Bruine vloot Harderwijk

Een prachtig stukje traditie in Enkhuizen!

Vandaag waren de mannen van Botterhuren.nl uit Harderwijk in Enkhuizen bezig met een bijzonder ambacht: het taanden van de zeilen.

Met grote ketels, veel stoom en vooral flink wat ouderwets handwerk worden de zeilen op traditionele wijze behandeld. Daarna worden ze uitgespreid en gedroogd. Een prachtig gezicht en vooral heel bijzonder om te zien dat zo’n oude traditie nog altijd met zoveel enthousiasme wordt voortgezet.

Geen moderne machines, maar samen de handen uit de mouwen, precies zoals het vroeger gebeurde. 💪

Echt helemaal top, mannen van Botterhuren.nl, dat jullie dit stukje Nederlandse maritieme geschiedenis in ere houden! Dit zijn van die tradities die absoluut niet verloren mogen gaan.

Van wie ben jie d'r ene?

Hoe leuk is het om met Wims gasten te wandelen door de oude vissersbuurt en als stadsgids te vertellen over de vele families die er woonden en leefden. Palingrokers, visventers, mandenvlechters, zeilmakers en vissers vormden met hun vaak grote gezinnen een hechte gemeenschap. Iedereen kende elkaar.

De uitdrukking 'van wie wie ben jie d'r ene' kent bijna iedereen.
Hier in Harderwijk waren er meer dan driehonderd bijnamen. Zo heb heb je bijvoorbeeld de Wortels (familie Foppen) en de Jassen (familie Mons). Je wist dan precies tot welke familie tak iemand behoorde. Sommige persoonlijke bijnamen roepen mooie herinneringen op denk maar aan 'Peter van Mooie Marie' of 'Jan van Dirk'. Andere namen zoals 'de Snottelikker' of 'Jan Lieg' zorgen voor een glimlach.

Veel gasten gaan na de stadswandeling met de botter het water op en als het stevig waait, de mast vervaarlijk buigt en het zwaard diep steekt komt de visserij pas weer echt tot leven.

Stadsgids Evert

WR4 eerste zeilende vissersschip met een elektrische aandrijving.

De historische haven van Den Oever zet koers naar toekomst. Met de wieringeraak WR4 hebben zij het eerste historische vissersschip dat elektrisch wordt aangedreven. „Tenzij er wind staat natuurlijk.”

Het schip stamt uit 1900 en werd voor het eerst te water gelaten in een tijd dat Wieringen nog een eiland was. De eerste schipper, Jaap ten Bokkel uit Hippolytushoef, viste er in het voorjaar mee op haring en ansjovis en in de zomer op harder en bot. In het najaar trok hij er met de WR4 op uit om alikruiken (in zee levende slakken), kokkels en mosselen mee te vangen.

De wind was het element waar de schipper van de WR4 het lange tijd mee moest zien te redden, totdat de verbrandingsmotor zijn intrede deed en een dieselmotor aan boord werd gehesen. Ook na de grote restauratie in de periode 2000-2004 bleef de aandrijving van wind en diesel afhankelijk. „Al hebben we toen al wel heel even gekeken naar een elektrische motor”, herinnert Tjeerdo Wieberdink, bestuurder bij Stichting WR60 en WR4. „In die tijd zouden we een vierkante meter aan accu’s nodig hebben gehad. Daaraan kun je zien hoe snel de ontwikkeling van die accu’s gaat. De waterverplaatsing van het schip blijft nu nagenoeg hetzelfde als met de dieselmotor.”

Men zal wel rekening moeten houden met een beperking van de maximale vaartijd. Op een tank diesel kon er tot zo’n twintig uur achter elkaar worden gevaren, op elektriciteit zes tot acht uur, afhankelijk van de omstandigheden. Wieberdink: „En dat kan best spannend zijn, ja. We varen namelijk nog weleens naar Terschelling of een van de andere Waddeneilanden. Onlangs zijn we er nog mee naar Groningen gevaren. Tenzij er wind staat natuurlijk, dan doen we het daarmee en hebben we helemaal geen motor nodig.”

Harmonie

Wieberdink meldt dat de historische haven van Wieringen, met als hoofdkantoor de Havenboet, een landelijke primeur heeft. Van alle nog varende historische aken, botters en skuutjes is de WR4 namelijk de eerste met elektrische aandrijving. Het geld voor die investering hebben ze mogen ontvangen van de gemeente Hollands Kroon, maar vooral van het Mondriaan Fonds.

„We hadden sowieso een nieuwe motor nodig. Een nieuwe op diesel zou vijftienduizend euro kosten, een elektrische met accu’s kost ongeveer het dubbele. Ik dacht dat het Mondriaan Fonds vooral op kunst gericht was, maar ze blijken ook het behoud van erfgoed een warm hart toe te dragen. Verder heeft de leverancier van de motor, Green Marine Motors uit Zaandam, nog een duit in het zakje gedaan.”

Hoewel de WR4 een lange geschiedenis met de verbrandingsmotor kent, keert het schip volgens het stichtingsbestuur terug naar de essentie: ’In stilte varen, in harmonie met de omgeving’.

Vrijwilligers zijn onmisbaar maar tegelijkertijd vaak onzichtbaar…

Belangeloos zetten zij zich in voor die ene club, vereniging, stichting of buurt.
Vrijwilligers maken impact en daarvoor willen wij ze graag bedanken.

Twee boten voor het evenement de Eibert den Herder Botterzeilregatta stellen wij beschikbaar.
Voor deze twee boten nodigen we graag de vrijwilliger uit die zich in Harderwijk en Hierden in zet voor een ander.
Ken jij iemand die als vrijwilliger altijd klaar staat en nu eens zelf een leuk uitje verdient?
Dan vragen we je deze persoon bij ons aan te melden! Dan kunnen we er samen voor zorgen dat deze club vrijwilligers gezien wordt.

Wat moet je doen?
- Stuur een kort verhaaltje waaruit blijkt dat deze vrijwilliger dit verdient naar [email protected]
- Stuur daarbij een leuke foto mee!

Indien nodig maken wij samen met onze eigen club vrijwilligers van de organisatie een selectie.
In de eerste week van mei zullen we op ieder mailtje persoonlijke reageren met de uitslag.

En natuurlijk beleef je een leuk uitje niet alleen! Iedere vrijwilliger die wij uitkiezen om met ons mee te varen, mag één iemand meenemen.