Blindafelagið

Johan Petur í GMF‼️ 💪😃

Ú nærum 30 ár, hevur Johan Petur starvast sum bókhaldari á Sjóndeplinum. Men nú takkar hann fyri seg, og fer at njóta tíðina sum pensionistur. 🥰

Í leinkjuni niðanfyri, kanst tú hoyra samrøðuna við blindabókhaldaran 👇🥰

Blindi bókhaldarin takkar fyri seg - Teldutalan hevur verið mær ein stór hjálp, sigur Johan Petur Nielsen, sum seinastu útvið 30 árini hevur arbeitt sum bókhaldari á Sjóndeplinum

Sjóndepilin skal hava nýggjan leiðara‼️ 🫵😃

Hevur tú, ella onkur tú kennir, leiðsluroyndir, áhuga í at arbeiða við blindum og sjónveikum og skil fyri fyrisiting og
fíggjarstýring? So kanst tú vera júst tann leiðarin, vit leita eftir til Sjóndepilin.

Tú kanst lesa meira um starvið við, at fylgja leinkjuni sum er viðheft niðanfyri.👇😃

Sjóndepilin skal hava nýggjan leiðara Hevur tú leiðsluroyndir, áhuga í at arbeiða við blindum og sjónveikum og skil fyri fyrisiting og fíggjarstýring ?  So kanst tú vera tann lei...

Fráfaringarløta fyri Karin og Jóhan Petur 🥰

Fríggjadagurin var ein serligur dagur á Sjóndeplinum. Tíðin var komin, at hava fráfaringarsamkomu fyri tveimum trúføstum starvsfólkum, sum bæði hava starvast á stovninum í umleið 30 ár.

Karin Kass, sum hevur verið leiðari og Jóhan Petur Nielsen, sum hevur verið roknskaparleiðari. Tey bæði lata eitt tómrúm eftir seg, men fara nú at byrja vælunta pensionistalívið.

Karin Kass gevst á Sjóndeplinum Í gjár var fráfaringarsamkoma á Sjóndeplinum - hetta í sambandi við, at Karin Kass, leiðari og Jóhan Petur Nielsen, bókhaldari høvdu valt at leggjafrá sær.

FRÁFARINGARLØTA

Innbjóðing til fráfaringarløtu fyri Karini Kass og Jóhan Peturi Nielsen.

Tit eru hjartaliga vælkomin til hesa hátíðarløtu á Sjóndeplinum 20. mars kl. 15.

Á skránni verða røður, sangur og okkurt gott til góman.

Viðheft er mynd av innbjóðingini.

Altjóða grønstar vika‼️

Onnur vika í mars er altjóða grøn star vika (World Glaucoma Week). Undirheiti er Uniting for a Glaucoma-Free World, og dentur verður lagdur á at spora sjúkuni. 🔍

Grønstar (glaukoma) er eygnasjúka, sum kann skaða sjónsnervanir. Í byrjanini útviklar sjúkan seg ofta spakuliga og uttan týðulig tekin, og tí leggja fólk ikki merki til hana

Mest vanligu eyðkennini kunnu vera, at sjónvíddin spakuliga smalkar, ella at tað gerst verri at orientera seg í síðunum. Tó varnast ein sjáldan nakað í fyrstani.

Eygnalæknin kannar eyguni við m.a., at máta trýstið í eyganum, hyggja at sjónarnervunum og kanna sjónarringin. Kanningin tekur stutta tíð og er pínuleys.

Um grønstar verður fanga tíðliga, kann sjúkan í nógvum førum viðgerðast við eygnadropum, og í summum førum við lasara ella skurðviðger. Viðgerðin kann ikki endurskapa mistu sjónina, men hon kann bremsa gongdini.

Tí er tað umráðandi at varnast grønstar tíðliga. Reglulig eygnakanning kann gera stóran mun í at varðveita góða sjón alt lívið.

Faldarar um Grønstar og aðrar eygnasjúkur, eru at finna á heimasíðuni hjá Sjóndeplinum.

Leinkja: www.sjondepilin.fo/faldarar

Altjóða grønstar vika‼️

Onnur vika í mars er altjóða grøn star vika (World Glaucoma Week). Undirheiti er Uniting for a Glaucoma-Free World, og dentur verður lagdur á at spora sjúkuni. 🔍

Sjúkueyðkenni 👈
Versnandi sjón er helst eyðkennið fyri grønstar. Hetta kemur sníkjandi, tí ofta fatar ein ikki sjálvur smábrek við sjónini, tí at heilin „bøtir“ ta brekaðu sjónarmyndina við tí, sum hann heldur vera rættast. Ikki fyrr enn nógv seinni verða hesi sjónar brekini so greflig, at ein ikki gevur teimum ans, fyrr enn ein ikki sær størri lutir til viks, ella at ein ikki sær væl beint fram.

Í seinna stiginum kann ein fáa „kikarasjón“, so sjónarvíddin verður ógvuliga trong.

Tað er umráðandi, at sjúkan verður uppdagað so tíðliga sum gjørligt, tí um ein missir sjónina, av tí at sjónarnervatræðrir eru oyðilagdir, kann hetta ikki bøtast aftur. Tí er alneyðugt at fara til eygnalækna, er minsti illgruni um grønstar!

Faldarar um Grønstar og aðrar eygnasjúkur, eru at finna á heimasíðuni hjá Sjóndeplinum.

Leinkja: www.sjondepilin.fo/faldarar 🌐

Myndirnar niðanfyri vísa, hvussu sjúkan ávirkar sjónina.

Altjóða grøn star vika 👈 🗓️

Onnur vika í mars er altjóða grøn star vika (World Glaucoma Week). Undirheiti er Uniting for a Glaucoma-Free World, og dentur verður lagdur á at spora sjúkuni.

Vit fara eisini, at seta sjóneykuna á Grønstar, her á síðuni.

Hvat er grønstar?

Vit leggja út við, at siga eitt sindur um sjúkuna. Hetta er ein eygnasjúka, sum óviðgjørd kann elva til, at net hinnan buklar aftureftir, har sjónarnervin gongur úr eygan um (blinda blettinum), og kann skaða hana (mynd 1). Størsti vandin er, at trýstið í eyganum kann verða ov høgt, ella at sjónarnervin ikki tolir vanliga trýstið í eyganum. Oftast kemur sjúkan lúrandi og áhaldandi, og vanliga økist trýstið nak að, men hendingaferð kann trýstið brádliga økjast sera nógv. Hetta kann oyðileggja sjónarnervina innan fáar dagar.

Í faldara, ið liggur á heimasíðuni hjá Sjóndeplinum, kanst tú lesa meira um Grøn star og aðrar eygnasjúkur.
Leinkja: www.sjondepilin.fo/faldarar

MEGD BJÓÐAR POLITISKU SKIPANINI TIL SAMSTARV

Nú valið er útskrivað at vera 26. mars 2026, vilja vit á brekøkinum nýta høvið at takka sitandi samgongu fyri teir batar, ið eru framdir í hesum valskeiðnum.

Vit vilja somuleiðis gera vart við, at nógvar avbjóðingar liggja fyri framman, og vil MEGD bjóða seg fram at samstarva, so at hesar avbjóðingar koma uppá pláss.

Hugtakið brek fevnir um menniskju, sum hava varandi likamlig, sálarlig, vitborin og sansalig mein, sum í samvirki við ymsar forðingar í samfelagnum kunnu forða fyri, at tey til fulnar og á virknan hátt kunnu luttaka á jøvnum føti við onnur.

Sum allýsingin vísir, eru tað ikki fólk, ið bera brek, ið eru ein forðing, men alt tað, ið er rundanum persónin. Um rímiligar tillagingar verða gjørdar, fáa fólk, ið bera brek størri møguleika at liva, taka útbúgving og virka javnbjóðis við onnur.

Brekrættindanevndin hjá ST vísti á bæði í 2024 og í 2014, at tað er neyðugt at gera eina ella fleiri langtíðar brekpolitiskar ætlanir – ella vælferðarætlanir, ið áseta ítøkilig mál fyri vælferðarsamfelagið. Nú meir enn eitt ár er farið síðan seinastu niðurstøðurnar, er enn ongin ætlan gjørd.

Fyri brekøkið er neyðugt, at langtíðar brekpolitiskar virkisætlanir verða gjørdar, ið fevna um øll rættindi og økir í brekrættindasáttmálanum, soleiðis at fólk, ið bera brek ikki eru fyri mismuni ella verða útihýst

Virkisætlanirnar skulu áseta neyv endamál, ítøkilig mál, sum kunnu mátast, við nøktandi fíggjarætlan og ávísarum (indikatorum), sum verða nýttir til at eftirmeta framstig í íverksetanini av virkisætlanunum. Harumframt verður mælt til, at vitanin um breksáttmálan verður breidd út bæði hjá landi og kommunum.

Ein av avleiðingunum um ikki mann hevur brekpolitiskar virkisætlanir eru, at sparingar verða gjørdar, ið raka brekøkið sera meint.

Vit vilja sleppa undan, at tað, ið hendi í samband við fíggjarlógararbeiði fyri 2026 hendir aftur. Har mann gjørdi av, at flyta umlættingina frá Frítíðarheiminum í Havn til Virknis- og umlættingardepilin á Sandi og samstundis flyta part av virkseminum av deplinum á Sandi til Skálagarð í Klaksvík uttan kunning ella hoyring.

Tað gleðiliga fyri okkum er, at vit nú hava fingið eina rødd afturat og at brekumboðið staðfestið, at hendan avgerðin ikki var nøktandi skipa, eitt nú við hoyringum og greiningum.

Grein 4 stk.3. í Brekrættindasáttmálanum, ásetur, at limalondini skulu leita sær ráð hjá fólki, ið bera brek, tá tað ræður um viðurskifti hjá teimum.

Nú vit síggja, at nýskipanarnevndin bíðar eftir nýggju samgonguni, rokna vit við at mann ætlar at virða almennu skyldurnar sambært grein 4 í brekrættindasáttmálanum og taka MEGD og limafeløgini við uppá ráð, ímeðan mann orðar ætlaðar nýskipanir, um tær koma ella møguliga kunnu koma, at raka rættindi hjá fólki, ið bera brek.

Á hendan hátt kunnu vit bæði avmarkað óneyðug og órímilig afturstig og vónandi tryggja menning í vælferðarskipanum.

”Einki um okkum uttan um okkum” er ikki bara eitt slagorð, men merkir í veruleikanum, at tá avgerðir verða tiknar, skulu hesar takast saman við okkum.

Tórshavn 27. februar 2026

Ása Olsen, forkvinna