10/09/2025
လေယာဉ်ပျံတွေ မောင်းသွားတဲ့အခါ ကောင်းကင်မှာ အငွေ့တန်းလိုက်ကြီးတွေ မြင်ရတာကို contrails (condensation trails) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒါဟာ လေယာဉ်အင်ဂျင်က ထုတ်ပေးတဲ့ ပူပြင်းတဲ့ ဓာတ်ငွေ့များ နဲ့ အအေးပိုင်းလေနဲ့ ထိတွေ့တဲ့အခါ ဖြစ်ပေါ်တာပါ။
အဓိကအကြောင်းတွေကတော့ —
1. အပူချိန်နဲ့ စိုထိုင်းဆ
ခရီးဝေးလေယာဉ်တွေကများသောအားဖြင့် ၁၀,၀၀၀မီတာ (၃၀,၀၀၀ပေ) အထက်မှာ ပျံသန်းပါတယ်။
အဲ့ဒီအမြင့်မှာ အအေးတော်တော်များ — -40°C ဝန်းကျင်အထိ ကျသွားတတ်ပါတယ်။
လေယာဉ်အင်ဂျင်က ထုတ်ပေးတဲ့ ပူပြင်းတဲ့ ဓာတ်ငွေ့ (water v***r + carbon dioxide + soot particles) တွေ လေအအေးနဲ့ထိတွေ့တဲ့အခါ အရမ်းသေးငယ်တဲ့ရေငွေ့စက်များ သို့မဟုတ် ရေခဲစက်များ ဖြစ်လာပါတယ်။
အဲ့ဒီရေငွေ့စက်များကိုပဲ အဖြူငွေ့သဖွယ် အတန်းလိုက် မြင်ရစေပါတယ်။
2. လေထဲရှိ စိုထိုင်းဆပမာဏ
အမြင့်တက်သွားတဲ့အခါ လေထဲ၌ စိုထိုင်းဆ (humidity) များနေရင် အငွေ့တန်းတွေ နံနက်ခင်းခပ်စောစောမှာ အများကြီး ဖြစ်နေတတ်တယ်။ဥပမာ တိမ်ပင်လယ်လိုပေါ့။ နေထွက်လာတဲ့အခါပျောက်သွားကြပါတယ်။
လေထုထဲ အစိုဓာတ် နည်းနေရင်တော့ အငွေ့တန်းတွေ တိုတိုနဲ့ မြန်မြန်ပျက် သွားတတ်တယ်။
3. အငွေ့တန်းတွေရှည်တယ်ဆိုတာ မိုးသက်မုန်တိုင်းလက္ခဏာလား
Contrails ရှည်ကြာပြီး မပျက်ဘဲ များများပြန့်နေတဲ့အခါ၊ အပေါ်လေထဲမှာ စိုထိုင်းဆများနေတယ် လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတယ်။
တခါတရံမှာတော့မိုးသက်လေပြင်းများ မကြာခင် ဖြစ်လာနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ သတိပေးချက်တစ်ခုလည်း ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။
4. အထူးသိထားသင့်တာကတော့
Contrails တွေဟာ အင်ဂျင်ထဲက အငွေ့အပေါ်တန်း ပဲ ဖြစ်တာမဟုတ်ဘဲ၊ တခါတရံ လေယာဉ်အမြန်နှုန်းနဲ့ လေထုဖိအားကွာခြားမှု ကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ်တယ်။
လေယာဉ်နောက်က များများတွေ့ရတာက သိပ္ပံနည်းကျအားဖြင့် ဒီအငွေ့တန်းတွေဟာ ရေခိုး ရေငွေ့စက်တွေ သာ ဖြစ်ပါတယ်။
-အကျဉ်းချုပ်ကတော့
လေယာဉ်အင်ဂျင်က ထုတ်တဲ့ ပူပြင်းတဲ့ ဓာတ်ငွေ့များဟာ ပေ၃၀,၀၀၀ အထက်က အအေးပိုင်းလေနဲ့ထိတွေ့မှုကြောင့်ရေစက်ငယ်များ ဖွဲ့စည်းခြင်းကြောင့် အဖြူငွေ့အတန်းလိုက်ကောင်းကင်မှာ မြင်ရတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Card, original righter