12/10/2026
ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ
(Πως να εργαζόμαστε με άτομα που αντιμετωπίζουν απολύσεις.)
Δεν υπάρχουν αλγόριθμοι στη συμβουλευτική σταδιοδρομίας
Το να χάσεις τη δουλειά σου είναι μια δυνατή εμπειρία.
Τις περισσότερες φορές, συνδέεται με δύσκολα συναισθήματα: μια αίσθηση απώλειας, φόβος για το τι θα συμβεί, απώλεια αίσθησης ασφάλειας, αίσθηση απόρριψης. Συχνά τίθεται το ερώτημα γιατί απολύομαι, όταν κάποιοι από τους υπαλλήλους έμειναν. Φυσικά, υπάρχουν περιπτώσεις που ένα άτομο που έχει απολυθεί νιώθει ανακούφιση. Αυτό συμβαίνει όταν τα πράγματα πήγαιναν στραβά στη δουλειά, αλλά ο εργαζόμενος δεν είχε τη δύναμη ή την προθυμία να φύγει μόνος του.
Η εργασία ενός συμβούλου σταδιοδρομίας περιλαμβάνει και καταστάσεις όχι μόνο με άτομα που αναζητούν εργασία. Ο σύμβουλος βοηθά τους ανθρώπους να ακολουθήσουν ολόκληρη την επαγγελματική τους πορεία. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για καταστάσεις επιλογής, αναζήτησης εργασίας, προαγωγής, μετάβασης και επανειδίκευσης. Υπάρχουν επίσης τομείς στη δουλειά μας όπου βοηθάμε άτομα σε κρίση καριέρας. Ένα από αυτά είναι η απώλεια εργασίας. Αυτό που εννοώ εδώ είναι καταστάσεις όπου η απώλεια δεν είναι υπαιτιότητα του εργαζομένου, δεν έχει ξεκινήσει και δεν έχει προγραμματιστεί από τον εργαζόμενο. Αυτές είναι συχνά καταστάσεις με ένα στοιχείο έκπληξης που δημιουργούν υψηλό ψυχολογικό κόστος.
Τα άτομα που έχουν βιώσει απώλεια εργασίας τις περισσότερες φορές έρχονται σε έναν σύμβουλο σε δύο περιπτώσεις. Η πρώτη και καλύτερη είναι η αναρρωτική άδεια υπό παρακολούθηση. Εάν ο εργοδότης έχει σχεδιάσει την αποστρατολόγηση με τρόπο που επιβάλλει τη μικρότερη δυνατή επιβάρυνση στους απολυμένους υπαλλήλους, ένας σύμβουλος σταδιοδρομίας όχι μόνο βοηθά στην αντιμετώπιση της απώλειας θέσης εργασίας, αλλά προτείνει επιλογές επαναπροσαρμογής ή υποστηρίζει τη διαδικασία αναζήτησης νέας εργασίας. Η δεύτερη κατάσταση είναι η εργασία με άτομα σε κρίση που δεν έλαβαν βοήθεια κατά τη διάρκεια της απόλυσης ή/και δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τη νέα κατάσταση. Στη συνέχεια, πηγαίνουν πιο συχνά σε έναν σύμβουλο σε γραφεία απασχόλησης ή παραπέμπονται από ψυχολόγους, ψυχοθεραπευτές ή ψυχιάτρους που υποστηρίζουν αυτά τα άτομα στον τομέα της ψυχικής υγείας.
Πώς μπορεί ένας σύμβουλος σταδιοδρομίας να προετοιμαστεί για να εργαστεί με άτομα σε κρίση απώλειας εργασίας; Παρακάτω θα προτείνω μερικά σημεία που αξίζει να ληφθούν υπόψη.
Αυτό δεν είναι αλγόριθμος συμπεριφοράς, επειδή οι καταστάσεις απώλειας εργασίας επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες και τα άτομα που χρησιμοποιούν τη βοήθεια του συμβούλου έχουν διαφορετικές ανάγκες και προσδοκίες. Ωστόσο, αξίζει να βεβαιωνόμαστε κατά καιρούς ότι έχουμε την ικανότητα να υποστηρίζουμε επαγγελματικά ανθρώπους σε αυτή τη δύσκολη, κρίση κρίσης.
1. Βεβαιωθείτε ότι έχετε τις γνώσεις για να ερμηνεύσετε την κατάσταση
Αυτό είναι ένα καλό μέρος για να ξεκινήσετε. Η αξιόπιστη και ορθή γνώση παρέχει μια καλή βάση για την ερμηνεία της κατάστασης. Το θέμα των αντιδράσεων στην απώλεια εργασίας έχει ερευνηθεί καλά στη βιβλιογραφία . Θυμηθείτε ότι η αντίδραση στην απώλεια εργασίας είναι σταδιακή:
-Συγκλονισμός
-Η φάση της άρνησης
-Θυμός
-Στάδιο διαπραγμάτευσης
-Φάση απάθειας και αποθάρρυνσης
-Φάση αποδοχής.
Κάθε μία από αυτές τις φάσεις έχει τη δική της δυναμική και κυρίαρχα θέματα και προκλήσεις. Η γνώση πάνω σε αυτό το θέμα είναι απαραίτητη όχι μόνο από διαγνωστικούς όρους, αλλά και από προγνωστικούς όρους. Με τη γνώση, μπορούμε επίσης να προσδιορίσουμε τι χρειάζεται από εμάς το άτομο που ζητά βοήθεια σε ένα δεδομένο στάδιο και τι υποστήριξη μπορούμε να του παρέχουμε σε μια δεδομένη στιγμή.
Αξίζει επίσης να δοθεί προσοχή στα σύνδρομα που μπορεί να συνοδεύουν την απώλεια εργασίας. Το σύνδρομο έλλειψης προοπτικών εκδηλώνεται μέσω της αίσθησης μπλοκαρισμένων ευκαιριών επαγγελματικής εξέλιξης και αβεβαιότητας για το μέλλον. Σύνδρομο κοινωνικής υποβάθμισης που σχετίζεται με ένα αίσθημα ταπείνωσης που προκαλείται από την ανάγκη λήψης επιδομάτων, την κοινωνική απομόνωση, την ανάγκη εγκατάλειψης του τρέχοντος τρόπου ζωής και τις προτιμώμενες δραστηριότητες και την αδυναμία παροχής επαρκούς βιοτικού επιπέδου για την οικογένεια. Το τρίτο σύνδρομο αδυναμίας σχετίζεται με μειωμένη διάθεση, κίνητρο για δράση και καταθλιπτικές αντιδράσεις.
2. Παρέχετε συναισθηματική υποστήριξη
Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο της διαδικασίας βοήθειας. Σχετίζεται με την αποδοχή των συναισθημάτων που βιώνει το άτομο που ζητά συμβουλές. Χρησιμοποιούμε πολύ βασικές τεχνικές ενεργητικής ακρόασης: αναστοχασμός, παράφραση, διευκρίνιση. Ίσως μια συνάντηση με έναν σύμβουλο σταδιοδρομίας να είναι ένας από τους λίγους χώρους όπου μπορείτε να αποκαλύψετε με ασφάλεια και να βιώσετε μερικές φορές δύσκολα συναισθήματα. Είναι επίσης σημαντικό να υποδείξουμε μια θετική και ταυτόχρονα ρεαλιστική προοπτική.
3. Κάντε την κατάσταση πραγματικότητα
Δώστε νόημα στην κατάσταση. Βοηθά η ονομάτιση του τι συμβαίνει. Προσδιορίστε ευκαιρίες, περιορισμούς και κινδύνους. Σας βοηθά να αξιολογήσετε τις ικανότητές τους και την καταλληλότητά τους στην τρέχουσα αγορά εργασίας σε έναν δεδομένο κλάδο ή περιβάλλον. Δείξτε τι είναι πόρος και τι περιορισμός. Σας βοηθά να ορίσετε το σημείο εκκίνησης και τον στόχο.
4. Παρέχετε ουσιαστική και ενημερωτική υποστήριξη
Τα επαγγελματικά ενεργά άτομα που δεν σκοπεύουν να αλλάξουν δουλειά δεν χρειάζεται να παρακολουθούν την αγορά εργασίας του κλάδου ή τις ευκαιρίες επανεκπαίδευσης. Ως εκ τούτου, υπάρχει κίνδυνος η γνώση των απολυμένων σχετικά με τις ευκαιρίες που υπάρχουν στην αγορά εργασίας όσον αφορά τη νέα απασχόληση, την αναζήτηση εργασίας ή την επανεκπαίδευση να είναι ελλιπής ή ξεπερασμένη. Ένα πολύ σημαντικό καθήκον του συμβούλου είναι να υποδείξει δυνατότητες, επιλογές και εναλλακτικές λύσεις. Η ουσιαστική υποστήριξη θα πρέπει να καλύπτει μεθόδους αναζήτησης εργασίας, κανόνες αίτησης, αναζήτηση και κριτική αξιολόγηση πληροφοριών και ευκαιρίες απόκτησης νέων προσόντων. Είναι σημαντικό να αναφερθούν αυτές οι ευκαιρίες και στον τομέα της άτυπης και της μη τυπικής εκπαίδευσης.
5. Βοηθήστε στη δημιουργία ενός δικτύου υποστήριξης
Χρειάζεται υποστήριξη σε κάθε κατάσταση κρίσης. Τα άτομα που βιώνουν απώλεια εργασίας χρειάζονται συναισθηματική και ουσιαστική υποστήριξη. Είναι σημαντικό ο σύμβουλος να μην κάνει το άτομο που συμβουλεύεται να εξαρτάται από αυτόν από αυτή την άποψη. Είναι σημαντικό να υποδείξετε διαφορετικές πηγές πληροφοριών και διαφορετικές ομάδες ιδρυμάτων όπου μπορείτε να λάβετε βοήθεια.
Αξίζει επίσης να τονιστεί η σημασία των αγαπημένων προσώπων και των φίλων που θα σας βοηθήσουν να ξεπεράσετε τις όποιες δύσκολες στιγμές και να δημιουργήσετε χώρο για συζήτηση. Είναι σημαντικό το άτομο με το οποίο συνεργαζόμαστε να μην νιώθει μόνος στις δυσκολίες και απομονωμένος από τους άλλους. Μια άλλη ιδέα που αξίζει να εξεταστεί είναι τα εργαστήρια και οι ομάδες ανάπτυξης (π.χ. στον τομέα των κοινωνικών ικανοτήτων), στις οποίες άτομα με παρόμοια εμπειρία δυσκολιών μπορούν να υποστηρίξουν και να εμπνεύσουν ο ένας τον άλλον.
6. Βοηθήστε στην ενημέρωση των εγγράφων της αίτησης
Μερικές φορές θα είναι η πρώτη φορά που αντιμετωπίζετε ένα επαγγελματικά προετοιμασμένο βιογραφικό. Μερικοί άνθρωποι βρίσκονται ακόμα στο στάδιο των χειρόγραφων βιογραφικών σημειωμάτων ή των ακατέργαστων προτύπων που βρίσκονται στο Διαδίκτυο. Καθήκον του συμβούλου είναι να υποδείξει τα στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνονται στο βιογραφικό, να υποδείξει εφαρμογές που διευκολύνουν την ανάπτυξή τους και να βοηθήσει στην επιλογή της κατάλληλης φωτογραφίας. Θα ήθελα επίσης να επιστήσω την προσοχή σας στην ανάγκη για βοήθεια για την ανάπτυξη επιστολής προθέσεων ή κινήτρων. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για όσους σκοπεύουν να εργαστούν σε περιβάλλοντα με μη ανεπτυγμένη αγορά εργασίας, όπου η δική τους δραστηριότητα στην αναζήτηση εργασίας έχει ιδιαίτερη σημασία. Αξίζει επίσης να δοθεί προσοχή στην ανάγκη οργάνωσης εγγράφων - πιστοποιητικά, πιστοποιητικά, συστάσεις, διπλώματα, πιστοποιητικά.
7. Προσδιορίστε τα αίτια της αντίστασης και παρέχετε την κατάλληλη υποστήριξη
Μερικές φορές τα άτομα με τα οποία συνεργαζόμαστε, παρά τη βοήθειά μας, δεν αναλαμβάνουν δράση για να βελτιώσουν τη δική τους κατάσταση. Τότε είναι απαραίτητο να αναγνωρίσουμε ποιο είναι το πρόβλημα. Μερικές φορές είναι έλλειψη κινήτρων, φόβος αλλαγής, σύνδρομο μαθημένης αδυναμίας, έλλειψη γνώσης, χαμηλή διάθεση. Μπορεί να υπάρχουν πολλοί λόγοι. Μια αξιόπιστη διάγνωση θα βοηθήσει στον προγραμματισμό της ορθολογικής υποστήριξης. Μερικές φορές θα χρειαστεί να ανακατευθυνθείτε σε άλλους ειδικούς για βοήθεια.
8. Βοηθήστε να αναπτύξετε ένα σχέδιο. Παρακολουθήστε την εφαρμογή του. Παρακινήστε να αναλάβετε δράση
Το σχέδιο σας δίνει μια αίσθηση ασφάλειας και ελέγχου της κατάστασης. Ωστόσο, είναι σημαντικό να ελέγξετε την πρόοδο και, εάν είναι απαραίτητο, να παρέχετε κίνητρα για δράση, ειδικά στην αρχή. Η αποθάρρυνση είναι πολύ μεγάλη απειλή εδώ.
Τα προτεινόμενα σημεία είναι μόνο μια υπόδειξη του τι μπορεί να γίνει όταν εργάζεστε με άτομα που αντιμετωπίζουν απώλεια εργασίας. Ελπίζω ότι μπορούν να αποτελέσουν έμπνευση για τους συμβούλους που υποστηρίζουν τους ανθρώπους σε μια τέτοια κρίση.
Ωστόσο, αξίζει να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχουν αλγόριθμοι στη συμβουλευτική σταδιοδρομίας. Όχι μόνο η κατάσταση του κάθε ατόμου που αναζητά συμβουλές καθορίζεται από πολλούς παράγοντες. Οι βιομηχανίες και οι τοπικές αγορές εργασίας έχουν επίσης τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Υπάρχουν πολλές μεταβλητές που κάνουν κάθε κατάσταση μοναδική και απαιτούν μια ατομική, προσεκτική προσέγγιση.
Ph.D. Małgorzata Rosalska – εκπαιδευτικός, σύμβουλος σταδιοδρομίας, επικεφαλής του Τμήματος Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης και Επαγγελματικής Συμβουλευτικής στη Σχολή Εκπαιδευτικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Πανεπιστημίου Adam Mickiewicz στο Πόζναν. EPALE
