23/05/2022
Het advies komt dagelijks meerdere keren voorbij: ga met een zieke vogel naar een ervaren vogelarts, niet naar een reguliere dierenarts!
Zelf ben ik als paraveterinair werkzaam bij een vogelarts. Uit ervaring kan ik u vertellen dat vogelgeneeskunde echt een aparte tak van sport is, en daarmee absoluut een specialisme. Ik zal proberen uit te leggen wat er zo anders is.
Slechts een heel klein deel van de opleiding tot dierenarts gaat over geneeskunde bij vogels. Van dit kleine deel is een nog kleiner deel praktijkoefening. Een dierenarts die zich wil toeleggen op vogels, zal dus veel moeten doen aan zelfstudie en actief op zoek moeten naar gelegenheid om praktijkervaring op te doen.
Voor een dierenarts is kennis over anatomie, fysiologie en pathologie onmisbaar. Het zijn als het ware de bouwstenen om een diagnose te kunnen stellen en een behandeling te kunnen starten. Als we deze drie bouwstenen eens goed bekijken, zien we bij vogels het volgende:
1. Anatomie
De anatomie, oftewel de lichaamsbouw, van een vogel is totaal anders dan die van een zoogdier, zoals een hond of een kat. Als we eens goed naar onze vogel kijken, kunnen we dat aan de buitenkant al zien. Denk aan de veren, vleugels, de voeten, de bek (snavel), etc. Maar ook ín het lichaam van uw vogel treffen we onderdelen die anders gemaakt zijn. Bijvoorbeeld het skelet dat bestaat uit holle botten en het luchtwegstelsel dat naast longen ook luchtzakken bevat. Om te weten waar hij precies naar kijkt zal een dierenarts van zowel de buiten- als de binnenkant moeten weten hoe deze gebouwd is.
2. Fysiologie
Als een lichaam anders gebouwd is, kunt u eigenlijk al raden dat het ook anders functioneert. De fysiologie van een dier gaat over hoe de verschillende onderdelen van het lichaam werken. Voorbeelden hiervan zijn de spijsvertering, de hormoonhuishouding en, zoals hierboven genoemd, het luchtwegstelsel. Niet alleen moet een dierenarts kennis hebben over hoe de verschillende processen werken, maar ook over hoe deze elkaar kunnen beïnvloeden.
3. Pathologie
Tot zover de bouw en werking van het gezonde lichaam. Ziek zijn betekent namelijk dat een of meerdere van bovenstaande onderdelen van het lichaam niet (naar behoren) functioneren. Dat is de pathologie, anders gezegd: de studie van het ontstaan en verloop van aandoeningen. U zult niet verbaasd zijn dat wanneer de anatomie en fysiologie van een lichaam anders is, dat ook de pathologie een ander beroep doet op een dierenarts.
Naast het bovenstaande is ook kennis over het gebruik en de juiste dosering van medicatie zeer belangrijk. Medicijnen die gebruikt worden voor honden en katten kunnen een andere (soms schadelijke) werking hebben bij vogels. Bedenk ook dat vogels eigenlijk ontzettend klein zijn. Een grote papegaai zoals een ara, weegt net zo veel als een kitten van 9 weken, laat staan dat u met uw parkiet van 30 gram bij de dierenarts staat. Het onderzoeken en behandelen van kleine dieren vereist andere technieken.
Een en ander betekent ook dat een consult er anders uitziet. Een vogelarts zal uw vogel van top tot teen onderzoeken. Hij bekijkt, bevoelt en beluistert daarbij o.a. ogen, oren, neusgaten, snavel, mondholte, gehemeltespleet (choane), bespiering, vetpercentage, veren, buik, cloaca, hart en longen, stuitklier, motoriek poten en vleugels, voetzolen en nagels. (Aanvullend) onderzoek kan bestaan uit: ontlastingsonderzoek, uitstrijkje van de krop, spoelen van de neus, bloedonderzoek, röntgenfoto’s, operatie, etc.
Al met al redenen genoeg waarom een reguliere dierenarts niet de kennis en kunde kan (of hoeft te) hebben die nodig is een zieke vogel te kunnen voorzien van een juiste diagnose en behandeling.
Tips:
- Zoek van tevoren uit waar een ervaren vogelarts zit! U zult al snel ontdekken dat er slechts een paar dierenartsen in NL zijn die veel kennis en kunde hebben op het gebied van vogels. De kans dat u minimaal een uur moet reizen is dan ook groot.
- Laat een vogel elk jaar (preventief) nakijken. Een vogel is een prooidier en zal ziekteverschijnselen zo lang mogelijk verbergen. Dit betekent dat uw vogel ziek kan zijn, zonder dat u het ziet/merkt.
- Weet wat u moet doen al uw vogel met spoed eerste hulp nodig heeft. Het boek “Spoedgevallen en eerste hulp bij vogels”, geschreven door Rob van Zon, is hierbij een zeer handige en praktische informatiebron.
09/12/2021
30/08/2021
10/06/2021
06/06/2021
28/05/2021
20/05/2021
20/05/2021
12/05/2021
20/02/2021
18/02/2021
11/02/2021