28/04/2026
'Coaching zdrowia' przypomina mi trochę podręcznik - jest zawsze pod ręką. To książka wciąż aktualna, bo życiowa, dająca inspiracje do tego, jak definiować zdrowie na różne sposoby i jak myśleć o zdrowiu.
Książka jest napisana przez coachów, zatem jej treść bardziej inspiruje niż daje gotowe przepisy.
Autorki zapraszają nas do zadania sobie kilku pytań dotyczących różnych obszarów związanych z naszym zdrowiem i może to zrobić każdy z nas. Oto te pytania: czy w ogóle myślimy o zdrowiu, jak o nim myślimy, co to znaczy być zdrowym, jak współpracujemy ze zdrowiem, na jakie próby je wystawiamy i jak wracamy do zdrowia - bo coaching polega właśnie na zadawaniu otwartych pytań.
Ciekawym konceptem autorek jest opisany przez nie pomysł na twórcze zdefiniowanie własnego zdrowia, poprzez poetycką metaforę, rysunek, czy inny wytwór naszej wyobraźni.
Autorki podsuwają pytania, ćwiczenia, które pozwalają spojrzeć na zdrowie holistycznie, z zaufaniem, szacunkiem oraz należną mu uwagą.
Kolejne rozdziały książki opowiadają o czterech poziomach zarządzania swoim zdrowiem. Nazwane są te poziomy 'zdrowotnymi plasterkami'.
Chodzi tam o to, na ile i w których aspektach naszego życia i jestestwa mamy wpływ na nasze zdrowie. Jak to wygląda w aspekcie intelektualnym, czyli jak i co myślimy o swoim zdrowiu oraz kondycji. Jak możemy regulować emocje w kontekście własnych reakcji i zachowań - o czuciu i emocjach, a także jak postrzegać zdrowie poprzez sferę duchową. Na dole tej piramidy znajduje się nasza doczesna powłoka, czyli ciało i pytania o to, jak zadbać o zdrowie na poziomie podstawowym.
Zacznijmy od dołu.
Sfera fizyczna. Sen, oddech, odżywianie, ruch. Dlaczego to jest tak ważne. Jak wygląda nasza sytuacja w tej sferze. Jak i co zrobić, żeby drobnymi kroczkami zmieniać ją na naszą korzyść, by ciało było w lepszej kondycji.
Sfera emocjonalna. Obserwacja tego co czuję i jak na to reaguję. Z jaką siłą to się odbywa, jak się to zmienia, np. jak szybko dana emocja rośnie i jak opada. Jak nazywać i definiować emocje - co tak naprawdę czuję? Jakie funkcje pełnią emocje, jakie i o czym informacje nam niosą.
Jak się to ma do naszych programów, przekonań, wdrukowanych przez najbliższych opiekunów, całe środowisko, kulturę, wśród których dorastaliśmy i w których wciąż przebywamy. Na ile te zaprogramowane reakcje i zachowania nam służą, a na ile nie.
Znalazłam też ciekawy przykład (nawiązujący nota bene do psychobiologii), jak nieświadomie generujemy u siebie rozmaite dolegliwości fizyczne (blokady), by uniknąć i na swój sposób oraz w ten sposób zaradzić trudnej emocjonalnie sytuacji, której nie jesteśmy w stanie w danym momencie rozwiązać inaczej.
Sfera intelektualna. W jaki sposób myślimy, jak i co do siebie mówimy w myślach. Czy uważamy, że jesteśmy słabi, bez wpływu na swoje zdrowie, żyjąc na łasce i niełasce 'ślepego losu' i 'przeznaczenia', czy sądzimy, że jesteśmy 'kowalami swojego losu', a tym samym mamy wpływ na stan naszego zdrowia? Jak opowiadamy o swoich dolegliwościach sobie i innym? Jakich słów i sformułowań używamy? 'Coś mnie dopadło', 'szef doprowadził mnie do depresji' - tu stajemy w roli ofiary - czy formułujemy wypowiedź inaczej: 'za dużo pracowałam w stresujących warunkach, to osłabiło moją odporność i doprowadziło do infekcji' - bierzemy odpowiedzialność za swoje decyzje i działania.
Sfera duchowa. Jest tu ona ujęta jako model świata i kosmosu, który nosimy w swojej świadomości. To nasze myśli, wyobrażenia - wszystko, co w sobie nosimy. To, że akceptujemy, iż poza nami istnieje coś wyższego - Wyższe Ja, Bóg, Siła Stwórcza, itp. - autorki nazywają to Życiem.
Z tej perspektywy autorki odnoszą się do kwestii kontroli, zaufania, tego ile znaczymy, na ile mamy wpływ na swoje życie i zdrowie w odniesieniu do skomplikowania świata i wszechświata oraz do trudności w zrozumieniu tych złożoności i siebie w tym wszystkim, jako malutkiej cząstki wszechświata. Tutaj pojawia się rodzaj dylematu: czy możemy wszystko kontrolować i kierować swoim zdrowiem (życiem) w 100% versus zawierzam sile wyższej, bo jestem tylko pyłkiem na wietrze... 🌿
Podsumowując, każdy 'plasterek' okraszony jest dodatkowo propozycjami ćwiczeń i opisami konkretnych sytuacji wziętych z życia, co jeszcze bardziej zaciekawia i zaprasza do dzielenia się własnymi doświadczeniami. Książka napisana jest lekkim, dynamicznym i komunikatywnym językiem, co czyni tekst przystępnym dla każdego.👌
Co więcej, znajdziemy tu cały rozdział poświęcony sztuce i umiejętności formułowania celów, dotyczących sfery zdrowia - jak na coachów przystało. Wszak to klasyka coachingu. Jak cele odnajdywać, definiować, opisywać i je precyzować. Wydaje się, że jest to łatwe, ale uwierzcie mi ... to wymaga sporo uwagi, koncentracji i wewnętrznej uczciwości. Mówię to ja - absolwentka studiów coachingowych i aktywny coach. 🙂
Dobrze sformułowany cel, to przepustka do zmiany!
Już dawno nie czytałam tak pogodnej, inspirującej opowieści z działu rozwoju osobistego. W mojej opinii, nawet ten, kto ma spore problemy zdrowotne, sięgając po tę książkę znajdzie inspirację do podjęcia działania (krok po kroku) i poszerzy swoją świadomość oraz horyzonty dotyczące postrzegania i działania w obszarze zdrowia.
👉Polecam tę lekturę osobom zdrowym i świadomym, które znajdą inspirację, by udoskonalić coś jeszcze. Osobom, które chcą zacząć i wprowadzić zmianę - żyć zdrowiej, ale nie wiedzą od czego zacząć.
👉Polecam ją terapeutom, farmaceutom, lekarzom, by mogli wspierać swoich klientów i pacjentów - także pytaniami, a nie tylko wyjaśnieniami, wskazówkami, zaleceniami i nakazami.
👉To przyda się też matkom i ojcom odgrywającym swoje role opiekunów wobec swoich dzieci, a także menedżerom i pracownikom, występującym w roli wykonawców cudzych poleceń. Osobom starszym, też młodym, którzy są przekonani o tym, że będą żyć wiecznie, a także wszystkim reprezentantom wojowników, uzdrowicieli i nauczycieli.
❗Tak naprawdę jest to tekst dla każdego - tego z łatką i bez.
Zapraszam do lektury! 🙂
'Coaching zdrowia. Twoje życie w twoich rękach'
Autorki: Monika Zubrzycka-Nowak, Katarzyna Rybczyńska
Książka wydana nakładem Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego, Sopot 2013, Wyd. I