12/01/2021
Antyoksydanty (przeciwutleniacze) - są szeroką grupą związków chemicznych występujących w przyrodzie oraz posiadających właściwości neutralizowania wolnych rodników. Obecnie wiele się mówi o antyoksydantach i ich dobroczynnych właściwościach przeciw-nowotworowych, zmniejszających ryzyko cukrzycy, chorób serca oraz spowalniających starzenie organizmu.
1. Zacznijmy od tego czym są wolne rodniki i dlaczego powinniśmy je neutralizować:
Wolne rodniki to cząsteczki, które naturalnie występują w organizmie człowieka, są one pozbawione jednego lub więcej elektronów, który „kradną”, atakując cząsteczki w zdrowych tkankach organizmu. Jeśli równowaga między wolnymi rodnikami a antyoksydantami (przeciwutleniaczami) jest zachowana, nie mamy się czym martwić. Nieprawidłowe nawyki żywieniowe, stres lub przebywanie w zanieczyszczonym środowisku często jednak prowadzą do sytuacji, kiedy w organizmie występuje nadmiar wolnych rodników. To z kolei prowadzi do licznych powikłań zdrowotnych, przyspieszenia procesu starzenia lub wzrostu ryzyka zachorowania na nowotwór.
2. Do czego potrzebne są człowiekowi antyoksydanty?
Antyoksydanty zmniejszają ryzyko wystąpienia nowotworów, chorób układu krążenia, cukrzycy, chorób stawów i problemów ze wzrokiem. Zapewniają zwiększoną odporność organizmu na infekcje. Pozwalają zachować młodość i piękną skórę na długo (walcząc z niszczeniem komórek).
3.Jakie są najcenniejsze źródła antyoksydantów?
Antyoksydanty naturalnie występują w nieprzetworzonej żywności, przede wszystkim surowych warzywach i owocach, choć nie tylko. Witamina C jest jednym z najsilniejszych przeciwutleniaczy, dlatego warto wzbogacić w nią swoją dietę. W dużych ilościach występuje w czarnych porzeczkach, papryce, brokułach, pomidorach, pomarańczach i brukselce. Witaminy A i E, które także działają przeciwutleniająco, łatwo znaleźć w tłuszczach roślinnych, kiełkach pszenicy, orzechach, szpinaku, sałacie, marchwi.
Kolejnymi sprzymierzeńcami w walce z wolnymi rodnikami są minerały – mangan, cynk, selen, które występują przede wszystkim w orzechach (laskowych, włoskich, brazylijskich) i ziarnach (dyni, sezamu). Ponadto, bardzo bogaty w selen jest świeży łosoś, a w cynk – boczniaki.
Przeciwutleniacze to jednak nie tylko witaminy i minerały. Ochronę przed wolnymi rodnikami zapewniają koenzym Q10, karotenoidy i polifenole. Koenzym Q10 występuje naturalnie w organizmie człowieka, ale warto go dodatkowo przyjmować z mięsa, ryb i roślin strączkowych. Karotenoidy to substancje organiczne, które odpowiadają za żółtą, pomarańczową i czerwoną barwę roślin. Znajdziemy je m.in. w natce pietruszki, szczypiorku, szpinaku, dyni, papryce, czerwonych grejpfrutach, mango oraz marchwi. Oprócz ich zdolności do usuwania z organizmu wolnych rodników, dowiedziono, że mają silne działanie antynowotworowe.
Podsumowanie;
Spożywanie produktów bogatych w antyoksydanty jest pożądane przez organizm. Jednakże przeładowywanie organizmu przeciwutleniaczami także nie jest dobre. Według najnowszych badań niekontrolowana i nieumiarkowana ich podaż może doprowadzić do rezultatów przeciwnych do tych, które przynosi ich przyjmowanie w sposób racjonalny
Jak zatem osiągnąć złoty środek? Najlepszym wyjściem jest stosowanie zdrowej zbilansowanej diety, bogatej w owoce i warzywa (źródło naturalnych antyoksydantów) i ubogiej w konserwowaną, przetworzoną żywność (źródło sztucznych antyoksydantów). W ten sposób zmaksymalizuje się pozytywne działanie przeciwutleniaczy i uniknie się negatywnych skutków ich nadmiernej podaży.