თაფლი კურორტი სულორიდან • Honey from resort Sulori

ფუტკრის თაფლი — ძვირფასი საკვები პროდუქტია. ყველაზე ხშირად საუბრობენ ნატურალურ, ე.ი. ფუტკრის თაფლზე, რომელიც წარმოადგენს ტკბილ, სიროფისებრ ნივთიერებას, რომელსაც ყვავილის ნექტრისაგან ან მანანასაგან აგროვებს მუშა ფუტკარი, გადაამუშავებს და იყენებს საკვებად; სკაში შეტანილი ნექტრიდან ფუტკარი ახდენს აქტიურ ვენტილაციას და ზედმეტი წყალი თანდათან ორთქლდება, ხდება რთული შაქრების ინვერსია. ამ პროცესს თაფლის მომწიფება ეწოდება. საბოლოოდ თაფლში რჩება 18-22% წყალი, მარტივი შაქრები, მარილები, ვიტამინები, არომატული და მღებავი ნივთიერებები და სხვა, რომელთა შემცველობაზეც არის დამოკიდებული თაფლის ფიზიკური და ქიმიური თვისებები. მისი ქიმიური შემადგენლობა დამოკიდებულია მცენარეების სახეობაზე, კლიმატურ პირობებზე და სხვა. თაფლის შემადგენლობაში შედის 13-20% წყალი, 80%-ზე მეტი ნახშირწყლები (გლუკოზა, ფრუქტოზა, საქაროზა, მალტოზა), 0,4% ცილა, 0,3% ნაცარი, აგრეთვე ორგანული მჟავები, ფერმენტები, ასკორბინის მჟავა და სხვ. თაფლს გააჩნია მრავალმხრივი სამკურნალო, დამაკონსერვებელი, ობის სოკოების საწინააღმდეგო და სხვა თვისებები.

ისტორიული წყაროებიდან დადგენილია, რომ ქართველებში შინაურ მეფუტკრეობას ჯერ კიდევ ძველი წელთაღრიცხვის მეოთხე საუკუნეში იცნობდნენ და დიდი რაოდენობით აწარმოებდნენ თაფლს. ეს ფაქტი აშკარად იკვეთება დიდი ბერძენი ისტორიკოსის, სწავლულისა და მხედართმთავრის - ქსენოფონტეს ისტორიულ თხზულებაში „ანაბასისი“.

ქართველი ხალხი ფუტკარს ღვთებრივ მწერად თვლიდა, მისი კულტიც კი შეუქმნიათ და წელიწადში ერთ დღეს ფუტკარს უძღვნიდა. ამ დღეს მამაკაცები მხოლოდ სკებს აკეთებდნენ, საფუტკრეს ასუფთავებდნენ, წესად ჰქონდათ შემოღებული ფუტკრის შელოცვა, დანაშაულად ითვლებოდა ფუტკრისადმი უდიერი მოპყრობა, ფუტკარს, როგორც ღთიურ მწერს, ეკლესიას სწირავდნენ. ისტორიული და ეთნოგრაფიული მასალები, ფუტკართან დაკავშირებული მრავალი წეს-ჩეულება, ზღაპარი თუ ანდაზა, რომელმაც მოაღწია ჩვენამდე, მოწმობს ქართველების დიდ სიყვარულს ფუტკრისადმი, როგორც ღვთებრივი მწერისადმი.

მსოფლიოში გავრცელებული ცნობილი ფუტკრის ჯიშებიდან ქართულ მთის რუხ ფუტკარს დიდი უპირატესობა გააჩნია და სხვებთან შედარებით, განსაკუთრებული ადგილი უკავია თავისი სამეურნეო-ბიოლოგიური ნიშან-თვისებებით.

ქსენოფონტის „ანაბასისში“ მოცემული ცნობებით დასტურდება, რომ მეფუტკრეობა დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე ჯერ კიდევ ძვ.წ. IV საუკუნეში ყოფილა გავრცელებული. სამშობლოში დასაბრუნებელი გზის ძიებაში მაშინდელი კოლხეთის ტერიტორიაზე შემოსულ ბერძენებს აქაური „მათრობელა თაფლი“ გაუსინჯავთ, რასაც ჰალუცინაციები და გონების დაკარგვა გამოუწვევია. მსგავსი ტიპის თაფლის არსებობას ძვ.წ. I საუკუნეში პლინიუსიც ადასტურებდა. ცნობილია ისიც, რომ კოლხები რომაელებს ხარკს ცვილის სახით უხდიდნენ.

ჩვენი საფუტკრე მდებარეობს ვანის მუნიციპალიტეტში, კერძოდ კურორტ სულორში.

ჩვენი ფუტკრების ნახელავი 🐝🐝

მოგესალმებით. გთავაზობთ ნატურალურ თაფლს ადგილზე მიტანით თბილისის მაშტაბით.

🐝🐝

Zaza Pachulia