09/09/2026
Terugblik op de XC-cursus van XC Destination Unknown bij Paragliding Holland. Jaap le Poole heeft in eigen woorden een verslag geschreven van zijn ervaringen tijdens de week. Ga jij volgend jaar ook mee? De planning komt binnenkort online. Veel leesplezier en bedankt aan alle deelnemers.
Een dagje mee met XC Destination Unknown
XC Destination Unknown: bij deze reis beslissen de gidsen pas op het allerlaatste moment waar we heen gaan, op basis van de weersverwachting. Vlak voor vertrek dus.
Dat moet ook wel, want cross country vliegen is het hele doel van XC Destination Unknown. Alle deelnemers zijn ervaren piloten, en de instructeurs Reinier de Blois en wedstrijdpiloot Matthijs Derks zijn zeer ervaren overlandvliegers. Wat de groep dus bindt, is dat iedereen zo ver mogelijk wil vliegen.
Vrijdagochtend, voordat de XC-cursus begint, krijgen we het bericht dat we naar Belluno in Italië gaan, aan de zuidrand van de Dolomieten. Daar zouden we bijna de hele week blijven, want dat was de plek met de beste vliegkansen. En dat bleek terecht: alleen op de laatste dag vlogen we niet.
Maar hoe ziet zo'n dagje XC-vliegen met gidsen er eigenlijk uit?
De briefing
De avond ervoor krijgen we al een tipje van de sluier over wat we de volgende dag gaan doen. Op basis van het weerbericht weten we hoe laat we gaan briefen en hoe laat we naar de startplaats willen.
De volgende ochtend volgt de bevestiging: het weer is zoals verwacht, we kunnen ambitieus zijn. Het plan is om vanaf de Monte Dolada op te stijgen, naar het westen te vliegen tot het einde van de bergrug (nog voorbij de bij velen bekende Monte Avena), en dan weer terug. In totaal zo'n 100 km.
Achter de gids aan vliegen
Om 11.00 uur rijden we met het taxibusje omhoog en maken direct bij aankomst onze spullen klaar om te starten. Even voor 12.00 uur start Matthijs, die de lucht aanvoelt en bevestigt dat de deelnemers makkelijk hoog kunnen blijven. Een voor een starten de deelnemers, en als laatste start Reinier als gids. Matthijs vliegt als eerste gids vooruit met een kopgroep, terwijl Reinier de achterblijvers helpt.
We winnen hoogte boven de startberg en vliegen naar het westen, een route die meteen met een grote oversteek begint. Bij aankomst aan de overkant moeten we direct naar de westkant van de berg, want aan de zuid- en oostkant zorgt de venturiwind ervoor dat bellen wegwaaien en het risico op uitzakken groot is. Eenmaal boven die berg hoogte gewonnen, is de rest van de route best eenvoudig: we springen van berg naar berg, van bergrug naar bergrug.
Ondertussen geven de gidsen en deelnemers die vooruit vliegen informatie door over de omstandigheden (waar zakt het, waar stijgt het goed), waar de anderen hun voordeel mee kunnen doen. De gids geeft ook tips of aanwijzingen, bijvoorbeeld wanneer hij ziet dat iemand bij een daloversteek te diep het dal in vliegt, waardoor diegene te veel in de venturiwind terecht kan komen.
Terugkeren: wie haalt het, wie haalt het niet?
Na een paar uur vliegen bereikt de voorste groep het einde van het dal, net voorbij Feltre. Daar draaien ze om en vliegen via dezelfde route weer terug. Onderweg komen ze één voor één de achterblijvers tegen — voor hen het signaal om mee terug te vliegen. Zo blijft de hele groep goed bij elkaar en komen we uiteindelijk ongeveer tegelijk aan.
Tenminste, als ze het halen, want inmiddels zakken de eerste deelnemers eronder uit en rest hun niets anders dan terugliften. Het dal en de bergruggen raken namelijk door de groeiende cumuluswolken steeds meer in de schaduw, waardoor er voorzichtiger gevlogen moet worden.
De meesten weten toch terug te komen. Waar de een nog probeert er een paar extra kilometers aan toe te voegen, vinden anderen het al een mooie vlucht en landen op het landingsveld. Bij de landingsbar wordt geproost op de mooie vluchten, en volgt een eerste debriefing die vooral bestaat uit een verzameling enthousiaste verhalen. Voor velen is het een recordvlucht — drie deelnemers vlogen zelfs meer dan 100 km!
https://www.xcontest.org/world/en/flights/detail:Jaap/24.8.2026/10:06
De volgende ochtend doen we een uitgebreide debriefing. Reinier en Matthijs verzamelen de tracklogs van alle deelnemers, zodat we de vluchten in detail kunnen vergelijken en de keuzes van iedere piloot kunnen evalueren. We kijken wie op welke plek de beste lijn vloog, of juist onhandige keuzes maakte die hoogte en snelheid kostten. Handig voor de volgende keer dat je dezelfde route vliegt, maar ook nuttig voor als je ergens anders vliegt.
En wat gebeurt er na de debriefing? Dan houden we het weer weer in de gaten, voor de volgende vlucht!
