Ο ΠΑΝΑΙΤΩΛΙΚΟΣ ιδρύθηκε την Τρίτη 9 Μαρτίου του 1926 με σκοπό, όπως αναφέρει το καταστατικό του: «Την ανάπτυξιν και έντασιν Γυμναστικού και Αγωνιστικού φρονήματος, Την – ΗΘΙΚΗΝ – επίβλεψιν και την δυνατήν μετασχολικήν εκπαίδευσιν των ανηλίκων, δια παιδονομίας και ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ή κυριακών Σχολών!».
Οι άνθρωποι είχαν την ιδέα της δημιουργίας του συλλόγου έκαναν πράξη το: «Νους υγιής εν σώματι υγιή». Η πρωτόγνωρη σκέψη και στόχος των ιδρυτών, να παρέχει εγκύκλια μόρφωση στ’ άπορα παιδιά μέσω των Νυκτερινών Σχολών του, πρόσθεσε στο τίτλο του την λέξη «Φιλεκπαιδευτικός» και κατέστη παράδειγμα προς μίμηση όλων των Συλλόγων στην Ελλάδα. Πέραν του αθλητισμού, η κοινωνική προσφορά του ήταν τεράστια σε πολύ δύσκολες εποχές. Εκατοντάδες φτωχόπαιδα μάθανε γράμματα στις Νυχτερινές Σχολές που λειτουργούσε και σταδιοδρόμησαν υπερήφανα στην κοινωνία.
Ο Αθλητικο-κοινωνικός αυτός οργανισμός, έγραψε σελίδες δόξης για το Αγρίνιο. Δημιουργήθηκαν τμήματα κλασσικού αθλητισμού, βόλεϊ, μπάσκετ, σκοποβολής κ.α. αν και η ποδοσφαιρική του ομάδα ήταν αυτή που αγαπήθηκε από Αιτωλούς και Ακαρνάνες.
Το 1954-55 το αθλητικό πείσμα των Αιτωλών γκρέμισε τα εμπόδια που έβαζε ο ΠΟΚ και ανήλθε στο ρετιρέ των έξι (6) καλύτερων Ελληνικών ομάδων. Μονοπωλούσε διαρκώς το περιφερειακό πρωτάθλημα, κατακτώντας τίτλους, και δόξα, δημιουργώντας φίλους και οπαδούς.
Τη δεκαετία του ‘60 πρωταγωνιστούσε στο πρωτάθλημα Β’ Εθνικής και μετά από τον υποβιβασμό στο τοπικό (1972), επανέρχεται δυναμικά. Την άνοιξη του 1975 πανηγυρίζει την άνοδο στην Α’ Εθνική κατηγορία.
Σ’ αυτή αγωνίστηκε δύο σεζόν (1975-1977) και ακολούθησε προσπάθεια επιστροφής χωρίς αποτέλεσμα. Εφτά χρόνια αργότερα υποβιβάζεται από τη Β’ και την περίοδο 1984-’85 κατακτάει το πρωτάθλημα της Γ’ Εθνικής.
Κερδίζει με χαρακτηριστική ευκολία το πρωτάθλημα της Δ’ Εθνικής το 1989, το πρωτάθλημα της Γ’ Εθνικής το 1992 και το 1996 και ένα χρόνο μετά αγγίζει το όνειρο της επιστροφής στην Α’ Εθνική, την οποία του την στερούν οι ισχυροί της εποχής. Η νέα χιλιετία τον βρίσκει σε καθοδική πορεία και υποβιβάζεται στη Δ’ Εθνική.
Κερδίζει το πρωτάθλημα (στον 5ο όμιλο) και αγωνίζεται την περίοδο 2004-’05 στην Γ’ Εθνική στην οποία παραμένει παρά τα πολλά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Σύλλογος.
Το καλοκαίρι του 2005 ο Παναιτωλικός αλλάζει πορεία. Ο ερχομός του Φώτη Κωστούλα και οι πρωτόγνωρες για τα δεδομένα του Συλλόγου επενδύσεις σε όλα τα επίπεδα, τον βάζουν στο δρόμο της ανάπτυξης. Ανακαινίζεται το γήπεδο, κατασκευάζεται αθλητικό κέντρο, οργανώνεται η ομάδα σε επαγγελματικά πρότυπα. Παρά τα εμπόδια που βάζει το ποδοσφαιρικό κατεστημένο ο Παναιτωλικός καταφέρνει να πάρει την άνοδο στη Β’ Εθνική μετά από αγώνα μπαράζ με αντίπαλο τη Ρόδο στη Ν. Σμύρνη, όπου η παρουσία οχτώ χιλιάδων φιλάθλων της ομάδας δείχνει σε όλους το μέγεθος του λαϊκού ερείσματος της ομάδας.
Στην πρώτη της παρουσία επιστρέφοντας στη Β’ Εθνική ο Παναιτωλικός χάνει στην ισοβαθμία τη συμμετοχή του στα Play-off, όμως δείχνει ότι η ώρα για το μεγάλο άλμα πλησιάζει. Την περίοδο 2010-2011 οι αγωνιστικές του δυνατότητες και η σταθερή του πορεία τον καθιερώνουν στη συνείδηση του κόσμου και τον κατατάσσουν στις πλέον δημοφιλείς ομάδες.
Δύο μήνες μετά τη συμπλήρωση 85 χρόνων ζωής, τον Μάιο του 2011 κόβει πρώτος το νήμα κατακτώντας το πρωτάθλημα της FOOTBAL LEAGUE και ανεβαίνει θριαμβευτικά στη SUPER LEAGUE (μετά από 33 χρόνια απουσίας από τη μεγάλη κατηγορία) γεγονός που δίνει το έναυσμα για λαμπρούς πανηγυρισμούς.
Η πορεία δεν ήταν ανάλογη των προσδοκιών και η ομάδα υποβιβάστηκε στη Β’ Εθνική. Ανασυντάχθηκε και μετά από μεγάλη προσπάθεια εξασφάλισε την άνοδο συμμετέχοντας σε αγώνες Play-off. Επέστρεψε στη μεγάλη κατηγορία στην οποία αγωνίζεται από το 2013, με στόχο να εδραιωθεί σ’ αυτή.
Ο ΠΑΝΑΙΤΩΛΙΚΟΣ αποτελεί σημείο αναφοράς για το Αγρίνιο και την Αιτωλοακαρνανία. Είναι ο πρεσβευτής που χαίρει της εκτίμησης φίλων και αντιπάλων. Με τη δυναμική που του προσδίδει η πολύχρονη πορεία του στον ελληνικό αθλητισμό, εξακολουθεί να στοχεύει ακόμα πιο ΨΗΛΑ!
