GHAN MEDIA

افغانستان کې د طالبانو حکومت له یوې خصوصي هندۍ کمپنۍ سره د واردېدونکو او په کور دننه تولیدېدونکو توکو د معیار او کیفیت برخه کې د څه د پاسه ۴۶ میلیونه ډالرو په ارزښت تړون لاسلیک کړ.

د دې تړون له مخې دا هندۍ کمپنۍ به په نهو بندرونو او کابل کې معیاري لابراتوارونه جوړوي.

د طالبانو حکومت د معیار او کیفیت ادارې مشر هیله ښودلې چې سوداګر د لوړ کیفیت توکي تولید او له نورو هېوادونو هم ښه کیفیت لرونکي توکي افغانستان ته راوارد کړي.

دا په افغانستان کې دننه پر تولیدېدونکو توکو او له بهره پر واردېدونکو توکو د ټاکلو معیارونو د پلي کولو برخه کې یوه له نسبتا لویو پانګونو بلل کېږي.

دا تړون د یوې هندۍ کمپنۍ ټي سي آر سي او د طالبانو حکومت د معیار او کیفیت ادارې ترمنځ په کابل کې لاسلیک شو.

د طالبانو غړي سعید خوستي د پاکستان او امريکا ترمنځ اړیکه یې د "مرییتوب" يا غلامۍ تر کچې بللې ده.

خوستي د سيبيايس تازه راپور (چې امریکايي استخباراتي سرچینو ویلي د ټرمپ او ایران ترمنځ د اپرېل میاشتې له اوربند وروسته، تهران خپلې څو پوځي الوتکې په راولپنډۍ کې د پاکستان د "نور خان" پوځي اډې ته لېږدولې دي) د پاکستان د پوځي رژیم لپاره یو "اتومي ګوزار" بللی دی.

نوموړی وايي، امريکا د پاکستان د پوځ مشران ټاکي او دا پوځ نسل په نسل د امریکا وفادار او تسلیم پاتې شوی دی.

سعید خوستی ادعا کوي چې پاکستاني پوځ خپله بقا او دوام یواځې له امریکا سره په مرییتوب او وفادارۍ کې ویني او همدا لامل دی چې د هر ډول خپلواکې پرېکړې توان نه لري.

| | | | |

د پاکسان د دفاع وزیر ویلي چې افغانستان کې د طالبانو حکومت داسې لیکلي ضمانت ورکولو ته غاړه نه ایږدي چې "د افغانستان له خاورې به پر پاکستان بریدونه نه کېږي او دا چې کابل کې واکمنان د پاکستان ضد وسله والو ملاتړ نه کوي".
خواجه اصف چې د چارشنبې پر ورځ یې د پاکستان ملي اسامبلۍ ته وینا کوله یو ځل بیا تور پورې کړ چې پاکستان کې ناامني د افغانستان څخه خپره ده.
نوموړي د خپلې وینا پر مهال وویل " په دې موضوع د کابل له حکومت سره ۱۹-۱۹ ساعته خبرې اترې شوې، دوی په خوله ډېر څه وايي خو لیکلو ته یې غاړه نه اېږدي."
د یادونې ده چې اسلام اباد له یوې اوږدې مودې راهیسې افغانستان کې د طالبانو پر حکومت د داسې وسله والو د ملاتړ تور پورې کوي چې په ټکو یې پاکستان کې ناامني خپروي.
افغانستان کې د طالبانو حکومت بیا د پاکستان دا تورونه بې بنسټه بللې او بیا بیا یې ویلي چې هیچاته اجازه نه ورکوي چې د افغانستان خاوره د چا خلاف وکاروي.
اسامبلۍ ته د وینا پر مهال د پاکستان دفاع وزیر د کابل او اسلام اباد تر منځ د روغې جوړې لپاره د قطر، ترکیې او سعودي عرب د هڅو یادونه هم وکړه خو ویې ویل " کومه حل لاره لا نده پیدا شوې."
په داسې حال کې چې نړیوالو بنسټونو له ډلې یې ملګرو ملتونو د پاکستان په بریدونو کې د سلګونو ولسي افغانانو وژنه مستنده کړې د پاکستان دفاع وزیر د چارشنبې ورځې وینا کې هڅه وکړه چې پر افغانستان د پاکستان بریدونه توجیه کړي. هغه وویل که د پاکستان اندیښنو ته ځواب نه ویل کېږي نو وروستۍ غوراوی یې همدا جنګ دی.
پاکستاني لوری داسې مهال بیا د جګړې ګواښ کوي چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو استازولۍ (یوناما) په خپل وروستي راپور کې ويلي چې د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ له لومړۍ نېټې د مارچ تر ۳۱ نېټې پورې د طالبانو حکومت د ځواکونو او پاکستاني پوځ تر منځ د نښتو له کبله په افغانستان کې ټولټال ۳۷۲ ملکي وګړي وژل شوي او ۳۹۷ نور ټپیان شوي دي.

په جمهوري نظام کې د ولسمشر غني د دفتر رییس فضل محمود فضلي ویلي چې د ډیورنډ کرښې اخوا د خیبر پښتونخوا د اعلا وزیر سهیل خان اپریدي وروستۍ اعتراف د دغه سیمې د جګړې حقیقت بربنډ کړ. هغه وایي چې پاکستان لا هم په پښتني سیمو کې د خپلې "ډالري جګړې" د دوام لپاره له ترهګرۍ څخه د پلمې په توګه کار اخلي.

فضلي وایي چې د خیبر پښتونخوا ټاکل شوي اعلا وزیر په ښکاره ویلي چې پاکستانی پوځ باید خپله "ډالري جګړه" د پښتنو له سیمو وباسي.

فضلي دا د یو برحاله چارواکي له خوا یو ټکان ورکوونکی اعتراف بولي چې ښيي د پاکستان پوځي عملیات یواځې د بهرنیو امتیازاتو د ترلاسه کولو لپاره دي.

نوموړی ادعا کوي چې د تېرې میاشتې (اپریل ۲۰۲۶) په "ارومچي" کې د چین، طالبانو او پاکستان ترمنځ له غیر رسمي خبرو وروسته، طالبان او اسلاماباد په مشکوک ډول د افغان کلیو د بمبارۍ په اړه غلي شوي دي.

فضلي باور لري چې دا چوپتیا د چین د فشارونو له امله ده، ترڅو د سیمې وضعیت ارام وښودل شي، خو په حقیقت کې د افغانانو پر ضد د پاکستاني ځواکونو یرغلونه او حملې لا هم دوام لري.

هغه پر طالبانو نیوکه کړې چې د هېواد د دفاع پر ځای یې له پاکستان سره پټې معاملې زیاتې شوي او د پاکستاني پوځ د تېریو په وړاندې یې سترګې پټې کړې دي.

| | | | | | |

اروپايي ټولنې ویلي، چې په افغانستان کې د طالبانو له حکومت سره یې اړیکې او تعامل یوازې د عملي اړتیاوو پر بنسټ ولاړ دي او دا هېڅکله د سیاسي رسمیت پېژندنې معنا نه لري.

د اروپايي کمیسیون ویاند مارکس لامرټ ویلي، چې د اروپايي ټولنې د شورا د ټاکل شوي ماموریت له مخې، دغه ټولنه په افغانستان کې له واکمنو طالبانو چارواکو سره خپلې عملي اړیکې ساتي.

د افغانستان د ځانګړو ځواکونو پخواني قومندان، سمیع سادات په یوې تازه شننه کې ویلي چې د افغانستان په اړه د پاکستان دوه لسیزې پخوانۍ ستراتیژي، چې د طالبانو ملاتړ و، اوس په یو "ستراتیژیک ناورین" بدل شوی. چې دغه جګړه اوس د پاکستان له کنټرول څخه وتلې او هیڅ د وتلو لاره نه لري.

سادات وایي چې په ۲۰۲۱ کال کې د ای ایس ای (ISI) مشر فیض حمید په کابل کې خپله "بریا" ولمانځله، خو دا خوښي ډېره لنډه وه. نن پاکستان په خپله لوېدیځه پوله کې له یوې داسې جګړې سره مخ دی چې د ختمېدو نښې یې نه ښکاري.

د سادات شننې له مخې، له ۲۰۲۱ وروسته تحریک طالبان پاکستان په پښتونخوا کې خپل بریدونه زیات کړي او ورسره هم مهاله بلوڅ ازادي غوښتونکي پوځ په بلوچستان کې د سي پیک (CPEC) پروژې او چینايي ګټې په نښه کړې دي.

سادات ادعا کوي چې د پاکستان په امنیتي اداره کې یو لوری طالبان او ټي ټي پي د ځان لپاره ګواښ بولي، خو د آی ایس آی ځینې کړۍ لا هم هغوی ته د "ستراتیژیکې پانګې" په سترګه ګوري. دا تضاد د دې لامل شوی چې پاکستان یوه میاشت بمباري کوي او بلې میاشتې د جوړجاړي خبرې.

دی وايي، سلګونه پاکستاني پوځیان وژل شوي، د چین پانګونه له خطر سره مخ ده او پاکستان له سخت اقتصادي او سیاسي پاشل کېدو سره مخ شوی دی.

سمیع سادات ټینګار کوي چې پاکستان نشي کولای په یو وخت کې هم د افراطیت په ضد جګړه وکړي او هم هغه شبکې وساتي چې افراطیت پالي.

| | | | | |

د افغانستان کرکټ بورډ په رسمي ډول اعلان وکړ چې د افغانستان شل اوریز غوره لیګ د دویم پړاو د ترسراوي په موخه، د پنځو اړوندو لوبډلو د پلور او د امتیاز ترلاسه کولو لړۍ پیلوي.

د کرکټ بورډ د مالوماتو له مخې، کورني او نړیوال سوداګر، پانګوال او د سپورتي برخې مینوال کولای شي په دغه پروسه کې ګډون وکړي.

دوی وايي، د روانې مې میاشتې ۱۵مه نېټې څخه د جون میاشتې تر ۳۰مه نېټې پورې پانګه وال لوبډلې پېرلی شي.

کرکټ بورډ ټولو لېوالو پانګوالو ته بلنه ورکړې چې د ټاکل شوې نېټې پورې خپل غوښتنلیکونه او وړاندیزونه (RFP) د کرکټ بورډ ادارې ته وسپاري.

د افغانستان غوره لیګ چې یو ځل وړاندې په متحده عربي اماراتو کې ترسره شوی و، د افغان ځوانو لوبغاړو لپاره د نړیوالو ستورو سره د لوبېدو او د تجربې ترلاسه کولو یو لوی ډګر دی. د کرکټ بورډ اداره وايي چې د دې لیګ بیا پیلول به نه یواځې د کرکټ کچه لوړه کړي، بلکې هېواد ته به اقتصادي ګټې او بهرنۍ پانګونه هم راجلب کړي.

| | | | | | |

اسلام‌اباد کې د افغانستان پخواني سفیر مشعل ویلي، چې د مخکیني ولسمشر اشرف غني په اړه د فساد تورونه ناسم او د هغه په حق کې ظلم دی.

نوموړي زیاته کړې، چې په تېرو څلورو لسیزو کې افغانستان ته د سیاسي فساد رېښې د بهرنیو لاسوهنو له لارې غځېدلې وې او ځینو سفارتونو د سیاسي او ټولنیز مهندسي لپاره دا فساد کاراوه.

مشعل همداراز د پخواني امریکايي ډیپلوماټ زلمي خلیلزاد ته په اشارې ویلي، چې که څه هم له غني سره یې اختلافات لرل، خو د هغه وطن‌پالنه، تدبیر او د هېواد د بقا لپاره پلان باید هېر نه شي.

هغه ادعا کړې، چې غني افغانستان د داخلي جګړې له پراخېدو ژغورلی او د هېواد د بدلون لپاره یې مهم تصمیمونه لرل.

مشعل ټینګار کړی، چې افغان ولس باید د خپل راتلونکي په اړه پرېکړې د بهرنیو روایتونو پر بنسټ ونه کړي، بلکې د خپلو مشرانو واقعي نقش ته وګوري.

نورستان کې د سختو ورښتونو او ږلۍ له امله د ولسونو لسګونه څاروي تلف شوي دي.

د طالبانو ولایتي چارواکو ویلي، چې د نورستان د کامدېش ولسوالۍ په نانګل کلي کې د وروستیو سېلابونو او ږلۍ له امله شاوخوا ۷۰ څاروي، غواګانې، وزې او پسونه له منځه تللي دي.

ځايي اوسېدونکي وایي، دغو طبیعي پېښو خلکو ته درانه اقتصادي زیانونه اړولي او له مرستندویه ادارو یې د بېړنیو مرستو غوښتنه کړې ده.