26/11/2023
Dawno nie czytałam tak dobrego tekstu, a że bardzo mi zależy na zwiększaniu świadomości i bezpieczeństwa - polecam wszystkim zainteresowanym wspinaczką zimową.
Chłopaki, a zwlaszcza Marcin - dzięki za przygotowanie tego materiału, świetna robota! ❤️
Sezon drytoolowy ruszył z kopyta, warto więc przypomnieć kilka zasad oraz zaleceń.
➖➖➖
Zasady w drytoolu
Wspinanie drytoolowe jest obarczone znacznie większym ryzykiem niż wspinanie klasyczne, gdyż do tych samych zagrożeń, które występują podczas wspinania klasycznego dochodzą niebezpieczeństwa występujące tylko podczas drytoolingu.
Poniżej przedstawiamy listę zasad i zaleceń, przestrzeganie, których powinno poprawić Wasze bezpieczeństwo oraz zwiększyć świadomość, co do zasad panujących w środowisku wspinaczkowym, których winniśmy przestrzegać.
I. Rejony i sektory drytoolowe
1. Najważniejszą zasadą w drytoolingu jest wspinanie się tylko i wyłącznie w rejonach i sektorach do tego przeznaczonych. Sprzęt do drytoolingu niszczy skałę, więc wspinanie się po drogach klasycznych może bezpowrotnie zniszczyć daną drogę.
Listę miejsc dopuszczonych do wspinaczki drytoolowej znajdziecie np. tutaj https://drytooling.com.pl/baza/topo/drytool/drytooling. Niemniej zawsze upewnijcie się przed przyjechaniem w dane miejsce, czy jest ono aktualnie udostępnione do wspinania, w tym do wspinania drytoolowego.
2. Dostęp do niektórych rejonów i sektorów może być płatny lub z ograniczonym dostępem (np. Duże Bunkry w Janówku Pierwszym https://kw.warszawa.pl/zasady-wspinania-i-dojazdu-do-janowka). Przed przyjazdem do danego miejsca upewnijcie się, jakie zasady tam obowiązują, żeby uniknąć nieporozumień.
3. W części rejonów i sektorów zaleca się wspinanie w temperaturach ujemnych. Z racji specyfiki tych miejsc (kruszyzna, trawki), temperatury ujemne wpływają na bezpieczeństwo, zmniejszając prawdopodobieństwo urwania chwytu lub stopnia oraz chronią drogi wspinaczkowe przed degradacją.
4. Niezależnie od wybranego rejonu należy stosować zasadę „skauta” (pozostawić rejon w niezmienionym stanie) — poza oczywistym zabraniem swoich śmieci nie należy testować ostrości sprzętu na pobliskich drzewach, elementach infrastruktury turystycznej, itp.
II. Sprzęt wspinaczkowy
1. Kask
Rejony i sektory drytoolowe zazwyczaj są bardziej kruche niż te do wspinaczki klasycznej. Dlatego też używanie kasków wspinaczkowych przez osoby wspinające się, asekurujące oraz przebywające pod skałami jest bardzo wskazane. Dodatkowo podczas wspinania używamy ostrego sprzętu — raków i czekanów — to kolejny argument za używaniem kasków podczas tej aktywności wspinaczkowej.
Kask powinien być poprawnie dopasowany i zapięty. Poza ochrona przed kruszyzną (z góry) zapewnia on ochronę przed uderzeniem przez czekan (z przodu). Źle zapięty lub źle dopasowany kask pozostawi czoło nieosłonięte.
2. Rękawiczki
Nawet te z cienkiego materiału, w dużym stopniu chronią przed głębokimi ranami w sytuacjach, gdy z chwytu wyjedzie nam czekan i ostrze uderzy w drugą dłoń.
3. Okulary ochronne
Osoby początkujące powinny rozważyć wspinanie w okularach ochronnych (np. budowlanych), które w pewnym stopniu chronią przed niespodziewanym „wystrzeleniem” czekana w kierunku naszej twarzy.
4. Czekany i raki
Demontujemy w naszych czekanach, o ile je posiadają, młotki oraz łopatki. Podczas drytoolingu elementy te i tak do niczego nie przydadzą się, a może to nas uchronić przed większymi obrażeniami. Jeśli mamy czekany z niedemontowalnymi młotkami i łopatkami, to należy je zabezpieczyć, np. nakładając na nie rozciętą piłkę do tenisa lub gąbkę oklejoną taśmą.
Sprzęt powinien być naostrzony. Ostry sprzęt minimalizuje ryzyko przypadkowego wypadnięcia czekana z chwytu lub raka ze stopnia, a tym samym niekontrolowanego odpadnięcia, co ma wpływ na podniesienie poziomu bezpieczeństwa. Ponadto ogranicza degradację skały, dlatego warto posiadać ze sobą pilnik do metalu oraz mieć na wyposażeniu zapasowe ostrza i zęby do raków i narzędzia do ich wymiany.
Pamiętajmy, że w ogródkach drytoolowych, zwłaszcza gdy nie ma śniegu, zęby raków tępią się głównie nie podczas wspinania, a podczas chodzenia lub asekurowania. Zatem używajmy raków/rakobotów wyłącznie do wspinaczki, pozwoli to nam wydłużyć żywotność sprzętu.
5. Apteczka
W związku z używaniem ostrego sprzętu ryzyko zranień i skaleczeń przy drytoolingu jest realne — należy zatem posiadać ze sobą podstawową apteczkę medyczną, aby móc udzielić sobie lub innym pierwszej pomocy.
III. Wspinanie
1. Ze względów na wspomnianą wyżej kruszyznę i ostry sprzęt, bezpośrednio pod drogami wspinaczkowymi powinny znajdować się wyłącznie osoby asekurujące. Ponadto należy pamiętać, że podczas wspinania ostrze czekana generuje dużo większą dźwignię niż ręka we wspinaniu klasycznym. Dlatego nawet chwyty, które wydają się „dostatecznie solidne” do wspinaczki, mogą się ukruszyć.
2. Asekuracja z przyrządów półautomatycznych lub automatycznych zwiększy bezpieczeństwo np. w przypadku ugodzenia asekuranta kamieniem bądź czekanem.
3. Nie spotujemy prowadzącego. Na nogach ma raki, w rękach czekany więc ewentualny upadek na asekurującego może mieć poważne konsekwencje.
4. Podczas samej wspinaczki uważajmy na linę, tak żeby podczas wspinania, lotów, zjazdów i każdej innej możliwej operacji nie uderzyć w nią czekanem bądź rakiem.
5. Ze względu na bliską odległość do ziemi w wielu drytoolowych rejonach, należy zwracać szczególną uwagę na ilość liny w systemie asekuracyjnym. Pamiętajmy, że prowadząc linę dokoła tułowia w pozycjach typu „4/9” wspinacz ma ponad pół metra dodatkowego luzu, który przy odpadnięciu może zaważyć na uderzeniu w ziemię.
6. Nie wkładamy ostrza czekana w punkty asekuracyjne: spity, ringi, kolucha zjazdowe, karabinki. Powstałe zadziory mogą uszkadzać naszą linę lub ekspresy i obniżać trwałość punktów asekuracyjnych.
7. Jednym z najgorszych scenariuszy podczas drytoolingu jest upadek na czekan. Ostrze może ustawić się dowolnie, w szczególności jeśli podłoże nie jest idealnie równe lub jeśli jest miękkie (np. materac). Należy starać wyzbyć się naturalnego odruchu wyciągania ręki w kierunku naszego upadku.
Jeśli wspinamy się lub trenujemy na niskich formacjach np. na drytoolowni czy trawersując w terenie, nie powinniśmy odkładać czekana na ramię. Upadek na podłoże z czekanem założonym na ramieniu, może mieć poważne konsekwencje.
8. Zdarza się, że czekan, który wypadnie z chwytu, uderza w drugi czekan, który nie znajduje się na chwycie. Istotne jest, aby luźny czekan trzymać w pozycji, która nie zagraża naszemu bezpieczeństwu tj. ostrzem od siebie.
9. Nie należy łapać czekana powyżej „skrótu” (drugiej pozycji), chyba że jest to niezbędne i dobrze wiemy, co robimy. Częstą przyczyną odpadnięć u początkujących jest łapanie czekana powyżej „skrótu”, a mniej odpadnięć oznacza bezpieczniejsze wspinanie.
10. Ze względu na częstą zmianę rąk na czekanach i stosowanie technik „4/9” lonże do czekanów mogą utrudniać lub wręcz uniemożliwiać wspinanie, w związku z czym nie należy ich używać, zwłaszcza że konsekwencje upuszczenia czekana w ogródkach drytoolowych są żadne.
Przestrzeganie powyższych zaleceń powinno uchronić Was przed większością niebezpieczeństw związanych ze wspinaczką drytoolową oraz nie narazić na nieprzyjemności z powodu łamania zasad środowiska wspinaczkowego.
Wspinajmy się z głową. Do zobaczenia w skałach.
➖➖➖
Powyższy tekst powstał dzięki pomocy klubowiczów, w szczególności dzięki Grześkowi Gładyszowi, Pawłowi „Dr” Olendzkiemu oraz Jędrzejowi „JJ” Jabłońskiemu.
30/06/2025
25/10/2024
02/02/2024
29/05/2023
26/05/2023
28/04/2023
15/04/2023
08/04/2023
21/03/2023
08/03/2023