06/09/2026
"Geef dit gedrag geen podium."
Een harde boodschap van een hulpverlener op de werkvloer. Het is de pijnlijke realiteit in gesloten instellingen, Waar professionals ter plekke zelf het beleid maken en bepalen wie recht heeft op menselijkheid.
In de specialistische jeugdzorg zie ik geregeld een diep schrijnende keten van systeemfouten: Uiterst gevoelige, hoogbegaafde jongeren die door trauma volledig verkeerd worden “ingeschat”.
Omdat er enkel wordt gekeken aan de oppervlakte en er een gebrek aan kennis lijkt te bestaan wordt er in een veel te kort tijdsbestek een stigmatiserend LVB-label geplakt..
Dit is geen klein foutje in een dossier.
Het is een totale ontkenning en een actieve uitwissing van hun zijn.
Voor al deze onzichtbaar gemaakte jongeren schreef ik de volgende regels:
Je kijkt vanuit de ene grotere gevangenis
Binnen in het hokje
Dat dient om mij tegen jou te beschermen
In plaats daarvan zwaai je spontaan en wacht je
Met de onbevangenheid nog van het kind dat je bent op mijn reactie en je lijkt te denken:
Zou ze terugzwaaien of niet?
Ik zie meteen het licht in jouw ogen en zwaai terug alsof we elkaar ooit al eens eerder hebben ontmoet
En dit destijds een herkenbaar terugkerend ritueel was
Van twee mensen die elkaar blijven ontmoeten
In een veilige ruimte
Alleen zit jij nu daar en ik hier en er zit vooralsnog dik beschermingsglas tussen ons in
Dus ik ga maar direct uit mijn kantoor
Om je te ontmoeten zodat de afstand kleiner wordt
Ik vraag toestemming om naast je te gaan zitten
Je knikt instemmend "Ja".
Ik kijk hoe je je hagelslagjes verdeelt over je boterham
En even voelt dit als een normale ochtend
Aan een tafel van ouders en kinderen
Waar je samen ontwaakt in halve stiltes
De een nog chagrijnig
De ander al behoorlijk wakker en fit
We wisselen enkele blikken uit
De stilte tussen ons is niet onheilspellend maar goed
Er kan zelfs in enkele microseconden een lachje vanaf in jouw gezicht
Maar de normaliteit wordt hier echter al snel gekaapt
Want de wereld buiten dit bord en deze tafel
Kijkt mee Telt mee in grammen:
Zoet beleg maar één keer per dag
Cornflakes alleen op de donderdag.
En niet zo'n grote hoeveelheid:
"Mits je je goed gedraagt."
Er is een dwingende stem aan tafel geschoven.
Eentje die de strakke regels van het regime dicteert
Een gebakken ei als verre uitzondering
Die slechts genoemd wordt omdat je dat ei nooit zult krijgen in deze setting.
Terwijl jij je hagelslagjes verdeelt over je brood
Blijven wij even in onze eigen cocon
Van die fijne, alledaagse ochtendstilte
Waar te veel woorden het moment verpesten
Zij noemen het regels
Ze noemen het ''onze" afspraken
Ze noemen het "rust creëren"
De gecreëerde 'rust' dient echter vooral om hun eigen innerlijke rust te bewaren
Terwijl ze tussen de bedrijven door praten over verre exotische reizen
Over de luxe en het comfort waarmee ze hun eigen leven inrichten
Houden ze met hun strakke kaders dit regime overeind
Want één enkele vraag zou dit hele kaartenhuis doen wankelen.
Waarom tref ik hier een hoogbegaafde jongere?
Getraumatiseerd mede binnen de muren van dit regime
Waar hij al te lang aan onderworpen wordt
Zonder zicht op een nieuw begin
De mensen hier zijn niet volslagen onmenselijk
het is veel pijnlijker dan dat:
Ze zien iets dat ze niet meteen kunnen plaatsen
Overspoeld door onmacht grijpen ze naar ijzeren controle
Dreigen met het afnemen van de weinige vrijheden
Die je hier als ondergeschikte client nog hebt
Alles om te zorgen dat jij ervan doordrongen bent
Dat je hier niets te zeggen hebt
Ze hebben nooit de moeite genomen
Om 1 moment
1 uur
1 halve dag
Echt onbevooroordeeld naar jou en jouw verhaal te luisteren
In plaats daarvan hebben ze een stigmatiserende naam op je dossier gespeld
Een naam die fungeert als een totale ontkenning van jouw zijn
Een actieve uitwissing van jouw grote geest en jouw rijke binnenwereld
Waar zoveel schatten liggen te wachten
Om aan de wereld getoond te worden
Maar jij zwijgt hier
Want jij weet dat jij en jouw innerlijke rijkdom hier niet veilig zijn, noch veilig kunnen landen.
Jouw zwijgen dient als beschermend schild
Tegen hun regime van machtsvertoon
Om niet verder beschadigd te raken.
Ik zie een paradijslijk mooie vogel in een ijzeren kooi die te lang heeft moeten zwijgen
Een vogel die haar eigen lied alleen nog hoort echoën in zijn eigen hoofd
Als hij helemaal alleen op zijn kamer zit
met het slot op de deur dat hem beschermt tegen de ijzingwekkende kilte van de wereld daarbuiten
Maar waar de wereld zich verenigd voelt
Door elkaar te bevestigen in de door henzelf bedachte kaders
Weiger ik daarin mee te gaan
Laat ze maar hard roepen
En hun onderhuidse onmacht daarmee weggeven
Ik raak er niet door in de war
En ik breek het kunstmatige glas tussen ons in één beweging af
Ik ben hier als mens en ik sta naast je
Ik kan niet wachten om jouw verhaal te horen
En zou me vereerd voelen als je me er een fractie van zou willen vertellen
Ik ben hier om jou te laten spreken
En jou de ruimte bieden die je nodig hebt
Om weer te groeien
Stap voor stap
Iedere dag 1 stap
Richting het terugeigenen van jouw bestaansrecht.