Apsara-អប្សរា

អង្គុលីមាល៍ | ពីឃាតករសាហាវទៅជាព្រះអរហន្ត

អង្គុលីមាល៍ គឺជាបុគ្គលម្នាក់ដែលធ្លាប់ប្រព្រឹត្តអំពើឃោរឃៅយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីបានជួបព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ លោកបានប្រែចិត្ត លះបង់អំពើបាប ចូលបួសក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា និងខិតខំអនុវត្តធម៌ រហូតសម្រេចជាព្រះអរហន្ត។ រឿងរបស់អង្គុលីមាល៍បង្ហាញថា មនុស្សគ្រប់រូបអាចផ្លាស់ប្តូរជីវិតបាន ប្រសិនបើមានការសារភាព កែប្រែខ្លួន និងប្រព្រឹត្តតាមផ្លូវធម៌។

សត្វហត្ថិលិង្គ | អច្ឆរិយសត្វក្នុងចម្លាក់ខ្មែរបុរាណ

សត្វហត្ថិលិង្គ គឺជាសត្វទេវកថាដ៏កម្រមួយ ដែលមានរូបរាងរួមបញ្ចូលលក្ខណៈរបស់ដំរី និងសត្វតោ។ ក្នុងសិល្បៈខ្មែរបុរាណ វាត្រូវបានឆ្លាក់នៅលើប្រាសាទមួយចំនួន ដើម្បីសម្ដែងពីអំណាច ភាពរឹងមាំ និងភាពថ្លៃថ្នូរ ដែលជាផ្នែកមួយនៃជំនឿ និងសិល្បៈដ៏វិចិត្ររបស់អរិយធម៌ខ្មែរ។

🌑 រាហ៊ូក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ | អាទិទេពនៃសូរ្យគ្រាស និងចន្ទគ្រាស

រាហ៊ូ គឺជាតួអង្គដ៏សំខាន់មួយក្នុងជំនឿ និងវប្បធម៌ខ្មែរ ដែលមានប្រភពពីសាសនាព្រហ្ម-ហិណ្ឌូ ហើយក្រោយមកត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងអក្សរសិល្ប៍ និងជំនឿព្រះពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជា។ តាមទេវកថា រាហ៊ូជាអសុរម្នាក់ដែលបានលួចផឹកទឹកអម្រឹតក្នុងពិធីកូរសមុទ្រទឹកដោះ។ បន្ទាប់ពីព្រះវិស្ណុរកឃើញ ព្រះអង្គបានប្រើចក្រកាត់ខ្លួនរាហ៊ូជាពីរ ប៉ុន្តែក្បាលរបស់រាហ៊ូនៅតែអមតៈ ដោយសារបានផឹកទឹកអម្រឹតរួចហើយ។

ដោយកំហឹងចំពោះព្រះអាទិត្យ និងព្រះចន្ទដែលបានប្រាប់ព្រះវិស្ណុអំពីការលួចនេះ រាហ៊ូតែងតែព្យាយាមលេបព្រះអាទិត្យ និងព្រះចន្ទ។ ជំនឿនេះបានក្លាយជាការពន្យល់អំពីបាតុភូត សូរ្យគ្រាស និង ចន្ទគ្រាស នៅក្នុងវប្បធម៌បុរាណ។

នៅក្នុងសិល្បៈខ្មែរ រាហ៊ូត្រូវបានឆ្លាក់ជារូបក្បាលយក្សដ៏ធំ មានភ្នែកក្រហម មាត់ធំ និងដៃទាំងពីរកាន់ព្រះអាទិត្យ ឬព្រះចន្ទ។ រូបរាហ៊ូអាចឃើញនៅតាមប្រាសាទបុរាណ វត្តអារាម និងស្នាដៃសិល្បៈជាច្រើន ដែលបង្ហាញពីឥទ្ធិពលនៃទេវកថាឥណ្ឌាលើវប្បធម៌ខ្មែរ។

សម្រាប់ជនជាតិខ្មែរ រាហ៊ូមិនត្រឹមតែជាតួអង្គក្នុងទេវកថាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជានិមិត្តរូបនៃវដ្តធម្មជាតិ ជំនឿតារាសាស្ត្រ និងការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងសាសនាព្រហ្ម និងព្រះពុទ្ធសាសនាដែលបានអភិវឌ្ឍនៅលើទឹកដីកម្ពុជាអស់ជាច្រើនសតវត្សរ៍។

#រាហ៊ូ #វប្បធម៌ខ្មែរ #ទេវកថាខ្មែរ #ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ

ខ្នាយសាកសិទ្ធក្នុងជំនឿខ្មែរ | Sacred Tusks in Khmer Beliefs

វីដេអូនេះបង្ហាញអំពីខ្នាយសាកសិទ្ធ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកក្នុងជំនឿប្រពៃណីខ្មែរថាជាវត្ថុមានអំណាចការពារ និងជានិមិត្តរូបនៃភាពក្លាហាន។ ខ្លឹមសារលើកឡើងពីជំនឿប្រជាប្រិយ និងតម្លៃវប្បធម៌របស់វា ដោយមិនអះអាងថាជាអំណាចអរូបីដែលអាចបញ្ជាក់បាន។

ដើមកំណើតរន្ទះ | The Origin of Lightning

វីដេអូនេះបង្ហាញអំពីការកកើតរន្ទះ ដោយពន្យល់ពីបាតុភូតធម្មជាតិដែលកើតឡើងនៅពេលបន្ទុកអគ្គិសនីក្នុងពពក ឬរវាងពពក និងផែនដី បញ្ចេញថាមពលយ៉ាងខ្លាំង។ ខ្លឹមសារផ្អែកលើការពន្យល់តាមវិទ្យាសាស្ត្រ ដើម្បីជួយឱ្យអ្នកយល់ដឹងអំពីបាតុភូតធម្មជាតិនេះ។

🌿 នារីផល៖ រឿងព្រេងនៃស្រីដែលកើតចេញពីដើមឈើ

«នារីផល» (Nariphon ឬ Makkaliphon) គឺជារឿងព្រេងដែលមានប្រភពពីអក្សរសិល្ប៍ព្រះពុទ្ធសាសនា និងរឿងព្រេងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តាមការនិទាន ដើមនារីផលអាចបង្កើតផ្លែដែលមានរូបរាងដូចនារី ហើយរឿងនេះត្រូវបានប្រើជានិមិត្តរូបក្នុងការបង្រៀនអំពីការល្បួង ការមិនជាប់ចិត្ត និងគតិបណ្ឌិតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។

រឿងនារីផលត្រូវបានបន្តនិទាន និងបង្ហាញក្នុងសិល្បៈ និងអក្សរសិល្ប៍នៃប្រទេសមួយចំនួននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ទោះជាយ៉ាងណា វាត្រូវបានចាត់ទុកថាជារឿងព្រេង និងអក្សរសិល្ប៍ មិនមែនជាភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ថាមានដើមឈើបែបនេះពិតប្រាកដនៅក្នុងធម្មជាតិនោះទេ។

តើអ្នកធ្លាប់បានឮរឿងព្រេង «នារីផល» ពីមុនមកដែរឬទេ? សូមចែករំលែកមតិយោបល់របស់អ្នក។

សភាវៈមនុស្សនឹងតោ ក្នុងសម័យអង្គរ | The Sphinx of Khmer Culture
---
សភាវៈមនុស្សនឹងតោ (Khmer Sphinx) ជារូបចម្លាក់ទេវរូបបុរាណ
ដែលបង្ហាញពីការរួមបញ្ចូលរវាងកម្លាំង—តោ និងប្រាជ្ញា—មនុស្ស។
សិល្បៈបែបនេះត្រូវបានគេរកឃើញនៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មអង្គរ
បង្ហាញអរិយធម៌ខ្មែរមានស្នាមព្រៀងជាមួយពិភពមនុស្ស–ទេវ–សត្វបុរាណ។
មរតកវប្បធម៌ដែលបន្តបង្ហាញអត្តសញ្ញាណខ្មែររហូតដល់សព្វថ្ងៃ។
---
#សភាវៈមនុស្សនឹងតោ
#សិល្បៈអង្គរ #ប្រាសាទខ្មែរ

🛕 អសុរៈ និងព្រះវិស្ណុ៖ និមិត្តរូបនៃការតស៊ូក្នុងទេវកថាហិណ្ឌូ