13/06/2026
និស្សិត និងយុវជនជាច្រើនជួបសំណួរធំមួយ៖ “តើខ្ញុំគួរធ្វើការងារអ្វីទៅ?” សំណួរនេះមិនងាយឆ្លើយទេ ព្រោះវាភ្ជាប់ជាមួយប្រាក់ចំណូល កិត្តិយសគ្រួសារ ចំណង់ចំណូលចិត្ត សមត្ថភាព និងអនាគតជីវិត។ មនុស្សខ្លះជ្រើសជំនាញសិក្សាតាមមិត្តភក្តិ។ ខ្លះជ្រើសការងារតាមការណែនាំរបស់ឪពុកម្តាយ។ ខ្លះជ្រើសតាមប្រាក់ខែ។ ខ្លះទៀតជ្រើសតាមអ្វីដែលសង្គមគិតថា “ល្អ” ឬ “មានមុខមាត់”។
ប៉ុន្តែការជ្រើសអាជីពតាមសម្ពាធខាងក្រៅតែប៉ុណ្ណោះ អាចធ្វើឱ្យមនុស្សមានអារម្មណ៍ថាមិនសមនឹងការងារ បាត់បង់កម្លាំងចិត្ត ឬមានស្ត្រេសយូរ។ ឧទាហរណ៍ មនុស្សម្នាក់ដែលចូលចិត្តជួយ បង្រៀន និងនិយាយជាមួយមនុស្ស អាចមានអារម្មណ៍តានតឹង បើត្រូវធ្វើការងារដែលអង្គុយមុខកុំព្យូទ័រ តែគ្មានការទាក់ទងមនុស្សសោះ។ ផ្ទុយទៅវិញ មនុស្សដែលចូលចិត្តវិភាគទិន្នន័យ និងធ្វើការស្ងប់ៗ អាចហត់ចិត្ត បើត្រូវធ្វើការលក់ ឬនិយាយជាមួយអតិថិជនពេញមួយថ្ងៃ។
ដូច្នេះ ការស្គាល់បុគ្គលិកលក្ខណៈខ្លួនឯង គឺជាជំហានសំខាន់មួយក្នុងការជ្រើសផ្លូវអាជីព។ វាមិនមែនជាចម្លើយចុងក្រោយទេ ប៉ុន្តែជាផែនទីដំបូងដែលជួយឱ្យយើងដើរបានច្បាស់ជាងមុន។
- ហេតុអ្វីបុគ្គលិកលក្ខណៈសំខាន់ក្នុងការជ្រើសអាជីព?
បុគ្គលិកលក្ខណៈ (personality) មានឥទ្ធិពលលើរបៀបដែលយើងធ្វើការ ទាក់ទងមនុស្ស ដោះស្រាយបញ្ហា រៀនអ្វីថ្មី និងទទួលសម្ពាធ។ មនុស្សខ្លះមានថាមពលពេលធ្វើការជាក្រុម។ មនុស្សខ្លះមានថាមពលពេលធ្វើការឯករាជ្យ។ មនុស្សខ្លះចូលចិត្តបញ្ហាដែលមានចម្លើយច្បាស់។ មនុស្សខ្លះចូលចិត្តការងារបើកចំហ ដែលអាចច្នៃប្រឌិតបាន។
ការងារដែលសមនឹងបុគ្គលិកលក្ខណៈ អាចផ្តល់អារម្មណ៍ថា “ខ្ញុំប្រើសមត្ថភាពខ្លួនបានត្រឹមត្រូវ”។ ផ្ទុយទៅវិញ ការងារដែលផ្ទុយពីធម្មជាតិខ្លួនខ្លាំងពេក អាចធ្វើឱ្យមនុស្សអស់កម្លាំងលឿន ទោះការងារនោះមានប្រាក់ខែល្អក៏ដោយ។
ឧទាហរណ៍ នៅកម្ពុជា បុគ្គលិកធនាគារ ឬមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុម្នាក់ត្រូវជួបអតិថិជន ពន្យល់ផលិតផល សម្រេចគោលដៅ និងទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សរាល់ថ្ងៃ។ ការងារបែបនេះអាចសមជាមួយមនុស្សដែលចូលចិត្តនិយាយ ចូលចិត្តលក់ និងមានភាពក្លាហានក្នុងការបញ្ចុះបញ្ចូល។ ប៉ុន្តែវាអាចលំបាកសម្រាប់មនុស្សដែលចូលចិត្តការងារស្ងប់ៗ និងមិនសូវចូលចិត្តការប្រកួតប្រជែងខ្លាំង។
- ស្គាល់ខ្លួនឯងតាម RIASEC
ទ្រឹស្តី Holland RIASEC ជួយឱ្យយើងគិតអំពីប្រភេទចំណូលចិត្តការងារ។ មនុស្សម្នាក់អាចមានច្រើនប្រភេទលាយគ្នា មិនមែនមានតែមួយប្រភេទទេ។
១ Realistic — មនុស្សចូលចិត្តការងារអនុវត្តផ្ទាល់
មនុស្សប្រភេទនេះចូលចិត្តធ្វើអ្វីដោយដៃ ប្រើឧបករណ៍ សាងសង់ ជួសជុល ធ្វើការខាងបច្ចេកទេស ឬធ្វើការជាមួយរបស់ជាក់ស្តែង។
ឧទាហរណ៍អាជីព៖ ជាងអគ្គិសនី ជាងម៉ាស៊ីន វិស្វករ កម្មករបច្ចេកទេស ការងារកសិកម្ម ឬការងារផលិតកម្ម។
ក្នុងបរិបទកម្ពុជា អ្នកដែលចូលចិត្តការងារបែបនេះអាចសមនឹងវិស័យសំណង់ រោងចក្រ កសិកម្មទំនើប ឬជំនាញបច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវៈ។
២ Investigative — មនុស្សចូលចិត្តស្រាវជ្រាវ និងវិភាគ
មនុស្សប្រភេទនេះចូលចិត្តសួរថា “ហេតុអ្វី?” ចូលចិត្តវិភាគទិន្នន័យ ស្រាវជ្រាវ ពិសោធន៍ ឬដោះស្រាយបញ្ហាលំបាកៗ។
ឧទាហរណ៍អាជីព៖ អ្នកវិភាគទិន្នន័យ (data analyst), អ្នកស្រាវជ្រាវ, វេជ្ជបណ្ឌិត, អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ, អ្នកហិរញ្ញវត្ថុ, អ្នកអភិវឌ្ឍកម្មវិធី។
នៅកម្ពុជា មនុស្សប្រភេទនេះអាចសមនឹងការងារនៅអង្គការ (NGO), ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ, ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា, ធនាគារ, ឬការងារវិភាគទីផ្សារ។
៣ Artistic — មនុស្សចូលចិត្តច្នៃប្រឌិត
មនុស្សប្រភេទនេះចូលចិត្តបង្កើតអ្វីថ្មី ចូលចិត្តសិល្បៈ ការរចនា ការសរសេរ មាតិកា តន្ត្រី ឬការបង្ហាញគំនិតតាមរបៀបច្នៃប្រឌិត។
ឧទាហរណ៍អាជីព៖ អ្នករចនាក្រាហ្វិក (graphic designer), អ្នកបង្កើតមាតិកា (content creator), អ្នកថតវីដេអូ, អ្នកនិពន្ធ, អ្នកទីផ្សារឌីជីថល (digital marketer), គ្រូសិល្បៈ។
ក្នុងបរិបទកម្ពុជា វិស័យ content, marketing, design, media និងអាជីវកម្មអនឡាញកំពុងផ្តល់ឱកាសសម្រាប់មនុស្សដែលមានភាពច្នៃប្រឌិត ប៉ុន្តែត្រូវភ្ជាប់ជាមួយជំនាញបច្ចេកទេស និងការយល់ពីទីផ្សារ។
៤ Social — មនុស្សចូលចិត្តជួយ និងបង្រៀនមនុស្ស
មនុស្សប្រភេទនេះចូលចិត្តទំនាក់ទំនង ជួយ បង្រៀន ស្តាប់ និងគាំទ្រអ្នកដទៃ។
ឧទាហរណ៍អាជីព៖ គ្រូបង្រៀន អ្នកប្រឹក្សា (counselor), បុគ្គលិកសង្គម, គ្រូបណ្តុះបណ្តាល, បុគ្គលិកសុខាភិបាល, HR, អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងសហគមន៍។
នៅកម្ពុជា មនុស្សប្រភេទនេះអាចសមនឹងវិស័យអប់រំ សង្គមស៊ីវិល សុខាភិបាល ការងារសហគមន៍ និងធនធានមនុស្ស។
៥ Enterprising — មនុស្សចូលចិត្តដឹកនាំ លក់ និងបញ្ចុះបញ្ចូល
មនុស្សប្រភេទនេះចូលចិត្តដឹកនាំ ចរចា លក់ បង្កើតអាជីវកម្ម ឬជំរុញគំនិតឱ្យក្លាយជាសកម្មភាព។
ឧទាហរណ៍អាជីព៖ អ្នកលក់, អ្នកគ្រប់គ្រង, អ្នកជំនួញ, អ្នកទីផ្សារ, ប្រធានក្រុម, អ្នកអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម។
ក្នុងបរិបទកម្ពុជា អ្នកដែលចូលចិត្តការងារបែបនេះអាចសមនឹងវិស័យលក់ អាជីវកម្មខ្នាតតូច ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង អចលនទ្រព្យ ធនាគារ ឬការងារដឹកនាំក្រុម។
៦ Conventional — មនុស្សចូលចិត្តប្រព័ន្ធ ឯកសារ និងភាពរៀបរយ
មនុស្សប្រភេទនេះចូលចិត្តការងារដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធ ច្បាប់ លំដាប់លំដោយ ឯកសារ គណនេយ្យ ឬទិន្នន័យ។
ឧទាហរណ៍អាជីព៖ គណនេយ្យករ, បុគ្គលិករដ្ឋបាល, បុគ្គលិកធនាគារ, អ្នកគ្រប់គ្រងឯកសារ, អ្នកបញ្ចូលទិន្នន័យ, បុគ្គលិកប្រតិបត្តិការ។
នៅកម្ពុជា ការងារបែបនេះអាចមាននៅក្នុងធនាគារ ក្រុមហ៊ុនឯកជន អង្គការ សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងស្ថាប័នរដ្ឋ/ឯកជនផ្សេងៗ។
- កុំជ្រើសអាជីពតាម Personality Test តែមួយមុខ
ការធ្វើតេស្តបុគ្គលិកលក្ខណៈ (personality test) អាចជួយឱ្យយើងចាប់ផ្តើមគិតអំពីខ្លួនឯង ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាអ្នកសម្រេចអនាគតរបស់យើងទេ។ តេស្តមួយអាចប្រាប់ពីទំនោរទូទៅ ប៉ុន្តែមិនអាចដឹងច្បាស់អំពីបទពិសោធន៍ជីវិត ស្ថានភាពគ្រួសារ ទីផ្សារការងារ និងការលូតលាស់របស់យើងទាំងមូលបានទេ។
មនុស្សម្នាក់អាចផ្លាស់ប្តូរ និងអភិវឌ្ឍបាន។ ឧទាហរណ៍ អ្នកដែលធម្មតាស្ងប់ស្ងាត់ អាចរៀនជំនាញទំនាក់ទំនងបាន។ អ្នកដែលមិនសូវចូលចិត្តលេខ អាចរៀនគណនេយ្យមូលដ្ឋានបាន ប្រសិនបើមានតម្រូវការអាជីព។ អ្នកដែលចូលចិត្តសិល្បៈ អាចរៀនជំនាញអាជីវកម្ម ដើម្បីធ្វើឱ្យភាពច្នៃប្រឌិតក្លាយជាចំណូល។
ដូច្នេះ តេស្តបុគ្គលិកលក្ខណៈគួរត្រូវបានប្រើជាឧបករណ៍សម្រាប់ស្គាល់ខ្លួន មិនមែនជាការកំណត់ព្រំដែនជីវិតទេ។
- សួរខ្លួនឯង ៥ សំណួរមុនជ្រើសផ្លូវអាជីព
១ តើខ្ញុំមានថាមពលពេលធ្វើអ្វី?
សូមសង្កេតថា អ្នកមានអារម្មណ៍រីករាយ និងមានថាមពលពេលធ្វើអ្វី។ តើអ្នកចូលចិត្តនិយាយជាមួយមនុស្ស? ចូលចិត្តវិភាគលេខ? ចូលចិត្តបង្រៀន? ចូលចិត្តរៀបចំឯកសារ? ចូលចិត្តរចនា? ចូលចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាបច្ចេកទេស?
ការងារដែលសមនឹងថាមពលធម្មជាតិរបស់អ្នក អាចធ្វើឱ្យអ្នកអភិវឌ្ឍបានយូរជាងការងារដែលអ្នកត្រូវបង្ខំខ្លួនរាល់ថ្ងៃ។
២ តើខ្ញុំពូកែអ្វី ឬអាចរៀនអ្វីឱ្យពូកែបាន?
ចំណាប់អារម្មណ៍សំខាន់ ប៉ុន្តែជំនាញក៏សំខាន់ដែរ។ សូមសួរថា តើអ្នកមានជំនាញអ្វីខ្លះ? ហើយតើជំនាញអ្វីដែលអ្នកអាចរៀនបន្ថែមបាន? ឧទាហរណ៍ ភាសាអង់គ្លេស ការប្រើកុំព្យូទ័រ ការទំនាក់ទំនង ការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យ ការសរសេរ ការរចនា ការលក់ ឬការគ្រប់គ្រងគម្រោង។
៣ តើខ្ញុំឱ្យតម្លៃលើអ្វី?
មនុស្សខ្លះឱ្យតម្លៃលើប្រាក់ចំណូលខ្ពស់។ ខ្លះឱ្យតម្លៃលើសុវត្ថិភាពការងារ។ ខ្លះឱ្យតម្លៃលើសេរីភាព។ ខ្លះឱ្យតម្លៃលើការជួយមនុស្ស។ ខ្លះឱ្យតម្លៃលើការរីកចម្រើនលឿន។ ខ្លះឱ្យតម្លៃលើការរស់នៅមានសុខភាពផ្លូវចិត្តល្អ។
បើអ្នកជ្រើសការងារដែលផ្ទុយពីតម្លៃជីវិតរបស់ខ្លួនខ្លាំងពេក អ្នកអាចមានអារម្មណ៍ថាការងារមានប្រាក់ខែ ប៉ុន្តែមិនមានន័យសម្រាប់ខ្លួន។
៤ តើទីផ្សារការងារត្រូវការអ្វី?
ការជ្រើសអាជីពមិនគួរផ្អែកតែទៅលើអ្វីដែលយើងចូលចិត្តទេ។ ត្រូវមើលថាទីផ្សារការងារត្រូវការជំនាញអ្វី។ ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន ជំនាញដូចជា ការគិតវិភាគ (analytical thinking), ការច្នៃប្រឌិត (creative thinking), ភាពបត់បែន (flexibility), ការរៀនអស់មួយជីវិត (lifelong learning), ជំនាញឌីជីថល (digital skills), និងជំនាញទំនាក់ទំនង (communication skills) កាន់តែសំខាន់ឡើង។
សម្រាប់កម្ពុជា ការសម្លឹងមើលទីផ្សារការងារមានសារៈសំខាន់ ព្រោះយុវជនមិនត្រឹមតែត្រូវជ្រើសអ្វីដែលស្រឡាញ់ទេ តែត្រូវរៀនជំនាញដែលអាចប្រើប្រាស់បានពិតក្នុងសេដ្ឋកិច្ចកំពុងផ្លាស់ប្តូរ។
៥ តើខ្ញុំអាចសាកល្បងដោយរបៀបណា?
មិនចាំបាច់សម្រេចអាជីពមួយសម្រាប់ជីវិតទាំងមូលភ្លាមៗទេ។ អ្នកអាចសាកល្បងតាមរយៈកម្មសិក្សា (internship), ការងារស្ម័គ្រចិត្ត (volunteer work), ការងារ part-time, ការសម្ភាសមនុស្សដែលធ្វើការនោះ, ការរៀនវគ្គខ្លី, ឬការធ្វើគម្រោងតូចៗ។
ឧទាហរណ៍ បើអ្នកគិតថាចង់ធ្វើ HR សូមសាកល្បងចូលរួមជាមួយក្រុមរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ ឬជួយការងារទំនាក់ទំនងមនុស្ស។ បើអ្នកចង់ធ្វើ marketing សូមសាកល្បងបង្កើត content តូចៗ។ បើអ្នកចង់ធ្វើ data analysis សូមសាកល្បងរៀន Excel, Google Sheets ឬ data visualization មូលដ្ឋាន។
- ការជ្រើសអាជីពគឺជាដំណើរ មិនមែនជាការសម្រេចម្តងហើយចប់
Donald Super បានលើកឡើងថា ការអភិវឌ្ឍអាជីពគឺជាដំណើររយៈពេលវែង ដែលភ្ជាប់ជាមួយរបៀបមនុស្សយល់ពីខ្លួនឯង និងតួនាទីផ្សេងៗក្នុងជីវិត (Super, 1980)។ នេះមានន័យថា អាជីពរបស់អ្នកអាចផ្លាស់ប្តូរតាមពេលវេលា។ អ្វីដែលសមនឹងអ្នកនៅអាយុ ២០ ឆ្នាំ អាចមិនសមនៅអាយុ ៣០ ឆ្នាំ។ អ្វីដែលអ្នកគិតថាមិនចូលចិត្តថ្ងៃនេះ អាចក្លាយជាអ្វីដែលអ្នកចូលចិត្តក្រោយពេលមានបទពិសោធន៍។
ក្នុងបរិបទកម្ពុជា មនុស្សម្នាក់អាចចាប់ផ្តើមជាគ្រូបង្រៀន បន្ទាប់មកក្លាយជាអ្នកបង្កើតមាតិកាអប់រំ។ មនុស្សម្នាក់អាចចាប់ផ្តើមជាបុគ្គលិកលក់ បន្ទាប់មកក្លាយជាអ្នកគ្រប់គ្រងទីផ្សារ។ មនុស្សម្នាក់អាចរៀនគណនេយ្យ ប៉ុន្តែក្រោយមកប្រើជំនាញនោះទៅបើកអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួន។ ដូច្នេះ កុំគិតថាការជ្រើសអាជីពមួយថ្ងៃនេះជាការបិទទ្វារផ្លូវផ្សេងទៀតទាំងអស់។ វាគ្រាន់តែជាជំហានមួយក្នុងដំណើរ។
- ឧទាហរណ៍ក្នុងបរិបទកម្ពុជា
ឧទាហរណ៍ទី១៖ និស្សិតដែលស្រឡាញ់ការជួយមនុស្ស
និស្សិតម្នាក់ចូលចិត្តស្តាប់មិត្តភក្តិ ជួយដោះស្រាយបញ្ហា និងពន្យល់មេរៀនឱ្យអ្នកដទៃ។ គាត់អាចមានទំនោរ Social។ ផ្លូវអាជីពសមអាចរួមមាន គ្រូបង្រៀន អ្នកប្រឹក្សា បុគ្គលិកសង្គម HR ឬការងារអង្គការ។ ប៉ុន្តែគាត់ត្រូវពិចារណាបន្ថែមថា តើទីផ្សារការងារមានតម្រូវការអ្វី? តើគាត់ត្រូវការជំនាញអ្វីបន្ថែម? តើគាត់អាចសាកល្បងតាម internship ឬ volunteer បានទេ?
ឧទាហរណ៍ទី២៖ បុគ្គលិកធនាគារដែលហត់ពីការលក់
បុគ្គលិកធនាគារម្នាក់មានសម្ពាធខ្លាំងពីគោលដៅលក់។ គាត់រកឃើញថា ខ្លួនមិនសូវចូលចិត្តការបញ្ចុះបញ្ចូលអតិថិជន ប៉ុន្តែចូលចិត្តរៀបចំទិន្នន័យ និងត្រួតពិនិត្យឯកសារ។ គាត់អាចមានទំនោរ Conventional ឬ Investigative។ ជំនួសឱ្យគិតថា “ខ្ញុំមិនសមធ្វើការធនាគារទេ” គាត់អាចពិចារណាប្តូរទៅតួនាទីប្រតិបត្តិការ ការគ្រប់គ្រងឯកសារ compliance ឬ data-related role។
ឧទាហរណ៍ទី៣៖ គ្រូបង្រៀនដែលចូលចិត្តច្នៃប្រឌិត
គ្រូម្នាក់ស្រឡាញ់ការបង្រៀន ប៉ុន្តែគាត់ក៏ចូលចិត្តសរសេរ ថតវីដេអូ និងរចនាមេរៀន។ គាត់អាចមានទំនោរ Social និង Artistic។ ផ្លូវអាជីពសមអាចមិនមែនត្រឹមតែបង្រៀនក្នុងថ្នាក់ទេ ប៉ុន្តែអាចរួមមាន instructional design, content creation, training, curriculum development ឬការបង្កើតមាតិកាអប់រំលើអនឡាញ។
ឧទាហរណ៍ទី៤៖ អ្នកលក់អនឡាញដែលចូលចិត្តដឹកនាំ
អ្នកលក់អនឡាញម្នាក់ចូលចិត្តចរចា បង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រលក់ និងសាកល្បងផលិតផលថ្មីៗ។ គាត់អាចមានទំនោរ Enterprising។ ផ្លូវអាជីពសមអាចជា entrepreneurship, sales management, digital marketing ឬ business development។ ប៉ុន្តែគាត់ត្រូវបន្ថែមជំនាញដូចជា គណនេយ្យមូលដ្ឋាន ការគ្រប់គ្រងស្តុក ការស្រាវជ្រាវទីផ្សារ និងការប្រើទិន្នន័យ។
ឧទាហរណ៍ទី៥៖ យុវជននៅខេត្តដែលចូលចិត្តបច្ចេកទេស
យុវជនម្នាក់មិនសូវចូលចិត្តការងារការិយាល័យ ប៉ុន្តែចូលចិត្តជួសជុលម៉ាស៊ីន ឧបករណ៍ និងធ្វើអ្វីដោយដៃ។ គាត់អាចមានទំនោរ Realistic។ ផ្លូវអាជីពសមអាចមានជំនាញបច្ចេកទេស វិស័យសំណង់ កសិកម្មទំនើប ជួសជុលអគ្គិសនី ឬ TVET។ ការងារបច្ចេកទេសមិនគួរត្រូវបានមើលងាយទេ ព្រោះវាជាជំនាញដែលអាចបង្កើតចំណូល និងជួយសេដ្ឋកិច្ចពិត។
- កំហុសដែលគួរជៀសវាងពេលជ្រើសអាជីព
១ ជ្រើសតាមមិត្តភក្តិ
មិត្តភក្តិអាចជួយផ្តល់ព័ត៌មាន ប៉ុន្តែជីវិតរបស់អ្នកមិនដូចជីវិតគេទេ។ អ្វីដែលសមនឹងគេ អាចមិនសមនឹងអ្នក។
២ ជ្រើសតាមប្រាក់ខែតែមួយមុខ
ប្រាក់ខែសំខាន់ ប៉ុន្តែបើការងារនោះផ្ទុយពីបុគ្គលិកលក្ខណៈ និងតម្លៃជីវិតខ្លាំងពេក អ្នកអាចបង់ថ្លៃដោយសុខភាពផ្លូវចិត្ត។
៣ មើលងាយជំនាញបច្ចេកទេស
ក្នុងសង្គមខ្លះ មនុស្សអាចគិតថាការងារការិយាល័យល្អជាងការងារបច្ចេកទេស។ ប៉ុន្តែជំនាញបច្ចេកទេសអាចមានតម្លៃខ្ពស់ ប្រសិនបើមានគុណភាព វិន័យ និងការអភិវឌ្ឍបន្ត។
៤ មិនសាកល្បង
ការគិតតែប៉ុណ្ណោះមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ។ អ្នកអាចមិនដឹងថាអ្នកសមនឹងការងារមួយឬអត់ រហូតដល់អ្នកបានសាកល្បង។ កម្មសិក្សា ការងារស្ម័គ្រចិត្ត និងគម្រោងតូចៗអាចជួយអ្នកស្គាល់ខ្លួនឯងបានច្រើន។
៥ គិតថាអាជីពមួយត្រូវសមល្អឥតខ្ចោះ
គ្មានការងារណាមួយសម ១០០% ទេ។ ការងារល្អក៏មានថ្ងៃហត់ មានមនុស្សពិបាក មានសម្ពាធ និងមានអ្វីដែលមិនចូលចិត្ត។ សំណួរមិនមែនថា “តើការងារនេះល្អឥតខ្ចោះទេ?” ប៉ុន្តែ “តើការងារនេះសមគ្រប់គ្រាន់ជាមួយខ្ញុំ និងអាចឱ្យខ្ញុំរីកចម្រើនបានទេ?”
- ជំហានអនុវត្តសម្រាប់អ្នកអាន
១. សរសេរអ្វីដែលអ្នកចូលចិត្តធ្វើ ១០ ចំណុច
២. សរសេរអ្វីដែលអ្នកមិនចូលចិត្តធ្វើ ១០ ចំណុច
៣. សួរមិត្តភក្តិ ឬគ្រូថា ពួកគេមើលឃើញអ្នកពូកែអ្វី
៤. សាកល្បងធ្វើ personality/career interest test ដើម្បីបើកគំនិត
៥. ជ្រើសអាជីព ៣ ដែលអ្នកចាប់អារម្មណ៍
៦. សម្ភាសមនុស្ស ១–២ នាក់ដែលកំពុងធ្វើការនោះ
៧. ស្វែងរកថាការងារនោះត្រូវការជំនាញអ្វី
៨. រៀនជំនាញមូលដ្ឋានមួយក្នុងរយៈពេល ៣០ ថ្ងៃ
៩. សាកល្បងតាម project, internship, volunteer ឬ part-time
១០. វាយតម្លៃឡើងវិញថា អ្វីសម អ្វីមិនសម និងត្រូវកែផ្លូវណា
- សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ការជ្រើសផ្លូវអាជីពឱ្យសមនឹងបុគ្គលិកលក្ខណៈ មិនមែនមានន័យថាត្រូវរកការងារដែលល្អឥតខ្ចោះទេ។ វាមានន័យថា យើងយល់ពីខ្លួនឯងកាន់តែច្បាស់ យល់ពីទីផ្សារការងារ ស្គាល់ជំនាញដែលត្រូវរៀន និងហ៊ានសាកល្បងមុនសម្រេចចិត្តធំៗ។
ក្នុងបរិបទកម្ពុជា យុវជន មនុស្សធ្វើការ និងអ្នកចង់ប្តូរអាជីព មិនគួរជ្រើសអាជីពតាមសម្ពាធសង្គមតែមួយមុខទេ។ សូមសួរខ្លួនឯងថា៖ តើខ្ញុំជាមនុស្សបែបណា? តើខ្ញុំមានថាមពលពេលធ្វើអ្វី? តើខ្ញុំចង់អភិវឌ្ឍជំនាញអ្វី? តើទីផ្សារត្រូវការអ្វី? ហើយតើខ្ញុំអាចសាកល្បងដោយរបៀបណា?
អាជីពល្អមិនមែនត្រឹមតែអ្វីដែលរកប្រាក់បានទេ។ វាគួរជាផ្លូវដែលអាចឱ្យអ្នកប្រើសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន រៀនបន្ត រស់នៅមានអត្ថន័យ និងថែរក្សាសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់ខ្លួនផងដែរ។
Disclaimer / សេចក្តីបញ្ជាក់
អត្ថបទនេះមានគោលបំណងផ្តល់ចំណេះដឹងទូទៅអំពីការជ្រើសផ្លូវអាជីព និងការស្គាល់ខ្លួនឯង។ វាមិនមែនជាការប្រឹក្សាអាជីពផ្ទាល់ខ្លួន ឬការធានាថាអាជីពណាមួយសមនឹងអ្នកទាំងស្រុងនោះទេ។ ប្រសិនបើអ្នកកំពុងសម្រេចចិត្តធំៗអំពីការសិក្សា ការងារ ឬការប្តូរអាជីព សូមពិភាក្សាជាមួយគ្រូ មនុស្សមានបទពិសោធន៍ អ្នកប្រឹក្សាអាជីព ឬអ្នកជំនាញដែលទុកចិត្តបាន។
ប្រភព: ឆវ័ន
ប្រភពអានបន្ថែម
-Holland, J. L. (1997). Making vocational choices: A theory of vocational personalities and work environments.
-Super, D. E. (1980). A life-span, life-space approach to career development.
-Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (1994). Toward a unifying social cognitive theory of career and academic interest, choice, and performance.
-Ministry of Labour and Vocational Training. (2024). Cambodia Job Outlook Survey 2024.
-Cambodia Development Resource Institute & Ministry of Labour and Vocational Training. (2024). Survey on Skills Demand in Cambodia.
-World Economic Forum. (2025). The Future of Jobs Report 2025.
