู้หญิง แต่งงานได้ ชายใดครอบครองหรือมีวัวจำนวนมาก จะถือได้ว่าเป็นเศรษฐีได้
3.เนื่องจากวัว เป็นทรัพย์สินที่มีค่า การคุ้มกันฝูงวัว นั้นถือเป็นหน้าที่ของผู้ชาย โดยอาวุธที่ใช้คุ้มกัน อาจจะใช้ตั้งแต่ มีดไปจนถึง ปืน AK47
4.ในแต่ละชนเผ่าจะมีลักษณะของแผลเป็นที่ปรากฏบนใบหน้าที่ต่างกัน ซึ่งแผลเป็นนั้นเกิดจากพิธีกรรมของแต่ละเผ่า ซึ่งพิธีกรรมเหล่านี้มักจะทำให้แก่ วัยรุ่น อายุตั้งแต่ 13-15 ปี เพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งการยอมรับก้าวสู่ความเป็นผู้ใหญ่ เช่น ชายชาว Dinka จะต้องถูกกรีดบริเวณหน้าผากเป็นสัญลักษณ์ สามเหลี่ยม ชายชาว Nuer จะถูกกรีดบริเวณเป็นแนวยาวขวางและ หากในพิธีนั้น ชายคนใดร้องด้วยความเจ็บปวด จะไม่เป็นที่ยอมรับของสมาชิกคนอื่นๆ ถือว่ายังไม่ก้าวผ่านความเป็นผู้ใหญ่
5.แผลเป็น หรือ Head scar ที่ปรากฏบนหัวของแต่ละคนนั้นแสดงถึงสัญลักษณ์ของเผ่าของตัวเอง ซึ่งการต่อสู้กันระหว่างเผ่าพันธ์เกิดขึ้นได้ จากความแตกต่างของรอยแผลเป็นบนหัว ซึ่งสังเกตได้ ง่ายมากๆ หลายครั้งที่ความสุญเสียเกิดจากเพียงแค่ แผลเป็นที่แตก ต่างกัน มีผู้เชี่ยวชาญของประเทศนี้ ให้คำจำกัดความของแผลเป็นดังกล่าว คือ Dead Certification
6.ปัจจุบัน ชาว South Sudan ต่างรณรงค์ไม่ให้วัยรุ่นชาว South Sudan เข้าร่วมพิธีกรรมดังกล่าว เพื่อลดโอกาสแห่งความขัดแย้งที่อาจจะเกิดขึ้นได้ แต่ก็ยังพบเห็นวัยรุ่น เข้าร่วมพิธีดังกล่าว และเรายังสามารถสังเกตเห็น รอยแผลเป็นที่บ่งชี้เผ่าพันธ์ ได้จากชาวบ้านชาว South Sudan วัยกลางคนอายุตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป
ปล.ผู้เขียนมีเจตนาเพียง เผยแพร่อีกแง่มุมที่ได้่มีโอกาสพูดคุยกับชาวบ้านท้องถิ่นชาวซูดานใต้ ปัจจุบันสถานการณ์ของความขัดแย้งทางเผ่าพันธ์ เริ่มดีขึ้นตามลำดับแล้ว จากความร่วมมือของประชาชนในประเทศ ตลอดจนประเทศเพื่อนบ้าน และองค์กรระหว่างประเทศต่างๆ ได้ยื่นมือมช่วยเหลือในทุกๆด้าน

ช่วงตลอดระยะเวลาที่อยู่ เฮติมาปีเศษๆ สิ่งที่จะพบเจอ ตลอดตามสองข้างทาง คือ บรรดาพ่อค้า แม่ค้า ที่มักจะเอาสินค้าของตน แบกไว้เป็นหัว กลุ่มคนเหล่านี้มักจะรวมตัวอยู่ตาม แยกต่างๆ หน้าสถานที่ราชการที่มีผู้คนเดินทางผ่านไปมาอยู่เสมอ ความแตกต่างที่เห็นได้อย่างชัดเจน คือ ความสามารถในการแบกสิ่งของต่างๆ ไว้บนหัว ทั้งทักษะในการประคองสิ่งของไม่ให้ตก และ แบกน้ำหนักที่มากพอสมควร อีกทั้งพวกเขาเหล่านี้ ยังต้องเดินไปเดินมา อย่างรวดเร็ว ลูกเด็กเล็กแดง คนหนุ่มสาว ผู้เฒ่าผู้แก่ ต่างแบกของไว้บนหัว กันเกือบทั้งสิ้น
เท่าที่จำได้ วัฒนธรรมการนำเอาของต่างๆ มาเทินไว้บนหัวมีอยู่ทั่วทุกมุมโลก อย่างที่ในประเทศซูดานใต้ ผู้คนก็มักจะนำสินค้าหรือ ของต่างๆ มาเทินบนหัวแล้วออกเดินในระยะทางไกลๆ