Qian Kun Xinyi Taiji School

𝐓𝐢𝐚𝐧 𝐙𝐡𝐚𝐨𝐥𝐢𝐧 𝐢𝐧 𝐒𝐡𝐚𝐧𝐠𝐡𝐚𝐢 (Part 2)

𝘼𝙧𝙩𝙞𝙘𝙡𝙚 𝙗𝙮 𝙃𝙪𝙖𝙣𝙜 𝘿𝙚𝙛𝙖
Translated by Erik Zhang
Director of the Maritime Silk Road Confucius Institute
Founder of the Qian Kun Xinyi Taiji School
© Copyright by Ekarat Janrathitikarn 2026. All rights reserved by law.

(𝘕𝘰𝘵𝘦: 𝘏𝘶𝘢𝘯𝘨 𝘋𝘦𝘧𝘢 𝘸𝘢𝘴 𝘢 𝘥𝘪𝘴𝘤𝘪𝘱𝘭𝘦 𝘰𝘧 𝘛𝘪𝘢𝘯 𝘡𝘩𝘢𝘰𝘭𝘪𝘯 𝘢𝘯𝘥 𝘵𝘩𝘦 𝘧𝘢𝘵𝘩𝘦𝘳 𝘰𝘧 𝘏𝘶𝘢𝘯𝘨 𝘟𝘪𝘯𝘩𝘶𝘢. 𝘏𝘶𝘢𝘯𝘨 𝘟𝘪𝘯𝘩𝘶𝘢 𝘵𝘢𝘶𝘨𝘩𝘵 𝘵𝘩𝘦 𝘠𝘢𝘯𝘨 𝘧𝘢𝘮𝘪𝘭𝘺 𝘛𝘢𝘪𝘫𝘪𝘲𝘶𝘢𝘯 𝘶𝘯𝘥𝘦𝘳 𝘵𝘩𝘦 𝘛𝘪𝘢𝘯 𝘡𝘩𝘢𝘰𝘭𝘪𝘯 𝘭𝘪𝘯𝘦𝘢𝘨𝘦 𝘢𝘴 𝘸𝘦𝘭𝘭 𝘢𝘴 𝘵𝘩𝘦 𝘠𝘢𝘯𝘨 𝘚𝘩𝘢𝘰𝘩𝘰𝘶 𝘧𝘢𝘴𝘵 𝘧𝘰𝘳𝘮 𝘵𝘰 𝘵𝘩𝘦 𝘢𝘶𝘵𝘩𝘰𝘳. 𝘛𝘩𝘦 𝘢𝘶𝘵𝘩𝘰𝘳 𝘢𝘯𝘥 𝘩𝘪𝘴 𝘤𝘭𝘰𝘴𝘦 𝘧𝘳𝘪𝘦𝘯𝘥, 𝘔𝘢𝘴𝘵𝘦𝘳 𝘈𝘥𝘢𝘮 𝘔𝘪𝘻𝘯𝘦𝘳, 𝘱𝘦𝘳𝘧𝘰𝘳𝘮𝘦𝘥 𝘵𝘩𝘦 𝘧𝘰𝘳𝘮𝘢𝘭 𝘉𝘢𝘪𝘚𝘩𝘪 𝘤𝘦𝘳𝘦𝘮𝘰𝘯𝘺 𝘵𝘰 𝘱𝘳𝘰𝘱𝘦𝘳𝘭𝘺 𝘨𝘳𝘢𝘴𝘱 𝘏𝘶𝘢𝘯𝘨 𝘟𝘪𝘯𝘩𝘶𝘢 𝘢𝘴 𝘵𝘩𝘦𝘪𝘳 𝘮𝘢𝘴𝘵𝘦𝘳 𝘢𝘤𝘤𝘰𝘳𝘥𝘪𝘯𝘨 𝘵𝘰 𝘊𝘩𝘪𝘯𝘦𝘴𝘦 𝘵𝘳𝘢𝘥𝘪𝘵𝘪𝘰𝘯 𝘪𝘯 𝘋𝘦𝘤𝘦𝘮𝘣𝘦𝘳 𝟤𝟢𝟤𝟥.)

𝟰. 𝗦𝘂𝗯𝗱𝘂𝗶𝗻𝗴 𝗔𝗿𝗿𝗼𝗴𝗮𝗻𝗰𝗲 𝗮𝗻𝗱 𝗣𝗿𝗶𝗱𝗲

This training ground of Master Tian in Waitan Park was originally the court of Zhang Qingling, the brother-in-law of Mr. Yang Chengfu. Because Zhang fell ill and passed away, Master Tian was specially invited over from the Qianjiang Association.

Every Monday, Wednesday, and Friday, Master Tian still taught martial arts at the Qianjiang Association, while on Tuesdays, Thursdays, and Saturdays, he would come to Waitan. On this particular day, there was a man named Gu, who had previously studied with Zhang Qingling for several years and possessed physical strength far exceeding that of ordinary people, thus believing himself to be highly skilled. He wanted to test Master Tian's push hands technique. The moment they touched hands, he was seen using all his might to grip and hold Master Tian's single right hand with both of his hands. His face turned crimson, his neck veins bulged, and his breath became trapped. Right at that instant, the master suddenly retracted his right hand back with the palm facing upward, forming a fist held in front of his chest. Gu lunged forward with violent momentum, his head slamming directly onto the surface of Tian's fist. Without tilting or deviating, his brow center (the Yintang point) aligned perfectly with the root joint of Tian's middle finger. With a sharp "tuk" sound, his eyeballs were seen spinning wildly, and he stood frozen like a wooden rooster. After resting for a good while, he finally regained consciousness, waved his hands, and walked away.

𝟱. 𝗣𝘂𝗻𝗶𝘀𝗵𝗶𝗻𝗴 𝘁𝗵𝗲 𝗛𝗮𝗿𝗱𝗲𝗻𝗲𝗱 𝗮𝗻𝗱 𝗕𝗿𝘂𝘁𝗮𝗹 𝗕𝘂𝗹𝗹𝘆𝗶𝗻𝗴

Because Master Tian's style of push hands was exceptional, his issuance of power (Fa Jin) was both stable and precise, and at times quite fierce and aggressive. Looking from the outside, it appeared as though he used no strength at all, yet he was capable of lifting an opponent off their feet and sending them flying over a zhang away. At other times, he could cause people to stumble back and forth, or pitch forward and backward. He could make a person stand unstably using only a single index finger. Consequently, this aroused suspicion among quite a few people, who all claimed it was fake, an orchestrated ruse set up for others to see. On one occasion, a new student arrived. After completing the registration process, he declared, "I am not here to learn Taijiquan; I want to learn push hands." (In truth, this person was named Fan, an employee at a rice shop who had trained in weightlifting and wrestling. His registration this time was for no other reason than to make Taijiquan look ridiculous.)

Master Tian heard that he was unwilling to learn Taijiquan and specifically wanted only push hands, and seeing his broad shoulders and thick arms, as he was in the prime of his youth, understood the intention behind his arrival in his heart. Thus, speaking in his capacity as a teacher, he said, "You wish to learn push hands? Come!" He then extended his right hand, with his left hand following behind. Seeing the master extend his hand and remain still, as if waiting for him to make the first move, this man thought it was a rare and golden opportunity. He immediately reached out to grab, while simultaneously stepping forward with his right foot, preparing to use his back to close in tightly against the body. Master Tian saw that he came with a vicious and cruel approach, so he raised his left knee upward, striking the coccyx bone squarely. Fan was seen stumbling forward a step, then collapsing downward, falling in a "mouth-biting-the-dirt" posture, sprawled on the ground. He quickly pulled both feet back, turned his body, and reached his hands out meaning to grab again. Because the master advanced and stepped forward a pace, he used a right lifting hand technique to sweep across his face. With a loud "pua" sound, he threw him to the ground, leaving him lying face-up looking at the sky, with blood seeping from the corners of his mouth. Tian said, "Get up, I will continue to teach you." But this man named Fan just gave a dry, bitter smile, said absolutely nothing, pulled out a handkerchief to cover his mouth, and walked away. After that, he was never seen coming back again.

𝟲. 𝗔 𝗖𝗼𝗻𝘁𝗲𝘀𝘁 𝗼𝗳 𝗦𝗸𝗶𝗹𝗹 𝗮𝘁 𝗪𝗮𝗶𝘁𝗮𝗻

In the autumn of 1948, a fellow martial associate came from Wenzhou. This person was named Chen (his given name is unknown), around fifty years of age, standing about one meter sixty to one meter seventy centimeters tall, with a very dense and stocky build. He had come to Shanghai to sell seafood. That day at Waitan Park, I saw him pushing hands with many people one by one, but no one was able to defeat him.

Later, after Master Tian finished pushing hands with the students and was preparing to rest, this man named Chen walked up to Master Tian with great enthusiasm, requesting to touch hands and trade moves. Tian gladly touched hands with him. One could see their four arms entwined together like four snakes. Although it was fixed-step push hands, one could not discern the techniques of Peng, Lü, Ji, or An at all. During that moment of dense entanglement where it was difficult to tell them apart, Master Tian was seen using his elbow to press down heavily on his opponent, but Chen dissolved this elbow strike with exceptional cleverness. Seeing that the elbow did not hit the mark, Tian rapidly changed it into a face-covering hammer punch, which also missed. Immediately following that, he straightened his waist and threw a straight punch, but the opponent turned his waist swiftly, and it missed once again. Master Tian saw that this continuous three-strike combination had all failed to take effect, so he changed his strategy instantly, separating the opponent's two hands and lifting them up. At this moment, Tian's two hands were underneath, while Chen's two hands were on top. Both men concentrated their minds entirely, hand adhering strictly to hand, remaining completely motionless, their four eyes emitting a cold light, staring at each other without blinking. They remained locked in this standoff for as long as a minute. The surrounding onlookers all held their breath, and the entire venue was so silent that not a single sound could be heard. Suddenly, Tian was heard clapping both hands together with a sharp "pi" sound. The opponent was thrown backward more than a zhang away, but fortunately, there was an artificial rock behind Chen that blocked him, so he luckily did not fall. Because he did not fall, Chen leaped forward, throwing a punch straight at Tian's chest. While chest-ing in and sinking his torso (Han Xiong), Tian used his left hand to support and deflect the opponent's right punch toward the right side of his own body. Taking advantage of that momentum, Chen leaned outward using his right shoulder to strike. Tian raised his right foot to hook and trip behind the back of Chen's right calf, while simultaneously using his right hand to strike across (the speed of this technique occurred in a mere blink of an eye). Caught off guard, Chen fell with a loud "tung" sound, thrown face-up into the air, crashing down onto the ground. Because this man possessed exceptionally deep gongfu foundations, he rolled on the ground and sprang right back up, throwing a punch straight toward Tian's left cheek. Tian used his right hand to catch and hold the opponent's right wrist, placed his left palm against the opponent's right shoulder, and turned his body swiftly to the right, sending Chen flying out more than a zhang away once again. This move was seen clearly by everyone; Tian had stayed his hand and shown mercy. Why was that? Because when Chen climbed up after falling down, Tian had already seen that there was blood flowing from the corner of Chen's mouth. Therefore, in the final hand technique, he followed the flow of the energy to gently pull (Lü) the opponent away. He immediately assumed a martial posture and said, "Do you still want to come?" At this point, Chen also knew the situation well and did not strike again.

Tian stepped forward and very amicably shook Chen's hand, saying, "You are tired! Take a walk, walk around to relax!" The hundreds of onlookers all admired Master Tian for his infinitely adaptable techniques, his agile and stable footwork, and his never-failing strikes, which were truly rare to behold. At the same time, everyone gave a highly favorable evaluation of this Mr. Chen's gongfu.

𝟳. 𝗗𝗲𝗺𝗼𝗻𝘀𝘁𝗿𝗮𝘁𝗶𝗻𝗴 𝗔𝗿𝘁 𝘁𝗼 𝗔𝗶𝗱 𝗞𝗼𝗿𝗲𝗮

In the year 1951, in order to oppose America and aid Korea by donating airplanes and artillery, the Shanghai martial arts community jointly organized a charity performance, using the venue of the largest theater, the Tianchan Stage. The performance items included long fist (Chang Quan), short forms , saber, sword, staff, spear, various forms of sparring, and also Taijiquan, Xingyiquan, and Baguazhang; the atmosphere was unprecedentedly lively. Toward the end, the audience requested Master Tian to demonstrate Taijiquan and Taijijian, followed by a demonstration of push hands, for which a man named Shen, who usually pushed hands quite well, went up onto the stage. As soon as Shen touched hands with the master, he felt his feet floating underneath, unable to stand stably. He could only resort to a sparrow-hopping method (Que Yue Fa) to maintain his body's balance. This was repeated many times. Later on toward the end, without even touching the master's hands at all, he still hopped and skipped without stopping. After the event had passed, Shen told us, "When pushing hands at the Tianchan Stage, toward the end, the moment I made a move, the master seemed to just disappear. I had never encountered such a thing before. I was on the verge of falling down the entire time, so I had no choice but to hop." In the past, one often heard the martial proverb which states, "When struck and about to fall, one must hop like a sparrow." This time, it could finally be considered as having witnessed it with one's own eyes.

𝖨𝗆𝖺𝗀𝖾: 𝖬𝖺𝗌𝗍𝖾𝗋 𝖧𝗎𝖺𝗇𝗀 𝖣𝖾𝖿𝖺 (𝗌𝖾𝖺𝗍𝖾𝖽 𝖼𝖾𝗇𝗍𝖾𝗋), 𝖬𝖺𝗌𝗍𝖾𝗋 𝖧𝗎𝖺𝗇𝗀 𝖷𝗂𝗇𝗁𝗎𝖺, 𝗌𝗈𝗇 𝗈𝖿 𝖬𝖺𝗌𝗍𝖾𝗋 𝖧𝗎𝖺𝗇𝗀 𝖣𝖾𝖿𝖺 (𝗂𝗇 𝖽𝖺𝗋𝗄 𝖻𝗅𝗎𝖾 𝗌𝗁𝗂𝗋𝗍, 𝗈𝗇 𝗍𝗁𝖾 𝗋𝗂𝗀𝗁𝗍), 𝖺𝗇𝖽 𝖬𝖺𝗌𝗍𝖾𝗋 𝖸𝗎𝖺𝗇 𝖸𝗈𝗇𝗀𝗋𝗈𝗇𝗀 (𝗈𝗇 𝗍𝗁𝖾 𝗅𝖾𝖿𝗍), 𝖺𝗇 𝗂𝗇𝖽𝗈𝗈𝗋 𝖽𝗂𝗌𝖼𝗂𝗉𝗅𝖾 𝗈𝖿 𝖳𝗂𝖺𝗇 𝖸𝗂𝗇𝗀𝗃𝗂𝖺, 𝗐𝗁𝗈 𝗐𝖺𝗌 𝗍𝗁𝖾 𝗌𝗈𝗇 𝗈𝖿 𝖳𝗂𝖺𝗇 𝖹𝗁𝖺𝗈𝗅𝗂𝗇.

เถียนเจ้าหลินในเซี่ยงไฮ้(ตอนจบ)

บทความโดย หวงเต๋อฟา
แปลโดยอาจารย์เอกรัตน์ จันทร์รัฐิติกาล
ผู้อำนวยการสถาบันขงจื่อเส้นทางสายไหมทางทะเล
ผู้ก่อตั้งสำนักเฉียนคุนซินอี้ไท่จี๋
แอดมินเพจ TaiChi 0.1 : Emptiness Spark
© ลิขสิทธิ์เป็นของ เอกรัตน์ จันทร์รัฐิติกาล พ.ศ. 2569 สงวนลิขสิทธิ์ตามกฎหมาย

(หมายเหตุ-อาจารย์หวงเต๋อฟาเป็นศิษย์ของเถียนเจ้าหลิน และเป็นบิดาของหวงซินหัว ผู้สอนมวยไท่จี๋ตระกูลหยางสายเถียนเจ้าหลินและมวยเร็วสายหยางเส้าโหวให้กับผู้เขียน ซึ่งผู้เขียนกับเพื่อนสนิทคือคุณอดัม มิซเนอร์ได้ทำพิธีไป้ซือกราบอาจารย์หวงซินหัวเป็นอาจารย์ตามธรรมเนียมจีนอย่างถูกต้องเมื่อ ธันวาคม พ.ศ. 2566)

4. กำราบความโอหัง

ลานฝึกของอาจารย์เถียนในสวนสาธารณะไว่ทานแห่งนี้ เดิมทีเป็นลานฝึกของจางชิ่งหลิงซึ่งเป็นญาติฝ่ายภรรยาของหยางเฉิงฝู่ เนื่องจากจางได้ป่วยและเสียชีวิตลง หลังจากนั้นจึงได้เรียนเชิญอาจารย์เถียนมาจากสมาคมเฉียนเจียงเป็นพิเศษ

อาจารย์เถียนทุกวันจันทร์, พุธ, ศุกร์ สอนมวยอยู่ที่สมาคมเฉียนเจียง ส่วนวันอังคาร, พฤหัสบดี, เสาร์ จึงจะมาที่ไว่ทาน วันนี้มีคนหนึ่งแซ่กู้ซึ่งเรียนกับจางชิ่งหลิงมาหลายปี ตัวเขาเองนั้นมีกำลังวังชาเหนือคนทั่วไป จึงคิดเอาเองว่าตนเองเก่งมากแล้ว เขาต้องการจะทดสอบวิชาผลักมือของอาจารย์เถียน พอเพิ่งแตะมือกัน ก็เห็นเขาใช้กำลังทั้งหมดประคองยึดมือขวาข้างเดียวของอาจารย์เถียนไว้ ใบหน้าของเขาเปลี่ยนเป็นสีแดงก่ำ ลำคอก็ขยายใหญ่ขึ้น ลมหายใจก็ถูกอุดกั้นไว้ และในเวลานั้นเอง อาจารย์พลันชักมือขวากลับมา หงายฝ่ามือขึ้น กำหมัดวางไว้ที่หน้าอก กู้ก็ถลันล้มมาข้างหน้าอย่างแรง ศีรษะกระแทกเข้าที่หน้าหมัดของเถียนอย่างจัง ไม่เอียงไม่เบน ตรงเข้าที่ระหว่างคิ้ว (จุดอิ้นถาง) พอดี ตรงกับข้อโคนนิ้วกลางของเถียน เสียงดัง”ตุ้ก"แวบหนึ่ง เห็นเพียงนัยน์ตาของเขาหมุนคว้าง ยืนเซ่อราวกับไก่ไม้ เขาพักผ่อนอยู่ชั่วครู่ใหญ่จึงได้สติยกมือโบกไปมาแล้วเดินจากไป

5. ลงทัณฑ์คนพาลดุร้าย

เนื่องจากรูปแบบการผลักมือของอาจารย์เถียนมีความพิเศษ กล่าวคือทั้ง”มั่นคง"และ”แม่นยำ" บางครั้งยังค่อนข้าง”ดุดันก้าวร้าว” ทั้งที่เมื่อมองจากภายนอกแล้วดูเหมือนเขาไม่ได้ใช้แรงเลย แต่กลับสามารถยกตัวฝ่ายตรงข้ามให้ลอยขึ้นแล้วส่งออกไปไกลกว่าหนึ่งวา บางครั้งยังสามารถทำให้คนล้มลุกคลุกคลาน หน้าคว่ำหลังหงาย บางครั้งใช้นิ้วชี้เพียงนิ้วเดียวก็สามารถทำให้คนยืนไม่มั่นคงได้ ดังน้ันจึงก่อให้เกิดความสงสัยแก่คนจำนวนไม่น้อย ต่างพากันพูดว่านี่เป็นเรื่องปลอม จัดฉากวางอุบายให้คนอื่นดู

มีอยู่ครั้งหนึ่ง มีนักเรียนใหม่คนหนึ่งมา หลังจากจัดแจงขั้นตอนลงทะเบียนเสร็จสิ้น เขาประกาศว่า "ข้าไม่เรียนมวยไท่จี๋ ข้าต้องการเรียนผลักมือ" (ที่แท้คนผู้นี้แซ่ฟ่าน เป็นพนักงานในร้านขายข้าวสาร เคยฝึกยกน้ำหนักและมวยปล้ำมา การมาลงทะเบียนครั้งนี้ ไม่มีอะไรมากไปกว่าต้องการทำให้มวยไท่จี๋ขายหน้า) อาจารย์เถียนได้ยินว่าเขาไม่ยินดีเรียนมวยไท่จี๋ เจาะจงจะเรียนแต่ผลักมือ และเห็นเขาไหล่กว้างแขนใหญ่ กำลังอยู่ในวัยฉกรรจ์ ในใจก็เข้าใจถึงเจตนาที่มา จึงพูดด้วยฐานะของครูอาจารย์ว่า "เจ้าอยากเรียนผลักมือหรือ? มาซิ!" จากนั้นก็ยื่นมือขวาออกไป มือซ้ายตามอยู่ด้านหลัง ชายคนนี้เห็นอาจารย์ยื่นมือออกมาแล้วนิ่งอยู่ ราวกับกำลังรอให้เขาเป็นฝ่ายลงมือก่อน ช่างเป็นโอกาสดีที่หาได้ยากยิ่ง เขารีบยื่นมือมาจับทันที พร้อมกันนั้นก็ก้าวเท้าขวาขึ้นมาเตรียมจะใช้แผ่นหลังแนบชิดตัว อาจารย์เถียนเห็นเขามาด้วยท่าทีดุร้ายอำมหิต จึงใช้เข่าซ้ายยกสวนขึ้นด้านบน กระแทกเข้าที่กระดูกก้นกบอย่างจัง เห็นเพียงแซ่ฟ่านถลันไปข้างหน้าก้าวหนึ่ง จากนั้นก็คว่ำลงไปข้างล่าง ล้มลงในท่า "ปากกัดดิน" นอนอยู่บนพื้น เขารีบหดเท้าทั้งสองข้างกลับ หมุนตัวยื่นมือมาหมายจะจับอีก เพราะอาจารย์ก้าวรุกสืบเท้าขึ้นไปก้าวหนึ่ง ใช้ท่ายกมือขวา ปัดตบเข้าที่ใบหน้าของเขา เสียงดัง “ผั่วะ หนึ่งคำ จับเขาทุ่มลงกับพื้น นอนหงายหน้ามองฟ้า เลือดไหลซึมจากมุมปาก เถียนพูดว่า "ลุกขึ้นมา ข้าจะสอนเจ้าต่อ" แต่คนแซ่ฟ่านผู้นี้ทำหน้ายิ้มแห้งๆ ไม่พูดไม่จาแม้แต่คำเดียว หยิบผ้าเช็ดหน้าออกมา อุดปากไว้แล้วเดินจากไป หลังจากนั้นก็ไม่เคยเห็นเขามาอีกเลย

6. ประลองฝีมือที่ไว่ทาน

ในฤดูใบไม้ร่วงปี พ.ศ. 2491 (ค.ศ. 1948) มีสหายร่วมวงการวิทยายุทธท่านหนึ่งมาจากเวินโจว คนผู้นี้แซ่เฉิน (ไม่ทราบชื่อตัว) อายุราวๆ 50 ปี ส่วนสูงประมาณหนึ่งเมตรหกสิบถึงหนึ่งเมตรเจ็ดสิบเซนติเมตร รูปร่างดูหนาแน่นล่ำสันมาก เขามาเซั่ยงไฮ้เพื่อขายอาหารทะเล วันนั้นที่สวนสาธารณะไว่ทาน ข้าพเจ้าเห็นเขาผลักมือกับคนจำนวนมากทีละคนๆ แต่ไม่มีใครสามารถเอาชนะเขาได้เลย ต่อมาหลังจากอาจารย์เถียนผลักมือกับเหล่านักเรียนเสร็จสิ้น กำลังเตรียมจะพักผ่อน แซ่เฉินผู้นี้เดินเข้ามาหาอาจารย์เถียนด้วยความกระตือรือร้น ขอแตะมือประลองฝีมือ เถียนก็ยินดีแตะมือกับเขา ในขณะนั้นเห็นเพียงแขนทั้งสี่ข้างของพวกเขาราวกับงูสี่ตัวพันเกี่ยวรัดร้อยอยู่ด้วยกัน แม้จะเป็นการผลักมือแบบอยู่กับที่ มองดูแล้วไม่เห็นท่วงท่า เผิง, หลี่ว์, จี่, อั้น เลยแม้แต่น้อย ในช่วงเวลาที่กำลังพัวพันยากจะแยกแยะอยู่นั้น เห็นเพียงอาจารย์เถียนใช้ศอกกดทับฝ่ายตรงข้ามอย่างรุนแรง แต่เฉินคลี่คลายศอกนี้ออกไปได้อย่างชาญฉลาดเป็นเลิศ เถียนเห็นศอกหนึ่งไม่เข้าเป้า รีบเปลี่ยนเป็นหมัดทุบลงที่ใบหน้าก็ยังไม่ถูกเป้า ทันใดนั้นยืดเอวชกหมัดตรงออกไป ฝ่ายตรงข้ามเบี่ยงเอวหมุนวับ ก็ยังไม่ถูกเป้าอีก อาจารย์เถียนเห็นการโจมตีต่อเนื่องสามครั้งนี้ล้วนไม่ได้ผล จึงเปลี่ยนกระบวนท่าทันที แยกมือทั้งสองของฝ่ายตรงข้ามออกแล้วยกขึ้น ในเวลานี้มือทั้งสองของเถียนอยู่ด้านล่าง มือทั้งสองของเฉินอยู่ด้านบน คนทั้งสองต่างรวมสมาธิจิตใจ มือแนบสนิทชิดมือ นิ่งสนิทไม่ไหวติง ดวงตาทั้งสี่ข้างเปล่งประกายเยือกเย็น จ้องมองกันและกันตาไม่กะพริบ ตกอยู่ในภาวะคุมเชิงกันอยู่นานถึงหนึ่งนาที ผู้คนที่ยืนล้อมดูรอบๆ ต่างพากันกลั้นหายใจ ทั่วทั้งสนามเงียบสนิทจนไม่มีเสียงใดๆ เลย

ทันใดนั้นได้ยินเสียงเถียนตบมือทั้งสองข้าง เสียงดัง "ปี้" แวบหนึ่ง ฝ่ายตรงข้ามกระเด็นหงายหลังออกไปไกลกว่าหนึ่งวา พอดีด้านหลังมีหินจำลองขวางเฉินไว้ จึงโชคดีไม่ล้มลง เฉินเนื่องจากไม่ล้มลง จึงกระโจนก้าวไปข้างหน้า ชกหมัดหนึ่งเข้าที่หน้าอกของเถียนทันที เถียนเบี่ยงอกยุบตัวลง (หานซยง) พร้อมกับใช้มือซ้ายประคองผลักหมัดขวาของฝ่ายตรงข้ามไปทางด้านขวาของตัวเบนออกไป เฉินอาศัยแรงนั้นใช้ไหล่ขวากระแทกเข้าด้านนอก เถียนยกเท้าขวาขึ้นขัดเกี่ยวที่ด้านหลังน่องขวาของเฉิน พร้อมกันนั้นใช้มือขวาขวางตบไป (ความเร็วของกระบวนท่านี้อยู่ในช่วงเวลาเพียงพริบตาเดียว) เฉินตั้งตัวไม่ทัน เสียงดัง "ตึ้ง หนึ่งคำ หงายหลังลอยฟ้า ล้มลงกับพื้น เนื่องจากคนผู้นี้มีพื้นฐานกังฟูลึกล้ำมาก กลิ้งตัวอยู่กับพื้นแล้วลุกพรวดขึ้นมา ชกหมัดหนึ่งเข้าที่แก้มซ้ายของเถียนทันที เถียนใช้มือขวาคว้าจับข้อมือขวาของฝ่ายตรงข้าม มือซ้ายวางแนบลงที่ไหล่ขวาของฝ่ายตรงข้าม หมุนกายไปทางขวาวับหนึ่ง ส่งเฉินลอยออกไปไกลกว่าหนึ่งวาอีกครั้ง

การออกมือทีั้งหมดนี้ ทุกคนดูออกอย่างชัดเจน เถียนนั้นยั้งมือไว้ให้อยู่ ทำไมล่ะ? เพราะเมื่อเฉินล้มลงแล้วคลานลุกขึ้นมา เถียนได้เห็นมุมปากของเฉินมีเลือดไหลออกมาแล้ว ดังน้ันในท่ามือสุดท้าย จึงตามน้ำดึง (หลี่ว์) ฝ่ายตรงข้ามออกไปเบาๆ จากนั้นตั้งท่ามวยไว้ทันที แล้วเอ่ยบอกว่า "ท่านยังจะเอาอีกหรือ?" ในเวลานี้เฉินก็รู้สถานการณ์ดี ไม่ลงมืออีกต่อไป เถียนก้าวขึ้นไปข้างหน้าจับมือของเฉินอย่างเป็นมิตรยิ่งแล้วพูดว่า"ท่านเหนื่อยแล้ว! ไปเดินเล่น เดินเล่นผ่อนคลายเถิด" ผู้คนล้อมดูหลายร้อยคน ไม่มีใครไม่เลื่อมใสอาจารย์เถียนที่เปลี่ยนแปลงท่วงท่าในชั่วพริบตา ก้าวเท้าพลิกแพลงว่องไวและมั่นคง กระบวนท่าออกไปไม่เคยพลาด นับเป็นเรื่องหาได้ยากยิ่ง ในเวลาเดียวกัน สำหรับฝีมือกองฟูของเฉินผู้นี้ ทุกคนก็ให้การประเมินค่าไว้สูงมากเช่นกัน

7. แสดงศิลปะช่วยเกาหลี

ในปี พ.ศ. 2494 (ค.ศ. 1951) เพื่อเป็นการต่อต้านอเมริกาและช่วยเหลือเกาหลีโดยบริจาคเครื่องบินและปืนใหญ่ วงการวิทยายุทธ์เมืองเซี่ยงไฮ้ได้ร่วมกันจัดงานแสดงเพื่อการกุศลขึ้น โดยใช้สถานที่ของโรงละครที่ใหญ่ที่สุดคือ โรงละครเทียนฉาน รายการแสดงมีทั้งมวยยาว (ฉางฉวน), มวยสั้น (ต่วนต่า), ดาบ กระบี่ พลอง ทวน, การต่อสู้จำลองรูปแบบต่างๆ และยังมีมวยไท่จี๋, มวยสิงอี้, มวยปากั้ว บรรยากาศครึกครื้นเป็นประวัติการณ์ ในช่วงท้าย ผู้ชมเรียกร้องให้อาจารย์เถียนแสดงมวยไท่จี๋, กระบี่ไท่จี๋ จากนั้นจึงเป็นการแสดงผลักมือ โดยมีคนแซ่เสิ่นคนหนึ่งซึ่งปกติผลักมือได้ค่อนข้างดีขึ้นไปบนเวที เสิ่นพอแตะมือกับอาจารย์ ก็รู้สึกว่าใต้ฝ่าเท้าลอยล่อง ยืนไม่มั่นคง ทำได้เพียงใช้วิธีกระโดดหย็องๆ ราวกับนกกระจอก (เชวี่ยเย่ว์ฝ่า) เพื่อรักษาความสมดุลของร่างกาย เป็นเช่นนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่าหลายครั้ง ต่อมาในตอนท้ายยังไม่ทันได้แตะถูกมือของอาจารย์เลย ก็ยังคงกระโดดไม่ยอมหยุด หลังจากเรื่องผ่านไป เสิ่นบอกกับพวกเราว่า"ตอนผลักมือที่โรงละครเทียนฉาน ช่วงท้ายพอข้าพเจ้าลงมือ อาจารย์ก็เหมือนหายตัวไปแล้ว ปกติไม่เคยพบเจอเรื่องเช่นนี้เลย ข้าพเจ้าจวนเจียนจะล้มลงตลอดเวลา ไม่มีทางเลือก ทำได้เพียงแค่กระโดด" ในอดีตมักจะได้ยินสำนวนมวยที่ว่า "ถูกตีจนจวนเจียนจะล้ม ต้องกระโดดหย็องๆ ราวกับนกกระจอก" ครั้งนี้จึงจะนับว่าได้เห็นกับตาตนเองจริงๆ

ภาพประกอบ: อาจารย์หวงเต๋อฟา(นั่งกลาง) , อาจารย์หวงซินหัว บุตรอาจารย์หวงเต๋อฟา(เสื้อน้ำเงินเข้มด้านขวา) , อาจารย์หยวนหย่งหรง(ด้านซ้าย)ศิษย์ในของเถียนอิ่งเจียบุตรเถียนเจ้าหลิน

#มวยไท่จี๋ #มวยไท้เก็ก #เถียนเจ้าหลิน

𝐓𝐢𝐚𝐧 𝐙𝐡𝐚𝐨𝐥𝐢𝐧 𝐢𝐧 𝐒𝐡𝐚𝐧𝐠𝐡𝐚𝐢 (Part 1)

𝘼𝙧𝙩𝙞𝙘𝙡𝙚 𝙗𝙮 𝙃𝙪𝙖𝙣𝙜 𝘿𝙚𝙛𝙖
Translated by Erik Zhang
Director of the Maritime Silk Road Confucius Institute
Founder of the Qian Kun Xinyi Taiji School
© Copyright by Ekarat Janrathitikarn 2026. All rights reserved by law.

(𝘕𝘰𝘵𝘦: 𝘏𝘶𝘢𝘯𝘨 𝘋𝘦𝘧𝘢 𝘸𝘢𝘴 𝘢 𝘥𝘪𝘴𝘤𝘪𝘱𝘭𝘦 𝘰𝘧 𝘛𝘪𝘢𝘯 𝘡𝘩𝘢𝘰𝘭𝘪𝘯 𝘢𝘯𝘥 𝘵𝘩𝘦 𝘧𝘢𝘵𝘩𝘦𝘳 𝘰𝘧 𝘏𝘶𝘢𝘯𝘨 𝘟𝘪𝘯𝘩𝘶𝘢. 𝘏𝘶𝘢𝘯𝘨 𝘟𝘪𝘯𝘩𝘶𝘢 𝘵𝘢𝘶𝘨𝘩𝘵 𝘵𝘩𝘦 𝘠𝘢𝘯𝘨 𝘧𝘢𝘮𝘪𝘭𝘺 𝘛𝘢𝘪𝘫𝘪𝘲𝘶𝘢𝘯 𝘶𝘯𝘥𝘦𝘳 𝘵𝘩𝘦 𝘛𝘪𝘢𝘯 𝘡𝘩𝘢𝘰𝘭𝘪𝘯 𝘭𝘪𝘯𝘦𝘢𝘨𝘦 𝘢𝘴 𝘸𝘦𝘭𝘭 𝘢𝘴 𝘵𝘩𝘦 𝘠𝘢𝘯𝘨 𝘚𝘩𝘢𝘰𝘩𝘰𝘶 𝘧𝘢𝘴𝘵 𝘧𝘰𝘳𝘮 𝘵𝘰 𝘵𝘩𝘦 𝘢𝘶𝘵𝘩𝘰𝘳. 𝘛𝘩𝘦 𝘢𝘶𝘵𝘩𝘰𝘳 𝘢𝘯𝘥 𝘩𝘪𝘴 𝘤𝘭𝘰𝘴𝘦 𝘧𝘳𝘪𝘦𝘯𝘥, 𝘔𝘢𝘴𝘵𝘦𝘳 𝘈𝘥𝘢𝘮 𝘔𝘪𝘻𝘯𝘦𝘳, 𝘱𝘦𝘳𝘧𝘰𝘳𝘮𝘦𝘥 𝘵𝘩𝘦 𝘧𝘰𝘳𝘮𝘢𝘭 𝘉𝘢𝘪𝘚𝘩𝘪 𝘤𝘦𝘳𝘦𝘮𝘰𝘯𝘺 𝘵𝘰 𝘱𝘳𝘰𝘱𝘦𝘳𝘭𝘺 𝘨𝘳𝘢𝘴𝘱 𝘏𝘶𝘢𝘯𝘨 𝘟𝘪𝘯𝘩𝘶𝘢 𝘢𝘴 𝘵𝘩𝘦𝘪𝘳 𝘮𝘢𝘴𝘵𝘦𝘳 𝘢𝘤𝘤𝘰𝘳𝘥𝘪𝘯𝘨 𝘵𝘰 𝘊𝘩𝘪𝘯𝘦𝘴𝘦 𝘵𝘳𝘢𝘥𝘪𝘵𝘪𝘰𝘯 𝘪𝘯 𝘋𝘦𝘤𝘦𝘮𝘣𝘦𝘳 𝟤𝟢𝟤𝟥.)

𝟭. 𝗥𝗲𝗻𝗼𝘄𝗻𝗲𝗱 𝗕𝗲𝗳𝗼𝗿𝗲 𝗘𝘃𝗲𝗿 𝗠𝗲𝗲𝘁𝗶𝗻𝗴

In the year 1938, I was working at the Guangda Thermos Factory in Shanghai. The manager of the factory, Chen Zemin, and the factory director, Xu Wenfu, were both regular members of the Zhirou Martial Arts Society.

One day, they were discussing how the martial skill in Taijiquan of Master Tian Zhaolin was exceptionally formidable, truly worthy of being a direct lineage disciple of the Yang family. It was said that on one occasion, Yang Shaohou performed a sequence of Taijiquan alternating between fast and slow movements in Shanghai, winning continuous cheers and applause from the entire audience. Even after the demonstration had concluded, the applause thundered on for a long time without stopping.

At that moment, a foreigner suddenly appeared, walked up onto the stage, and spoke in a blaming tone to the person in charge of organizing this demonstration, saying, "Just now we performed boxing and put in so much effort, yet no one applauded. He is by himself on the stage swaying back and forth, yet so many people applaud him. This shows you look down on us. Now, I want to challenge him to a martial duel." The person in charge of the event quickly explained to him, "The boxing that you all performed is something we do not understand, so we did not applaud. What Mr. Yang demonstrated is Chinese martial arts, which we all understand. He performed it well, so everyone applauded to congratulate him." This foreigner was barbaric and unreasonable, badgering persistently without letting it go, insisting on having a duel with Yang Shaohou. Eventually, Yang Shaohou grew a bit annoyed, so he called out, "Zhaolin, knock him down." Tian went up onto the stage, waved his hand at the foreigner, and said, "Come! I will test my skill with you a bit." Having said that, he raised his right hand level with his shoulder and used his left hand to guard his chest. Seeing that Tian was of average build, the foreigner felt he could be easily bullied. He raised both fists and punched straight toward Tian's face. Seeing the foreigner coming with fierce momentum, Tian used both hands from bottom to top while simultaneously leading him into emptiness toward the rear. The foreigner felt that this technique hit empty space. Just as he was thinking of jumping backward to change his posture, unexpectedly, Tian followed the flow of that momentum, flipped both palms, and pushed out, striking the foreigner's chest squarely. The foreigner tumbled from the stage down to the ground below. The applause throughout the entire venue thundered like a storm.

Chen, Xu, and the others talked about this matter, which referenced specific times and locations, feeling immense admiration for the accuracy and decisiveness of Tian's ex*****on. It was a pity that at that time I was still an outsider to Taijiquan. But after hearing this, I developed a very deep impression of Tian, often thinking that if there were an opportunity to meet him in the future and learn a few techniques from him, it would be wonderful.

𝟮. 𝗔 𝗣𝗿𝗲𝗰𝗶𝗼𝘂𝘀 𝗚𝗶𝗳𝘁 𝗼𝗳 𝗮 𝗙𝗶𝗿𝘀𝘁 𝗠𝗲𝗲𝘁𝗶𝗻𝗴

In the autumn of 1947, a fellow martial practitioner told me, "A new Taijiquan teacher has arrived at Waitan Park (now Huangpu Park). His gongfu is exceedingly deep and superb. His name is Tian Zhaolin." Upon hearing this familiar name, I was overjoyed. How could I let such an opportunity slip away?

The next day, I went to Master Tian's training ground in Waitan Park, where a senior martial brother named Wu managed the registration process for me, and I began my training. In the beginning, Wu was the one who taught me the movements. The master himself sat on a rattan chair, watching each student practice. When Wu taught me up to the posture Dan Bian (Single Whip), he turned back to look at me for a moment and asked, "You have practiced before, haven't you?" I said, "Yes, sir!" Wu immediately spoke to the master, saying, "This newcomer already knows how to practice."

Hearing that I knew how to practice, the master stood up from his rattan chair, walked toward me, and looked me up and down from head to toe. At this moment, I bowed to him and said, "Hello, Master! I have come to seek your guidance. Please give me your instructions." "Have you learned this before?" the master asked. "Yes," I replied, bowing once more. "With which master did you study?" the master asked. "Master Li, the martial arts instructor of the Postal Workers' Union," I answered. "Practice it for me from beginning to end so I can see," he said. I thought this was an examination for me, so I practiced a set of the form with utmost seriousness, fully expecting that the master would look at me with special regard and accept me. To my surprise, the master spoke to me in an encouraging tone, saying, "You practice very well already! Why do you still need to come and learn?" I quickly said, "The Yang style Taijiquan that I practiced is not the same as what you teach, Master. The movements you teach are greater in number and softer. I want to start learning anew from the beginning." "As long as you persist in training, over a long period of time, it will naturally become soft," the master said.

At this point, I began to feel a bit anxious. Judging from the situation, there was a high probability that the master would refuse my admission to the school. So I spoke further, "I only know the structural form, but I do not know push hands (Tui Shou). I want to come and learn push hands." The master said, "That is simple. Come!" Then, while speaking, he began to teach, saying, "You push (An) forward, I open (Peng), I change to pull (Lv), you press (Ji)..." The master's mouth was speaking, and his hands were moving. I felt only that his two hands were like massive stone millstones, incomparably heavy, such that no matter how I tried to lift or support them, they would not budge. And at that very moment, that heavy pressure suddenly vanished, but my body had already been thrown more than a zhang away. This was the first time I experienced the wonder of Taijiquan. It was the most precious gift of a first meeting, greatly increasing my interest in learning and practicing. And no matter how difficult or arduous things became, I never stopped or missed a day of training.

𝟯. 𝗔𝘀𝗸𝗶𝗻𝗴 𝗳𝗼𝗿 𝗧𝗿𝗼𝘂𝗯𝗹𝗲

From 1947 onward, Waitan Park became my primary location for practicing Taijiquan. Before long, I learned fixed-step push hands and understood the basics of Peng, Lv, Ji, and An. However, when touching hands with others, I still could not achieve anything, and when it came to touching hands with the master, it went without saying. The master wanted us, the students, to push hands frequently with one another to achieve mutual practice, mutual learning, and to elevate our skills together.

There were times when I felt that some classmates, though soft in their movements, lacked martial intent in their applications. So, I used two or three Qin Na (joint locking) techniques on them. This was because from the year 1934, I had studied Shaolin martial arts for a period of time, so I understood a few joint locking methods. Whenever I encountered an opponent who was "soft but without intent," I would try using Qin Na. Everyone who had been locked by me felt surprised and asked me where I had learned this hand technique. I would just say casually, "The master taught me." They then went to complain to the master, saying, "Huang Defa has not been here long, yet you teach him Qin Na. We have been learning several years before him, but you do not teach us." The implication of their words was that the master was biased. Hearing this, the master just gave a laugh.

I never imagined that I was lifting a stone only to drop it on my own feet. I had mistakenly believed that Taijiquan consisted only of push hands and Fa Jin, and that it lacked joint locking, free fighting (San Da), and other hand techniques. Little did I know that after my classmates complained to the master, when the master pushed hands with me, the moment we touched hands, I was immediately caught by his "reverse winding and twisting" technique, which locked my wrist. From then on, I pushed hands with the master with extreme caution. The second time he used this move again, I quickly dropped my elbow to escape and free myself. Later, on the third occasion, he still used this move. I again thought of dropping my elbow to save myself, but this elbow of mine refused to obey commands. It turned out that while performing the "reverse winding and twisting," the master used his ring finger and little finger to pinch and bind my wrist, while his index finger and middle finger pressed down on my Sanli acupoint, making it impossible for my elbow to be raised, leaving me with no way to escape. Left with no choice, I could only request that next time the master please refrain from using this technique. But even if he did not use this technique, changing to another one proved even more devastating. There was one time during a critical moment in push hands when my right hand was caught in a Qin Na lock again. By the time I realized it, it was already too late. Just as I was trying to find a way to remedy it, the master changed his hand technique, turned his body, shifted his step, and applied a left Ye Ma Fen Zong (Wild Horse Parting Its Mane) technique, throwing me face-up into the air, with my back crashing to the ground. At that moment, I could not move at all. The master called out repeatedly, "Hurry up, get up and walk it off!"

From that day onward, my understanding was elevated once again. Taijiquan is not merely about push hands and issuing power; it also encompasses throwing, striking, and Qin Na. Only later did I come to know that Master Tian was thoroughly proficient in techniques such as seizing pulses, separating tendons, sealing breath, and striking acupoints. It is a pity that very few people received the true transmission.

𝖨𝗆𝖺𝗀𝖾 𝟣: 𝖬𝖺𝗌𝗍𝖾𝗋 𝖳𝗂𝖺𝗇 𝖹𝗁𝖺𝗈𝗅𝗂𝗇
𝖨𝗆𝖺𝗀𝖾 𝟤: 𝖬𝖺𝗌𝗍𝖾𝗋 𝖧𝗎𝖺𝗇𝗀 𝖣𝖾𝖿𝖺, 𝗍𝗁𝖾 𝖺𝗎𝗍𝗁𝗈𝗋 𝗈𝖿 𝗍𝗁𝖾 𝖺𝗋𝗍𝗂𝖼𝗅𝖾
𝖨𝗆𝖺𝗀𝖾 𝟥: 𝖬𝖺𝗌𝗍𝖾𝗋 𝖳𝗂𝖺𝗇 𝖹𝗁𝖺𝗈𝗅𝗂𝗇 𝖺𝗇𝖽 𝖬𝖺𝗌𝗍𝖾𝗋 𝖶𝗎 𝖳𝗎𝗇𝖺𝗇

เถียนเจ้าหลินในเซี่ยงไฮ้(ตอนที่1)

บทความโดย หวงเต๋อฟา
แปลโดยอาจารย์เอกรัตน์ จันทร์รัฐิติกาล
ผู้อำนวยการสถาบันขงจื่อเส้นทางสายไหมทางทะเล
ผู้ก่อตั้งสำนักเฉียนคุนซินอี้ไท่จี๋
แอดมินเพจ TaiChi 0.1 : Emptiness Spark
© ลิขสิทธิ์เป็นของ เอกรัตน์ จันทร์รัฐิติกาล พ.ศ. 2569 สงวนลิขสิทธิ์ตามกฎหมาย

(หมายเหตุ-อาจารย์หวงเต๋อฟาเป็นศิษย์ของเถียนเจ้าหลิน และเป็นบิดาของหวงซินหัว ผู้สอนมวยไท่จี๋ตระกูลหยางสายเถียนเจ้าหลินและมวยเร็วสายหยางเส้าโหวให้กับผู้เขียน ซึ่งผู้เขียนกับเพื่อนสนิทคือคุณอดัม มิซเนอร์ได้ทำพิธีไป้ซือกราบอาจารย์หวงซินหัวเป็นอาจารย์ตามธรรมเนียมจีนอย่างถูกต้องเมื่อ ธันวาคม พ.ศ. 2566)

1. ชื่อเสียงโด่งดังตั้งแต่ไม่เคยพบ

ในปี พ.ศ. 2481 (ค.ศ. 1938) ข้าพเจ้าทำงานอยู่ที่โรงงานกระติกน้ำร้อนกวงต้าในเซี่ยงไฮ้ ผู้จัดการโรงงานท่านนั้นนามว่าเฉินเจ๋อมินและผู้อำนวยการโรงงานนามว่าสวี่เหวินฝู่ ต่างก็เป็นสมาชิกสามัญของชมรมมวยจื้อโหรว

วันหนึ่ง พวกเขาพูดคุยกันว่าทักษะยุทธในวิชามวยไท่จี๋ของท่านเถียนเจ้าหลินนั้นร้ายกาจอย่างยิ่งสมแล้วที่เป็นศิษย์สืบทอดสายตรงของตระกูลหยาง มีเรื่องเล่าว่า มีอยู่ครั้งหนึ่งหยางเส้าโหวแสดงมวยไท่จี๋ที่มีความช้าและเร็วสลับกันชุดหนึ่งในเซี่ยงไฮ้ ได้รับเสียงโห่ร้องชื่นชมจากผู้ชมทั่วทั้งสนามอย่างไม่ขาดสาย แม้ว่าหลังจากจบสิ้นการรำไปแล้ว เสียงปรบมือยิ่งดังก้องยาวนานไม่ยอมหยุด

ในเวลานั้น จู่ๆก็มีชาวต่างชาติคนหนึ่งโผล่ออกมา เดินขึ้นไปบนเวทีแล้วพูดด้วยน้ำเสียงตำหนิต่อผู้รับผิดชอบที่จัดงานแสดงครั้งนี้ว่า "เมื่อครู่นี้พวกเราแสดงการชกมวย ออกแรงขนาดนั้นกลับไม่มีใครปรบมือให้ ตัวเขาคนเดียวอยู่บนเวทีโอนเอนไปมา กลับมีคนปรบมือให้มากขนาดนี้ นี่แสดงว่าดูถูกพวกเรา ตอนนี้ ข้าต้องการจะประลองยุทธกับเขา" ผู้รับผิดชอบงานรีบอธิบายแก่เขาว่า "การชกมวยที่พวกท่านแสดงนั้น พวกเราดูไม่เข้าใจ จึงไม่ได้ปรบมือ ส่วนท่านหยางแสดงคือวิทยายุทธจีน พวกเราทุกคนดูเข้าใจ เขาแสดงได้ดี ทุกคนจึงปรบมือแสดงความยินดีให้เขา" ชาวต่างชาติผู้นี้ป่าเถื่อนไร้เหตุผล เซ้าซี้ไม่ยอมเลิกรา ยืนกรานที่จะประลองฝีมือกับหยางเส้าโหวให้ได้ จนหยางเส้าโฮวเริ่มรำคาญเล็กน้อย จึงร้องเรียกไปคำหนึ่งว่า "เจ้าหลิน ต่อยมันให้คว่ำ" เถียนขึ้นไปบนเวทีโบกมือให้ชาวต่างชาติแล้วพูดว่า "มา! ข้าพเจ้าจะประลองกับท่านสักหน่อย" พูดจบ ก็ยกมือขวาขึ้นเสมอไหล่ มือซ้ายคุ้มครองหน้าอก ชาวต่างชาติเห็นเถียนมีรูปร่างปานกลาง รู้สึกว่าข่มเหงได้ จึงยกหมัดทั้งสองชกตรงมาที่ใบหน้าของเถียนทันที เถียนเห็นชาวต่างชาติมาด้วยความดุดันรุนแรง จึงใช้มือทั้งสองจากล่างขึ้นบนพร้อมกันนั้น "ชักนำให้เข้าสู่ความว่าง" ไปทางด้านหลัง ชาวต่างชาติรู้สึกว่ากระบวนท่านี้ "ตกสู่ความว่างเปล่า" กำลังคิดจะกระโดดถอยหลังเพื่อเปลี่ยนท่า คาดไม่ถึงว่าเถียนจะตามกระแสแรงนั้น พลิกฝ่ามือทั้งสองกดผลักออกไป กระแทกเข้าที่หน้าอกของชาวต่างชาติอย่างจัง ชาวต่างชาติล้มคะมำจากบนเวทีลงไปด้านล่าง เสียงปรบมือทั่วทั้งสนามดังกึกก้องราวกับฟ้าร้อง

พวกของเฉินและสวี่คุยถึงเรื่องนี้ที่มีการอ้างอิงถึงเวลาและสถานที่ก็รู้สึกเลื่อมใสต่อความแม่นยำและเด็ดขาดในการลงมือของเถียนเป็นอย่างยิ่ง น่าเสียดายที่ตอนนั้นข้าพเจ้ายังเป็นคนนอกวงการสำหรับมวยไท่จี๋ แต่หลังจากได้ยินแล้ว ข้าพเจ้ามีความประทับใจต่อเถียนอย่างลึกซึ้งมาก มักคิดอยู่เสมอว่า วันหน้าหากมีโอกาสได้พบเขาและได้เรียนรู้สักกี่กระบวนท่าก็คงจะดี

2. ของขวัญรับขวัญการพบหน้าอันล้ำค่า

ในฤดูใบไม้ร่วงปี พ.ศ. 2490 (ค.ศ. 1947) มีเพื่อนร่วมมวยคนหนึ่งบอกข้าพเจ้าว่า "ที่สวนสาธารณะไว่ทาน (ปัจจุบันคือสวนสาธารณะหวงผู่) มีอาจารย์มวยไท่จี๋มาใหม่คนหนึ่ง ฝีมือกองฟูลึกล้ำล้ำเลิศมาก เขาชื่อว่าเถียนเจ้าหลิน" พอข้าพเจ้าได้ยินชื่ออันคุ้นเคยนี้ ก็ดีใจเป็นล้นพ้น จะยอมปล่อยให้โอกาสหลุดมือไปได้อย่างไร

วันรุ่งขึ้นก็ไปที่ลานสอนมวยของอาจารย์เถียนในสวนสาธารณะไว่ทาน โดยมีศิษย์พี่ท่านหนึ่งแซ่อู๋เป็นผู้จัดการขั้นตอนลงทะเบียนให้ข้าพเจ้า และเริ่มเรียนมวย แรกเริ่มนั้นก็ให้อู๋เป็นผู้สอนท่วงท่าให้ข้าพเจ้า ส่วนตัวอาจารย์นั้นนั่งอยู่บนเก้าอี้หวายคอยดูศิษย์แต่ละคนฝึกซ้อม เมื่ออู๋สอนข้าพเจ้าฝึกไปจนถึงท่า "ตานเปียน" (แส้เดี่ยว) ก็หันกลับมามองข้าพเจ้าแวบหนึ่ง แล้วถามว่า "เจ้าเคยฝึกมาก่อนใช่ไหม?". ข้าพเจ้าบอกว่า"ใช่ครับ!" อู๋รีบพูดกับอาจารย์ทันทีว่า "คนใหม่ที่มาคนนี้ เขาฝึกเป็นครับ"

อาจารย์ได้ยินว่าข้าพเจ้าฝึกเป็น ก็ลุกขึ้นยืนจากเก้าอี้หวาย เดินมาทางข้าพเจ้า มองพิจารณาข้าพเจ้าตั้งแต่หัวจรดเท้า ในเวลานี้ข้าพเจ้าค้อมกายคำนับเขาหนึ่งครั้ง แล้วพูดขึ้นว่า "สวัสดีครับอาจารย์! ข้าพเจ้ามาเพื่อขอคำชี้แนะ โปรดชี้แนะด้วยครับ" "เจ้าเคยเรียนมาก่อนหรือ?" อาจารย์ถาม "ครับ" ข้าพเจ้ารีบค้อมกายคำนับอีกครั้ง "เรียนกับอาจารย์ท่านไหนมา?" อาจารย์ถาม "อาจารย์หลี่ ครูฝึกวิทยายุทธ์ของสหภาพแรงงานไปรษณีย์ครับ" ข้าพเจ้าตอบ "ฝึกให้ข้าพเจ้าดูตั้งแต่ต้นจนจบสักรอบซิ" ข้าพเจ้าคิดว่านี่คือการทดสอบข้าพเจ้า ดังน้ันข้าพเจ้าจึงฝึกมวยชุดหนึ่งอย่างจริงจังเป็นอย่างยิ่ง ในใจคิดไปเองว่าอาจารย์จะต้องมองข้าพเจ้าเป็นพิเศษและรับข้าพเจ้าไว้แน่นอน ใครจะรู้ว่าอาจารย์พูดกับข้าพเจ้าด้วยน้ำเสียงให้กำลังใจว่า "เจ้าฝึกได้ดีมากแล้วนี่นา! ทำไมยังต้องมาเรียนอีกเล่า?" ข้าพเจ้ารีบพูดว่า "มวยไท่จี๋สายหยางที่ข้าพเจ้าฝึกไม่เหมือนกับที่อาจารย์สอนครับ ท่วงท่าที่อาจารย์สอนทั้งมีจำนวนมากและนุ่มนวลกว่า ข้าพเจ้าต้องการเริ่มเรียนใหม่ตั้งแต่ต้น" "ขอเพียงเจ้ายืนหยัดฝึกฝน วันเวลาผ่านไปนานเข้า มันก็จะนุ่มนวลเอง" อาจารย์กล่าว

ในเวลานี้ข้าพเจ้าเริ่มร้อนใจเล็กน้อย ดูจากสถานการณ์แล้ว มีแนวโน้มสูงว่าอาจารย์จะปฏิเสธไม่ให้ข้าพเจ้าเข้าสำนัก ข้าพเจ้าจึงพูดอีกว่า "ข้าพเจ้าฝึกเป็นแต่โครงท่า ไม่เป็นผลักมือ(ทุยโส่ว) อยากจะมาเรียนผลักมือครับ" อาจารย์พูดว่า "นั่นก็ง่าย มาสิ!" พร้อมกับพูดไปพลางและสอนไปพลางว่า "เจ้าผลัก(อั้น)มา ข้าเปิด(เผิง) ข้าเปลี่ยนเป็นฉุด(หลี่ว์) เจ้าเบียด (จี่).." ปากของอาจารย์กำลังพูด มือก็กำลังขยับ ข้าพเจ้ารู้สึกเพียงว่ามือทั้งสองข้างของเขาราวกับแผ่นหินโม่ขนาดใหญ่ หนักหน่วงจนไม่มีอะไรเปรียบ ข้าพเจ้าจะยกจะประคองอย่างไรก็ไม่ขยับ และในเวลานั้นเอง ความหนักหน่วงนั้นพลันเลือนหายไป แต่ตัวข้าพเจ้าได้กระเด็นลอยออกไปไกลกว่าหนึ่งวาแล้ว นี่เป็นครั้งแรกที่ข้าพเจ้าได้สัมผัสถึงความมหัศจรรย์ของมวยไท่จี๋ เป็นของขวัญรับขวัญการพบหน้าที่ล้ำค่าที่สุด ทำให้ข้าพเจ้ามีความสนใจในการเรียนรู้และฝึกฝนเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก และไม่ว่าจะลำบากลำบนปานใดข้าพเจ้าก็ไม่เคยหยุดเว้นเลย

3. หาเรื่องใส่ตัว
นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2490 (ค.ศ. 1947) เป็นต้นมา สวนสาธารณะไว่ทานกลายเป็นสถานที่หลักในการฝึกมวยไท่จี๋ของข้าพเจ้า ในไม่ช้าข้าพเจ้าก็ฝึกผลักมือแบบอยู่กับที่(定步推手)เป็น และเข้าใจในเบื้องต้นเกี่ยวกับ เผิง, หลี่ว์, จี่, อั้น แต่ทว่าเมื่อสัมมผัสกับมือของคนอื่นก็ยังคงทำอะไรไม่ได้ ยิ่งเมื่อเจอกับมือของอาจารย์ก็ยิ่งไม่ต้องพูดถึง อาจารย์ต้องการให้พวกเราที่เป็นศิษย์ผลักมือกันบ่อยๆ เพื่อให้เข้าใจการฝึกฝนร่วมกัน เรียนรู้ร่วมกัน และยกระดับฝีมือไปด้วยกัน

มีบางครั้งข้าพเจ้ารู้สึกว่ามีเพื่อนร่วมชั้นบางคน แม้ท่วงท่าฝีมือจะนุ่มนวล แต่ขาดความหมายของการต่อสู้จู่โจม ข้าพเจ้าจึงใช้กระบวนท่าฉินหนา (จับล็อก)สองสามท่ากับเขา นั่นเพราะตั้งแต่ปี พ.ศ. 2477 (ค.ศ. 1934) ข้าพเจ้าเคยเรียนมวยเส้าหลินมาช่วงเวลาหนึ่ง จึงเข้าใจวิชาฉิรหร่อยู่สองสามท่า เมื่อใดที่เจอฝ่ายตรงข้ามที่ "นุ่มนวลแต่ไร้เจตนาต่อสู้" ข้าพเจ้าก็จะลองใช้วิชาฉินหนา จนทุกคนที่เคยถูกข้าพเจ้าฉินหนา ต่างก็รู้สึกแปลกใจ ถามข้าพเจ้าว่าท่ามือนี้เรียนมาจากไหน? ข้าพเจ้าก็พูดมั่วๆไปคำหนึ่งว่า "อาจารย์สอนมา" พวกเขาจึงไปฟ้องอาจารย์ว่า "หวงเต๋อฟาเพิ่งมาได้ไม่นาน อาจารย์ก็สอนวิชาฉินหนาให้เขา พวกเราเรียนก่อนเขาตั้งหลายปี กลับไม่สอนพวกเรา" ความหมายในคำพูดก็คือหาว่าอาจารย์ลำเอียง อาจารย์ฟังแล้วก็หัวเราะออกมาคำหนึ่ง

คาดไม่ถึงเลยว่าข้าพเจ้ากำลังยกก้อนหินทับเท้าตัวเอง ข้าพเจ้าคิดผิดไปว่ามวยไท่จี๋มีเพียงแค่การผลักมือและฟาจิ้นเท่านั้น ไม่มีวิชาจับล็อกหรือการต่อสู้มือเปล่า(สานต่า)และเทคนิคมืออื่นๆ ที่ไหนได้หลังจากที่เพื่อนได้ไปฟ้องอาจารย์แล้ว เมื่ออาจารย์ผลักมือกับข้าพเจ้า พอเพิ่งแตะมือกัน ข้าพเจ้าก็ถูกเขาใช้ท่า "ม้วนพันย้อนกลับ" จับล็อกข้อมือไว้ทันที นับแต่นั้นมา ข้าพเจ้าผลักมือกับอาจารย์ด้วยความระมัดระวังเป็นพิเศษ จนครั้งที่2 ท่านใช้ท่านี้อีก ข้าพเจ้าก็รีบใช้การถ่วงศอกแก้หลุดออกมาได้ ต่อมาในครั้งที่ 3 ท่านก็ยังใช้ท่านี้อีก ข้าพเจ้ายังคงคิดจะใช้การถ่วงศอกช่วยเหลือ แต่ทว่าศอกข้างนี้กลับไม่ฟังคำสั่งเสียแล้ว ที่แท้อาจารย์ในขณะที่ใช้ท่า "ม้วนพันย้อนกลับ" นั้น ได้ใช้นิ้วนางและนิ้วก้อยหนีบรัดข้อมือของข้าพเจ้าไว้ นิ้วชี้และนิ้วกลางกดลงบนจุดซานหลี่ของข้าพเจ้า ทำให้ส่วนศอกของข้าพเจ้ายกไม่ขึ้น ไม่มีทางหลุดพ้นได้ จนปัญญาทำได้เพียงเอ่ยปากขอร้องว่าคราวหน้าอาจารย์กรุณาอย่าใช้ท่านี้อีก แต่แม้ว่าท่ท่านจะไม่ใช้ท่านี้ เปลี่ยนเป็นอีกท่าหนึ่งกลับยิ่งร้ายกาจกว่า มีอยู่ครั้งหนึ่งในขณะที่การผลักมือกำลังอยู่ในช่วงคับขับมือขวาของข้าพเจ้าถูกจับฉินหนาติดไว้อีกครั้ง กว่าข้าพเจ้าจะรู้สึกตัวก็สายไปเสียแล้ว กำลังคิดจะหาทางแก้ไข อาจารย์ก็เปลี่ยนท่ามือ หมุนตัวเปลี่ยนก้าวเท้า ใช้ท่า "ม้าป่าแยกแผงคอ" ข้างซ้ายท่าหนึ่ง จับข้าพเจ้าหงายหลังลอยฟ้า แผ่นหลังกระแทกพื้น ตอนนั้นขยับเขยื้อนไม่ได้เลย อาจารย์ร้องบอกเรียกซ้ำๆว่า "รีบลุกขึ้นมาเดินซะ!"

นับตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา ได้ยกระดับความรู้ความเข้าใจของข้าพเจ้าขึ้นมาอีกครั้ง มวยไท่จี๋ไม่เพียงแต่เป็นการผลักมือออกแรงส่งเท่านั้น แต่ยังมีวิชาทุ่ม, ตี, ฉินหนา ต่อมาข้าพเจ้าจึงได้รู้ว่า อาจารย์เถียนนั้นในวิชา "จับชีพจร, แยกเส้นเอ็น, ปิดลมปราณ, สกัดจุด" และวิชาอื่นๆนั้นไม่มีสิ่งใดที่ท่านไม่เชี่ยวชาญ น่าเสียดายที่คนที่ได้การสืบทอดที่แท้จริงมีน้อยมาก

ภาพที่ 1: อาจารย์เถียนเจ้าหลิน
ภาพที่ 2: อาจารย์หวงเต๋อฟา ผู้เขียนบทความ
ภาพที่ 3: อาจารย์เถียนเจ้าหลิน กับ อาจารย์อู๋ถูหนาน

#มวยไท่จี๋ #มวยไท้เก็ก #เถียนเจ้าหลิน