16/06/2026
❤️ [ Bài viết của Sergio Nguyen ( Nhân viên tại CLB Wigan Athletic) ]
Ngày bé xem bóng đá, mình nghĩ một đội bóng chỉ có 11 cầu thủ trên sân, vài cầu thủ dự bị, huấn luyện viên, hết.
Nhưng sau gần 5 năm học tập và làm việc trong môi trường bóng đá ở Anh, mình nhận ra:
- 11 cầu thủ trên sân chỉ là phần nổi của tảng băng, phía sau họ là cả một doanh nghiệp với hàng chục, thậm chí hàng trăm nhân sự vận hành mỗi ngày.
Điều khiến mình bất ngờ nhất là nhiều người nghĩ bóng đá chỉ xoay quanh cầu thủ và huấn luyện viên. Thực tế, trước khi nói đến chiến thuật hay chuyển nhượng, một câu lạc bộ bóng đá trước hết phải là một doanh nghiệp.
Ở Wigan, nơi mình đang làm việc, cũng giống như nhiều đội bóng khác ở Anh, mọi thứ được chia thành hai mảng lớn: Business (Kinh doanh) và Performance (Chuyên môn).
Hôm nay mình chỉ muốn nói về phần Business, vì đây là phần mà hầu hết người hâm mộ không bao giờ nhìn thấy.
Đứng đầu sẽ là CEO - giám đốc điều hành.
Nghe có vẻ rất "công ty", nhưng đúng là như vậy. CEO không quyết định ai đá chính cuối tuần, đó là việc của HLV. Thay vào đó, họ chịu trách nhiệm cho toàn bộ hoạt động kinh doanh của câu lạc bộ.
Bên dưới là rất nhiều phòng ban như một doanh nghiệp bình thường khác như Marketing & Media, Ticketing, Commercial, HR, Finance, CRM và Data.
1. Phòng Media/Marketing:
Nếu bạn mở Facebook, Instagram hay TikTok của một câu lạc bộ và thấy những video, hình ảnh hay chiến dịch truyền thông xuất hiện mỗi ngày, đó là công việc của đội Media & Marketing.
Nhưng điều thú vị là công việc của họ không đơn giản chỉ là đăng bài. Khi đội bóng ra mắt áo đấu mới, mở bán vé mùa, ký hợp đồng với cầu thủ hay muốn tăng lượng người theo dõi, tất cả đều cần chiến lược, kế hoạch và mục tiêu rõ ràng. Nó không khác gì một thương hiệu nước uống, khách sạn, quán ăn như chúng ta vẫn hay nhìn thấy.
2. Nhưng có một phòng ban đặc biệt hơn trong bóng đá: Phòng Fan Engagement
Để có được lượng fan nội địa, gắn liền với CLB không chỉ vài năm mà hàng chục năm, đội này họ không chỉ tổ chức sự kiện bên lề trận đấu, tăng trải nghiệm xem bóng đá, mà từng ngày, họ đến từng trường học để chia sẻ về đội bóng, về linh vật ( thứ mà các bạn trẻ thích nhất) để tạo được mối quan hệ với tệp fan trẻ, ngay từ khi các em còn ngồi trên ghế nhà trường.
Khi một đứa trẻ 8 tuổi có trải nghiệm đầu tiên với đội bóng, rất có thể 20 năm sau nó sẽ trở thành "season ticket holder" - CĐV mua vé mùa - đóng góp 30-40% doanh thu của các đội bóng đấy.
Ở Anh, lòng trung thành với đội bóng địa phương là một thứ cực kỳ mạnh mẽ. Và đội Fan Engagement chính là những người gieo những hạt giống đầu tiên.
3. Phòng thương mại (hoặc là phòng kiếm tiền)
Nói đơn giản, đây là đội mang tiền về cho câu lạc bộ, ngày trước mình nghĩ áo đấu chỉ đơn giản là áo đấu. Bây giờ mình nhìn chiếc áo thì thấy cơ hội tạo ra doanh thu từ logo trước ngực, logo trên tay áo logo sau lưng.
Mỗi vị trí đều có giá trị thương mại khác nhau.
Ngoài ra còn các gói tài trợ lẻ với chi phí nhỏ hơn, tài trợ trận đấu, tài trợ cầu thủ, tài trợ bóng. Và trong ngày thi đấu sẽ có, hospitality, nhà hàng, phòng khách VIP để CLB trả quyền lợi cho nhà tài trợ.
Và còn rất nhiều vị trí khác như kế toán để cân bằng thu chi, nhân sự để đam bảo quyền lợi cho nhân viên của CLB, CRM, phòng bán vé...
Một điều mình học được khi làm việc trong bóng đá Anh là: một câu lạc bộ không chỉ có anh em cầu thủ đến sân đá bóng vào cuối tuần.
Họ bán trải nghiệm. Bán cảm xúc. Bán sự kết nối.
Và đôi khi, đó mới là thứ có giá trị nhất.
Nó đến từ những người làm truyền thông, những người bán vé, những người đi gặp đối tác, những người phân tích dữ liệu và rất nhiều người khác mà người hâm mộ gần như không bao giờ biết tên.
Phía sau 90 phút trên sân là cả một bộ máy khổng lồ đang vận hành 7 ngày 1 tuần 365 ngày 1 năm.