Basudev Pkr Page

पोस्ट भाइरल बनाउने कि जीवन? एउटा ऐना आफ्नै अगाडि राखौँ
🙏 ए मेरा प्रिय मित्रहरू, आज म तपाईंलाई केही सिकाउन होइन, एउटा ऐना देखाउन आएको छु।

त्यो ऐनामा अरूलाई होइन—आफैँलाई हेर्नुहोस्।

हामी सबै सामाजिक सञ्जालमा व्यस्त छौँ।

कसैले ज्ञान लेख्दैछ।
कसैले स्वास्थ्य सिकाउँदैछ।
कसैले आध्यात्मिकता सिकाउँदैछ।
कसैले सफलताको सूत्र बताउँदैछ।
कसैले सम्बन्ध कसरी राम्रो बनाउने भनेर लेख्दैछ।
कसैले पैसा कसरी कमाउने भनेर सिकाउँदैछ।

र म पनि यही काम गरिरहेको छु।

त्यसैले आजको प्रश्न अरूलाई होइन, मलाई पनि हो। तपाईंलाई पनि हो। हामी सबैलाई हो।

हामीले दिनभरि अरूलाई सुझाव दिन सक्छौँ।

तर बेलुका एक्लै कोठामा गएर आफ्नो मनसँग भेट हुँदा के हुन्छ?

त्यहाँ न लाइक हुन्छ।
न कमेन्ट।
न सेयर।
न भ्यु।

त्यहाँ केवल हामी र हाम्रो वास्तविकता हुन्छ।

त्यहाँ हाम्रो पोस्टको सुन्दर भाषा काम लाग्दैन।
त्यहाँ हाम्रो ठूलो परिचय काम लाग्दैन।
त्यहाँ अरूले दिएको सम्मान काम लाग्दैन।

त्यहाँ एउटा मात्र कुरा देखिन्छ

हामी वास्तवमा को हौँ?

कल्पना गर्नुहोस्, एउटा मानिसले दिनभरि “सत्य बोल्नुपर्छ” भनेर भाषण दियो। तर घर फर्किएपछि आफ्नै परिवारसँग झूट बोल्यो।

अर्कोले “आफ्ना आमाबुबाको सम्मान गर्नुपर्छ” भनेर पोस्ट लेख्यो। तर आमाबुबाले बोलाउँदा झर्किएर उत्तर दियो।

अर्कोले “प्रकृति बचाऔँ” भनेर अभियान चलायो। तर बाटोमा फोहोर फाल्यो।

अर्कोले “मन शान्त राखौँ” भनेर हजारौँ मानिसलाई सम्झायो। तर सानो कुरामा आफ्नै मन नियन्त्रण गर्न सकेन।

अब भन्नुस्

यी मानिसको सबैभन्दा ठूलो समस्या अज्ञानता हो कि ज्ञान र व्यवहारबीचको दूरी?

मलाई लाग्छ—हामी अज्ञानी होइनौँ।

हामीसँग धेरै ज्ञान छ।

तर हाम्रो जीवनमा ज्ञानको प्रयोगशाला बनेको छैन।

हामीले पढेका छौँ।
सुनेका छौँ।
हेरेका छौँ।
बुझेका पनि छौँ।

तर बाँच्न बाँकी छ।

यही कारणले कहिलेकाहीँ मलाई लाग्छ—आजको मानिस सूचना बोकेर हिँडेको छ, तर चेतना बोकेर हिँडेको छैन।

मोबाइल स्मार्ट भयो।
घर स्मार्ट भयो।
गाडी स्मार्ट भयो।
सहर स्मार्ट भयो।

तर मानिस?

मानिसको मन झन् अस्थिर हुँदै गइरहेको छ।

हामीसँग आराम गर्ने साधन धेरै छन्, तर आराम छैन।
मन बहलाउने साधन धेरै छन्, तर मन बहलिएको छैन।
सम्पर्कका साधन धेरै छन्, तर आत्मीयता कम हुँदैछ।
सुविधा धेरै छ, तर सन्तोष कम हुँदैछ।

किन?

किनकि हामीले बाहिरको संसार सजाउन धेरै समय लगायौँ, भित्रको संसार हेर्न बिर्सियौँ।

हामीले घरमा ऐना राख्यौँ, तर मनका लागि ऐना राखेनौँ।

आज त्यही ऐना एकछिन आफ्नै अगाडि राखौँ।

आफूलाई सोधौँ

म अरूलाई जे भन्छु, त्यो आफैँ गर्छु?

म आफ्ना छोराछोरीलाई जे सिकाउँछु, त्यो उनीहरूले मबाट देखिरहेका छन्?

म सामाजिक सञ्जालमा जुन मानिस बन्न खोजिरहेको छु, वास्तविक जीवनमा पनि त्यही मानिस हुँ?

यदि उत्तर “छैन” आयो भने निराश नहौँ।

किनकि आफ्नो कमजोरी देख्नु नै परिवर्तनको पहिलो खुड्किलो हो।

अबदेखि एउटा नयाँ नियम बनाऔँ।

कम बोलौँ, धेरै गरौँ।
कम सिकाऔँ, धेरै बाँचौँ।
कम आलोचना गरौँ, धेरै आत्मनिरीक्षण गरौँ।
कम प्रदर्शन गरौँ, धेरै अनुभव गरौँ।

तपाईंले एउटा पोस्ट लेख्नुभयो—त्यो राम्रो कुरा हो।

तर त्यो पोस्ट पढेर तपाईंको जीवनमा एउटा राम्रो परिवर्तन आयो भने त्यो अझ ठूलो कुरा हो।

तपाईंले एउटा भिडियो हेर्नुभयो—त्यो राम्रो कुरा हो।

तर त्यसबाट सिकेको एउटा कुरा व्यवहारमा उतार्नुभयो भने त्यसको अर्थ छ।

तपाईंले एउटा आध्यात्मिक विचार पढ्नुभयो—त्यो राम्रो कुरा हो।

तर त्यसपछि कसैप्रति तपाईंको रिस अलिकति कम भयो भने त्यो नै आध्यात्मिकताको सुरुवात हो।

तपाईंले “माया गरौँ” भनेर पोस्ट गर्नुभयो—त्यो सुन्दर छ।

तर घरमा तपाईंलाई मन नपर्ने मानिसप्रति पनि अलिकति करुणा जाग्यो भने त्यो पोस्टभन्दा हजार गुणा ठूलो कुरा हो।

त्यसैले प्रिय मित्रहरू,

सोसल मिडियामा भएका राम्रा कुराहरू पढौँ।
मनन गरौँ।
आवश्यक कुरा सेयर गरौँ।
तर त्यतिमै नरोकिनौँ।

कुनै राम्रो कुरा भेट्नुभयो भने आफूलाई सोध्नुहोस्—
“यसलाई म आज आफ्नो जीवनमा कहाँ लागू गर्न सक्छु?”

त्यही दिनदेखि ज्ञान जीवन बन्छ।

र जब हाम्रो जीवन नै हाम्रो सन्देश बन्छ, तब हामीले कसैलाई ठूलो भाषण गर्नुपर्दैन।

हाम्रो व्यवहार बोल्छ।
हाम्रो अनुशासन बोल्छ।
हाम्रो शान्ति बोल्छ।
हाम्रो मुस्कान बोल्छ।
हाम्रो करुणा बोल्छ।
हाम्रो चरित्र बोल्छ।

सायद त्यसबेला बल्ल हामी सामाजिक सञ्जालमा “मनुष्य बन्नुपर्छ” भनेर लेख्ने होइन, वास्तवमै मनुष्य बन्ने यात्रामा हिँडिरहेका हुनेछौँ।

प्रिय मित्रहरू, तपाईं यी लेखहरू हेरिरहनुभएको छ, पढिरहनुभएको छ। आज पढेर मात्र नछोड्नुहोस्। आफूले अनुभव गरेका, आफूले सही ठानेका राम्रा कुरामध्ये कम्तीमा एउटा कुरा आजै व्यवहारमा उतार्ने प्रयास गर्नुहोस्।

किनकि हामीले संसारलाई परिवर्तन गर्नुअघि आफूभित्रको एउटा सानो कुरा परिवर्तन गर्न सक्यौँ भने, त्यही नै ठूलो सुरुवात हो।

अब अन्त्यमा फेरि दुई प्रश्न आफ्नै हृदयलाई छोडौँ

हामीले सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो छवि बनाइरहेका छौँ कि आफ्नो चरित्र?

हामी अरूलाई मनुष्य बन्न सिकाइरहेका छौँ तर आफूचाहिँ मनुष्य बन्ने यात्रामा कति अगाडि बढेका छौँ?
゚

‘म’ भित्रको ‘म’
प्रत्येक ‘म’हरूमा समर्पित
आफूलाई खोज्ने एउटा अनन्त यात्रा
भाग–३ : विद्यालयले संसार पढायो, आफू पढ्न बाँकी रह्यो
विद्यालय गयौँ।
किताब खोल्यौँ।
अक्षर सिक्यौँ।
गणित सिक्यौँ।
इतिहास सिक्यौँ।
विज्ञान सिक्यौँ।
भूगोल सिक्यौँ।
परीक्षा दियौँ।
अंक ल्यायौँ।
प्रमाणपत्र पायौँ।
तर कहिलेकाहीँ मनमा प्रश्न आउँछ
हामीले यति धेरै विषय पढ्यौँ, तर आफूलाई पढ्न कति समय दियौँ?
हामीलाई सोधियो
“तिमी कुन विषयमा राम्रो छौ?”
तर कमै सोधियो
“तिमीलाई वास्तवमा के गर्न मन लाग्छ?”
हामीलाई सिकाइयो
“गल्ती नगर।”
तर सिकाइएन
“गल्ती भएपछि आफूलाई कसरी बुझ्ने?”
हामीलाई भनियो
“असफल हुनु हुँदैन।”
तर सिकाइएन
“असफल भएपछि फेरि उठ्ने कला के हो?”
शिक्षकलाई दोष दिनु पनि उचित हुँदैन। शिक्षक स्वयं एउटा ठूलो सामाजिक र शैक्षिक संरचनाभित्र हुन्छन्। उनीहरूले पनि आफूले पाएको शिक्षा नै अगाडि बढाइरहेका हुन्छन्।
तर अब शिक्षा केवल रोजगारीको तयारी होइन,
जीवनको तयारी पनि हुनुपर्छ।
बच्चाले डाक्टर बन्नुअघि आफूलाई चिन्न सकोस्।
इन्जिनियर बन्नुअघि आफ्नो रुचि बुझ्न सकोस्।
कर्मचारी बन्नुअघि आफ्नो जीवनको अर्थबारे सोच्न सकोस्।
किनकि प्रश्न यो होइन
“तिमी के बन्छौ?”
त्यसभन्दा अगाडिको प्रश्न हो
“तिमी जो बन्छौ, त्यसभित्र तिमी स्वयं कति बाँकी रहन्छौ?”

🌿 शरीरभित्र पनि एउटा संसार छ…

तपाईं आफ्नो शरीरलाई चिन्नुहुन्छ, तर आफूलाई कति चिन्नुहुन्छ?

हामीले आफ्नो हात देख्छौँ र भन्छौँ—यो मेरो हात हो।

आफ्नो घर देख्छौँ—मेरो घर।

आफ्नो शरीर देख्छौँ—मेरो शरीर।

तर कहिल्यै सोच्नुभएको छ?

यदि यो शरीर ‘मेरो’ हो भने ‘म’ चाहिँ को हुँ?

यही एउटा प्रश्नले मानिसलाई बाहिरको संसारबाट भित्रको संसारतिर लैजान सक्छ।

हामी बिहान उठ्छौँ,
खान्छौँ,
काम गर्छौँ,
हिँड्छौँ,
बोल्छौँ,
हाँस्छौँ,
राति सुत्छौँ।

हामीलाई लाग्छ—यही नै जीवन हो।

तर हाम्रो शरीरभित्र एउटा अर्को संसार पनि चलिरहेको हुन्छ।

मनमा विचारहरू चलिरहेका हुन्छन्।

कहिले खुसी,
कहिले दुःख,
कहिले डर,
कहिले प्रेम,
कहिले रिस,
कहिले आशा।

बाहिरबाट हेर्दा तपाईं शान्त बसिरहनुभएको हुन्छ।

तर भित्र हजारौँ विचारको भीड चलिरहेको हुन सक्छ।

🪔 शरीर एउटा घरजस्तै हो

घर बाहिरबाट हेर्दा एउटा संरचना हो।

तर घरभित्र मानिस बस्छन्।
सम्बन्ध हुन्छन्।
स्मृति हुन्छन्।
हाँसो हुन्छ।
आँसु हुन्छ।

त्यसैगरी शरीर पनि बाहिरबाट मासु, हाड, रगत र अंगहरूको संरचना देखिन्छ।

तर त्यस भित्र

अनुभूति छ।
स्मृति छ।
मन छ।
चेतनाको अनुभूति छ।

वैदिक दर्शनले यही गहिराइलाई बुझ्न स्थूल, सूक्ष्म र कारण शरीरको अवधारणा प्रस्तुत गरेको छ।

स्थूल शरीर—देखिने शरीर।

सूक्ष्म तह—मन, इन्द्रिय, प्राण, बुद्धि आदि।

कारण तह—गहिरा संस्कार, वासना र अज्ञानका बीज।

यी कुरालाई आधुनिक विज्ञानको प्रमाणित तीन-शरीर प्रणाली भनेर बुझ्नु हुँदैन।

तर मानिसलाई बाहिरी शरीरभन्दा गहिरो रूपमा बुझ्ने आध्यात्मिक दृष्टिकोणका रूपमा बुझ्न सकिन्छ।

💔 रसुवाको पीडाले हामीलाई एउटा ठूलो पाठ दिएको छ

भेलमा बगेको मानिस केवल एउटा शरीर थिएन।

ऊ कसैको छोरा थियो।

कसैको श्रीमान् थियो।

कसैको बाबु थियो।

कसैको आमा थियो।

कसैको साथी थियो।

कसैको सम्पूर्ण संसार थियो।

त्यसैले जब एउटा शरीर हराउँछ,
एउटा परिवारभित्र हजारौँ प्रश्न जन्मिन्छन्

“अब ऊ कहाँ होला?”

“उसले केही खान पायो होला?”

“उसलाई चिसो भयो होला?”

“ऊ अन्तिम समयमा डरायो होला?”

यस्ता प्रश्नको सबै उत्तर हामीसँग छैनन्।

र नहुन सक्छन्।

त्यसैले अनुमानलाई सत्य बनाएर मृतकको नाममा कथा निर्माण गर्नु उचित होइन।

तर हामी एउटा कुरा गर्न सक्छौँ—

उहाँहरूलाई सम्मान गर्न सक्छौँ।

परिवारको आँसु बुझ्न सक्छौँ।

विपद्मा सहयोग गर्न सक्छौँ।

मृतकको तस्वीर र पीडादायी भिडियो फैलाएर मनोरञ्जन नबनाऔँ।

बरु एउटा दीप बालौँ।

एउटा प्रार्थना गरौँ।

एउटा परिवारलाई सहयोग गरौँ।

एउटा दुःखी मानिसको हात समातौँ।

सायद यही नै सबैभन्दा ठूलो श्रद्धाञ्जली हो।

🕉️ अनि आफूलाई पनि एउटा प्रश्न गरौँ…

यदि आज नै शरीरले साथ छोड्यो भने

के तपाईंले भन्न बाँकी प्रेम छ?

के तपाईंले कसैलाई क्षमा गर्न बाँकी छ?

के तपाईं कसैसँग रिसाएर बसिरहनुभएको छ?

के तपाईंका आमाबुबाले तपाईंको माया महसुस गरेका छन्?

के तपाईंका छोराछोरीले तपाईंको साथ पाएका छन्?

के तपाईंले आफ्नो जीवन वास्तवमै बाँच्नुभएको छ?

मृत्युको चिन्तन गर्नु भनेको डराउनु होइन।

मृत्यु सम्झनु भनेको जीवनलाई अझ सचेत भएर बाँच्नु हो।

आज हामीसँग शरीर छ।

आज हामीसँग श्वास छ।

आज हामीसँग समय छ।

आज हामीसँग प्रेम गर्ने अवसर छ।

त्यसैले आजैदेखि

🌿 शरीरको ख्याल गरौँ।
🌿 मनलाई शान्त गरौँ।
🌿 सम्बन्ध सुधारौँ।
🌿 लोभ र अहंकार घटाऔँ।
🌿 प्रकृतिको सम्मान गरौँ।
🌿 अरूको पीडामा संवेदनशील बनौँ।
🌿 केही समय आफैँसँग पनि बसौँ।

आँखा बन्द गर्नुहोस्।

श्वासलाई हेर्नुहोस्।

विचारलाई आउन–जान दिनुहोस्।

आफूलाई सोध्नुहोस्

“म यो शरीर हुँ कि यो शरीरलाई अनुभव गर्ने कुनै गहिरो ‘म’ पनि छ?”

उत्तर तुरुन्त खोज्नुपर्दैन।

बस्, प्रश्नसँगै केही समय बस्नुहोस्।

सायद त्यही मौनताबाट तपाईंको आफ्नै यात्रा सुरु हुनेछ।

🙏 धन्यवाद।

यदि तपाईंले पनि कहिल्यै “बाहिर देखिने शरीरभन्दा भित्र केही फरक संसार छ” भन्ने अनुभूति गर्नुभएको छ भने आफ्नो अनुभव कमेन्टमा लेख्नुहोस्।

अरू मानिससम्म पनि यो प्रश्न पुग्नुपर्छ जस्तो लाग्छ भने Like, Share र Comment गर्नुहोस्।

सायद तपाईंको एउटा Share ले कसैलाई पहिलोपटक आफ्नै भित्र हेर्न प्रेरित गर्नेछ।

**शरीरलाई मात्र नचिनौँ,
आफूलाई पनि चिनौँ।

बाहिरको संसार धेरै देख्यौँ,
अब केही समय भित्रको संसार पनि हेरौँ।

किनकि जीवनको सबैभन्दा लामो यात्रा
कहिलेकाहीँ बाहिर होइन
आफ्नै भित्रतिर हुन्छ।** 🕉️🌿

🕉️ प्रकृतिको प्रकोपमा हामीले मानवताको परीक्षा दिनुपर्छ

प्रिय आत्मीय दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरू,

प्रकृतिले जब आफ्नो स्वरूप परिवर्तन गर्छ, मानिसको अहंकार, सम्पत्ति, पद, प्रतिष्ठा र प्रविधिको शक्ति सबै एकैछिनमा सानो देखिन थाल्छ।

हालको बाढीपहिरोले हामीलाई एउटा कठोर सत्य सम्झाएको छ

हामी शक्तिशाली छौँ, तर सर्वशक्तिमान छैनौँ।

आज कसैको घर बगेको छ।
कसैको सपना बगेको छ।
कसैको सम्पत्ति बगेको छ।
कसैको परिवार टुक्रिएको छ।
कसैको जीवनभरको मेहनत पानीसँगै बगेको छ।

यस्तो बेला हामीले के गर्नुपर्छ?

अझ धेरै डर फैलाउने कि आशा जगाउने?

अझ धेरै पीडा देखाउने कि पीडितको हात समात्ने?

अझ धेरै विभत्स दृश्य फैलाउने कि जीवन बचाउने सूचना फैलाउने?

यही प्रश्न आज हामी प्रत्येक सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले आफ्नो अन्तरात्मालाई सोधौँ।

प्रिय साथीहरू,

तपाईंले मोबाइलको स्क्रिनमा देखेको एउटा दृश्य तपाईंका लागि केही सेकेन्डको सामग्री हुन सक्छ।

तर त्यो दृश्य भोगेको मानिसका लागि त्यो पूरै जीवनको घाउ हुन सक्छ।

तपाईं स्क्रोल गरेर अगाडि बढ्न सक्नुहुन्छ।

तर त्यो आमाले कसरी अगाडि बढ्ने?
त्यो बालकले कसरी बिर्सने?
त्यो वृद्धले कसरी आफ्नो मन शान्त पार्ने?

त्यसैले अरूको पीडाप्रति संवेदनशील हुनु नै आजको सबैभन्दा ठूलो धर्म हो।

धर्म केवल पूजा, प्रार्थना र मन्त्रमा हुँदैन।

कहिलेकाहीँ धर्म भनेको
कसैको पीडा अनावश्यक रूपमा नफैलाउनु हो।

कसैको आँसुमा भ्यु नखोज्नु हो।

मृतकको सम्मान गर्नु हो।

पीडित परिवारको गोपनीयताको सम्मान गर्नु हो।

डराएको बालकलाई थप नडराउनु हो।

निराश मानिसलाई “जीवन अझै बाँकी छ” भन्न सक्नु हो।

र विपद्मा परेको मानिसलाई “तिमी एक्लो छैनौ” भन्न सक्नु हो।

आज सामाजिक सञ्जालमा एउटा नयाँ संस्कार बसालौँ।

जहाँ विभत्स दृश्यभन्दा उद्धारको दृश्य भाइरल होस्।

जहाँ मृत्युको तस्वीरभन्दा जीवन बचाउने सूचना भाइरल होस्।

जहाँ त्रासभन्दा आत्मबल भाइरल होस्।

जहाँ निराशाभन्दा आशा भाइरल होस्।

जहाँ पीडाको व्यापार होइन, मानवताको विस्तार होस्।

हामीले सम्झनुपर्छ

जीवन अत्यन्त मूल्यवान छ।

आज बाँचिरहेको मानिसलाई भोलि के हुन्छ, कसैलाई थाहा छैन।

त्यसैले बाँचुन्जेल एकअर्काको जीवन सहज बनाऔँ।

एकअर्कालाई उठाऔँ।

एकअर्काको आँसु पुछौँ।

एकअर्कालाई हिम्मत दिऔँ।

र प्रकृतिप्रति पनि आफ्नो जिम्मेवारी बुझौँ।

🙏 मेरो र नेपाल सरकारको तर्फबाट सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्ने सम्पूर्ण नागरिकहरूमा विशेष अनुरोध—हालको विपद्सँग सम्बन्धित विभत्स, हृदयविदारक र मानसिक रूपमा असर पुर्‍याउन सक्ने तस्वीर, भिडियो तथा सामग्रीहरू पोस्ट नगर्नुहोस्। पोस्ट भइसकेका छन् भने हटाउनुहोस् र अनावश्यक रूपमा पुनःशेयर नगर्नुहोस्।

यसको अर्थ विपद् लुकाउनु होइन।

सत्य लुकाउनु होइन।

विपद्को सूचना रोक्नु होइन।

बरु सूचना र संवेदनाबीचको मर्यादा कायम गर्नु हो।

सही सूचना दिऔँ।
उद्धारमा सहयोग गरौँ।
सम्बन्धित निकायका आधिकारिक सूचनाहरू फैलाऔँ।
र पीडितको सम्मानलाई पहिलो प्राथमिकता दिऔँ।

बाँचेकाहरूलाई अब हाम्रो आवश्यकता छ।

उनीहरूलाई आँसु थप्ने होइन, आत्मबल थप्ने समय हो।

उनीहरूलाई विगतको भयमा रोक्ने होइन, भोलिको जीवनतिर डोर्‍याउने समय हो।

आज एउटा सकारात्मक पोस्ट गरौँ।

आज एउटा सहयोगको सूचना शेयर गरौँ।

आज कसैलाई फोन गरेर भनौँ

“तिमी ठीक छौ? म तिम्रो साथमा छु।”

सायद तपाईंको त्यो एउटा वाक्यले कसैको आजको रात सजिलो बनाइदिन्छ।

अन्ततः,

सामाजिक सञ्जालमा तपाईंले के भाइरल बनाउनुहुन्छ, त्यसले तपाईंको चेतनाको परिचय दिन्छ।

आउनुहोस्

पीडा होइन, प्रेम भाइरल गरौँ।
डर होइन, धैर्य भाइरल गरौँ।
निराशा होइन, आशा भाइरल गरौँ।
विभत्सता होइन, मानवता भाइरल गरौँ।
मृत्युको दृश्य होइन, जीवनको मूल्य भाइरल गरौँ।

🕉️ प्रकृतिले हामीलाई चेतावनी दिइरहेको छ।
अब हामीले एकअर्काप्रति मानवता देखाउने समय आएको छ।

🙏 सबै सुरक्षित रहौँ। सबै सचेत रहौँ। सबै संवेदनशील बनौँ। र बाँचेकाहरूलाई फेरि जीवन मुस्कुराउन सक्ने वातावरण बनाऔँ। ❤️

#मानवता_पहिला #प्रकृतिको_सम्मान #विपद्मा_संवेदना #आशा_फैलाऔँ #आत्मबल #शान्ति #जीवनको_सम्मान #सामाजिकसञ्जालको_जिम्मेवारी

🕉️ प्रकृति हामीलाई मार्न आएको होइन, हामीलाई जगाउन आएको संकेत पनि हुन सक्छ।

प्रिय साथीहरू, कहिलेकाहीँ बाहिरको संसारमा देखिएको विनाशभन्दा ठूलो विनाश हाम्रो भित्र भइरहेको हुन्छ। घर ढलेको देखिन्छ, तर चेतना ढलेको देखिँदैन। पुल बगेको देखिन्छ, तर विवेक बगेको देखिँदैन। जंगल उजाडिएको देखिन्छ, तर हाम्रो संवेदना उजाडिएको देखिँदैन।

हामी आफूलाई बुद्धिमान भन्छौँ। चेतनशील भन्छौँ। विवेकशील भन्छौँ। तर प्रश्न यो हो बुद्धि बढ्यो कि विवेक? सुविधा बढ्यो कि संवेदना? भवन बढ्यो कि मानवता?

प्रकृतिले कहिल्यै आफ्नो धर्म छोडेन। चराले बिहान चराको कर्म गर्‍यो। नदीले नदीको धर्म निभायो। रूखले फल दियो, छायाँ दियो, हावा दियो। पशुपन्छीले आफ्नो आवश्यकता पूरा गरे, तर पृथ्वीमाथि स्वामित्व जमाउन खोजेनन्। हामीले भने पृथ्वीलाई “मेरो” भन्यौँ, नदीलाई “मेरो”, जंगललाई “मेरो”, पहाडलाई “मेरो” भन्यौँ। अनि त्यही पृथ्वीले कहिलेकाहीँ हामीलाई सम्झाउँछ—तिमी मालिक होइनौ, तिमी पनि यही प्रकृतिको एउटा अंश हौ।

हाम्रा ऋषिमुनिहरूले प्रकृतिलाई पूजा गर्नुको अर्थ केवल कर्मकाण्ड बनाएका थिएनन्। सूर्य, पानी, वायु, वनस्पति, भूमि र जीवप्रतिको सम्मानमा जीवन पद्धति निर्माण गरेका थिए। आज हामीले परम्परालाई अन्धविश्वास भनेर पन्छाउनु अघि त्यसको गहिरो अर्थ र सम्भावित वैज्ञानिक आधार बुझ्ने प्रयास गर्नुपर्ने थियो।

तर अब पनि ढिला भएको छैन।

आफूभित्र फर्किने समय आएको छ। जब “म” मात्र ठूलो हुन्छ, प्रकृति सानो हुन्छ। जब चेतना ठूलो हुन्छ, सहअस्तित्व जन्मिन्छ। आफूभित्रको लोभ, अहंकार, असंयम र उपभोगको अन्धदौडलाई नचिनेसम्म बाहिरको संसार बदल्ने हाम्रो प्रयास अधुरो रहन्छ।

आज विपत्तिले धेरैलाई घरविहीन बनाएको छ। कसैलाई आफन्तविहीन बनाएको छ। कसैको सम्पत्ति, सपना र वर्षौँको मेहनत एकैछिनमा बगाएको छ। उनीहरूका लागि हामीले संवेदना मात्र होइन, सहयोग, साहस र साथ दिनुपर्छ।

जसको जीवन गयो, उहाँहरूलाई फर्काउन सकिँदैन। तर बाँचेकाहरूले जीवन छोड्नु हुँदैन। आँसु पुछौँ। मन सम्हालौँ। परिवारलाई अँगालौँ। एकअर्काको हात समातौँ। आजको पीडालाई भोलिको चेतनामा बदलौँ।

प्रकृतिसँग मेल खाएर बाँच्नु नै अध्यात्म हो।
अरूको पीडा महसुस गर्नु नै मानवता हो।
आफ्नो गल्ती स्वीकार्नु नै चेतनाको सुरुवात हो।
र कठिन परिस्थितिमा पनि उठेर अघि बढ्नु नै जीवन हो।

❓ हामी प्रकृतिलाई परिवर्तन गर्न खोजिरहेका छौँ कि प्रकृतिसँग आफ्नो सम्बन्ध परिवर्तन गर्नुपर्ने बेला आएको हो?

❓ बाहिरको संसार बदल्नुअघि आज मैले आफ्नै भित्र के बदल्ने?

🙏 पढिदिनुभएकोमा धेरै–धेरै धन्यवाद। मनन गर्नुहोस्, आफ्नो जीवनमा लागू गर्नुहोस् र मेरा अरू लेखहरू पनि पढ्दै जानुहोस्।

होशमा आउँ। चेतनामा फर्कौँ। आत्मबल जगाऔँ।
बाँचौँ—तर प्रकृतिलाई बचाएर बाँचौँ। 🌿🙏
゚

🌍 प्रकृति रोइरहेकी छ… हामी अझै किन सुन्दैनौँ? 😢

हिमाल पग्लिँदैछ, नदी उर्लिँदैछ, बस्ती बग्दैछ तर प्रश्न प्रकृतिलाई होइन, अब आफैँलाई सोध्ने बेला आएको छ।

भर्खरै भएका बाढी, पहिरो र हिमाली क्षेत्रमा देखिएका विपद्का घटनाले फेरि एउटा कठोर प्रश्न हाम्रो अगाडि ल्याएको छ—आखिर हामी कहाँ जाँदैछौँ? हिमाली क्षेत्रमा बढ्दो तापक्रम, हिमनदी र हिउँका संरचनामा भइरहेको परिवर्तन, अत्यधिक वर्षा तथा कमजोर भू–भागजस्ता धेरै कारणले विपद्को जोखिम बढ्न सक्छ। त्यसैले कुनै एउटा घटनालाई केवल एउटै कारणले व्याख्या गर्नु ठीक हुँदैन। तर एउटा ठूलो सत्यलाई अब हामीले अस्वीकार गर्न मिल्दैन जलवायु परिवर्तनले हाम्रो हिमाल, नदी, पानी र मानव जीवनमाथिको जोखिम गम्भीर बनाउँदैछ।

हामी हिमालयलाई केवल हिमाल सम्झन्छौँ। तर हिमालय हाम्रो पानीको भविष्य हो। यहाँका हिमनदी, हिमताल, नदी र जलाधारसँग नेपाल मात्र होइन, दक्षिण एसियाका करोडौँ मानिसको जीवन जोडिएको छ। आज हिमालको तापक्रम बढ्दा त्यसको असर हिमालमै सीमित रहँदैन; पानीको उपलब्धता, कृषि, बस्ती, ऊर्जा, जैविक विविधता र नदीको व्यवहारसम्म पुग्न सक्छ। त्यसैले हिमालमा आएको परिवर्तनलाई टाढाको खबर सम्झनु भनेको आफ्नै भविष्यको खबरलाई बेवास्ता गर्नु हो।

तर प्रश्न अझ गहिरो छ
यो संकट केवल प्रकृतिको हो त? होइन। हाम्रो जीवनशैली पनि यस कथाको एउटा महत्वपूर्ण हिस्सा हो। हामीले आवश्यकताभन्दा धेरै चाहना बढायौँ। “अझ धेरै पाऊँ, अझ धेरै उपभोग गरूँ, अझ धेरै सुविधा जम्मा गरूँ” यही दौडलाई सुखको मापदण्ड बनायौँ। एउटा वस्तु पुरानो भयो, अर्को चाहियो। एउटा जंगल कम भयो, अर्को काटियो। नदीलाई जीवन होइन, स्रोत मात्र ठानियो। जमिनलाई आमा होइन, सम्पत्ति मात्र ठानियो। अनि हामीले बिर्सियौँ प्रकृतिबाट लिएको हरेक कुरा अन्ततः प्रकृतिको सन्तुलनसँग जोडिएको हुन्छ।

एउटा रूख काट्दा केवल एउटा रूख ढल्दैन। एउटा छायाँ घट्छ, एउटा जीवको घर हराउँछ, माटो समात्ने एउटा हात कमजोर हुन्छ, कार्बन सोस्ने एउटा प्राकृतिक प्रणाली घट्छ। त्यसैले “एउटा रूख काट्नु भनेको एउटा पुस्ताको भविष्य कमजोर बनाउनु हो” भन्ने भाव केवल भावुक वाक्य होइन; यसले हामीलाई पुस्तान्तरणीय जिम्मेवारी सम्झाउँछ। आजको हाम्रो सुविधा भोलिको पुस्ताको संकट नबनोस्—यही चेतना चाहिन्छ।

हामी भन्छौँ—प्रकृतिसँग प्रेम गरौँ। तर हाम्रो नियत कस्तो छ? हामी प्रकृतिलाई प्रेम गर्छौँ कि प्रकृतिबाट प्राप्त हुने सुविधालाई मात्र प्रेम गर्छौँ? हामी नदीलाई सम्मान गर्छौँ कि नदीबाट प्राप्त हुने पानी र बिजुलीलाई मात्र? हामी जंगललाई आमा भन्छौँ कि जंगलले दिने काठ र जमिनलाई मात्र? कहिलेकाहीँ मनले आफैँलाई सोध्छ—हे प्रभु, मलाई प्रकृतिको विनाश गर्ने मेरो आफ्नै लोभ, अज्ञान र गलत नियतबाट बचाऊ। 🙏

जलवायु संकट केवल बाहिरको तापक्रम बढ्नु होइन; मानिसको भित्रको तापक्रम पनि बढ्नु हो—लोभको तापक्रम, अहंकारको तापक्रम, उपभोगको तापक्रम। बाहिर पृथ्वी तातिरहेकी छ र भित्र मानिसको चाहना पनि तातिरहेकै छ। हामी पृथ्वीलाई चिसो बनाउने उपाय खोजिरहेका छौँ, तर आफ्नै असीमित चाहनालाई चिस्याउने प्रयास कति गरेका छौँ?

यहाँ विज्ञानको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण छ। विज्ञानले हामीलाई तापक्रमको तथ्य देखाउँछ, हिमनदीको परिवर्तन मापन गर्छ, कार्बन उत्सर्जनको प्रभाव बुझाउँछ, पूर्वसूचना प्रणाली बनाउँछ, स्वच्छ ऊर्जा र अनुकूलनका उपाय खोज्छ। त्यसैले विज्ञानलाई अस्वीकार गरेर आध्यात्मिकता खोज्नु पनि गलत हो। तर विज्ञानले साधन दिन सक्छ; ती साधनलाई जिम्मेवारीपूर्वक प्रयोग गर्ने विवेक, संयम र नैतिक चेतना पनि चाहिन्छ। त्यसैले हाम्रो बाटो विज्ञान र आत्मचेतनाको विरोध होइन—विज्ञानसँग विवेक र विकाससँग जिम्मेवारी जोड्ने बाटो हो।

हामीले बाहिरको पृथ्वी बचाउनुभन्दा पहिले आफ्नो भित्रको पृथ्वी बचाउनुपर्छ। जब मानिसले अनुभूति गर्छ—“म प्रकृतिबाट अलग होइन, म स्वयं प्रकृतिको एउटा अंश हुँ”, तब रूख काट्दा केवल रूख ढलेको देखिँदैन; आफ्नो भविष्य ढलेको देखिन्छ। नदी प्रदूषित गर्दा केवल पानी फोहोर भएको देखिँदैन; आफ्नो जीवन फोहोर भएको अनुभूति हुन्छ।

त्यसैले अब चेतौँ। प्रकृतिले हामीलाई घृणा गरेकी होइनन्। प्रकृतिले हामीलाई सजाय दिएकी होइनन्। प्रकृतिका नियम आफ्नै ढङ्गले चलिरहेका छन्; हामीले ती नियमलाई बेवास्ता गरेका छौँ। अब पनि नसुन्ने हो भने भविष्यले हामीलाई माफ नगर्न सक्छ।

आज आफैँलाई यी दुई प्रश्न सोधौँ—

१. हामी आफ्ना सन्तानलाई कस्तो पृथ्वी हस्तान्तरण गर्दैछौँ—जीवनले भरिएको पृथ्वी कि हाम्रो लोभको अवशेष?

२. पृथ्वी बचाउन संसार बदल्नुअघि, के हामी आफ्नो उपभोग, आफ्नो लोभ र आफ्नो जीवनशैली बदल्न तयार छौँ?

यदि तपाईंले यो लेख यहाँसम्म पढ्नुभयो भने कृपया यसलाई केवल पढेर नरोक्नुहोस्। मनन गर्नुहोस्, आफ्नो जीवनसँग जोडेर हेर्नुहोस् र सम्भव भए अरूसम्म पनि पुर्‍याउनुहोस्। तपाईंको एउटा सेयरले कसैलाई सोच्न बाध्य बनाउन सक्छ, एउटा कमेन्टले अर्को चेतना जगाउन सक्छ।

सबै मनुष्यको जय होस्।
सबैको मंगल होस्।
सबैको कल्याण होस्।
सबैले स्वच्छ हावा, स्वच्छ पानी, सुरक्षित पृथ्वी र आनन्दमय जीवन पाऊन्। 🙏🌍🌱

#जलवायु_संकट #हिमालय #प्रकृति #पर्यावरण #हिमनदी #बाढी_पहिरो #प्रकृतिसँग_सम्बन्ध #आत्मचेतना #जिम्मेवार_उपभोग

जीवन विज्ञान सत्संग Discourse By : Published Date : 2080-00-00, 2022-00-00Published b...

💔 आज मनले एउटा प्रश्न सोध्यो—हामी साँच्चै मानिस हौँ त?

आज दिनभरि सोसल मिडियामा बाढी र पहिरोका फोटो तथा भिडियोहरू हेरिरहेँ। एउटा भिडियो सकिन्छ, अर्को आउँछ। एउटा दृश्यभन्दा अर्को दृश्य झन् दर्दनाक। कसैको घर छैन। कसैको परिवार छैन। कसैको प्रियजनको अत्तोपत्तो छैन। कसैको आँखामा निद्रा छैन, कसैको पेटमा अन्न छैन, कसैको शरीरमा लगाउने कपडा छैन।

म त फोटो र भिडियो हेर्दा मात्र यति विचलित भएँ भने, त्यो सबै कुरा आफ्नै आँखाले भोगिरहेका मानिसहरूको मनमा के भइरहेको होला?

त्यही सोचेर मन थाम्न सकिनँ।

त्यसैले हात जोडेर एउटा विन्ती छ—कृपया बाढीलाई पर्यटन नबनाइदिनुहोस्।

सुकिला कपडा लगाएर, सेता जुत्ता लगाएर, कालो चस्मा लगाएर, महँगो मोबाइल बोकेर विनाश हेर्न जाने होइन। त्यहाँ तपाईंलाई हेरेर मुस्कुराउने मानिस होइनन्; त्यहाँ आफ्नो संसार गुमाएका मानिसहरू छन्।

त्यहाँ कसैको बाबु छैन।
कसैकी आमा छैन।
कसैको छोरा हराएको छ।
कसैकी छोरीको अत्तोपत्तो छैन।
कसैको घर बगेको छ।
कसैको चुलो निभेको छ।
कसैलाई औषधि चाहिएको छ।
कसैलाई एक छाक खाना चाहिएको छ।

त्यहाँ हाम्रो फोटो होइन, हाम्रो मानवता चाहिएको छ।

उद्धारमा तालिमप्राप्त सेना, प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र सम्बन्धित टोलीलाई काम गर्न दिऔँ। हामी भिड थपेर उद्धार कठिन नबनाऔँ।

यदि साँच्चै मनमा करुणा छ भने, राहत लिएर वास्तविक पीडितसम्म पुगौँ। बाटो, सुरक्षा र स्थानीय आवश्यकताको जानकारी लिएर मात्र अघि बढौँ। धादिङका अति प्रभावित बस्तीहरूदेखि नुवाकोट र रसुवाका प्रभावित गाउँहरूसम्म जहाँ आवश्यकता छ, त्यहाँ समन्वय गरेर खाद्यान्न, औषधि, कपडा र अन्य आवश्यक सामग्री पुर्‍याऔँ।

राहत वितरणको फोटोभन्दा एउटा आमाको आँसु पुछिएको क्षण ठूलो हो।
फेसबुकको लाइकभन्दा एउटा भोको पेट भरिएको क्षण ठूलो हो।
आफ्नो नामभन्दा एउटा बेपत्ता परिवारलाई आशा दिन सक्नु ठूलो हो।

आज हामीले आफूलाई ऐनामा हेर्नुपर्ने दिन हो।

म कस्तो मानिस हुँ?
मैले कस्तो संस्कार बोकेको छु?
मेरा सन्तानले मबाट के सिकिरहेका छन्?

अरूको दुःखमा हामीले आफ्नो मनोरञ्जन खोज्यौँ भने हाम्रो विकास, हाम्रो शिक्षा, हाम्रो सभ्यता र हाम्रो आधुनिकताको अर्थ के रहन्छ?

त्यसैले यो लेख कसैलाई गाली गर्न लेखिएको होइन।
कसैलाई होच्याउन लेखिएको होइन।
मैले देखेका दृश्यहरूले मेरो मनमा उठाएको पीडा हो।
एउटा नागरिकको सानो बिन्ती हो।

कृपया नराम्रो नमानिदिनुहोला।
गाली नगर्नुहोला।
एकपटक केवल सोचिदिनुहोला।

आज अरूको घर बगेको छ।
भोलि परिस्थिति हाम्रो घरमा पनि आउन सक्छ।

त्यसैले

बाढी हेर्न होइन, पीडितको आँसु पुछ्न जाऔँ।
फोटो खिच्न होइन, जीवन बचाउन सहयोग गरौँ।
तमासा हेर्न होइन, मानवता देखाउन जाऔँ।

किनकि अन्ततः हाम्रो परिचय हामीले कति कमायौँ भन्नेले होइन, कसैको दुःखमा कति मानव बन्न सक्यौँ भन्नेले दिनेछ। 🙏💔

🥀 प्रकृतिले ढोका ढकढक्याइरहेको थियो… हामी भने झ्यालबाट तमासा हेरिरहेका थियौँ!

नमस्कार सम्पूर्णमा। 🙏

आज यो लेख्दा मनले शब्द स्वीकार गर्न मानिरहेको छैन।

कसैको घरमा आज चुलो बलिरहेको छैन।
कसैको आँगनमा आज परिवारको सदस्य छैन।
कसैको मोबाइलमा प्रियजनको फोन आउन बाँकी छ।
कसैकी आमाले छोराको बाटो हेरिरहेकी छन्।
कसैका छोराछोरीले “बुबा कहिले आउनुहुन्छ?” भनेर सोधिरहेका छन्।

र प्रकृति भने मौन छ।

उसले कसैलाई सोधेन—तिमी धनी हौ कि गरिब?
तिमी ठूलो हौ कि सानो?
तिमी कुन जातका हौ?
कुन पदमा छौ?

बाढी आयो… र सबैलाई एउटै सत्य सम्झाएर गयो—

मानिस जति शक्तिशाली भएको घमण्ड गरे पनि प्रकृतिको अगाडि अत्यन्त सानो छ।

हामी आफूलाई विवेकशील प्राणी भन्छौँ। चेतनशील भन्छौँ। बुद्धिमान भन्छौँ। तर हाम्रो बुद्धिको वास्तविक परीक्षा ज्ञान देखाउनुमा होइन, समयमै सही निर्णय गर्नुमा हुन्छ।

प्रकृतिले कहिलेकाहीँ मृत्यु आउनुअघि संकेत दिन्छ।

आकाश बदलिन्छ।
बादल बदलिन्छ।
नदीको रंग बदलिन्छ।
पानीको आवाज बदलिन्छ।
पहाडको व्यवहार बदलिन्छ।
सूचना आउँछ।
सायरन बज्छ।
माइकिङ हुन्छ।
सुरक्षाकर्मीले बोलाउँछन्।

यी सबै केवल आवाज होइनन्।

यी जीवनले हामीलाई दिएको अन्तिम सम्झना हुन सक्छन्—“अब यहाँ नबस।”

तर मानिसको मन अचम्मको हुन्छ।

खतरा देख्दा पनि नजिक जान खोज्छ।
आगो देख्दा पनि फोटो खिच्छ।
बाढी देख्दा पनि भिडियो बनाउँछ।
मृत्यु नजिक आउँदा पनि “केही हुँदैन” भन्छ।

सायद यही हाम्रो अहंकार हो।

हामी प्रकृतिलाई जितेको ठान्छौँ।
तर प्रकृतिले कहिलेकाहीँ केही घण्टामै सम्झाइदिन्छ

“तिमीले मलाई जितेका होइनौ, मैले तिमीलाई बाँच्ने अवसर दिएकी मात्र हुँ।”

मुहानमा अचानक आएको बाढीले कतिपयलाई सम्हालिने अवसर नै नदिएको हुन सक्छ। त्यो पीडा अकल्पनीय छ। तर तलतिरका क्षेत्रमा सूचना पुगेको अवस्थामा पनि कतिपय मानिसहरू जोखिमलाई गम्भीर रूपमा नलिएको भए, त्यो हाम्रो सामूहिक चेतनाका लागि गम्भीर पाठ हो।

हामीले अब एउटा कुरा बुझ्नैपर्छ

विपद्को समयमा साहस भनेको खतरा नजिक गएर हेर्नु होइन; खतरा बुझेर समयमै पछि हट्नु हो।

घर छोडेर भाग्नु कमजोरी होइन।
परिवारलाई सुरक्षित ठाउँमा लैजानु डर होइन।
चेतावनी पत्याउनु अन्धविश्वास होइन।
जीवन बचाउनु नै सबैभन्दा ठूलो बुद्धिमत्ता हो।

आज जसले ज्यान गुमाए, उनीहरूलाई हामी दोष दिन सक्दैनौँ। उनीहरूको कथा हामीलाई थाहा छैन। उनीहरूको अन्तिम क्षण हामीले भोगेका छैनौँ। त्यसैले मृतकप्रति हाम्रो पहिलो कर्तव्य दोष होइन—श्रद्धा र करुणा हो।

तर उनीहरूको मृत्युबाट हामीले पाठ सिक्नुपर्छ।

किनकि यदि हामीले केही सिकेनौँ भने हरेक विपद्पछि हामी फेरि यही प्रश्न सोध्नेछौँ—

“यस्तो किन भयो?”

तर यदि आजै चेतना बदल्यौँ भने भविष्यमा कसैको परिवारले त्यो प्रश्न सोध्न नपरोस्।

आज दिवंगत आत्माहरूको शान्तिको कामना गर्दछु। शोकमा डुबेका परिवारहरूलाई धैर्य र शक्ति मिलोस्। बेपत्ता भएका प्रियजनहरू सकुशल फर्किऊन्। घाइतेहरूको पीडा कम होस् र उनीहरूले शीघ्र स्वास्थ्यलाभ प्राप्त गरून्। उद्धारमा जीवन जोखिममा राखेर खटिएका सम्पूर्ण सुरक्षाकर्मी, स्वास्थ्यकर्मी, स्वयंसेवक र स्थानीय सहयोगी हातहरूलाई हृदयदेखि नमन।

आज हामी सबैले आफ्नो हृदयमा एउटा वाचा गरौँ

प्रकृतिले चेतावनी दिँदा अब तमासा हेर्ने छैनौँ।
पूर्वसूचना आउँदा अब ढिला गर्ने छैनौँ।
जीवनभन्दा ठूलो कुनै सम्पत्ति छैन भन्ने कहिल्यै बिर्सने छैनौँ।

र अन्त्यमा दुई प्रश्न तपाईँकै मनका लागि छोड्दैछु

यदि प्रकृतिले आज हामीलाई “अब यहाँबाट जाऊ” भनेर संकेत गर्‍यो भने, हामी त्यो संकेत बुझ्नेछौँ कि अन्तिम क्षणसम्म तमासा हेर्नेछौँ?

र यदि आज हाम्रो जीवनको अन्तिम दिन हो भने—हामीले अहंकार जम्मा गरेका छौँ कि चेतना?

सबैको राम्रो होस्।
सबैको भलो होस्।
सबैको कल्याण होस्।
प्रकृतिले सबै प्राणीलाई रक्षा गरून्।
सबैको जीवन सुरक्षित रहोस्। 🙏🕊️

#प्रकृतिको_चेतावनी #जीवन_सबैभन्दा_ठूलो #विपद्_चेतना #पूर्वसूचना #सतर्क_बनौँ #मानवता #करुणा #सबैको_कल्याण_होस्

🙏 सम्पूर्ण प्रिय दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा नमस्कार।

आज मनभित्र धेरै कुरा छन्, तर शब्दहरू निस्कन मानिरहेका छैनन्।

देशको अवस्था हेर्छु—कतै आफन्तको बिचल्ली छ, कतै आफन्त हराइरहेका छन्, कतै आफ्नो मान्छेको लास खोजिँदैछ, कतै रुवाबासी छ। अनि यही समयमा कतै घर–घरमा जनैपूर्णिमाको खुसी, चाडपर्वको उल्लास र शुभकामना चलिरहेको छ।

कस्तो विचित्र छ जिन्दगी!

कतै सास चलिरहेको छ, कतै सास रोकिइसकेको छ।
कतै आँसु बगिरहेको छ, कतै हाँसो गुञ्जिरहेको छ।
कतै आशा छ, कतै निराशा।
कतै मिलन छ, कतै बिछोड।

तर यही त जीवन रहेछ।

जब सास चलिरहेको हुन्छ, हामी तेरो–मेरो गर्छौँ। धन, पद, प्रतिष्ठा, रिस, घृणा, तनाव, अहंकार, विवाद—कति धेरै कुराले हामीलाई घेरेर राख्छन्। तर एकपटक श्वास समाप्त भएपछि त्यही शरीर, जसलाई हामी यति धेरै आफ्नो भन्थ्यौँ, केवल शरीर मात्र बाँकी रहन्छ।

यो सत्य हामी सबैलाई थाहा छ।
तर मृत्युको सत्य बुझेर पनि मृत्युलाई स्वीकार गर्ने सामर्थ्य हामीभित्र किन कमजोर छ?

आज रसुवा, भोटेकोशी, त्रिशूली हुँदै नारायणगढ–भरतपुरसम्मका क्षेत्रमा देखिएका विपद्का दृश्यहरूले फेरि एउटा गहिरो प्रश्न उठाएका छन्

हामी आखिर कस्तो समाज निर्माण गर्दैछौँ?
हाम्रो विकास कस्तो हुँदैछ?
हाम्रो चेतना कता जाँदैछ?
हाम्रो सोच, व्यवहार र संवेदना कस्तो बन्दैछ?

प्रकृतिले कहिलेकाहीँ एउटा ठूलो ऐना देखाइदिन्छ। त्यस ऐनामा केवल बाढी, पहिरो वा विनाश मात्र देखिँदैन; त्यसमा हाम्रो विकासको चरित्र, हाम्रो लापरबाही, हाम्रो संवेदनशीलता र हाम्रो सामूहिक चेतना पनि देखिन्छ।

हामी सामाजिक सञ्जाल खोल्छौँ—आआफ्नै विचार, आआफ्नै आवाज, आआफ्नै यात्रा, आआफ्नै दुःख र आआफ्नै खुसी।

तर एउटा घटनाले कसैको संसार उजाडिदिँदा हामीले एकछिन रोकिएर सोच्नुपर्छ

“यदि यो पीडा मेरो घरमा परेको भए?”

सायद त्यसपछि हाम्रो भाषा बदलिन्थ्यो।
हाम्रो दृष्टिकोण बदलिन्थ्यो।
हाम्रो व्यवहार बदलिन्थ्यो।
अरूको दुःखलाई हेर्ने हाम्रो आँखा बदलिन्थ्यो।

कुनै घटना भयो भन्दैमा सधैँ दुःखी भएर बस्न पनि सकिँदैन। जीवन अघि बढाउनैपर्छ। अनि आज खुसी छ भन्दैमा सधैँ यही अवस्था रहन्छ भन्ने पनि छैन।

जीवन परिवर्तनशील छ।

आज हामीसँग भएको सास नै सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति हो। त्यसैले सास रहँदासम्म एकअर्कालाई माया गरौँ, सहयोग गरौँ, सम्मान गरौँ, प्रकृतिलाई बुझौँ र आफ्नो चेतनालाई जगाऔँ।

जनैपूर्णिमाको यो पवित्र अवसरमा केवल शरीरमा जनै फेर्ने होइन, आफ्नो विचार पनि फेरौँ।

पुरानो अहंकार फेरेर विनम्रता धारण गरौँ।
घृणा फेरेर प्रेम धारण गरौँ।
असंवेदनशीलता फेरेर करुणा धारण गरौँ।
अज्ञानता फेरेर चेतना धारण गरौँ।

किनकि अन्ततः

सास रहुन्जेल मात्र हाम्रो कथा हो।
सास रोकिएपछि त सबै हिसाब समाप्त हुन्छ।

आज कसैको घरमा चुलो बलिरहेको छ, कसैको घरमा चिताको आगो बलिरहेको छ।

त्यसैले आजको खुसीमा पनि विनम्र बनौँ,
आजको दुःखमा पनि आशाको दीप निभ्न नदिऔँ।

🙏 विपद्मा परेका सम्पूर्ण परिवारप्रति हार्दिक समवेदना।
हराइरहनुभएकाहरूको सकुशल खोजीको कामना।
घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना।
र सम्पूर्ण देशवासीमा करुणा, सहयोग र मानवताको भावना जागोस्।

किनकि हामी सबैको यात्रा एउटै हो
केही समय फरक होला, बाटो फरक होला, तर गन्तव्य एउटै हो।

🕉️ बाँचुन्जेल मानिस बनौँ।
सास रहुन्जेल मानवता बचाऔँ। 🙏

#जनैपूर्णिमा #मानवता #प्रकृति #विपद् #जीवन #मृत्यु #चेतना #करुणा #नेपाल #मानवधर्म