04/06/2025
Hôm qua nghe bộ trưởng tài chính Mỹ phát biểu nước Mỹ sẽ ko bao giờ vỡ nợ, xong sáng nay tôi lại xem báo cáo tài chính Ngân hàng Nhật Bản vừa ghi nhận mức lỗ kỷ lục 28,6 nghìn tỷ yên từ trái phiếu Lớn hơn năm ngoái gấp ba lần!
Tôi thì thấy mùi khét đâu đây. Thị trường tài chính là vậy trước khi mưa tất nhiên sẽ có gió sẽ sấm, hoặc hơi lạnh. Sau đó là mây đen tất nhiên chỉ giành cho ai nhạy cảm chú ý quan sát, còn với đa số sẽ ko quan tâm mấy cái hiện tượng đó là khi nào mưa thì họ biết mưa khi nào nắng thì họ biết nắng, thời điểm này khi mọi người đang hưng phấn với tài sản rủi ro thì nên cẩn thận.
Đây không chỉ là vấn đề của Nhật Bản. Đây chính là cảnh báo đỏ cho thị trường toàn cầu.
Đầu tiên, chuyện gì đã xảy ra? BOJ (Ngân hàng Nhật Bản) nắm giữ một lượng lớn trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB).
Trong nhiều năm, Fed đã tích cực mua trái phiếu như một phần của chương trình nới lỏng tiền tệ, một cách nói hoa mỹ để nói rằng Fed đã bơm tiền vào nền kinh tế bằng cách mua trái phiếu và giữ chi phí đi vay ở mức cực rẻ.
Tại sao ngân hàng trung ương lại làm như vậy?
Bởi vì khi nó mua trái phiếu chính phủ, nó đẩy lợi suất (lãi suất) down.
Lãi suất thấp giúp doanh nghiệp và người tiêu dùng dễ dàng vay vốn, chi tiêu và đầu tư hơn, kích thích nền kinh tế.
NHƯNG có một điều đáng lưu ý. Khi lãi suất
thị trường tăng, giá trái phiếu sẽ giảm.
Đây là một nguyên tắc cơ bản trong tài chính.
Giả sử bạn nắm giữ một trái phiếu cũ trả lãi suất 0,5%, nhưng hiện tại thị trường trả lãi suất 1,5%. Tại sao ai đó lại muốn mua trái phiếu cũ của bạn trừ khi bạn bán nó với giá chiết khấu?
Chiết khấu đó = mất giấy tờ.
Bạn vẫn chưa bán trái phiếu, nhưng trên bảng cân đối kế toán, giá trị của nó thấp hơn.
Đối với hầu hết các tổ chức, đây là một biến động có thể quản lý được. Đối với BOJ, tổ chức nắm giữ hơn một nửa nợ chính phủ của Nhật Bản, đây là một cơn sóng thần.
Đây chính là lúc mọi chuyện trở nên đáng sợ
Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm chuẩn của Nhật Bản đã tăng từ 0,73% vào năm ngoái lên 1,5% hiện nay.
Động thái nhỏ này về cơ bản đã làm tăng gấp đôi chi phí vay mới và làm giảm giá trị trái phiếu cũ trong sổ sách của BOJ.
Kết quả thế nào?
Vào cuối năm tài chính 2024, BOJ báo cáo khoản lỗ chưa thực hiện là 28,6 nghìn tỷ Yên (198 tỷ đô la) trên danh mục trái phiếu của mình.
Con số này gấp ba lần so với năm ngoái, là khoản lỗ trên giấy tờ lớn nhất mà BOJ từng ghi nhận.
Nhưng khoan đã, đây không phải chỉ là tiếng ồn kế toán thôi sao? Đúng và không.
Đúng vậy, đó là “giấy tờ” có nghĩa là họ chưa bán trái phiếu, do đó họ chưa khóa lỗ.
NHƯNG những tổn thất này làm suy yếu vị thế tài chính của BOJ, làm lung lay niềm tin của thị trường và hạn chế sự linh hoạt của ngân hàng này trong việc chống lại các cuộc khủng hoảng trong tương lai.
Lần đầu tiên, BOJ dành riêng toàn bộ thu nhập trong năm nay để trang trải 100% khả năng lỗ trái phiếu, chứ không chỉ 20–40% như thông thường.
Thông thường, họ sẽ chuyển hàng tỷ đô la (khoảng 2 nghìn tỷ yên vào năm ngoái) trở
lại cho chính phủ, nhưng lần này thì không. Nói một cách dễ hiểu: họ đang tích lũy một khoản đệm tài chính khổng lồ, về cơ bản là báo hiệu rằng "Chúng tôi biết cơn bão này chưa kết thúc".
Tại sao điều này lại quan trọng trên toàn cầu?
Bởi vì khi một ngân hàng trung ương hàng đầu chuyển từ “nới lỏng hoàn toàn” sang “chúng ta cần chuẩn bị cho tác động”, điều này sẽ ảnh hưởng đến tâm lý rủi ro toàn cầu.
Các nhà giao dịch, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới đang theo dõi chặt chẽ Nhật Bản, đặc biệt là vì Nhật Bản từ lâu đã là “mỏ neo lãi suất thấp ổn định” trong hệ thống toàn cầu.
à tôi còn quên 1 tin khác nữa.
Các công ty bảo hiểm Nhật Bản như Nippon Life cũng đang phải chịu khoản lỗ 3,6 nghìn tỷ yên trên giấy tờ đối với trái phiếu trong nước, cộng với khoảng 500 tỷ yên lỗ thực tế vào năm ngoái từ việc bán trái phiếu.
Họ đang bán tháo các khoản nợ có lợi suất thấp và cố gắng mua các khoản nợ có lợi suất cao hơn chỉ để theo kịp.
Ngay cả các quỹ đầu cơ nước ngoài, vốn thường THÍCH mua trái phiếu Nhật Bản bị định giá thấp, cũng đang kiềm chế.
Tại sao? Bởi vì thị trường quá biến động.
Không ai biết chắc lợi suất sẽ ổn định ở mức nào, và việc cố gắng bắt một con dao rơi ở đây có thể là hành động tự sát về mặt tài chính.
Tại sao điều này lại quan trọng trên toàn cầu? Bởi vì các tổ chức Nhật Bản là những nhân tố lớn trong lĩnh vực tài chính toàn cầu.
Họ là những người nắm giữ nhiều trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ, trái phiếu châu Âu, trái phiếu thị trường mới nổi nhất, động thái của họ lan tỏa khắp mọi nơi.
Lợi suất trái phiếu JGB cao hơn có thể thúc đẩy các nhà đầu tư Nhật Bản rút tiền về nước, làm giảm nhu cầu vay nợ nước ngoài và có khả năng làm tăng chi phí vay ở nước ngoài.
Trên hết, chúng ta đang chứng kiến dòng vốn chảy ra kỷ lục khỏi thị trường chứng khoán Nhật Bản.
Chỉ trong một tuần nay, các quỹ đầu tư cổ phiếu Nhật Bản đã chứng kiến hơn 11 tỷ đô la bị rút ra, mức rút vốn hàng tuần lớn nhất từ trước đến nay. Khoảng 8 tỷ đô la đã chảy thẳng ra khỏi chỉ ba ETF gắn với chỉ số Topix. Sự gia tăng đột biến dòng tiền chảy ra này đã đẩy mức trung bình động 4 tuần lên mức kỷ lục 4 tỷ đô la.
Nhưng vấn đề ở đây là: Các nhà đầu tư cũng không chuyển sang trái phiếu chính phủ Nhật Bản.
Trên thực tế, cả nhà đầu tư trong và ngoài nước đều đang rút lui khỏi trái phiếu chính phủ Nhật Bản dài hạn.
Các nhà đầu tư nước ngoài đã bán 334,4 tỷ Yên (2,3 tỷ đô la) trái phiếu chính phủ Nhật Bản dài hạn chỉ trong một tuần, đánh dấu bốn tuần liên tiếp dòng vốn chảy ra.
Cuộc đấu giá gần đây đối với trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 40 năm đã thu hút nhu cầu yếu nhất trong gần một năm, đẩy lợi suất lên 3,375%.
Tại sao bạn nên quan tâm? Bởi vì đây không
chỉ là sự nhiễu loạn cục bộ.
Nếu các nhà đầu tư Nhật Bản bắt đầu hồi hương vốn hoặc hủy bỏ giao dịch chênh lệch lãi suất đồng yên (vay bằng đồng yên có lợi suất thấp để đầu tư ra nước ngoài), điều này có thể gây ra sự biến động lớn trên toàn cầu.
Tiền tệ, cổ phiếu, thị trường nợ nước ngoài đều sẽ cảm nhận được hiệu ứng lan tỏa.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật tăng = ít người nước ngoài mua vào = có khả năng gây chấn động trên thị trường tài trợ toàn cầu.
Nguồn: Copy Anh Tôn Trí Kiên