12/08/2026
Μηδενική ανοχή στη βία, απόλυτη συνέπεια στα όρια
Ξενοφών Απάκης
Αντιπρόεδρος Α.Σ. ΠΗΓΑΣΟΣ
Η πρόσφατη δημόσια συζήτηση γύρω από το χαστούκι σε ένα παιδί άνοιξε ξανά ένα δύσκολο αλλά αναγκαίο ερώτημα: πού τελειώνει το όριο και πού αρχίζει η βία;
Ως Αντιπρόεδρος του Α.Σ. ΠΗΓΑΣΟΣ και άνθρωπος των πολεμικών τεχνών, θεωρώ ότι εδώ χρειάζεται ακρίβεια. Γιατί άλλο πειθαρχία, άλλο σωματική άσκηση, άλλο συνέπεια και άλλο κακοποίηση.
Η αρχαία ελληνική παιδαγωγική γνώριζε την αυστηρότητα, τη σκληραγώγηση, τη σωματική δοκιμασία και, σε ορισμένες εποχές και κοινωνίες, ακόμη και τη σωματική τιμωρία. Ταυτόχρονα όμως ανέδειξε έννοιες που παραμένουν θεμελιώδεις μέχρι σήμερα: μέτρο, εγκράτεια, αυτοέλεγχος, αρετή.
Οι πολεμικές τέχνες συνεχίζουν, με σύγχρονο τρόπο, αυτή τη λογική του μέτρου.
Στο dojo το παιδί γνωρίζει ότι υπάρχουν κανόνες. Γνωρίζει επίσης ότι η παραβίασή τους έχει συνέπειες. Αν, για παράδειγμα, ο κανόνας προβλέπει δέκα κάμψεις για μια συγκεκριμένη παράβαση, η συνέπεια είναι γνωστή, αναλογική και εφαρμόζεται χωρίς θυμό, εκδίκηση ή εξευτελισμό.
Αυτό είναι όριο.
Δεν είναι το ίδιο με έναν ενήλικα που χάνει τον έλεγχο και χτυπά ένα παιδί από οργή. Δεν είναι το ίδιο με εκφοβισμό, ταπείνωση ή επικίνδυνη καταπόνηση.
Εκεί πλέον μιλάμε για βία.
Και εδώ πρέπει να είμαστε απολύτως ξεκάθαροι:
ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ ΣΤΗ ΒΙΑ.
Αυτό όμως δεν σημαίνει μηδενική ανοχή στην αυστηρότητα. Δεν σημαίνει κατάργηση των κανόνων. Δεν σημαίνει ότι κάθε κόπωση, κάθε κάμψη, κάθε επανάληψη άσκησης ή κάθε γνωστή συνέπεια αποτελεί κακοποίηση.
Η σύγχρονη ψυχολογία σωστά μας υπενθυμίζει ότι το παιδί χρειάζεται ασφάλεια, σεβασμό και προστασία από τη βία. Χρειάζεται όμως επίσης σταθερότητα, σαφή όρια και συνέπεια.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για το χαστούκι δεν πρέπει να οδηγεί σε ισοπέδωση των εννοιών. Το ότι δεν θεωρούμε το χαστούκι παιδαγωγική μέθοδο δεν σημαίνει ότι βαφτίζουμε κάθε αυστηρή συνέπεια «βία».
Οι πολεμικές τέχνες διδάσκουν κάτι πολύ απλό:
Δύναμη χωρίς αυτοέλεγχο είναι βία.
Πειθαρχία χωρίς μέτρο είναι αυθαιρεσία.
Όριο όμως, όταν είναι γνωστό, αναλογικό και δίκαιο, είναι παιδαγωγική.
Μηδενική ανοχή στη βία. Απόλυτη συνέπεια στα όρια.
Ξενοφών Απάκης
Αντιπρόεδρος Α.Σ. ΠΗΓΑΣΟΣ
17/07/2026
11/07/2026
10/07/2026
01/07/2026
29/06/2026