31/05/2026
ANG DAMI NG KALABAN AT PINAPA SUKO NA KAMI!.
Ako si Corporal Joshua R. Tamayo, serial number 89-5336, Infantry ng Philippine Army at proud member ng 4th Scout Ranger Battalion, Final Option Company. Labindalawang taon at mahigit na akong nagsisilbi noon sa hanay ng Sandatahang Lakas, pero may isang araw na hinding-hindi ko makakalimutan — ang encounter namin sa Astorga, Santa Cruz, Davao del Sur noong May 9, 2016.
Nagsimula ang lahat nang makatanggap kami ng impormasyon na naroon daw ang buong Guerrilla Front 58 ni Kumander Jasmine, isa sa pinaka-mabangis na yunit ng kalaban sa buong Davao Region noong mga panahong iyon. Ang sabi sa amin, nasa isang bahay sila sa bukid at nagpapahinga roon. Agad kaming pinatawag ng Battalion Commander namin noon na si Sir Agoncillo. Isang section lang kami mula sa 2nd Scout Ranger Battalion dahil kami ang naka-duty noon.
Pinamunuan kami ni First Lieutenant Sanchez bilang platoon leader, kasama ang platoon sergeant naming si Staff Sergeant Junmar Bagundol. Ako naman noon ay radioman o RTO ng grupo. Labingwalo lang kaming lahat kasama ang mga gunner at team leaders.
Bandang alas-dose ng madaling araw nang magsimula kaming umalis sa jump-off point. Kahit halos pitong daang metro lang ang layo ng target, dahan-dahan at tactical pa rin ang galaw namin. Ang disadvantage namin, manggagaling kami sa low ground habang nasa mataas na bahagi ang target area. Alam naming dehado kami kapag nagkaroon ng putukan.
Bandang alas-kwatro y medya ng madaling araw, nakarating kami malapit sa target. Guide namin noon ang mismong may-ari ng lupa kung saan nagtatago ang grupo ni Jasmine. Habang nagmamasid kami, nakita namin ang bahay at ilang backpack sa paligid. Maliit lang ang mga puno at halos niyog at saging lang ang cover namin.
Eksaktong mag-aalas-singko ng umaga nang may bumabang lalaki mula sa bahay. Kasunod niya ang isang babae at batang umiiyak. Maya-maya, may tumayong lalaking armado ng baril. Biglang tumahol ang a*o at ilang segundo lang ang lumipas, unang pumutok ang kalaban.
Hindi agad kami gumanti dahil may mga batang nasa loob ng bahay. Naririnig namin ang iyak nila habang bumubuhos ang volume fire ng kalaban mula sa kaliwa. Kahit dehado kami sa pwesto, pinili naming sumunod sa rules of engagement. Hindi namin pinaputukan ang bahay dahil ayaw naming madamay ang mga sibilyan lalo na ang mga bata.
Habang tumatagal ang bakbakan, lalong umiinit ang sitwasyon. Bilang radioman, agad akong tumawag sa headquarters para i-report ang encounter at ibigay ang eksaktong lokasyon namin. Habang ginagawa ko iyon, halos kasabay na rin ng malalakas na putok ng baril sa paligid.
Hindi ko makakalimutan nang tamaan si Sergeant Ranola. Nakita kong bumagsak siya matapos magtangkang umangat habang nag-aassault kami. Hirap na hirap kaming lapitan siya dahil konting galaw lang ay may tatamang bala. Pero kahit radioman ako, hindi ko kayang pabayaan ang kasama ko. Gumapang ako papunta sa kanya kasama si Posas habang tuloy pa rin ang putukan.
Paglapit ko sa kanya, nakita kong wasak ang balikat niya at tumagos ang bala hanggang leeg. Ginunting ko mismo ang uniporme niya para makita ang sugat habang si Posas naman ang naghanda ng first aid. Tinakpan namin ang sugat, nilagyan ng pressure dressing at pilit pinigilan ang pagdurugo habang patuloy ang volume fire ng kalaban.
Habang inaasika*o namin siya, naririnig pa rin namin ang sigawan ng kalaban. Sinasabi nilang hindi raw kami makakalabas nang buhay doon. Pero hindi umatras ang grupo namin. Ang platoon sergeant namin mismo ang patuloy na nagbibigay ng lakas ng loob sa amin. Kahit may sugatan at may mga nadaplisan na ng bala, tuloy pa rin ang assault.
Maya-maya, nag-request na kami ng fire support at reinforcement. Gumawa kami ng improvised smoke gamit ang tuyong dahon ng niyog para makita kami ng support helicopter. Habang hinihintay namin ang tulong, patuloy pa rin ang putukan.
Doon ko rin nakita na patay na ang guide naming CAFGU. Tinamaan siya sa bandang dibdib at wala na siyang buhay nang lapitan ko. Isa iyon sa pinakamabigat na sandali para sa akin dahil siya mismo ang tumulong sa amin para makarating sa target area.
Mahigit dalawang oras ang naging encounter namin. Bandang alas-siyete ng umaga, unti-unti nang umurong ang kalaban. Doon lang kami nakapag-assault nang tuluyan sa unang bahay. Pagpa*ok namin, magulo ang loob at maraming bakas ng kanilang pag-atras. Nakakita kami ng blood stains, mga gamit, bala, at mga panibagong supply nila.
Pero ang pinakamabigat na parte ay nang mag-count off kami pagkatapos ng bakbakan.
Doon namin nalaman na wala na si Sergeant Tams.
Tinamaan pala siya sa ulo habang nakikipagbakbakan sa pinakamatinding bahagi ng putukan. Napaupo na lang ako noon at hindi ko napigilang maiyak. Mabait siyang tao at isa pa siya sa mga pinaka-close naming kasama sa unit.
Noong tumawag ulit ako sa radyo para i-report ang sitwasyon, halos hindi ko maibuka ang bibig ko habang sinasabing may isang KIA kami at may isang wounded. Nanginginig ang kamay ko habang hawak ang radyo.
Sa kabila ng lahat, proud pa rin ako dahil nagampanan ko ang tungkulin ko bilang radioman at bilang Scout Ranger. Hindi lang ako nag-report sa radyo, nakatulong pa akong mailigtas at ma-extract si Sergeant Ranola sa gitna ng napakadelikadong sitwasyon.
Kinabukasan, sinundan namin ang trail ng kalaban at doon namin nakita ang isa nilang patay na iniwan sa bangin dahil hindi na nila kayang buhatin habang umatras.
Isa sa pinakamahalagang natutunan ko sa encounter na iyon ay ang kahalagahan ng rules of engagement at leadership sa gitna ng laban. Kung nagpadaig kami sa galit at bugso ng damdamin, baka nadamay ang mga bata at sibilyan sa loob ng bahay. Pero kahit gaano kainit ang bakbakan, pinili pa rin naming sundin ang tamang proseso bilang sundalo.
Ngayon bilang team leader, dala ko pa rin ang lahat ng aral mula sa araw na iyon. Natutunan ko na ang tunay na lider ay hindi nagpapanic sa gitna ng kaguluhan. Kailangan buo ang loob mo, may presence of mind ka, at kaya mong palakasin ang moral ng mga tauhan mo kahit gaano kahirap ang sitwasyon.
Dahil sa araw na iyon, mas lalo kong naintindihan kung ano talaga ang ibig sabihin ng pagiging Scout Ranger — hindi lang tapang sa laban, kundi disiplina, sakripisyo, at malasakit sa kapwa sundalo at sibilyan.