Şahmat klubu/Chess club

Klassik şahmat partiyasında Dünya çempionu Magnus Carlseni məğlub edən ilk gənc (17 yaş) şahmatçı, rus - ANDREY ESİPENKO

Bu uşağın böyüyüb kim olacağını düşünəndə adamın tükləri biz-biz olur)

11 sentyabr

Fillipin radiosunun efirində 11 sentyabr terror aktları haqqında gedən radioverilişə zəng vuran Fişer birbaşa efirdə «Bu heyranedici xəbərdir... ABŞ dağıdılmalı və məhv olmalı ölkədir... Bir neçə ay əvvəl BBC-də ABŞ-ın dünyada törətdiyi cinayətlər haqqında eşitdim və qulaqlarıma inanmadim. Bu onu gösterir ki, nə əksən onu da biçərsən, ABŞ olsan belə. Bu gün baş verən hadisə kimi... Bu hərəkəti alqışlayıram. Baxın! ABŞ ve İsrail neçə illlərdi Fələstində qətliamlar törədirlər. İndi isə növbə ABŞ-dadır. Mən Amerikanın məhv olmasını istəyirəm... Yaponiya heç kəsin vecinə deyildi. Amerika atom bombasi ilə neçə milyonlarla, neçə minlərlə insanı məhv elədi və gülməli bəhanə gətirdi. "Bir milyon amerikali əsgər xilas elədik"... Mən Amerikadan qorxmuram... » cümlələrini səsləndirdi.

'' Bizə heç bir şey etmədilər, bizi tamamilə heçliyin içinə yerləşdirdilər, çünki bilindiyi kimi yer üzündə heç bir şey insan ruhuna heçlik qədər təzyiq etməz."

Stefan Sveyq | Şahmat

Canlı fiqurlarla şahmat oyunu

1924-cü ildə baş tutmuş bu oyun insanların marağına
səbəb olmuşdu. Sankt-Peterburqun hələ Petroqrad olduğu vaxtlarda Şəhərin ən böyük meydançalarının birində maraqlı mübarizə təşkil olunmuşdu. Bu “Şahmat” oyununda fiqurlar canlı insalar idi. Oyun 2 məşhur qrossmeyster- Pyotr Romanovski və İlya Rabinoviçin komandaları arasında keçirilmişdi
Oyuna baxmağa 8 min tamaşaçı gəlmişdi. Oyun 67 gedişlə heç-heçə hesabla başa çatmışdı.

Bu gün Azərbaycan şahmat dühasının doğum günüdür.

27 yaşında vəfat edən Vüqar Həşimov... “Mən azərbaycanlıyam və həmişə Azərbaycan xalqına görə oynamışam” Şahmat üzrə üçqat Azərbaycan çempionu və Avropa çempionu 27 yaşında beyin xərçəngindən düny...

Emmanuil Lasker 26 may 1894-cü ildə 2-ci dünya çempionu olmuşdur. O, bu adı 27 il ərzində özündə saxlamışdır (1894-dən 1921-ci ilə kimi)

İspaniyada vətəndaş müharibəsi dövründə həbs edilənlərə müasir incəsənət nümunələri ilə əzab verirdilər. 1938-ci il bir hücrədən şəkil. Həbsxana divarlarını Salvador Dali və Kandinsky-nin əsərləri bəzəyir. Bu kameradakı adamları əsəbləşdirir və qorxuya salır. Kameradakı yataqlar 20% əyridir və bu yataqda yatmaq demək olar mümkün deyil. Yerdə kərpiclər var, yerimək çox çətindir.

Lyuis şahmatı - (Lewis Chessmen) Şotlandiyanın Lewis adasında ixtira olunmuş 78 fiqurlu (8 şah,8 vəzir, 16 fil,15 at,12 top,19 piyada) bu şahmat növü həm də qədim Roma incəsənətinin nadir nümunələrindəndir. Günümüzə gəlib çatan 67 fiqurlu versiyası Britaniya Muzeyində saxlanılır. Bu şahmatdan "Harry Potter və Fəlsəfə Daşı" filmində də istifadə olunmuşdur.

1816-cı ildə Napoleon sürgündə olarkən yaxın dostlarından biri ona hədiyyə göndərir. Bu hədiyyə fil sümüyündən və nifritdən düzəldilmiş şahmat olur. Napoleon özü-özü ilə şahmat oynayır, lakin heç ağlına da gəlmir ki, at fiqurunun altında nə var.
Onun ölümündən sonra bu şahmat dəfələrlə satılır. Lakin şahmatın sonuncu sahibi fiqurlardan birinin
altının açıldığını görür. Fiqurun içindən Yelena adasından qaçmaq üçün
tərtib olunmuş möhtəşəm bir xəritə çıxır

Şahmat – Biznes Məktəbidir

Çoxları şahmat oyununun insan düşüncə qabiliyyətinin artırılmasında olan faydasını bilir. Əlbətdə şahmat fərqli düşünmə, uzaq-görənlik, təhlil etmə qabiliyyəti, kreativlik və ümumiyyətlə həyatı başa düşmək üçün çox vacibdir. Lakin mən bu yazıda şahmatın bizneslə əlaqəsi barədə Sizlərlə söhbət açacam.

Mənim aktiv şahmat oynadığım dövrlərdə bir şey diqqətimi çox çəkirdi, hər zaman yarışların tamaşasına son dərəcə məşğul (və məhşur), elit adamlar gəlirdi. O vaxtlar mən düşünürdüm ki, görəsən bu adamların işi gücü yoxdur gəlib yarışlara baxırlar? Lakin indi mən bu sualın cavabı kimi, məhşur aforizmi yadıma salıram: “Yalnız çox məşğul adamların həqiqi istirahət üçün vaxtları olur”. Bu adamlar şahmat oyunlarına baxaraq istirahət edirdilər və ən əsası bu istirahət onlara iş fəaliyyətində kömək edirdi.

Bilirsiz niyə? Çünki şahmat bügün elmdir – burda daim yeniliklər axtarmaq lazımdır, şahmat bügün idmandır – burda mütləq udan və uduzan tərəf olur (hətta heç-heçə belə kiminsə qələbəsidir), şahmat incəsənətdir – hərdən elə kombinasiyalar olur ki, adam sadəcə valeh olur və ən əsası şahmat həyat, biznes məktəbidir. Şahmatın bizneslə oxşarlığı çoxdur. Mən bu tezisin üzərində dayanarıq dediklərimi bir neçə misalla izah etmək istəyirəm.

Bənzətmə № 1. Şahmat fiqurları və resurslar. Şahmatda olan hər fiqurdan nəzəri olaraq 9 dənə ola bilər, yəni əvəz edilməz fiqur yoxdur, buna baxmayaraq bütün fiqurların mövcudluğunun yeganə məqsədi qalib gəlməkdir. Vacib deyil, taxtada 9 dənə vəzir olsun (məsələn) vacib olan uduş vəziyyətinin olmasıdır. Eyni zamanda resurslar biznesdə sadəcə hədəfə (mənfəət əldə etmək, reputasiya qazanmaq və s.) çatmaq üçün vasitədir. Bügün vacib olan fabriklər, avadanlıqlar, know-how-ar, brendlər, hətta işçilər deyil, vacib olan sadəcə qalibiyyətdir. Qalibiyyətin biznesdə tərifini məncə hamımız bilirik!

Bənzətmə № 2. Şahmat oyunu və biznesin həyat tsıklı. Şahmatda oyun başlanma mərhələsinə (vaxtına) görə 3 yerə bölünür: debut, mittelspiel, endspiel. Hər bir mərhələdə konkret oyun prinsipləri var, qiymətləndirmə metodları mövcuddur. Məsələn əgər mittelspieldə filin rolu çox böyükdürsə, endşpieldə at daha aktiv olur və s. Eyni zamanda biznesdədə yaranma mərhələsində olan biznesin idarəedilməsi ilə, durğunluq, inkişaf və ya tənəzzül olan biznes arasında böyük fərqlər mövcuddur.

Bənzətmə № 3. Qurban və investitsiya. Şahmatda qurban verərək müəyyən nəticələr əldə etmək, biznesdə investitsiya qoymağa çox bənzəyir. Yuxarıda biz resursların şahmat və biznes arasında eyniliyini izah etdik, qurban və investitsiya müvafiq olaraq fiqur və resurslardan edilir. Hər bir investitsiya qoyuluşu ozündə bir alternativ imkandan imtina deməkdir. İstər şahmatda istərsədə biznesdə qurban verilən zaman mütləq həm qısa müddətli, məsələn 5-6 gediş, həmdə uzunmüddətli hesablamar olmalıdır, məsələn 5 gedişdən sonra vəziyyətin qiymətləndirilməsi.

Bənzətmə № 4. Şah və biznes. Şahmatda taxtadan heç vaxt götürülməyən yeganə element – şahdır. Şah oyunun idarəçisi funksiyasındadır və onun atəş altında qaçılmaz qalması oyunun sonudur. Bütün fiqurlar şahı qoruyur… lakin maraqlı məqəm budur ki, şahın təhlükəsiz qalması heçdə şahdan və ya fiqurlardan asılı deyil, bütün prosesi idarə edən “görünməz əl” vardır. Təbii ki, biznesdədə yeganə dəyişməz varlıq biznesin obyektidir, digər bütün elementlər biznesdə deyişkəndir. Biznesdədə “görünməz əllər” var!

Əlbətdə şahmatla biznes arasında olan bənzətmə çox uzun mövzudur və bügün bu mövzunu açmağı qarşıma məqsəd qoymamışım. Qala-qurma, pat, heç-heçə kimi elementlərin biznesdə oxşarlığını tapmağı Sizə buraxıram. Lakin sonda Sizdən bir xahişim var, yaxınlarınıza ətrafdakılarınıza şahmatın sirlərini öyrədin. Bu oyun son dərəcə faydalıdır və ən azından biznes təhsilə bərabərdir!

Paylaşdı: İlkin Manafov