Монгол бариа засал, уламжлалаа түгээе

ХИЙЖҮҮЛСЭН УС ХОРТОЙ ЮУ?

Газтай усанд бактери хамгийн бага үрждэг. Газтай усны газ нь СО2 буюу нүүрстөрөгчийн давхар исэл.

СО2 байхгүй тохиолдолд эс хүчилтөрөгчөөр хангагдаж чаддаггүй ба удаан ийм байвал эс амьдрах бодомжгүй болдог байна.
Ургамал дулааныг ашиглаж хүчилтөрөгчийг үүсгэдэг бол хүн хүчилтөрөгчийг ашиглаж дулааныг үүсгэдэг шал өөр бодисын солилцоотой байдаг боловч хоёуланд нь СО2 амин чухал хэрэгтэй бөгөөд СО2 дутагдахад хоёулаа өвчилж, ганддаг аж...

СО2–г хүлэмжийн хий гэж хэлдгийг бүгд мэднэ. СО2-н нөлөөгөөр хүний организмын цусан хангамж нь сайжирч үрэвсэл, шархны эдгэрэлт түргэсдэг байна.

СО2 дутагдахад судас агшиж даралт ихсэж, зүрх судасны өвчнөөр амархан өвчилдөг байна.
45 наснаас хойш организмд СО2-н хэмжээ багасч организм хүчиллэг болж хүчилтөрөгчийн дутагдал байнга ихсэж байдаг. Ийм организм олон архаг өвчин болон хорт хавдар үүсэх үндсэн суурь нь болдог. Хүчиллэг организмд сүүний хүчил ихсэж үрэвсэл үүсдэг ба СО2 нь сүүний хүчлийг багасгаж эсийн амьсгалыг сэргээдэг байна.
Организмын хүчилтөрөгчийн хангамжийг сайжруулахын тулд О2 биш харин СО2 хэрэгтэй гэдгийг эрдэмтэд баталчихсан байгаа.

Газтай ундаа муу гэж их ярьдаг ба энэ нь ундаанд ордог өнгө, үнэр, амт оруулагч бодисууд болон муудахаас хамгаалж нэмсэн химийн бодисууд нь хүнийг зугуухан хордуулдаг байна. Мөн ундаанд байгаа чихэр орлуулагч нь хүний биед хортой нөлөө үзүүлж насыг богиносгодог. Харин газ буюу СО2 нь ийм хортой нөлөө үзүүлдэггүй.

СО2 нь дархлааг сайжруулж, бодисын солилцоог хэвийн болгож, зүрх судсанд сайнаар нөлөөлж, насыг уртасгахад нөлөөлдөг байна.

30-с дээш насны хүмүүсийн арьсанд СО2 дутагдаж арьс уян хатан чанараа алдаж үрчлээ, нөсөө толбо, тууралт гарч арьс улайж өнгөө алддаг байна.
СО2 нь эд эсийг сэргээж гэмтэхээс нь хамгаалж байдаг. Сода уухад организмд СО2-г ихэсгэдэг #гэнээ

БАДРАХЫН БАЯРСАЙХАН

Зуны дунд сарын шинийн 15-ны адистид өдрийн мэнд…
Зам мөр тань гэрэлтэн,
ажил үйлс тань
өөдрөг бүтэмжтэй байх болтугай.
🌏🌄🌅🪷🌷💕🙏

🔶ӨРЦНИЙ БУЛЧИН ТАНЫ КОРТИЗОЛЫН ТҮВШИНД ӨДӨРТ 20,000 УДАА НӨЛӨӨЛДӨГ.

🔸Өрц бол амьсгалын үндсэн булчин.

▫️Өдөрт ойролцоогоор 20,000 удаа агшиж, сулрана.

▫️Цагт дунджаар 850 орчим удаа хөдөлнө.

▫️Унтаж байх үед ч тасралтгүй ажилладаг.

▫️Энэ нь таны бие өдөр бүр тайвшрах эсвэл сэрэмжтэй байх дохиог 20,000 удаа тархинд илгээдэг.

🔸ӨРЦ ХЭРХЭН КОРТИЗОЛД НӨЛӨӨЛДӨГ ВЭ?‼️

▫️Өрцний булчингаар дамжин хүний хамгийн урт мэдрэл болох тэнүүчлэх мэдрэл цээжний хөндийгөөс хэвлийн хөндий рүү орохдоо өрцний булчин дундуур өнгөрдөг.

▫️Өрц доошлох бүрт

Тэнүүчлэх мэдрэлийг өдөөдөг.

▫️Өрц дээшлэх бүрт:
Мэдрэл суллагддаг
Агших,сулрах ,агших ,сулрах гэсэн хөдөлгөөн өдөрт 20,000 удаа давтагдана.

🔸ТАЙВШРАХ ТОГТОЛЦООГ ИДЭВХЖҮҮЛНЭ.

Тэнүүчлэх мэдрэл идэвхжихэд.

▫️Парасимпатик мэдрэлийн тогтолцоо ажиллана.

▫️Аюул өнгөрсөн гэсэн дохио тархинд очно.

▫️Бөөрний дээд булчирхайд кортизолын ялгаралтыг бууруулах дохио илгээгдэнэ.
Сайн ажиллаж буй өрцний булчин кортизолыг бууруулахад тусалдаг.

🔸ГАЦСАН ТЕРМОСТАТ” ШИГ НӨЛӨӨ
Өрц байнга чангарч, хөдөлгөөн нь хязгаарлагдвал:

❌ Тэнүүчлэх мэдрэл хангалттай өдөөгдөхгүй.

❌ Тархи биеийг аюултай хэвээр байна гэж ойлгоно.

❌ Кортизол буурах дохио сул болно. Иймд кортизолын түвшин бага зэрэг өндөр хэвээр хадгалагдаж.

▫️Байнгын ядаргаа
▫️Хүзүү, мөр хөших
▫️Сэтгэл түгших
▫️Нойр муудах
▫️Анхаарал төвлөрөл сулрах
шинж илэрч болно.

🔸ӨДӨРТ 20,000 БОЛОМЖ
Өрцний хөдөлгөөн хэвийн болох үед

🔸Амьсгал гүнзгий болно.

🔸Тэнүүчлэх мэдрэл илүү идэвхжинэ.

🔸Тайвшрах дохио тархинд тогтмол очно.

🛌 Нойр сайжирна.

🔸Кортизолын хэмнэл аажмаар хэвийн байдалдаа орж эхэлнэ.

🔸Цээжний амьсгал ба Өрцний амьсгалын ялгаа.

▫️Олон хүн стресст орох үедээ мэдэлгүйгээр өрцөөр биш, цээжний дээд хэсгээр өнгөц амьсгалж эхэлдэг.

▫️Энэ нь Тэнүүчлэх мэдрэлийн дохиог сулруулна.

▫️Хүзүү, мөрний булчингуудыг хэт ачаалснаар толгой өвдөх, хүзүү хөших шалтгаан болдог.
Биеийг "зугтаах эсвэл тэмцэх
(fight-or-flight) төлөвт удаан байлгадаг.

◽️Бясалгалын үндэс нь амьсгал
Таны дурдсан өдөрт 20,000 удаагийн "тайвшрах дохио" гэдэг ойлголт нь яагаад бясалгал болон иогт амьсгалын дасгалыг хамгийн чухалд үздэгийн үндсэн шинжлэх ухааны нотолгоо юм.

▫️Зөвхөн гүн амьсгал авснаар бид өөрийн мэдрэлийн тогтолцоог удирдах་ боломжтой болдог.

🔸Өрцний амьсгал (Diaphragmatic/Abdominal Breathing)

▫️Энэ нь хүний биеийн эрүүл, физиологийн хэвийн амьсгалын хэв маяг юм.
Анатомийн үйл ажиллагаа: Амьсгал авах үед өрцний булчин агшиж, доош (хэвлийн хөндий рүү) чиглэнэ.

Энэ нь хэвлийн дотоод даралтыг ихэсгэж, уушгины доод хэсгийг бүрэн дүүргэнэ.

🔸Механик шинж
Амьсгал авах үед хэвлий гадагш товойж, гаргах үед дотогш орно. Цээжний дээд хэсэг харьцангуй тайван байна.

🔸Үр дүн.
Парасимпатик идэвхжил:
Өрцний доош чиглэсэн хөдөлгөөн нь тэнүүчлэх мэдрэлийг (vagus nerve) механикаар өдөөж, биеийг тайвшруулна.

▫️Лимфийн урсгал.

▫️Хэвлийн хөндийн даралтын хэлбэлзэл нь лимфийн урсгалыг сайжруулж, биеийн хоргүйжүүлэх үйл явцыг дэмждэг.

▫️Нурууны тогтворжил:т.

▫️Өрц нь нурууны гүн булчингуудтай (m. multifidus, m. transversus abdominis) хамтран ажилладаг тул нурууны тогтворжилтыг сайжруулдаг.

🔸Өдөр бүр хэвшүүлэх дадал.

Өрцөөр гүн амьсгалах дасгал
Удаан, тайван амьсгал Бясалгал (минутанд 5–6 удаа)

▫️Цээж, өрц, нурууны хөдөлгөөнт дасгал.

▫️Алхалт, дунд зэргийн ачаалалтай дасгал.

▫️Чанартай нойр.

▫️Архаг стрессээ зөв удирдах

▫️Өрц бол зүгээр нэг амьсгалын булчин биш. Энэ нь тэнүүчлэх мэдрэлээр дамжин стрессийн хариу урвалд нөлөөлж, кортизолын зохицуулалтад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг.

#ӨрцнийБулчин #Кортизол #СтрессийнДаавар #ТэнүүчлэхМэдрэл #АмьсгалынДасгал #МэдрэлийнТогтолцоо #АрхагСтресс #Нойр #ЭрүүлМэндийнБоловсрол #МонголБариа #БариаЗасал

🔶ХӨЛ ТАНЬ ӨВДӨЖ, ХАВАГНААД БАЙНА УУ?
ТАНЫ ХӨЛД БИШ, НУРУУНД БАЙЖ МАГАДГҮЙ‼️‼️

🔸Хөл өвдөх үед хамгийн түрүүнд зөвхөн хөлийг биш, харин нурууг ч мөн шалгах шаардлагатай байдаг.
Учир нь бидний бие хэсэг тус бүрээрээ биш, харин хоорондоо уялдаа холбоотой “гинжин хэлхээ” байдлаар ажилладаг.

🔸1. Хөлний мэдрэлүүд нуруунаас эхэлдэг
Хөлийг хөдөлгөж, мэдрэхүйг дамжуулдаг мэдрэлүүд болох суудлын мэдрэл (sciatic nerve), гуяны мэдрэл (femoral nerve) зэрэг нь хөлнөөс эхэлдэггүй.
Хөлийг ажиллуулдаг мэдрэлүүд нуруунаас эхлэн, булчингуудын дундуур дамждаг. Нурууны эргэн тойрны гүн булчингууд (тухайлбал өгзөгний болон ууцны булчин) чангарч, "олс шиг" хатуу болсон бол мэдрэлийг шууд шахаж, хөлөнд өвдөлт, чимчигнэл мэдрүүлдэг.

🔸Эдгээр мэдрэлүүд нь ууц нурууны түвшинд нугаснаас үүсч, нугалам хоорондын жижиг гарцаар гарч, өгзөг болон аарцгийн гүн булчингуудаар дамжин хөл рүү хүрдэг.Хэрэв эдгээр булчингууд хэт чангарвал мэдрэлийг цочроож, даралт үүсгэж болно. Үүний улмаас
-Хөл бадайрах
-Чимчигнэх
-Хатгуулж өвдөх
-Сулрах мэт мэдрэмж төрөх боломжтой.

🔸2. Нугалам хоорондын мэдрэлийн гарц нарийсах.
Мэдрэлийн үндэс нь нуруунаас гарахдаа “форамен” хэмээх жижиг нүхээр дамжин өнгөрдөг. Нугаламын гарц ууц нуруу түгжигдэж, дискүүд даралтад өртсөнөөр мэдрэлийн үндэс гарах орон зай нарийсдаг. Энэ нь заавал том ивэрхий байх албагүй ч, хөл бадайрах, хөшиж,чимчигнэх,мэдээгүй болох шинж тэмдэг илрнэ.

🔸3. Цусны эргэлт ба өрцний үйл ажиллагаа.
Хөлнөөс зүрх рүү буцах венийн цус, тунгалгийн шингэний урсгалд хэд хэдэн хүчин зүйл нөлөөлдөг. Хөлнөөс цус дээш буцахад "хоёр дахь зүрх" буюу өрц болон ууцны булчингийн үйл ажиллагаа хамгийн чухал. Эдгээр булчингууд "бөглөрсөн" (буруу амьсгал, хөдөлгөөний дутагдал) бол шингэний эргэлт удааширч, хөл хавагнах гол шалтгаан болдог.

🔸Өрц нь амьсгал авах бүрт хэвлий ба цээжний даралтыг өөрчилж, венийн цусыг дээш чиглэн урсахад дэмжлэг үзүүлдэг.

🔸Харин удаан хугацааны хөдөлгөөний дутагдал, өнгөц амьсгал, булчингийн хөшүүн байдал зэрэг нь хөл хүнд оргих, хавагнах мэдрэмжийг нэмэгдүүлэхэд нөлөөлж болно.

🔸Нуруу нь хөлний үйл ажиллагаанд дараах чухал үүргийг гүйцэтгэдэг.

-Мэдрэлийн дохиог дамжуулах
-Мэдрэлийн үндсийг чөлөөтэй ажиллах нөхцөл бүрдүүлэх.
-Биеийн хэвийн хөдөлгөөн, амьсгалын механизмаар дамжуулан цус, шингэний эргэлтийг дэмжих.

🔸Хөл өвдөх, бадайрах, хөших, сулрах зэрэг шинж тэмдэг илэрвэл зөвхөн хөлөө бус, нуруу болон аарцагны үйл ажиллагааг хамтад нь оношлох нь чухал юм.

🔸Хэрэв шинж тэмдэг удаан үргэлжлэх, даамжрах, хөлний хүч мэдэгдэхүйц сулрах, шээс ба өтнөнөө,барихад хүндрэлтэй болох зэрэг шинж илэрвэл мэдрэл, гэмтэл согог эсвэл нурууны эмчид яаралтай үзүүлэх шаардлагатай.

#МонголБариа #БариаЗасал #Нуруу #Хөл #Өвдөлт #ЭрүүлМэнд #Зөвлөгөө #Дасгал #Хөдөлгөөн #ЭрүүлМэндийнБоловсрол

🔶Цэвэршилтийн үеийн нурууны өвдөлт‼️‼️

🔸Цэвэршилтийн үед нуруу хөших,үе мөчөөр хатгуулах зэрэг шинж тэмдэг нь зөвхөн дааврын өөрчлөлт эсвэл хөгшрөлтөөс үүдэлтэй биш юм. Энэ бол бие махбодод явагдаж буй бүтцийн бодитой өөрчлөлт үүнийг зөв дасгал хөдөлгөөнөөр засах боломжтой.

🔸Коллагены дутагдал ба холбогч эдийн сулрал.
Эстроген даавар нь коллагены үйлдвэрлэлийг зохицуулдаг гол хүчин зүйл юм.
Цэвэршилтийн үед эстроген огцом буурах нь зөвхөн арьсанд үрчлээ үүсгэх бус, нурууг тогтоон барьж буй шөрмөс, үений бүрхүүл, холбогч эдүүдийг нимгэрүүлж, уян хатан чанарыг нь алдагдуулдаг. Энэ бол нурууны "пассив" буюу бүтцийн тогтвортой байдал алдагдах шалтгаан юм.

🔸Булчингийн болон бүтцийн сулрал.Нурууны тогтвортой байдал нь хоёр системийн хамтын ажиллагаа юм.

1. Идэвхтэй систем.
Хэвлийн гүн булчингууд (трансверс) болон нурууны жижиг булчингууд.

2. Пассив систем Нурууг бүрхэж, хамгаалдаг холбогч эдүүд.
Цэвэршилтийн үед саркопени булчингийн массын алдагдал болон холбогч эдийн сулрал нэгэн зэрэг явагддаг.
Энэ нь нурууны тулгуур системийг давхар ачаалалд оруулдаг тул нурууны өвдөлт, хөшилт үүсдэг.

🔸Дасгал хийх ач тус.

🔸Шинжлэх ухааны судалгаагаар механик ачаалал нь дасгал хөдөлгөөн холбогч эд дэхь коллагены нийлэгжилтийг идэвхжүүлдэг болохыг нотолжээ.

🔸Хөдөлгөөнгүй байх нь
Холбогч эдийн хатуулаг болон коллагены нийлэгжилтийг эрс бууруулдаг.

🔸Дасгал зөв хийх нь
Дааврын дутагдлыг нөхөх механик арга юм. Холбогч эд нь статик, удаан хугацааны ачааллыг илүү сайн хүлээн авдаг.

🔸 Бүсэлхий аарцгийн тогтворжуулах дасгал.
Нуруугаараа хэвтээд, хэвлийгээ бага зэрэг татаж (вакуум үүсгэх), нуруугаа шал руу нааж, 10-15 секунд барина.

🔸Планк (Plank) болон амьсгалын дасгалууд нь хэвлийн гүн булчинг идэвхжүүлж, нурууны тогтвортой байдлыг сайжруулахаас гадна, холбогч эдийг нөхөн сэргээхэд тустай.

🔸Цэвэршилтийн үед нуруу өвдөж байна хэмээн хөдөлгөөнөө багасгах нь эсрэгээрээ холбогч эдийг улам сулруулдаг. Харин та бүх булчингаа (хэвлий, нуруу, аарцаг) хамарсан цогц, тогтмол дасгал хийснээр коллагены нийлэгжлээ дэмжиж, нурууны эрүүл байх болно.

#Цэвэршилт #НурууныЭрүүлМэнд #БариаЗасал #ЭмэгтэйчүүдийнЭрүүлМэнд #ХолбогчЭд #ИзометрикДасгал #Коллаген #МонголБариаЗасал

🔶 Эмэгтэйчүүд ба Кортизол
Стресс таны биед чимээгүйгээр хэрхэн нөлөөлдөг вэ?‼️‼️

🔸Кортизол нь ихэвчлэн стрессийн даавар гэж нэрлэгддэг. Энэ нь зөвхөн стрессийн үед ялгардаг даавар биш бөгөөд:

🔹 Эрчим хүчний солилцоо
🔹 Бодисын солилцоо
🔹 Дархлааны тогтолцоо
🔹 Нойрны хэмнэл
🔹 Сэтгэл хөдлөлийн зохицуулалт
зэрэг олон чухал үйл ажиллагаанд оролцдог.

▫️Асуудал нь кортизол өөрөө биш юм. Харин түүний түвшин удаан хугацаанд алдагдах үед эмэгтэй хүний бие уялдаа холбоотой өөрчлөлтүүд үүсдэг.

▫️Кортизол хэрхэн ажилладаг вэ?

▫️Тархи аюул занал, дарамт, санаа зовнил мэдрэх үед HPA тэнхлэг (гипоталамус–өнчин тархи–бөөрний дээд булчирхай)-ийг идэвхжүүлдэг.

▫️Үүнд
▫️Кортизол
▫️Адреналин ялгарч, биеийг тулалдах эсвэл зугтах байдалд бэлдэнэ.

◽️Богино хугацаанд энэ нь ашигтай:

▫️Эрч хүч нэмэгдүүлнэ
▫️Анхаарал төвлөрөл сайжруулна
▫️Түргэн хариу үйлдэл үзүүлэхэд тусална стресс архагшвал бие байнгын бэлэн байдалд орж, дотоод тогтолцоонууд аажмаар өөрчлөгдөж эхэлдэг.

▫️Кортизолын хэмнэл алдагдалын шинжүүд. ‼️

▫️Хэвийн үед кортизол
Өглөө өндөр байдаг,сэрж, эрч хүчтэй эхлэхэд тусалдаг.

▫️Орой намддаг тайвширч, унтах боломж олгодог.

▫️Харин архаг стрессийн үед.

▫️Өглөө хэт бага хангалттай унтсан ч ядруу сэрнэ.

▫️Орой хэт өндөр тархи амрахгүй, унтаж чадахгүй.

▫️Байнгын ядрах
▫️Шөнө бодол эргэлдэх
▫️Нойргүйдэх шинж илэрч болно.

◽️Кортизолын тэнцвэр алдагдвал юу болох вэ?‼️

◽️1. Бодисын солилцоо ба хэвлийн өөх
Кортизол нь цусан дахь сахарыг нэмэгдүүлж хурдан энерги өгдөг.

🔸Удаан хугацаанд өндөр байвал

🔸 Инсулины мэдрэг чанар буурна
🔸 Хэвлийн гүн өөх (visceral fat) нэмэгдэнэ
🔸 Хоолны дуршил өөрчлөгдөнө
Иймээс зарим эмэгтэйчүүд стресс ихтэй үед хооллолтоо өөрчлөөгүй ч хэвлийн өөх нэмэгдэхийг анзаардаг.

◽️2. Сарын тэмдэг ба дааврын тэнцвэр.

▫️Өндөр кортизол нь

🔹 Суперовуляцид нөлөөлөх
🔹 Сарын тэмдгийн мөчлөгийг алдагдуулах
🔹 Эстроген, прогестероны ялгаралд өөрчлөлт оруулах боломжтой.

▫️Сарын тэмдэг хоцрох
▫️Тогтворгүй болох
▫️PMS шинж тэмдэг даамжрах зэрэг өөрчлөлт ажиглагдаж болно.

3. Булчингийн хөшилт ба өвдөлт

▫️Архаг стрессийн үед.
▫️Өрцний булчин
▫️Psoas булчин
▫️Хүзүүний булчингууд байнгын агшиж байдаг.

▫️Хүзүү хөших
▫️Мөр чилэх
▫️Нуруу өвдөх нь зөвхөн булчингийн асуудал биш, мэдрэлийн тогтолцооны хэт сэрэмжтэй байдалтай холбоотой байж болно.

▫️4. Дархлааны тогтолцоо‼️

Богино хугацаанд кортизол нь үрэвслийн эсрэг үйлчилгээтэй.

Удаан хугацаанд өндөр байх үед‼️

❌ Архаг үрэвсэл нэмэгдэнэ
❌ Дархлаа суларна
❌ Халдварт өртөмтгий болно

▫️5. Чимээгүй дохионууд

▪️ Үс их унах
▪️ Арьс эмзэгших
▪️ Анхаарал төвлөрөхөд хүндрэлтэй болох
▪️ Оюуны ядаргаа
▪️ Сэтгэл санааны өөрчлөлтүүд, бие махбодь ба сэтгэл хөдлөл салшгүй холбоотойг илтгэнэ.

◽️Дасгал хөдөлгөөн ‼️

▫️Кортизолын сэргээхэд тогтмол хөдөлгөөн хамгийн үр дүнтэй་

▫️1. Стрессийн булчинг суллана
Өрц болон psoas булчин нь стрессийн үед хамгийн түрүүнд чангардаг.

◽️Зөөлөн сунгалт, хөдөлгөөнт дасгал нь:

▫️Вагус мэдрэлийг идэвхжүүлнэ
▫️Парасимпатик тогтолцоог сэргээнэ
▫️Тайвшрах дохио өгнө

▫️2. Булчинг хамгаална
Архаг өндөр кортизол нь булчингийн уургийг задлах хандлагатай.

◽️Хүчний дасгал.
▫️Булчингийн массыг хадгална
▫️Үрэвслийн эсрэг миокин ялгаруулна
▫️Бодисын солилцоог дэмжинэ

▫️3. Мэдрэлийн системийг зөв ажиллуулах дасгал.

▫️Дасан зохицох чадвар сайжруулна
Стрессийг илүү үр дүнтэй,зохицуулж сурна
Өдөр тутмын ачаалах чадвар нэмэгдэнэ

🔸Анхаарах зүйл

▫️Хэт эрчимтэй, хэт удаан дасгал хийх нь зарим тохиолдолд кортизолыг улам нэмэгдүүлж болзошгүй.

✅ Дунд зэргийн ачаалалтай
✅ Тогтмол
✅ Хөдөлгөөнт дасгал + хүчний дасгал хосолсон
✅ Биеийн ачаалалд тохирсон хөтөлбөр хамгийн тохиромжтой.

▫️Кортизол бол муу даавар биш. Харин амьдралын хэв маяг, архаг стрессээс шалтгаалан тэнцвэр нь алдагдах үед эмэгтэй хүний бодисын солилцоо, даавар, дархлаа, нойр, булчин, сэтгэл зүйд нөлөө үзүүлдэг.

▫️Өдөр бүр багахан хугацаанд тогтмол хөдөлгөөн хийх, хангалттай унтах, стрессээ зөв зохицуулах нь кортизолын хэмнэлийг хэвийн байлгах хамгийн хүчтэй “эмчилгээ” байж болох юм.
Үс уналт, сарын тэмдгийн алдагдал, архаг ядаргаа зэрэг шинж тэмдэг илэрч байгаа бол зөвхөн кортизолтой холбон дүгнэхгүйгээр эмчид үзүүлж, шаардлагатай шинжилгээ хийлгэх нь зүйтэй.

#Кортизол #СтрессийнДаавар #ЭмэгтэйчүүдийнЭрүүлМэнд #ДааврынТэнцвэр #АрхагСтресс #Нойр #Дархлаа #БодисынСолилцоо #ФункциональДасгал #ЭрүүлАмьдрал #МонголБариа #БариаЗасал

🔶НУГАС БА НУГАСНЫ МЭДРЭЛҮҮД: БИЕИЙН “ХОЛБОО СҮЛЖЭЭ”. ‼️‼️

🔸Нугас нь тархи болон биеийн бүх хэсгийг хооронд нь холбодог хамгийн чухал мэдрэлийн зам юм. Нугаснаас гарсан 31 хос мэдрэл нь хүзүү, гар, цээж, хэвлий, хөл зэрэг бүх хэсэгт тархан хүрч, хөдөлгөөн болон мэдрэхүйг удирддаг.

🔹 Хүзүүний мэдрэлийн сүлжээ (C1–C4) – хүзүүний булчин, арьсыг мэдрэлжүүлж, амьсгалд чухал үүрэгтэй өрцний мэдрэлийг үүсгэнэ.

🔹 Гарын мэдрэлийн сүлжээ (C5–T1) мөр, гар, шуу, сарвууны хөдөлгөөн ба мэдрэхүйг хангана.

🔹 Бүсэлхийн мэдрэлийн сүлжээ (L1–L4) хэвлийн доод хэсэг болон гуяны урд хэсгийг мэдрэлжүүлнэ.

🔹 Ууцны мэдрэлийн сүлжээ (L4–S4) өгзөг, гуяны ар, шилбэ, тавхайг мэдрэлжүүлж, суудлын мэдрэлийг үүсгэдэг.

🔸Сонирхолтой нь, насанд хүрсэн хүний нугас ихэвчлэн L1–L2 түвшинд төгсдөг.
Үүнээс доош “морины сүүлэн багц мэдрэл” (Cauda equina) байрладаг тул нурууны хатгалт, нугасны мэдээ алдуулалтыг аюулгүй хийх боломжтой байдаг.

🔸Нуруу, мөчдийн бадайралт, өвдөлт, булчингийн сулрал зэрэг шинж тэмдгүүд нь тухайн мэдрэлийн дарагдал, гэмтэлтэй холбоотой байж болох тул эрт оношлуулж, зөв эмчилгээ авах нь чухал.
#Монгол #Бариа #засал
#Нугас #НугасныМэдрэл #МэдрэлСудлал #Анатоми #МэдрэлийнСүлжээ #СуудлынМэдрэл #МонголБариа #БариаЗасал #ЭрүүлМэндийнБоловсрол #МэдлэгТүгээе

Удаан үргэлжилсэн стрессийн дараах биед гарах өөрчлөлтүүд ‼️‼️

🔶 Сүүлийн 6 сар ба түүнээс илүү хугацаанд стресс, сэтгэлзүйн ачаалал байсан бол энэ нь зөвхөн сэтгэл санаанд бус, бие махбодод ч тодорхой физиологийн өөрчлөлтөнд оруулж болдог.

▫️ Дараах шинжүүд танд ажиглагдаж байна уу?‼️

▫️Хүзүү, мөр байнга хөшиж чилэх.

▫️Гүнзгий амьсгал авч чадахгүй мэт санагдах.

▫️Шалтгаангүй ядарч сульдах.

▫️Бүсэлхий, нуруу үргэлж чангарсан байх.

▫️Бүрэн тайвширч чаддаггүй мэдрэмж төрөх.

▫️Мөр урагш татагдаж, бөгтийх хандлагатай болох.

🔸Удаан үргэлжилсэн стрессийн үед симпатик мэдрэлийн тогтолцоо давамгай ажилласнаар дараах өөрчлөлтүүд илэрч болно.

▫️ Амьсгал өнгөц болж, өрцний хөдөлгөөн багасах.

▫️Булчингийн тонус нэмэгдэх ялангуяа хүзүү, мөр, нуруу орчим
Бие хамгаалах байрлалд удаан хугацаанд байх

🔸Эдгээр өөрчлөлт удаан үргэлжилбэл булчингийн хөшүүн байдал, ядрах мэдрэмж тогтмолжих боломжтой.

◽️Гэхдээ бүх стресс тодорхой булчинд хадгалагддаг гэсэн ойлголт нь шинжлэх ухаанаар бүрэн нотлогдоогүй.

▫️ Дэмжих эмчилгээ.

▫️Ийм төрлийн функциональ булчингийн чангарал, стрессийн дараах шинжүүдэд.

🔹 Амьсгалын дасгал (диафрагмын идэвхжүүлэлт)
🔹 Физик идэвхжил, тогтмол хөдөлгөөн
🔹 Сунгалт болон булчин суллах дасгал
🔹 Нойрны чанар сайжруулах
🔹 Стресс менежментийн арга (relaxation techniques) зэрэг нь шинж тэмдгийг бууруулахад дэмжлэг үзүүлдэг.

▫️Удаан хугацааны стресс нь мэдрэлийн тогтолцооны идэвхжил болон булчингийн тонусын өөрчлөлтөөр дамжин бие махбодод нөлөөлж болно.
Ийм шинжүүд илэрч байвал зөвхөн ядаргаа гэж үзэхээс илүү биеийн дохиог цогцоор нь үнэлэх нь зүйтэй.

#Стресс #БулчингийнЧангарал #ӨрцБулчин #Псоас #АмьсгалынДасгал #НурууХүзүүнийЭрүүлМэнд #МонголБариа #ЭрүүлАмьдрал #БиеСэтгэлийнЭрүүлМэнд