Aikido Aishinkan Vietnam

Recap Aishinkan Day 2026

Fudō Myō-ō – Cắt bỏ điều xấu, gìn giữ điều tốt

Fudō Myō-ō là một vị hộ pháp quan trọng trong Phật giáo Nhật Bản. Tên của Ngài có nghĩa là "Đấng Bất Động" – tượng trưng cho sự vững vàng, kiên định và không dao động trước khó khăn hay cám dỗ.

Trên tay phải, Ngài cầm thanh kiếm trí tuệ. Thanh kiếm ấy không tượng trưng cho bạo lực, mà để cắt bỏ những điều đang trói buộc chúng ta: sự sợ hãi, vô minh, thói quen xấu, sự nóng giận và những suy nghĩ khiến ta ngày càng yếu đi.

Trên tay trái là sợi dây. Sợi dây nhắc chúng ta rằng chỉ biết loại bỏ thôi là chưa đủ. Ta còn phải biết giữ gìn những điều tốt đẹp, nâng đỡ người khác khi họ vấp ngã và sẵn sàng đón nhận sự giúp đỡ khi chính mình gặp khó khăn.

Trong võ đạo, hình ảnh của Fudō Myō-ō mang một ý nghĩa rất sâu sắc. Người học võ cần đủ mạnh mẽ để từ bỏ điều không còn phù hợp, nhưng cũng đủ bao dung để gìn giữ những giá trị tốt đẹp và các mối quan hệ xứng đáng.

Aikido cũng dạy chúng ta điều đó. Mỗi buổi tập không chỉ là học thêm một kỹ thuật, mà còn là quá trình rèn luyện bản thân: cắt bỏ những điều làm mình yếu đi, nuôi dưỡng những điều giúp mình trưởng thành và giữ vững con đường đã chọn.

Đó mới là sức mạnh thật sự của một người học võ: vững vàng nhưng không cứng nhắc, mạnh mẽ nhưng không hiếu thắng, luôn tỉnh táo để biết điều gì nên buông và điều gì cần gìn giữ.

Hòa hợp Thiên – Địa – Nhân

Morihei Ueshiba từng nói Aikido là con đường để hòa hợp Thiên – Địa – Nhân. Điều đó không chỉ thể hiện trong kỹ thuật, mà còn trong cách chúng ta rèn luyện và sống mỗi ngày.

Trong Aikido, việc tập luyện được gọi là Keiko. Keiko không chỉ là học cách thực hiện kỹ thuật, mà còn là quá trình rèn luyện cả cơ thể, cảm xúc và tâm trí.

Trước hết là cơ thể. Chúng ta rèn luyện tư thế, hơi thở, sức khỏe và sự vận động đúng cách. Đồng thời, học cách hiểu rõ giới hạn của bản thân để tiến bộ từng bước, thay vì cố gắng vượt quá khả năng của mình.

Tiếp theo là cảm xúc. Khi tập luyện, hãy quan sát chính mình. Mình đang nóng vội, lo lắng, sợ hãi hay quá hưng phấn? Chỉ khi nhận ra những cảm xúc ấy, chúng ta mới học được cách điều hòa và không để chúng chi phối hành động.

Cuối cùng là tâm trí. Aikido không chỉ dạy cách di chuyển cơ thể, mà còn dạy cách giữ một tâm trí bình tĩnh, sáng suốt và biết lắng nghe. Khi thân, tâm và cảm xúc hòa hợp, mỗi kỹ thuật sẽ trở nên tự nhiên và hiệu quả hơn.

Đó cũng là mục đích sâu xa của Aikido. Không chỉ để tập tốt trên võ đường, mà để mang sự cân bằng ấy vào cuộc sống, trong cách chúng ta đối xử với gia đình, bạn bè và mọi người xung quanh. Bởi khi cơ thể, cảm xúc và tâm trí cùng đi chung một hướng, con người sẽ sống vững vàng và hòa hợp hơn.

Yomi – Khả năng nhìn thấy trước khi mọi việc xảy ra

Yomi có thể hiểu là khả năng "đọc" được người khác. Không phải đoán mò hay suy diễn, mà là cảm nhận được điều họ sắp làm thông qua ánh mắt, tư thế, nhịp thở và sự thay đổi rất nhỏ trong cơ thể.

Hãy nghĩ đến một đứa trẻ vừa làm điều gì sai. Dù chưa nói một lời, chỉ cần bước vào phòng là cha mẹ đã cảm nhận được. Không phải vì phép màu, mà vì cơ thể và biểu hiện của đứa trẻ đã vô tình bộc lộ tất cả.

Trong Budō, Yomi không thể học qua sách vở hay lời nói. Nó được rèn luyện bằng sự quan sát, sự lắng nghe và khả năng hiện diện trong từng khoảnh khắc. Quan sát mà không vội phán xét, cảm nhận mà không để cảm xúc chi phối.

Trong luyện tập, người có Yomi nhận ra ý định của đối phương trước khi đòn đánh xuất hiện. Vì thế họ không cần phản ứng vội vàng, mà đã kịp di chuyển đúng thời điểm.

Trong cuộc sống cũng vậy. Người có Yomi sẽ nhận ra sự căng thẳng trước khi cuộc cãi vã bắt đầu, cảm nhận được sự bất an trước khi vấn đề bùng nổ, hay nhận ra một lời nói dối trước cả khi lời bào chữa được đưa ra.

Yomi không phải là tài năng bẩm sinh. Đó là kết quả của rất nhiều lần quan sát, rất nhiều lần mắc sai lầm và không ngừng học hỏi. Đến một lúc nào đó, bạn sẽ không còn phải cố gắng "đọc" người khác nữa.

Bởi khi sự quan sát đủ sâu, đôi khi chính sự im lặng cũng đã nói lên tất cả.

Suburi – Lặp lại cho đến khi cơ thể tự hiểu

Suburi là bài tập lặp đi lặp lại những động tác cơ bản với bokken hoặc jo. Nhìn thì đơn giản, chỉ là nâng kiếm, chém xuống, bước chân hay xoay người. Nhưng chính trong những động tác tưởng chừng đơn giản ấy, người học mới rèn được nền tảng của Aikido.

Khi tập Suburi, không có đối thủ để bạn đổ lỗi. Bạn sẽ thấy rất rõ tư thế của mình có đúng không, hơi thở có đều không, vai có đang gồng, tay có dùng quá nhiều sức hay chuyển động thực sự xuất phát từ trung tâm cơ thể.

Hãy thử tập một đường Shomen Uchi thật chậm. Đừng vội tìm tốc độ. Hãy cảm nhận lực bắt đầu từ hông, đi qua thân người rồi truyền đến thanh kiếm. Mỗi lần lặp lại, hãy tự hỏi: đường kiếm có còn thẳng không, hơi thở có còn đều không, cơ thể có giữ được sự ổn định không?

Suburi cũng là bài học của cuộc sống. Mỗi ngày, cách bạn nói chuyện, làm việc, cư xử với người khác hay phản ứng trước khó khăn đều là một lần "lặp lại". Lặp lại điều tốt sẽ hình thành thói quen tốt. Lặp lại sự cẩu thả cũng sẽ trở thành thói quen.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là bạn lặp lại bao nhiêu lần, mà là mỗi lần lặp lại có sự chú tâm hay không. Khi tập đúng, cơ thể sẽ ghi nhớ. Và đến một lúc, kỹ thuật không còn là điều phải nghĩ nữa, mà sẽ tự nhiên xuất hiện.

Thư giãn không có nghĩa là buông xuôi

Một trong những điều khó nhất khi học Aikido là học cách thư giãn đúng cách. Thư giãn không phải là yếu đuối hay thiếu năng lượng, mà là biết buông bỏ những căng cứng không cần thiết để cơ thể di chuyển nhẹ nhàng, linh hoạt và hiệu quả hơn.

Khi mới tập, ai cũng có xu hướng dùng sức. Càng muốn thắng, càng gồng vai, siết tay và nín thở. Kết quả là kỹ thuật trở nên cứng, cơ thể nhanh mệt và tâm trí cũng căng theo. Vì vậy, điều đầu tiên cần học là thở đều, quan sát và đừng cố hơn thua với bạn tập.

Hơi thở sẽ giúp bạn nhận ra mình đang căng ở đâu. Vai có đang nhấc lên không? Hàm có đang siết chặt không? Cánh tay có đang dùng quá nhiều lực không? Khi biết buông bớt những căng thẳng ấy, chuyển động sẽ tự nhiên và liền mạch hơn.

Luyện tập lâu dần, bạn sẽ thấy không chỉ cơ thể mà cả tâm trí cũng cần được thư giãn. Sự nóng vội, lo lắng hay mong muốn kiểm soát mọi thứ đều khiến chúng ta mất đi sự sáng suốt.

Hãy nhớ rằng, thư giãn không phải là từ bỏ. Đó là biết ngừng lãng phí năng lượng vào những điều không cần thiết, để giữ lại sức mạnh cho đúng thời điểm. Đó cũng là một trong những bài học quý giá nhất mà Aikido mang lại, không chỉ trên võ đường mà cả trong cuộc sống.

Sự trống rỗng – Nền tảng của mọi chuyển động

Trong triết lý Phật giáo, "sự trống rỗng" không có nghĩa là không có gì cả. Đó là trạng thái của một tâm trí không bị ràng buộc bởi định kiến, sự sợ hãi hay những suy nghĩ cố chấp.

Trong Aikido hay Kendo, điều này thể hiện rất rõ khi luyện tập. Nếu tâm trí cứ bám vào một kỹ thuật hay một cách xử lý duy nhất, cơ thể sẽ trở nên cứng nhắc và phản ứng chậm.

Ngược lại, khi tâm đủ tĩnh và đủ rộng mở, chúng ta sẽ quan sát rõ hơn, cảm nhận tốt hơn và lựa chọn được cách xử lý phù hợp với từng tình huống.

Đó là lý do người học võ không chỉ rèn luyện cơ thể, mà còn rèn luyện cách buông bỏ những điều không cần thiết trong tâm mình.

Khi không còn bị cái tôi hay sự lo lắng chi phối, chuyển động sẽ trở nên tự nhiên hơn. Kỹ thuật không còn là điều phải cố nhớ, mà xuất hiện đúng lúc, đúng thời điểm.

Điều này cũng đúng trong cuộc sống. Khi quá bám chấp vào một suy nghĩ hay một kết quả, chúng ta thường tự tạo áp lực cho chính mình.

Đôi khi, biết buông bớt một chút không phải là từ bỏ.

Mà là để tâm trí đủ sáng suốt, đủ linh hoạt và đủ tự do để nhìn thấy con đường tốt nhất phía trước.

Nagare – Dòng chảy không gián đoạn

Trong Aikido, Nagare có nghĩa là dòng chảy liên tục. Đó là khả năng giữ cho cơ thể, tâm trí và kỹ thuật vận động liền mạch, không bị ngắt quãng hay cứng nhắc.

Hãy tưởng tượng một dòng nước chảy qua núi. Nước không cố va vào tảng đá để thắng nó. Nước lách qua, ôm lấy và tiếp tục chảy. Chính vì biết thích nghi nên dòng nước luôn tiến về phía trước.

Aikido cũng như vậy. Thay vì chống lại sức mạnh của đối phương, chúng ta học cách kết nối với chuyển động của họ, dẫn hướng và chuyển hóa nó. Kỹ thuật không phải là những động tác rời rạc, mà là một dòng chảy liên tục, luôn thay đổi theo tình huống.

Điều này không chỉ đúng trên tatami mà còn trong cuộc sống. Có những việc càng cố chống lại, chúng ta càng mệt mỏi. Nhưng khi biết thích nghi và thay đổi đúng lúc, mọi thứ lại trở nên nhẹ nhàng hơn.

Nagare không có nghĩa là buông xuôi hay né tránh. Đó là khả năng giữ vững mục tiêu, nhưng linh hoạt trong cách thực hiện.

Người luyện Aikido không cố kiểm soát mọi thứ. Họ học cách quan sát, thích nghi và hành động đúng thời điểm.

Giống như dòng nước, mềm mại nhưng bền bỉ.

Không ngừng lại trước chướng ngại, mà luôn tìm được con đường để tiếp tục tiến về phía trước.

Hãy để ý những điều mình nói ra

Có một điều rất đáng để chúng ta suy ngẫm: những lời nói ra không chỉ tác động đến người khác, mà còn phản ánh chính con người của mình.

Khi chúng ta thường xuyên phán xét, chỉ trích hay nói xấu người khác, điều đó không nói lên họ là ai, mà nói lên trạng thái của chính tâm mình. Lâu dần, những suy nghĩ tiêu cực ấy sẽ quay trở lại và ảnh hưởng đến cách chúng ta nhìn cuộc sống.

Ngược lại, nếu biết lựa chọn những lời nói chân thành, tôn trọng và mang tính xây dựng, chính chúng ta cũng sẽ dần nuôi dưỡng một tâm hồn bình an và rộng mở hơn.

Morihei Ueshiba từng nhắc nhở:

"Khi bạn mãi phân biệt người này tốt hay xấu, bạn đang mở cánh cửa cho sự bất hòa bước vào chính trái tim mình."

Đó không có nghĩa là chúng ta không được nhận xét hay góp ý. Điều quan trọng là hãy nói với mục đích giúp người khác tốt hơn, chứ không phải để hạ thấp hay hơn thua.

Người luyện võ trước hết không học cách nhìn lỗi của người khác. Họ học cách nhìn lại chính mình.

Bởi mỗi lời nói đều bắt đầu từ suy nghĩ, và mỗi suy nghĩ sẽ dần hình thành nên con người của chúng ta.

Vì vậy, trước khi nói về người khác, hãy dành một chút thời gian nhìn lại chính mình.

Những lời bạn nói hôm nay… cũng đang góp phần tạo nên con người bạn của ngày mai.