HỌC MBA ONLINE

Trả lời phần câu hỏi cha mẹ ảnh hưởng nhân sinh quan của tôi như thế nào qua câu chuyện của thế hệ họ và cách mạng tháng tám

3.1 những ký ức thời thơ ấu

Bên cạnh những gì tôi còn nhớ được, cùng với sự hỗ trợ của những tấm ảnh thời thơ ấu và những câu chuyện mẹ tôi kể, thì khi còn bé, chúng tôi đã rất hạnh phúc.

Tôi không nhớ chính xác về ngôi nhà nơi tôi sinh lẫn người vú em chăm sóc tôi nhưng những kí ức sống động về ngôi nhà tôi đã sống cho tới lúc 18 tuổi vẫn còn nguyên vẹn trong tôi. Ba mẹ tôi đều làm trong Viện Pasteur nên tất nhiên những câu chuyện về thời thơ ấu của tôi cũng gắn bó mật thiết với Viện. Cho dù điều kiện sống lúc ba mẹ định cư tại Dalat không dễ dàng với năm đứa con, mẹ tôi cũng đã xoay sở để cuộc sống vật chất của chúng tôi được ổn định. Ba tôi cũng đã đóng góp vào việc tăng thêm thu nhập gia đình. Thật vậy, để trả mức học phí rất cao tại trường Pháp, ba mẹ tôi đã mở một cửa hàng bán những áo len đan tay cho các du khách từ Saigon. Ở Dalat, nhờ khí hậu mát mẻ hơn những vùng khác trong nước nên cửa hàng chúng tôi đã cho phép thu nhập khá cao để có thể trang trãi mọi chi phí ngoài thu nhập công nhân viên của ba mẹ trong thời chiến.

Việc mẹ học đan áo do các ngẫu nhiên cuộc sống bỗng trở thành một nguồn thu nhập và giúp bà kiếm sống nhờ nghề tay trái nay. Mẹ tôi đã huy động một số chị em đồng nghiệp ở Viện Pasteur tham gia sản xuất đồ len, và đã biến ngôi nhà của chúng tôi thành một ngôi trường thu nhỏ,cũng là một trung tâm cứu trợ các phụ nữ bị chồng đánh - hầu hết là đồng nghiệp của mẹ. Trong thời gian này, tôi cũng học đan, thêu và móc mọi mẫu áo và xách tay của cửa hàng. Ba tôi cũng phụ giúp mẹ đan áo và điều hành các công việc trong tổ hợp nhỏ của gia đình. Tất cả chúng tôi cũng học cách đan máy dàn SINGER được nhập khẩu từ Pháp. Nghiệp vụ tay trái này cũng đã giúp tôi tự kiếm được tiền từ việc thêu móc những chiếc túi xách bằng tay xinh xắn làm từ sợi lưới cá trong những năm sau chiến tranh, trong thời kỳ sinh viên tại đại học. Những kỷ năng về nội trợ học tại trường Couvent cũng giúp tôi tự đan và may quần áo cho chính mình và các em với nhiều kiểu dáng khác nhau.

Mẹ tôi thường kể chuyện vì sao ông ngoại tôi tham gia phong trào kháng chiến và tại sao chúng tôi lại sống và lớn lên tai Dalat, trong khi cả gia đình lớn của ông Ngoại vẫn ở tại Huế sau chiến tranh.

Theo những gì tôi được kể thì bà cố ngoại tôi là một trong những người phụ nữ hiếm hoi đầu tiên chỉ huy việc khai thác đồn điền ở khu vực Lâm Đồng.

Mẹ tôi là người thừa kế duy nhất toàn bộ đất đai của cố ngoại tôi vì bà ngoại đã mất ngày sau khi sinh mẹ. Làm con rể của đồn điền chè lớn nhất ở Dì Linh và Bảo Lộc, ông ngoại có tầm ảnh hưởng đến tất cả các buôn làng ở Tây Nguyên. Cũng giống như các chủ đồn điền khác vào năm 1945, ông buộc phải bỏ mọi tài sản cá nhân để tham gia chống lại thực dân Pháp. Thế là mẹ tôi, người thừa kế duy nhất của đồn điền, bỗng dưng thấy mình bị mắc kẹt trong cuộc chiến và trở thành trắng tay sau biến cố Cách mạng tháng Tám. Từ một cô gái trẻ xinh đẹp, được đào tạo ở kinh thành Huế, được định sẵn một cuộc sống vinh hoa, chỉ qua một thời gian ngắn, mẹ đã trở thành một y tá chăm sóc các chiến binh và đồng thời là cô giáo dạy đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến chống lại sự tái chiếm đóng của thực dân Pháp năm 1945, cũng giống như những thanh niên cùng trang lứa bấy giờ, ba tôi, khi đó mới 17 tuổi đã gia nhập đội quân kháng chiến ở thượng nguồn sông Đồng Nai dưới sự lãnh đạo của ông ngoại tôi cũng đã tham gia phong trào. Lúc ấy mẹ tôi mới 16 và bị vướng vào cuộc chiến khi thăm khu đồn điền của ông ngoại.

Ba mẹ tôi đã gặp nhau trong hoàn cảnh ấy.Trước khi ông ngoại hy sinh, ông đã gửi gắm con gái mình cho ba tôi. Tuy hai người đã xa cách nhiều năm trong thời chiến, ba tôi đã trở lại tìm mẹ tại Dalat.

Nếu không phải đó tình hình chiến sự, có lẽ định mệnh sẽ không bao giờ cho họ gặp nhau. Bản thân ba tôi khá e dè và đã không gây được ấn tượng lớn đối với mẹ. Là công nương của ông chủ đồn điền, mẹ có cả hàng dài những người hâm mộ, trong đó có cả phụ tá riêng của ông ngoại.

Địa vị xã hội của mẹ tôi hoàn toàn ngoài tầm với của cha tôi, người được sinh ở một gia cảnh thuộc tầng lớp thấp nhất trong xã hội là những người nông dân không có ruộng đất, còn gọi là bần cố nông.Mẹ tôi chọn Ba tôi vì ông hiền lành và cũng mồ côi như mẹ.

Việc Ba mẹ thành vợ chồng rõ ràng là đó duyên số. Lúc đầu, việc tưởng như là sự sẽ nhằm duyên nhưng sau này lại hóa thành một cơ hội giúp gia đình tôi thoát khỏi vấn nạn của chính sách “cải cách ruộng đất” trong những năm đầu của Cách mạng.Số phận đã ăn bài trong mỗi chúng ta, và kết quả của mối lương duyên ấy là một cuộc sống gia đình hạnh phúc với 5 đứa con trong đó tôi là em thứ hai nhưng lại là trưởng nữ.

Tôi thích nghe những câu chuyện mẹ kể về nhân sinh quan của mình. Điều làm tôi tâm đắc nhất chính là cái nghịch lý trong cái xã hội rối ren của Vietnam thời loạn. Đối với mẹ, sự đổi thay của cuộc đời cũng là chân lý, chẳng có gì là bất biến vì cuộc sống vô thường, trắng đen thực tế chẳng thể phân định rõ.

Khi còn trẻ, mẹ tham gia kháng chiến chống Pháp do thời cuộc đưa đẩy và đã mất cả gia tài trong cuộc chiến. Mẹ được dạy dỗ theo nho gia nhưng lại được học văn hóa của người Pháp, trong khi ông ngoại tôi cũng đã từng học chương trình Pháp, nhưng lại bị người Pháp giết trong thời chinh chiến. Ba tôi từ miền Trung vào Nam học, tuy không thuộc thành phần môn đăng hộ đối với mẹ, nhưng cũng đã thành thân với mẹ qua nhiều thăng trầm của cuộc sống. Mẹ tôi đạo Phật nhưng lại cho cả ba chị em tôi theo học trường dòng. Ba tôi không theo đạo nhưng vẫn tháp tùng cả gia đình đi lễ Phật vào những ngày Tết và tôn trọng tín ngưỡng của con cái đã theo đạo công giáo sau này.

Câu chuyện ông ngoại tôi trở thành con rể của Cố ngoại cũng tương tự như truyện của bộ phim Hollywood thời Margaret Mitchell trong Cuốn theo chiều gió. Trong một lần xe ô tô của cụ bị hỏng trong khi thanh tra khu đồn điền rộng lớn vào lúc trời tối, một người đàn ông lịch sự đã dừng xe lại và đưa cụ về thành phố giữa đêm khuya. Vì thái độ cư xử nhã nhặn trong suốt lần gặp gỡ tình cờ ấy, cụ đã thấy người đàn ông trẻ tuổi, thông minh, đẹp trai đó có thể xứng đôi với một trong hai cô con gái của mình. Theo mô tả của mẹ tôi và bức ảnh ông trên bàn thờ có nhiều đặc trưng của người Ấn với cái mũi cao, nước da trắng, và đôi mắt đen to tròn và đen thẩm làm tôi liên tưởng đến Clark Gable trong phim. Mẹ tôi vẫn còn nét đẹp quý phái có thể so sánh với Scarlet O’hara, chỉ tiếc rằng bà đã không được hưởng chiều cao một mét tám của ông và hậu quả là tôi cũng không được diễm phúc đó.

Mẹ tôi đã được dạy dỗ theo nho lễ của gia đình Huế, nhưng lại được học văn hóa của người phương tây.Ông ngoại tôi cũng đã từng học chương trình Pháp, nhưng lại bị giết bởi quân đội pháp.Quả là một sự trớ trêu của số phận khi mẹ tôi đi thăm ông ngoại đúng vào thời điểm cuộc cách mạng tháng tám nổ ra. Thế giới tuổi thơ của bà đã biến mất trong những ngày ngắn ngủi đó. Cuộc đời của bà đã có một bước ngoặt lớn ở tuổi 16, cũng như trường hợp của tôi 30 năm sau, vào thời điểm ba mươi tháng tư 1975.
Tôi mường tượng tâm sinh lý của bà khi phải đối diện với một thực tế ngoài sức tưởng tượng ở cái tuổi cài trâm đó.Tuy bà ít nhắc đến thời gian này, nhưng vào tuổi xế chiều, bà thường kể lại các mẫu chuyện thời bà còn trẻ với những tình tiết hấp dẫn ly kỳ đượm vẻ thần bí vì thời điểm lịch sử và điều kiện sống lúc ấy vẫn còn thô sơ của một miền Nam chưa được khai phá của thập kỷ 30-40.

Một trong những giai thoại tôi ấn tượng nhất là khi bà bị lạc hai ngày trong rừng mà không có thức ăn cũng chẳng có cách nào để tìm người đến cứu. Bản năng sinh tồn đã mách bảo mẹ leo vào một cái hốc cây lớn để ngủ trong khi cầu nguyện được giải cứu. Các đồng đội đã tìm thấy bà an toàn và lành lặn sau một nỗ lực phi thường. Chúng ta phải nhớ rằng đó là năm 1945, rừng cao nguyên vẫn còn hổ và những dã thú khác. Sau khi thoát nạn qua nhiều tình huống tương tự, bà tin rằng mình đã được người mẹ quá cố phù hộ. Dần dần bà đã tìm đến niềm tin vào các đấng thiêng liêng và bắt đầu thờ Phật Bà Quan m, Đức Phật có lòng từ bi và tất nhiên, chúng tôi cũng được nuôi dưỡng trong niềm tin này.

Trong gia đình lớn của chúng tôi cũng có những sự cố khác nhau đã ảnh hưởng đến nhân sinh quan và thân phận của họ. Cậu Út của tôi đã qua đời trong trận đánh đầu tiên ở tuổi 18 năm 1968. Một người em họ của ba tôi đã vô bưng tham gia kháng chiến và trở về thành phố với tư cách là lãnh đạo Cách mạng sau 1975. Người em khác tham gia quân đội miền Nam phải đi học tập cải tạo. Em trai chú ấy tham gia kháng chiến cùng thời điểm đã trở lại thành phố sau chiến tranh như một người hùng.

Những điều tương tự cũng xảy ra bên nhà ngoại tôi giữa các anh chị em họ của mẹ. Cũng như các gia đình khác ở quê hương cũng có những xu hướng đan chéo nhau thế.Cho đến tận bây giờ, tôi không thể nhớ được họ hàng và tên chính xác của nhiều thành viên trong gia đình lớn vì hoàn cảnh thời loạn.Việc thất lạc con cái, anh chị em ruột cũng là một thực tế đáng buồn, nhất là qua việc đổi tên họ nhiều lần và hoàn cảnh gia đình không cho phép sự tìm kiếm lại người thân một cách dễ dàng. Thậm chí, đối với những người đã thất lạc trong chiến sự, và cư ngụ ở nhiều quốc gia khác nhau, như trường hợp của tôi và các con, thật khó tránh việc truyền thống của gia đình với sự sợi dây liên hệ bị mất đi qua việc đổi tên họ khác nhau.

Chúng ta đều là những nhân chứng của lịch sử từ thời dựng nước và câu chuyện trong mọi gia đình chúng ta dù ít hay nhiều đều có xu hướng giống nhau tuy tình tiết của mỗi câu chuyện có thể khác nhau. Sự đa dạng này là tiền đề cho những cố gắng để hòa giải dân tộc vì mỗi trường hợp đều đóng góp vào tính cách của dân tộc qua những vai trò nhất định là một phần của lịch sử mà con cháu sau này cần được biết đến.

Tất cả những kết nối qua nhiều thế hệ của chúng ta hoàn toàn không phải là do sự may rủi của định mệnh mà là một sự dây liên kết vô hình của số phận và kết quả của lòng quyết tâm sắt đá và sự hy sinh của các bậc cha mẹ để giữ gìn bản sắc của dân tộc và tinh thần gia đình. Trong trường hợp của gia đình bên ngoại tôi, mẹ tôi vẫn dựa vào truyền thống gia đình một cách vô thức theo lối suy nghĩ của người Việt để nhắc nhở chúng tôi giữ lại sự liên hệ giữa các anh em cô dì hoặc chú bác. Dù cho mọi hỗn loạn trong chiến tranh đã tàn phá tinh thần gắn bó của dân tộc, ít nhất tinh thần gia đình vẫn còn đó và là động lực để gia đình nhỏ chúng tôi tiếp tục truyền thống của ông bà.

Sau khi gặp vô vàn khó khăn với việc nuôi nấng hai đứa con mình trong môi trường bình yên của Singapore và Thụy Sỹ, tuy có sự giúp đỡ của người giúp việc và điều kiện sống trong một xã hội văn minh, tôi thực sự biết ơn và ngưỡng mộ sự can đảm của ba mẹ tôi và những khó khăn mà ông bà đã trải qua để nuôi lớn chúng tôi trong những điều kiện vượt quá sức tưởng tượng của thời chiến.

Trích từ câu chuyện của Thơ Anh Tho Andres

Mời các bạn vào kênh này nghe các post thu bằng tiếng Anh - Việt về đề tài Việtnam Học Anh Tho Andres nhe. Anh Thơ sẽ tiếp tục soạn phần thu tiếng việt của Câu chuyện của Thơ và các talkshow đã làm trên đài VVA1600.com nếu đủ người theo dõi. Nhớ subscribe và like trên kênh để giúp lan toả thông tin cho chương trình nhé.

Ảnh hưởng gia đình trong nhân sinh quan qua Câu chuyện của Thơ. Câu chuyện vẫn tiếp tục với các thế hệ 9x và kế tiếp. Mời các bạn đón xem các post đã được chia sẻ trên trang nhà của

4.3 Nhớ bạn hiền (chuyện kể tiếp)

Khi thế giới của tôi biến mất trong những ngày cuối cùng của tháng Tư năm 75, tôi không bao giờ nghe tin tức gì về Zee hay nhóm Truyền giáo Hoa Kỳ nữa. Dù hiểu rằng họ đã rời Việt Nam trong hoàn cảnh khó khăn nhưng tôi cũng không thể tha thứ cho việc họ đã không cảnh báo tôi về những nguy cơ của những ngày cuối của chiến như những người thầy Pháp của tôi đã làm. Tôi thường mơ thấy Zee và Hạnh trong nhiều năm và rất đau buồn vì cả hai đều không cố gắng liên lạc với tôi qua một thời gian dài. Tôi cảm thấy bị phản bội và bị lãng quên. Tôi khao khát được ra nước ngoài để tìm gặp họ nếu có thể. Tôi đã trải qua nhiều đêm dài chiến đấu bất tận trong giấc mơ để cố gắng xóa ký ức về họ khỏi tâm trí mình.

Thật kỳ lạ là tôi thường mơ thấy Hạnh nhiều hơn là Zee. Chính Hạnh là người đã chia sẻ bí mật của tình cảm chúng tôi dành cho Zee, và đã trở thành đồng minh và người bạn thân nhất của tôi. Chính bạn ấy đã rời đi mà không báo trước cho tôi khi đến gặp tôi buổi tối hôm đó trước khi tôi rời Dalat. Trong những giấc mơ qua nhiều năm tháng xa quê hương, tôi thường nhìn thấy bạn ấy từ xa nhưng lại không thể với tay tới bạn ấy được. Qua những bức ảnh mà bố mẹ bạn ấy đã cho tôi xem, bạn ấy trông rất thành đạt và đã tốt nghiệp bác sĩ y khoa tại Mỹ vài năm sau đó.

Sau này, trong những năm sống ở Na Uy, bằng cách nào đó tôi đã nhận được một lá thư của bạn ấy. Tôi đoán có le bạn ấy đã lấy địa chỉ mới của tôi từ ba mẹ tôi ở Dalat. Kỳ lạ thay, sau khi nhận được lá thư mà tôi hằng mong đợi, tôi lại không cảm thấy muốn hồi đáp, ruy đã đọc đi đọc lại nhiều lần. Dường như khi bạn đã phải chịu đựng nỗi đau chia ly trong một thời gian dài, cơ chế tự phòng vệ của bạn đã khép kín vết thương lòng và không để nguyên nhân khiến cảm xúc đã xáo trộn bạn hồi sinh lại những phần nhạy cảm trong đó nữa. Quên cũng là một cách chữa lành. Vì vậy, khi quên đi, vết thương trong lòng bạn sẽ không còn khiến bạn đau khổ vì nó.

Đó là lý do tại sao tôi không cố gắng kết nối với quá khứ và những ký ức về tình bạn đã mất, mà ngược lại chỉ muốn nhớ về những kỷ niệm đẹp của tuổi thơ.

Một người bạn rất thân khác của tôi thời trẻ là Mỹ Liên, người đã chia sẻ phần lớn thời gian tôi học đại học. Chúng tôi thường đèo nhau trên chiếc xe đạp mini của chị ấy, với tôi là “tài xế”, để khám phá nhiều nơi trong thủ đô tráng lệ này. Là những người đến từ địa phương - tôi thì từ Dalat, còn chị thì từ Vĩnh Long - chúng tôi ngạc nhiên đến lý thú trước mọi khám phá, mặc dù khả năng tài chính của chúng tôi rất hạn chế. Lúc đó Sài Gòn vẫn chưa đổi mới trừ việc hầu hết các cơ quan đều sơn màu đỏ chói mà không để bảng hiệu nên tôi chỉ nhớ về những con đường thẳng tắp với các hang me mà Trịnh Công Sơn đã nhắc đến trong một bài nhạc của ông. Thời đó không có cảnh nhà cửa bị đập phá và cảnh lụt lội khi trời mưa lớn,, cũng không có cảnh các cô che mặt đeo khăn tay và đội mũ bảo hiểm mà chỉ khác biệt hơn trước là không còn xe máy chạy tấp nập trên đường phố như trước 75. Các người dân trong thành phố này cũng đã thay đổi cách ăn mặc cho phù hợp với cuộc sống mới nhưng vẫn giữ vẻ đẹp quý phái của những người đã một thời vang bóng.

Đó là những năm trước chính sách đổi mới và các quan chức cách mạng vẫn còn thanh liêm và Sài Gòn vẫn còn là Sài Gòn.

Với học bổng cho sinh viên tương đương với một đô-la Mỹ hàng tháng, chúng tôi có thể có được một cuộc sống khá tốt vào thời điểm đó. Chúng tôi chia nhau từng khẩu phần ăn tại căn-tin của trường và dành hàng giờ vô tận trong thư viện quốc gia để đọc sách, hoặc cùng nhau chơi bóng bàn, đôi khi với các huấn luyện viên đàn anh, đôi khi giữa chúng tôi với nhau tại phòng tập ở ký túc xá. Khi đi ra đường chúng tôi thường đi chung với nhau để bảo vệ lẫn nhau vì lúc đó Mỹ Liên và tôi đã được sự chú ý của phái nam ở trường vì các hoạt động ngoại khóa, nhất là khâu bóng bàn. Tuy nhiên chúng toi cũng không quan tâm lắm về những ánh mắt tỏ tình thầm lặng của các bạn nam trong trường. Lúc đó việc trai gái cặp kè với nhau cũng rất hiếm, ngoài việc hẹn nhau chơi bóng bàn, di xem phim hoặc đọc sách tại thư viện, không như các bạn sinh viên trẻ sau này.

Cả hai chúng tôi đều có năng khiếu về thể thao và âm nhạc nên rất hạp jeu với nhau. Mỹ Liên có giọng nữ cao rất hay và tôi cũng có thể hát hợp âm alto cùng chị ấy l. Chúng tôi chỉ được hát những bài như Cô gái vót chông hay Tiến về Sài Gòn, Đi mô cũng nhớ về Hà Tĩnh, là những bài tôi còn nhớ nhưng không được hát “nhạc vàng ủy mị” mà tôi thường được nghe thời thơ ấu. Chị ấy chơi đàn mandolin, còn tôi thi gay được vài nốt gui-ta. Cả hai chúng tôi đều thích mì Tân Định và chè đậu đỏ bánh lọt kiểu Thái ở chợ đêm này. Lúc đó ký túc xá có quy định về trước 10 giờ tối nên chúng tôi thường về sớm và đánh bóng bàn ở phòng tập với nhau. Cả hai chúng tôi đều thích nói chuyện đến tận đêm khuya về những cuốn sách mà chúng tôi mượn được ở thư viện và thường đọc với nhau.

Mỹ Liên hơn tôi hai tuổi và là bạn thân nhất của tôi trong những năm thời đại học vô tư đó. Sau khi tốt nghiệp, chị ấy được phân công làm phóng viên ở Đài phát thanh Thành phố, nhưng sau đó lại bị đưa ra biên giới làm phóng viên chiến trường. Chị ấy thường kể cho tôi nghe về những cảnh tàn sát ở các nơi chị đến ở biên giới Kampuchea, một công việc thật không thích hợp cho một cô gái vừa tròn 25 tuổi, xinh đẹp và có tài như chị.

Có lẽ thời điểm này là một thách thức lớn đối với chị. Đó là những năm cuối thập niên 70 và các quan hệ giữa Việt Nam và Campuchia khá phức tạp. Sau này tôi mới biết về những sự mâu thuẫn giữa hai nước qua cuốn sách cuộc chiến Đông dương Thứ ba của một tác giả ở Hải ngoại va Cuốn sách “Huynh đệ tương tàn” của phóng viên Chanda người Lào về vai trò của Trung Quốc trong thời điểm trước và sau cuộc chiến chống Mỹ. Thời đó, tuy được huấn luyện về quân sự trong trường nhưng ít ai trong chúng tôi có phương tiện để nghe đài hoặc xem tivi, và dĩ nhiên là trong khuôn viên của trường đại học, chúng tôi lại càng không biết gì về khả năng của một cuộc chiến mới. Ngay cả một ngày trước khi tin tức về việc Trung Quốc trừng phạt Hanoi và mâu thuẫn và tranh chấp giữa hai nước về biển đảo Trường sa Hoàng sa bùng nổ, chúng tôi vẫn được tin tức trái ngược với sự thật lúc đó. Đó cũng là lúc tôi bắt đầu đặt câu hỏi “Tại sao lại có thêm một cuộc chiến nữa?”. Có lẽ câu hỏi này không chỉ của riêng tôi.

Đó cũng là thời điểm tôi ngã bệnh vì kiệt sức sau bốn năm thiếu ăn và thiếu ngủ. Tình bạn giữa Mỹ Liên và tôi cũng đã gặp phải một số hiểu lầm khi kết thúc thời đi học, không thể hàn gắn được nên chúng tôi phải chia tay mãi mãi. Tôi rời Saigon để nhận công tác tại Vũng tàu như đã kể trong chương 6 của cuốn sách này. Tôi không ngờ ngày chị ấy đến Vũng Tàu gặp tôi cũng là lần cuối cùng chúng tôi gặp nhau. Đó là cách chị ấy nói lời tạm biệt mà không cần nói ra. Từ một số nguồn tin từ người thân kể lại sau khi tôi tìm hiểu thêm khi về lại Sài Gòn , tôi được biết chị ấy đã vượt biên cùng em gái và bị hải tặc bắt cóc đem theo và từ đó gia đình không còn tin tức của chị ấy. Riêng tôi, qua rất nhiều năm , tôi vẫn thường thấy chị ấy trong mơ, đứng trước cửa sổ, im lặng nhìn tôi mà không nói một lời.

Những người bạn học cũ khác cũng ra đi trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến mà không một lời từ biệt. Họ cũng thường xuyên xuất hiện trong giấc mơ của tôi như muốn nói lời tạm biệt. Tôi nhớ đến những khuôn mặt bầu bĩnh còn búng ra sữa của các bạn cùng trang lứa cùng trường, đôi mắt sáng ngời của tuổi trẻ miền Nam trong những chiếc mini-jupe ngắn cũn cỡn, những mái tóc bóng mượt xõa xuống đôi vai tròn đầy của tuổi 17, ngây thơ và trong sáng khi các bạn vui đùa trong sân trường tràn ngập ánh nắng và tiếng cười. Trong những giấc mơ của tôi, các bạn ấy đã không còn nụ cười, họ thường im lặng nhìn tôi với những đôi mắt ngấn lệ như muốn bày tỏ một nỗi niềm không thể nói ra bằng lời. Trong giấc mơ tôi đã cố gắng với tay ôm lấy họ nhưng hầu như giấc mơ nào cũng bị đứt quãng khi tôi chợt tỉnh giấc. Dần dần, những cơn ác mộng của tôi đã chấm dứt theo thời gian. Tôi không quên chúng mà vẫn muốn giữ chúng trong ký ức đáng nhớ nhất của một tuổi thơ đã mất.

Mặt khác, tôi nghĩ về một số người bạn mà tôi đã chọn cách quên do thế giới quan trái ngược giữa chúng tôi. Tha thứ cho một số người trong số họ thật dễ dàng vì chúng tôi chia sẻ những giá trị khác nhau. Tuy nhiên, đối với những người khác, tôi tự hỏi liệu tôi cũng đã quên họ theo thời gian và liệu việc bị bỏ qua có khiến họ tổn thương hay không? Phải chăng tôi cũng đã thiếu quan tâm đến họ? Làm thế nào chúng ta có thể hoàn hảo và tha thứ cho tất cả mọi người? Trong những năm qua, trong khi tôi cố gắng tha thứ cho những người đã vô tình làm tổn thương tôi mà họ không hề hay biết, tôi cũng cố gắng quên đi những người đã cố tình làm tổn thương tôi.

Cuộc sống đơn giản hơn nhiều khi chúng ta không dùng cái tôi và cảm xúc cá nhân làm tiêu chí cho yêu hay ghét. Tôi thích giữ lại hình ảnh những lần gặp gỡ trước đây như một trải nghiệm trong cuộc sống, với ký ức nguyên vẹn như ngày còn trẻ. Tuy nhiên, tôi nhận ra rằng mình không bao giờ có thể lấy lại được những ngày tháng hồn nhiên cuối cùng của mình nên tôi thà giữ lại những kỷ niệm đẹp nhất về chúng và buông bỏ quá khứ cùng mọi ký ức đau thương gắn liền với nó.

Sau trải nghiệm của tôi về những ngày cuối cùng ở Sài Gòn, xa cách những người thân yêu, trong khi cả thế giới của tôi sụp đổ chỉ sau một đêm với sự bùng nổ của chiến tranh ở giai đoạn cuối. Cú sốc khi bước vào tuổi trưởng thành mà không hề có sự chuẩn bị trước đã khiến tôi rơi vào trạng thái hoang mang, cố gắng tìm lại sự cân bằng tâm lý bằng cách ôm giữ những ký ức tuổi thơ còn in đậm trong tâm trí khi rời Dalat những ngày cuối tháng 3 năm 1975.

(Trích lại bài đã đăng với một ít chi tiết thêm về thời học trò và sinh viên). Tg Anh Tho Andres

Cám ơn các bạn đã theo dõi câu chuyện của Thơ do tác giả Anh Tho Andres thực hiện và cộng tác với tổ chức Globethics Foundation và sự hỗ trợ của Đài VVA1600 cho series phiên bản tiếng việt. Xi chân thành cảm ơn đã lắng nghe.

07 Giới thiệu về Bộ sách Việt Nam Học

Bộ sách về Đạo đức Việt Nam cung cấp những hiểu biết sâu sắc về những giá trị và đạo đức phong phú của văn hóa Việt Nam. Mục đích việc nghiên cứu đạo đức học Việt nam nhằm phản ánh các thử thách trong quá trình chuyển đổi từ mô hình quản lý công qua mô hình kinh tế tư nhân trong việc thiết kế các chương trình đào tạo giáo viên và phát triển con người cho việc hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu.

Việc tổng hợp các chương trình giảng dạy của Viện Việt Nam Học sẽ cung cấp nhiều thông tin hữu ích cho các nhà giáo dục và sinh viên quốc tế có quan tâm đến văn hóa châu Á và giáo dục dựa trên các giá trị văn hóa và liên văn hóa.

Loạt sách này cung cấp cho đọc giả gốc Việt nhiều yếu tố để hiểu thêm về những khác biệt văn hóa khi nghiên cứu so sánh với các nền văn hóa khác.

Đồng thời, các đọc giả nước ngoài sẽ hiểu thêm về những tình huống khó xử trong sự khác biệt văn hóa khi phải làm việc với các đồng nghiệp người Việt Nam.

Các nhà giáo dục quốc tế và các nhà vạch định chính sách cũng có thể sử dụng loạt sách này như một cuốn sách hướng dẫn trong việc thiết kế các khóa học về nghiên cứu liên văn hóa.

Các bạn đọc có thể tải sách tiếng Anh và Việt miễn phí từ trang
https://www.globethics.net/vietnam-ethics-series

Giới thiệu về chương trình đọc sách với MC Minh Tuấn của đài tiếng nói người Mỹ gốc Việt Dallas vva1600.com

Thụy Sĩ, quê hương thứ 2

7.3 Câu chuyện tình Lọ Lem của tôi

Lúc gặp Kurt, tôi chưa sẵn sàng cho hôn nhân, cho dù là với anh hay với bất cứ một du khách nào, cũng giống như việc tôi mơ lên cung trăng vậy.

Đầu tiên, tôi tin rằng sự lãng mạn ấy chỉ tồn tại trong những câu truyện tình ba xu mà chị Hè, người vú em của tôi thường đọc trong những ngày tôi còn nhỏ, và trong tâm trí tôi, tất cả những nhân vật trong truyện đều phải là những quốc sắc thiên hương hay các hoàng tử điển trai. Tôi không được dung mạo gọi là đẹp theo chuẩn mực kể trên để mơ mộng về một cuộc tình trong mộng.

Thứ hai, dù cho điều ấy có xảy ra, không có tiền lệ nào cho phép hôn nhân với một người ngoại quốc, chưa kể đó là một người từ phương Tây. Thứ ba, tôi bị ảnh hưởng cực độ bởi cung hoàng đạo của mình, tin rằng số phận của tôi sẽ bất hạnh với hôn nhân. Bởi vậy, tất cả đều nhắm vào việc tôi không hứng thú trong việc tìm kiếm một mối quan hệ với người khác phái.

Khi đăng ký làm việc tại Cảng, tôi đã có mục tiêu là kiếm một cơ hội để xuất ngoại qua đường tàu biển một cách an toàn. CLB Thủy Thủ là nơi mà những chiếc tàu hàng lớn tới rồi đi. Làm việc tại đó cho tôi cơ hội đạt mục tiêu của mình, cho dù các sự kiện xảy ra sau đó khác với dự tính ban đầu của tôi.

Khi Kurt hỏi cưới tôi, anh đã biết mình không còn sống bao lâu vì căn bệnh ung thư của anh đã đến giai đoạn cuối. Anh đã chọn ngày sinh nhật của tôi để gặp và nói chuyện với tôi về tình trạng sức khỏe của anh sau khi được sự hỗ trợ từ đại sứ Thụy Sỹ về hồ sơ xin kết hôn thông qua bộ ngoại giao của cả hai nước.

Lúc ấy anh đang trong thời kỳ dưỡng bệnh sau một đợt hóa trị, và chỉ nặng 68 ký thay vì 80 ký. Mặc cho thể trạng yếu ớt của mình, anh vẫn quyết định tới Việt Nam để tỏ tình với tôi và có sự chấp nhận của tôi về thể trạng của anh, chuẩn bị tinh thần cho những gì cần thiết trong cuộc sống lứa đôi.

Ở tuổi 27, tôi vẫn còn ngây thơ và đầy hi vọng trong cuộc sống nên tôi đã chấp nhận lời cầu hôn của anh và nghĩ rằng bệnh ung thư có thể điều trị được. Tuy anh biết rằng thời gian dành cho anh không còn nhiều, mong ước của anh là nếu như anh ra đi sớm, anh sẽ trao cho tôi cơ hội để hoàn thành giấc mơ xuất ngoại của tôi.

Để trang bị tốt cho cuộc sống mới tại Thụy Sỹ, tôi đã tham gia những khóa học cấp tốc về tiếng Đức, về luật Thụy Sỹ và các kỹ năng làm việc ở văn phòng. Đồng thời, tôi vẫn tiếp tục làm việc tại câu lạc bộ Seamen’s Club và thường về nhà rất khuya vì phải làm ca. Khi đến Thụy Sỹ, mặc dù vẫn còn ước mơ sẽ trở thành thông dịch viên cho Liên Hợp Quốc, tôi đã bỏ quyết định theo đuổi trường phiên dịch viên chuyên nghiệp nổi tiếng tại Geneva, và nhận một công việc ở Neuchatel để cùng đồng hành với Kurt và đồng thời chuẩn bị khả năng tự lực về tài chánh sau khi anh mất.

Tôi biết rằng tôi sẽ có một sự nghiệp tốt bất cứ lúc nào sau đó nhưng tôi sẽ rất tiếc nuối nếu đã không ở bên anh, săn sóc và chia sẻ với anh trong những ngày còn lại. Do đó, ngoài việc học nghề thư ký hành chánh tại Ecole de commerce, tôi dành phần lớn thời gian cùng anh tới Bern Inselspital cho việc xạ trị của anh trong thời gian 3 năm đầu tại quê hương thứ hai này.

Dường như tất cả lễ kỉ niệm của chúng tôi đều được tổ chức tại giường bệnh ở Bern Inselspital: sinh nhật của anh, sinh nhật của tôi, ngày lễ tình nhân, lễ kỷ niệm ngày cưới, tôi đều ở bên anh. Tôi thường vội vã rời nơi làm việc, nhảy xe lửa đến Bern và dành tất cả thời gian bên anh mà không màng ăn uống. Sau khi bắt tàu đi về nhà cách đó 2 giờ đồng hồ, tôi lại chụp điện thoại để nói chuyện với anh hơn một tiếng trước khi đi ngủ.

Tôi muốn chia sẻ với anh từng phút hiện hữu khi anh vẫn đang sống. Tôi đã dạy anh cách cầu nguyện với Phật Bà Quan Thế m, về cách thiền định và ăn chay. Tôi đã dành rất nhiều thời gian để nấu những món ăn với các loại thảo dược đặc biệt, mang tới Bern, và nhìn anh ăn với niềm vui rằng anh không còn phải nuốt các loại thức ăn nhàm chán của bệnh viện.

Cũng tương tự như các đồng hương khác cùng hoàn cảnh, tôi tới Thụy Sỹ, đất nước đầu tiên sau quê hương, với một vài hoài bão. Mặc dù ý niệm của tôi về cuộc sống nàng dâu tại Thụy Sỹ có trái ngược với mơ ước khi còn trong nước, nhưng sau cú sốc tích cực đầu tiên, tôi đã nhanh chóng hòa nhập vào cuộc sống mới. Những thứ giản đơn như đi tàu điện, nhấn nút mở cửa tự động lên xe buýt, trả phí đậu xe hay mua báo mà không có giám sát, tìm đúng nút để xả toilet, là một phần những thao tác mà tôi đã được hướng dẫn tận tình từ Kurt, một người thầy, người cha, người chồng và người bạn cùng lúc.

Phức tạp hơn là trách nhiệm cá nhân để tự kiến tạo nên định mệnh cho bản thân. Nó bao gồm các bước khác để hòa nhập như học khóa đào tạo kỹ năng phù hợp với năng lực cá nhân, tìm một công việc thích hợp với sở thích, xây dựng sự độc lập về tài chính cũng như việc trở thành một công dân mới đầy trách nhiệm trong quê hương thứ hai này.

Nhờ năng lực ngoại ngữ và chuyên môn, cùng năng khiếu học tập đã có sẵn, tôi đã không có vấn đề lớn nào trong quá trình hòa nhập. Với tấm bằng cử nhân về Văn học Pháp, và nói được thông thạo 5 ngôn ngữ, tôi đã có thể bỏ qua một bước quan trọng mà các đồng hương khác sẽ phải mất nhiều thời gian để hội nhập. Nhập quốc tịch Thụy Sỹ cho tôi một đặc quyền, đó là quay trở lại quê hương mình bất cứ lúc nào mà không phải lo sợ bị bắt bớ vô cớ. Làm vợ một người bản xứ cũng cho tôi cơ hội tham gia vào cuộc sống cộng đồng mà những người di dân khác không có được một cách tự động vì bị giới hạn trong chính sách nhập tịch.

Tất cả những lợi thế này đã giúp tôi nhanh chóng thích nghi với cuộc sống mới tại Thụy Sỹ. Mặt khác, sự ra đi sớm của Kurt đã đẩy tôi vào vòng xoáy những sự kiện mà tôi chưa chuẩn bị về tâm lý trước đó. Vì thiếu sự dìu dắt để đối mặt với các phát sinh trong việc ứng xử với người khác phái ở phương Tây, nên tôi đã trở thành nạn nhân trong các cố gắng để có lại trải nghiệm tình yêu như với Kurt trong các mối quan hệ sau này.
(Còn tiếp)

Trích từ Câu chuyện của Thơ. Tg Anh Tho Andres

6.1 Dream job (kể tiếp)

Nhưng trước mắt, tôi muốn quay trở lại với những buổi dẫn đoàn du lịch, công việc hàng ngày của tôi trong nhiều năm liền.

Các đoàn tôi dẫn thường có 20 người, phần lớn tới từ Đông u, chủ yếu là thanh niên Đức và Nga, đôi lúc một vài VIP hay khách của chính phủ, thậm chí những người nổi tiếng như Phạm Tuân, phi hành gia Việt Nam đầu tiên đã bay vào vũ trụ. Và trong một vài trường hợp hiếm hoi, tôi dẫn tour cho các du khách Nhật, Mỹ và Pháp. Trong trường hợp của Kurt, anh là một trong những du khách Thụy Sỹ đầu tiên đến nước ta.

Sau chuyến đi buổi sáng và bữa trưa (thông thường là ăn tôm hùm và các đặc sản biển khác) ở khách sạn quốc tế duy nhất tại Vũng Tàu, đoàn sẽ tới khu nghỉ mát trên biển dành cho du khách nước ngoài. Khác với các đồng nghiệp hướng dẫn viên khác, tôi không chờ khách tại quầy lễ tân mà thường cùng đoàn đi bơi, tắm nắng, thưởng thức đồ ăn, nước uống khi họ mời, hoặc nếu không, tôi sẽ cùng họ ăn tối tại nhà hàng của khách sạn hay ăn cùng anh lái xe kiêm vệ sĩ cho những chuyến đi xa.

Ở Bãi Sau có một câu lạc bộ hạng sang với dịch vụ xa xỉ (so với tiêu chuẩn Việt Nam sau chiến tranh), được trang bị vòi tắm nóng lạnh, lọng che nắng, và được quản lý bởi người trông coi vịnh; Có những cô gái rất đẹp phục vụ tại quầy bar, có đồ uống lạnh và cả nhân viên an ninh. Bãi cát chạy dài hàng cây số luôn được chăm sóc sạch sẽ và chỉ dành riêng cho người nước ngoài, không phục vụ người dân địa phương. Tôi đồ rằng, ngoài lý do an ninh, chính quyền cũng hạn chế sự tiếp xúc giữa người dân bản địa với khách ngoại quốc. Về sau, tôi mới biết rằng trong suốt thời kỳ tiền chiến tranh với Trung Quốc, người ta đã phát hiện ra nhiều chiếc ghe chở đầy vũ khí dọc bờ biển Bà Rịa, cách khách sạn tôi ở tầm 30 cây số.

Là một hướng dẫn viên trẻ và năng động, tôi thường cảm thấy tù túng khi bị giới hạn chương trình tham quan và giải trí cho khách trong một khuôn khổ nhất định, và thường chịu sự quản thúc và theo dõi bởi những “đồng nghiệp” thuộc đội công an đặc nhiệm “A*”.

Dĩ nhiên, ở thời điểm đó tôi không lường trước được những hình thức kỷ luật nếu bất tuân các lệnh về an ninh. Quả vậy, điều lệ công ty chỉ định việc hướng dẫn các tour du lịch theo lịch trình định sẵn để cơ quan an ninh có thể đợi sẵn trên đường đi phòng bất trắc. Tôi thường hay thay đổi lịch trình để chiều theo ý khách, một phần bởi vì tôi rất ghét sự lặp đi lặp lại nhàm chán, và cũng không thích bị ra lệnh hoặc bị theo dõi.

Do đó, tôi thường bị phê bình vì hành vi “thiếu kỷ luật”. Các hành vi tự do đã có lần gây nhiều phiền phức cho tôi, nếu không may mắn được Trời Phật phù hộ trong chuyến tour cuối cùng cho một đoàn thuyền viên từ Hồng Kông trước ngày tôi gặp Kurt lần đầu tiên.

Trong Tiếng Pháp, có một câu ngụ ngôn: ”l’homme propose, Dieu dispose” có nghĩa rằng “Mưu sự tại nhân, thành sự tại Thiên”. Tôi không ngờ rằng cuộc gặp gỡ giữa Kurt lại tạo tiền đề cho một sự thay đổi lớn trong đời tôi. Tôi cũng không ngờ mối quan hệ của chúng tôi sẽ tiến triển và trở thành một tình yêu sâu sắc vượt qua thời gian và không gian. Là một người rất quyết tâm đi cả chặng đường với sự thành tâm của mình, anh đã làm tất cả để đến cầu hôn tôi, mặc dù sức khỏe và điều kiện tài chánh không cho phép anh làm điều đó một cách dễ dàng. Tôi tin mình đã được đấng Bề Trên giúp duyên lành để có thể định cư tại Thụy Sỹ và giúp đỡ gia đình tôi, ngay cả khi Kurt mất.

Nhưng vào thời điểm ấy, tôi đã không nghĩ tới việc thành hôn với Kurt để trục lợi. Thực vậy, cho dù tôi đã có địa chỉ của anh trao cho tôi như một lời mời, tôi vẫn phải giải quyết những ưu tiên khác khi trở về Sài Gòn. Đầu tiên là bận rộn với việc chuyển công tác, sau đó là làm quen với công việc mới. Tôi đã quyết định sẽ sống lặng lẽ và âm thầm, vì biết rằng tôi vẫn chưa thoát khỏi vòng nguy hiểm với một số an ninh đã không tha cho tôi vì thoát khỏi tay họ.

Do đó, tôi chú tâm làm việc và không giao tiếp nhiều với các đồng nghiệp chung quanh tôi.
Sau này, khi tôi kể câu chuyện tình Lọ Lem của tôi cho bạn bè tại Thụy Sỹ, một số cho rằng sự may mắn của tôi chính là nhờ phước ông bà để lại, đã giúp tôi thoát những tình huống rắc rối mà tôi may mắn thoát nạn.

(Trích câu chuyện của Thơ)