10/03/2026
PODAGRYCZNIK POSPOLITY Aegopodium podagraira
Nazwy ludowe: ziele diabelskiej stopki, śnitka, kurza stopka, kozia stópka, barszcznica, gier)
🌱 Podagrycznik można spotkać niemalże wszędzie, w każdym ogrodzie, rowie przydrożnym, na łące, trawniku w mieście, w zaroślach, nad brzegami wód.
Należy do gatunku selerowatych, jest byliną wieloletnią i rozmnaża się wegetatywnie za pomocą kłączy. Swoją nazwę zwyczajową zawdzięcza temu, że w medycynie ludowej jest od lat wykorzystywany jako lekarstwo na podagrę (dna moczanowa).
📖 Roślina ceniona od czasów średniowiecza, mnisi klasztorni uprawiali ją w swoich ogrodach. W źródłach etnograficznych z XVIII-XIX w. pojawiają się wzmianki, że młode pędy podagrycznika zbierano wczesną wiosną i sprzedawano na targach jako tanie, zielone warzywo, sprzedawano je zwykle w pęczkach, podobnie jak szczaw czy pokrzywę. Takie praktyki notowano m.in. w Polsce, na Litwie i w Rosji.
„Żeby tylko dożyć, aż będzie podagrycznik” (ros. „Дожить бы до сныти”) te słowa jak modlitwę powtarzały gospodynie wyskrobując z zasieków resztki zboża.
Z liści przyrządzano zupę zwaną barszcznica, gotowano z nich polewki wiosenne razem z pokrzywą, lebiodą czy szczawiem, kiszono również liście.
W Polsce zanikło spożywanie podagrycznika na przestrzeni wieków, ale w północno zachodnich Niemczech jest on nadal spożywany, do dziś przyrządza się z niego tak zwaną zieloną zupę.
🌿 Jadalne części rośliny to młode aromatyczne liście i łodygi.
Wspaniałe w roślinie jest to, że bardzo szybko odrasta i możemy cieszyć się nią praktycznie cały sezon od początku marca do pierwszych przymrozków. Najsmaczniejsze i najbogatsze w cudowne właściwości są te najmłodsze jeszcze w pełni nie rozwinięte.
🔎 Podagrycznik jest bogaty w białko oraz minerały: potas, żelazo, cynk, magnes, miedź, mangan oraz witaminy C, A.
Poliacetyleny zawarte w podagryczniku maja właściwości przeciwzapalne i przeciw reumatyczne. Co potwierdza fakt, że w medycynie ludowej stosowany był przy bólach stawów, bólach nerwu kulszowego oraz kości i dnie moczanowej.
Angelicyna i falcarindiol mają działanie przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne.
Ziele posiada również wspaniałe, właściwości oczyszczające i odtruwające wątrobę oraz cały organizm.
Podagrycznik jest również doskonały przy wszelkich stanach zapalnych dróg moczowych, działa moczopędne i pobudza pracę nerek oraz oczyszcza je. Pozytywnie wpływa również na pracę układu pokarmowego, poprawia przemianę materii.
🔬 W pracy naukowej „Cytotoxic and antioxidant activities and phytochemical analysis of Aegopodium podagraria” (2023) badano ekstrakty rośliny na liniach komórkowych raka prostaty, jelita grubego oraz płuc. Ekstrakt z rośliny wykazywał działanie cytotoksyczne wobec tych komórek, zmniejszał przeżywalność komórek nowotworowych w hodowli laboratoryjnej, działał również jako silny antyoksydant. Badacze powiązali ten efekt z obecnością związków fenolowych i flawonoidów, które mogą wpływać na procesy wzrostu komórek. Wciąż jednak brak badań klinicznych.
🩹 Świeżym sokiem możemy smarować miejsca po ukąszeniach owadów i wszelkich wrzodów skórnych. Sprawdzi się także w formie okładów trudno gojących się ran czy miejscowo w bólach reumatycznych i bólach stawów.
Polecam także osobom borykającym się z tymi przypadłościami, włożyć parę listków do kieszeni i nosić przy sobie lub włożyć pod materac lub poduszkę.
W przypadku skóry trądzikowej, skłonnej do wyprysków warto smarować twarz jego sokiem lub przemywać naparem.
☀️ Jak już wspomniałam podagrycznik dostępny jest już bardzo wczesną wiosną aż do późnej jesieni. A jego małe zalążki zdarzało mi się nawet wygrzebać z ziemi podczas łagodnej zimy.
W celach leczniczych używane są liście, łodygi, kwiaty oraz korzeń, a właściwie kłącze podagrycznika.
Podagrycznik możemy śmiało spożywać na surowo, jest doskonałym dodatkiem do zielonych sałatek, zielonych soków i koktajli. Wszelkim potrawom nadaje nietuzinowego smaku i aromatu.
Liście i łodygi zbieramy cały sezon i suszymy w przewiewnym, ciemnym miejscu rozłożone cienką warstwą. Podagrycznik suszy się bardzo szybko.
Korzenie zbieramy jesienią, oczyszczamy, płuczemy i suszymy, jeśli suszenie odbywa się w suszarce nie przekraczamy 45 stopni.
Kwiaty zbieramy w okresie kwitnienia zazwyczaj jest to lipiec i sierpień, suszymy jak liście.
Nasiona podagrycznika zwane „etiopskim kminkiem” suszymy jak kwiaty i przechowujemy w szczelnie zamkniętym słoju w ciemnym miejscu, mozemy używać go jako przyprawy do potraw i sałatek.
Z liści można z przygotowywać zupy, przyrządzać jak szpinak bądź smażyć całe liście w cieście naleśnikowym, podobnie jak kwiaty czarnego bzu.
☕️ NAPAR
1 łyżkę stołową suszonego lub świeżego ziela zalewamy jedna szklanką wrzątku, parzymy pod przykryciem 15 minut. Przecedzamy pijemy 3- 4 razy dzienne.
W kuracji podagry, hemoroidów, zapaleniach układu moczowego, kamicy nerkowej, problemach trawiennych. Do naparu możemy również używać kwiatów i nasionek.
🍷 NALEWKA Z KORZENI
Korzenie wykopujemy wczesną wiosną, płuczemy i siekamy. Układamy w słoju i zalewamy alkoholem 40%, w stosunku 2 części korzeni 1 część alkoholu. Wytrawiamy w ciemnym miejscu 30 dni.
Używamy do wcierania w przypadku dny moczanowej, zapaleniu stawów, korzeni nerwowych, mięśni. Przy lumbago, zakwasach i wszelkich bólach stawów oraz naciągniętych mięśniach.
🥣 PODAGRYCZNIK KISZONY
Do kiszenia podagrycznik świetnie komponuje się z kapustą, ale możemy dodawać go do kiszenia wszelkich innych warzyw i owoców. Oczywiście polecam również kiszenie samego podagrycznika. Do kiszenia wybieramy świeże i młode listki. Wkładamy je do wyparzonych słoików, dociskamy aby wypełnić słoik, kisimy tak jak wszelkie inne kiszonki czyli zalewamy wodą z solą, jedna łyżka soli na litr wody. Podagrycznik kisi się bardzo szybko i jest gotowy już po kilku dniach. Do kiszenia możemy dodać przyprawy i inne zioła.
🛀 KĄPIEL NA DNĘ MOCZANOWĄ
Trzy spore garści suszonego ziela zalewamy wrzątkiem i trzymamy 20 minut pod przykryciem, po czym odciskamy z wody i wlewamy do przygotowanej kąpieli.
💦 NAPAR Z NASION I PEELING NA PIĘKNĄ CERĘ
1 łyżkę nasionek podagrycznika zalewamy 200 ml. wrzątku, parzymy 15 minut pod przykryciem. Używamy do przemywania cery. Z ziarenek możemy także przygotować peeling, w tym celu dodajemy łyżeczkę oleju kokosowego, mieszamy i wykonujemy masaż twarzy. Doskonały będzie dla osób borykających się z zaskórnikami, trądzikiem i wszelkimi wypryskami. Ale posiada również właściwości rozjaśniające i odżywiające cerę.
🥑 PESTO Z PODAGRYCZNIKA I POKRZYWY
2 garści podagrycznika,
1 garść pokrzywy,
1 szklanka namoczonych uprzednio ziaren słonecznika i orzechów (pół na pół),
3 ząbki czosnku.
Wszystko razem zemleć lub zblendować, doprawić do smaku sokiem z cytryny, solą, pieprzem. Takie pesto możemy również przygotować z awokado, wtedy zamiast orzechów i słonecznika używamy awokado.
🍃 PRZYPRAWA KMINKOWA LUB JAŁOWCOWA
Suszone ziele wraz z nasionkami wymieszać w proporcji 1:1 z kminkiem i/lub jałowcem. Wszystko razem dokładnie rozdrobnić i przełożyć do słoika. Przechowywać w chłodnym i ciemnym miejscu.
❗️ Z racji tego, że podagrycznik należy do rodziny selerowatych (tzw. baldaszkowatych), w której znajdują się podobne rośliny silnie trujące. Osoby, które nie maja odpowiedniej wiedzy i doświadczenia powinny bardzo uważać podczas zbiorów. Najlepiej wybrać się na pierwsze zbiory z osobą, która ma doświadczenie i nauczy nas jak odróżnić podagrycznik od podobnych roślinek.
⛔️ Podagrycznik jest uznawany za bezpieczną roślinkę jeśli jest używany w celach kulinarnych. W celach leczniczych i dłuższym stosowaniu należy mieć na uwadze, że może nasilać działanie leków diuretycznych.
Ze względu na brak odpowiednich badań kuracji podagrycznikiem nie powinny stosować kobiety w ciąży oraz karmiące piersią.
Dodatkowo, osoby uczulone na rośliny z rodziny selerowatych powinny zachować ostrożność, gdyż podagrycznik również należy do tej rodziny.
Z miłością ❤
© Tekst autorski - Dziwanny Elżbiety Malec.
Materiały zawarte na tej stronie nie stanowią żadnej porady o charakterze medycznym, służą one wyłącznie w celach informacyjnych. Wszelkie kuracje lecznicze należy skonsultować z lekarzem lub fitoterapeutą. Przed zastosowaniem kuracji ziołami zawsze sprawdzaj przeciwwskazania i interakcje z lekami, jeśli takie przyjmujesz.
