Tranh chính thức của cộng đồng bà con quê hương huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa Hán Vũ Đế bắt đầu phân chia thành các huyện dưới quận.
-Thời kỳ các Vua Hùng dựng nước đất Hậu Lộc là vùng đất của người bộ lạc Dư Phát, trực thuộc bộ tộc Cửu Chân.
-Thời kỳ An Dương Vương, Triệu Đà: phân cấp hành chính vẫn phụ thuộc và địa bàn cư trú của bộ lạc với sự quản lý cục bộ địa phương của các lạc tướng Lạc hầu. Đất Hậu Lộc vẫn thuộc bộ lạc Dư Phát, vùng đất này kéo dài từ bắc Lạch Trường cho tới phía tây Hà Trung và cả vùng đất cổ của Nga Sơ
n. Dư Phát thuộc vùng Cửu Chân.
-Thời kì Bắc thuộc: Cho tới năm 106 TCN, thuộc quyền quản lý của nhà Hán. Hậu Lộc vẫn mang tên cũ thành huyện Dư Phát, quận Cửu Chân.
-Năm 46 TCN (Bắc thuộc, đời vua Hán Nguyên Đế năm thứ 3), bỏ huyện Dư Phát, kiêm nhiệm trực tiếp vào quận Cửu Chân.
-Đời thuộc Tấn, thuộc Tống: Như cũ.
Đầu thuộc Nam Tề (khoảng năm 500), đặt lại huyện là Cao An, thuộc trị quận Cửu Chân.
-Năm 607 (thuộc đời Tùy Dạng Đế, năm Đại Nghiệp thứ 3) đổi tên huyện thành Long An.
-Năm 622 (thuộc đời Đường Cao Tổ, năm Vũ Đức thứ 5) đổi huyện thành châu, gọi là An châu và phân chia quản lý 3 huyện gồm: Giao Sơn, Kiến Đạo và Đô Ác.
-Năm 628 (thuộc đời Đường Thái Tông, năm Trinh Quán thứ 2), bỏ An châu, sáp nhập 3 huyện Giao Sơn, Kiến Đạo, Đô Ác lại thành huyện Long An. Sau lại đổi tên huyện từ Long An thành Sùng An.
-Năm 757 (thuộc đời Đường Túc Tông, năm Chí Đức thứ 2) đổi tên huyện từ Sùng An thành Sùng Bình. Sau lại đổi là Thống Bình.
-Năm 1010, vùng đất này trở thành thủ phủ cả vùng Thanh Hoá (Cửu Chân, Ái Châu), đặt tại làng Duy Tinh, huyện trực thuộc quản lý trực tiếp của trại/phủ/lộ.
-Năm 1389, Trần Thuận Tông chuyển đô về thành An Tôn, thủ phủ của Thanh Hoá cũng chuyển về An Tôn, sau này thì một lần nữa chuyển về Tư Phố (Làng Giàng) trước khi chuyển cố định làng Thọ Hạc như thành phố Thanh Hoá hiện nay.
-Năm 1407 (thời kỳ thuộc Minh), Minh Thành Tổ đổi tên đất Thống Bình thành huyện Thống Ninh.
-Năm 1428, Lê Thái Tổ lên ngôi, đổi tên huyện thành Thuần Hựu.
-Năm 1673, do kỵ húy vua Lê Chân Tông (Lê Duy Hựu) lại đổi tên đất thành huyện Thuần Lộc.
-Năm 1802, Nguyễn Gia Long đổi tên thành huyện Phong Lộc.
-Năm 1821, Nguyễn Minh Mệnh đổi tên huyện thành Hậu Lộc, và tên gọi này tồn tại cho đến ngày nay.
-Năm 1837, Nguyễn Minh Mệnh thành lập huyện Mỹ Hoá trên cơ sở 4 tổng cắt ra từ Hậu Lộc và Hoằng Hoá: Đại Lý (nay gồm cac xã: Đại Lộc, Đồng Lộc, Triệu Lộc, Châu Lộc), Dương Thủy (nay gồm các xã: Hoằng Xuyên, Hoằng Khê, Hoằng Cát, Hoằng Lý, Hoằng Quỳ, Hoằng Phú, Hoằng Quý và một phần thị trấn Tào Xuyên), Lỗ Hương (nay gồm các xã: Hoằng Hợp, Hoằng Khánh, Hoằng Xuân, Hoằng Phượng, Hoằng Giang), Dương Sơn (nay gồm các xã: Hoằng Lương, Hoằng Sơn, Hoằng Trinh, Hoằng Trung, Hoằng Kim). Tức là huyện Hậu Lộc chỉ còn vùng đất như ngày nay trừ đi các xã Đại Lộc, Đồng Lộc, Triệu Lộc, Châu Lộc.
-Năm 1850 kiêm lý toàn bộ huyện Mỹ Hoá vào huyện Hoằng Hoá.
-Năm 1877 Nguyễn Tự Đức lại cắt phần đất tổng Đại Lý (nay là các xã: Đại Lộc, Đồng Lộc, Triệu Lộc, Châu Lộc) về cho Hậu Lộc. Ranh giới tự nhiên Hậu Lộc ổn định cho tới ngày nay.
