ศูนย์การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ดาราศาสตร์เทศบาลนครหาดใหญ่

ดวงอาทิตย์ อาจทำให้ขยะอวกาศร่วงสู่พื้นโลกเร็วขึ้น



ขอขอบคุณ🙏🏽และขออนุญาตแชร์ข้อมูลเพื่อการศึกษา เพื่อการเรียนรู้ และเพื่อการประชาสัมพันธ์ครับ

ดวงอาทิตย์ อาจทำให้ขยะอวกาศร่วงสู่พื้นโลกเร็วขึ้น

ขยะอวกาศที่เพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อย ๆ ในวงโคจรรอบโลกอาจเป็นอันตรายต่อการสำรวจอวกาศของมนุษย์ในอนาคต ซึ่งปัจจุบันมีขยะอวกาศเหล่านี้มีจำนวนเศษชิ้นส่วนเกือบ 130 ล้านชิ้น ทั้งดาวเทียมที่หมดอายุการใช้งาน ท่อนจรวดเก่า และเศษชิ้นส่วนเล็ก ๆ ที่เกิดจากการชนกันในวงโคจรรอบโลก

การทำความเข้าใจว่าขยะอวกาศเคลื่อนที่ในวงโคจรรอบโลกอย่างไร สามารถช่วยหลีกเลี่ยงการชนกันที่อาจก่อให้เกิดหายนะได้ และการศึกษาครั้งใหม่นี้ได้เพิ่มความเข้าใจนั้น โดยแสดงให้เห็นว่าเศษขยะอวกาศตกลงสู่โลกเร็วขึ้นเมื่อดวงอาทิตย์มีกิจกรรมทางธรรมชาติมากขึ้น

“เป็นครั้งแรกที่เราพบว่า เมื่อกิจกรรมทางธรรมชาติของดวงอาทิตย์มีมากเกินระดับหนึ่ง ขยะอวกาศจะลดระดับความสูงเร็วขึ้นอย่างเห็นได้ชัด การสังเกตการณ์ครั้งนี้อาจจะเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการวางแผนปฏิบัติการอวกาศที่ยั่งยืนในอนาคต” Ayisha Ashruf นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรจากศูนย์อวกาศวิกรม สาราภาย (Vikram Sarabhai Space Centre) ในรัฐเกรละ (Kerala) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของอินเดีย นักวิจัยหลักของงานวิจัยครั้งนี้กล่าว

วัตถุทั้งหมดในวงโคจรรอบโลกจะลดระดับความสูงจากพื้นผิวโลกเรื่อย ๆ และค่อย ๆ เคลื่อนตัวสู่บรรยากาศของโลกเมื่อเวลาผ่านไป ในขณะที่สถานีอวกาศและดาวเทียมจะชดเชยการลดระดับความสูงดังกล่าวด้วยการจุดเครื่องยนต์จรวดเพื่อรักษาระดับความสูงของวงโคจรรอบโลกที่ต้องการ ส่วนขยะอวกาศจะตกลงมาสู่โลกตามธรรมชาติ

ในการศึกษาครั้งใหม่นี้ ทีมนักวิจัยได้วัดวิถีโคจรของขยะอวกาศ 17 ชิ้นในวงโคจรระดับต่ำรอบโลก (LEO) ในช่วงระยะเวลา 36 ปี

"ข้อมูลทั้งหมดนี้ได้มาจากวัตถุที่ส่งขึ้นสู่อวกาศในคริสต์ทศวรรษ 1960s ขยะอวกาศเหล่านี้ยังคงทำหน้าที่เป็นเครื่องมือสำหรับการศึกษาผลกระทบระยะยาว ของกิจกรรมทางธรรมชาติของดวงอาทิตย์ต่อบรรยากาศชั้นเทอร์โมสเฟียร์ของโลก" Ashruf กล่าว

ข้อมูลระดับความสูงของขยะอวกาศที่มีระยะเวลา 36 ปี ครอบคลุม “วัฏจักรสุริยะ” (Solar cycle : วัฏจักรของกิจกรรมทางธรรมชาติของดวงอาทิตย์ที่เกิดขึ้นมากน้อยสลับกันไป) ถึง 3 รอบ ซึ่งวัฏจักรสุริยะจะใช้เวลาครบรอบทุกประมาณ 11 ปี เพื่อศึกษาถึงพฤติกรรมของดวงอาทิตย์ในช่วงเวลาดังกล่าว ทีมนักวิทยาศาสตร์ใช้ข้อมูลจากศูนย์ธรณีศาสตร์เฮ็ล์มฮ็อลทซ์ (GFZ) ในเมืองพ็อทซ์ดัม ทางตะวันออกของเยอรมนี ซึ่งติดตามจุดบนดวงอาทิตย์ (sunspot) และการเปลี่ยนแปลงรายวันของการแผ่รังสีจากดวงอาทิตย์

หลังจากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างวิถีโคจรรอบโลกของขยะอวกาศเข้ากับข้อมูลระยะยาวของดวงอาทิตย์ ทีมนักวิจัยพบว่ากิจกรรมทางธรรมชาติของดวงอาทิตย์ เช่น การปะทุต่าง ๆ ที่เพิ่มขึ้นทำให้บรรยากาศโลกชั้นบนมีความหนาแน่นเพิ่มขึ้น ซึ่งก่อให้เกิดแรงต้านที่กระทำกับขยะอวกาศมากขึ้น ส่งผลให้ขยะอวกาศมีการโคจรรอบโลกช้าลงและเร่งการร่วงตกลงมา

"ผลการวิจัยของเราบ่งชี้ว่า เมื่อกิจกรรมทางธรรมชาติของดวงอาทิตย์เพิ่มเกินระดับหนึ่ง ดาวเทียมและขยะอวกาศจะลดระดับความสูงเร็วขึ้น ทำให้ต้องปรับวงโคจรของดาวเทียมมากขึ้น เรื่องนี้ส่งผลโดยตรงต่อระยะเวลาที่ดาวเทียมจะโคจรอยู่ในวงโคจรรอบโลก และปริมาณเชื้อเพลิงที่จำเป็นต่อดาวเทียม โดยเฉพาะดาวเทียมที่ปล่อยขึ้นสู่อวกาศในช่วงใกล้จุดสูงสุดของกิจกรรมทางธรรมชาติของดวงอาทิตย์" Ashruf กล่าวสรุป

รายงานการวิจัยครั้งนี้ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสารวิจัย Frontiers in Astronomy and Space Sciences เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม ค.ศ. 2026

แปลและเรียบเรียง : พิสิฏฐ นิธิยานันท์ - เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาสตร์ สดร.

ที่มาของข่าว : https://www.space.com/space-exploration/satellites/solar-activity-space-junk-crash-earth-faster

ไฮโดรเจนธรรมชาติ

พบแหล่ง "ไฮโดรเจนธรรมชาติ" ใต้เปลือกโลก ทฤษฎีชี้มีปริมาณมหาศาล แต่อาจนำมาใช้จริงได้เพียงบางส่วน

สำนักสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ (USGS) เปิดเผยผลการศึกษาแบบจำลองทางธรณีวิทยา พบว่าใต้เปลือกโลกอาจมีแหล่งสะสมของ "ไฮโดรเจนธรรมชาติ" (Geologic Hydrogen หรือ White Hydrogen) อยู่เป็นปริมาณมหาศาล โดยจากการคำนวณทางสถิติคาดว่าอาจมีมากถึง 5.6 ล้านล้านเมตริกตัน ซึ่งในทางทฤษฎีถือเป็นปริมาณที่มากพอจะรองรับการใช้พลังงานของมนุษยชาติได้เป็นระยะเวลานาน

อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์เน้นย้ำความจริงในเชิงพาณิชย์ว่า ก๊าซไฮโดรเจนส่วนใหญ่ตื้นลึกและกระจายตัวอยู่บางเบาเกินกว่าจะขุดเจาะขึ้นมาใช้ได้อย่างคุ้มค่า หรือบางแหล่งก็ตั้งอยู่ในพื้นที่ที่ยากต่อการเข้าถึงอย่างสิ้นเชิง

ดร. เจฟฟรีย์ เอลลิส (Geoffrey Ellis) นักธรณีเคมีปิโตรเลียมผู้เชี่ยวชาญจาก USGS หัวหน้าทีมวิจัยระบุว่า เป้าหมายที่แท้จริงไม่ใช่การขุดไฮโดรเจนทั้งหมดที่มีขึ้นมา แต่เป็นการค้นหาแหล่งสะสมตัวที่มีความหนาแน่นสูงและคุ้มทุน โดยทีมวิจัยประเมินว่า หากมนุษย์สามารถเข้าถึงและนำไฮโดรเจนธรรมชาติเหล่านี้ขึ้นมาใช้ประโยชน์ได้เพียงแค่ 2% (ประมาณ 100 ล้านเมตริกตัน) ก็เพียงพอต่อความต้องการก๊าซไฮโดรเจนของโลกในกระบวนการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดเพื่อบรรลุเป้าหมาย Net Zero ได้ยาวนานถึง 200 ปี

ก๊าซไฮโดรเจนใต้โลกชนิดนี้เกิดขึ้นจากกระบวนการทางธรรมชาติ 2 รูปแบบหลัก คือกระบวนการที่น้ำใต้ดินไหลไปทำปฏิกิริยาเคมีกับหินที่อุดมไปด้วยแร่เหล็กภายใต้ความดันและอุณหภูมิสูง และกระบวนการที่โมเลกุลของน้ำแตกตัวเนื่องจากการแผ่รังสีของสารกัมมันตรังสีตามธรรมชาติในชั้นหิน (Radiolysis) ทำให้มันเป็นพลังงานที่โลกสามารถ "ผลิตใหม่" ขึ้นมาได้เรื่อยๆ ต่างจากเชื้อเพลิงฟอสซิล

แม้ว่าการค้นพบนี้จะสร้างความตื่นตัวให้กับอุตสาหกรรมพลังงานสะอาดเนื่องจากเป็นไฮโดรเจนที่แทบไม่ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในกระบวนการเกิด แต่ผู้เชี่ยวชาญต่างยอมรับว่า ปัจจุบันเทคโนโลยีการสำรวจและการขุดเจาะไฮโดรเจนธรรมชาติยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น และยังคงต้องใช้เวลาอีกหลายปีในการพัฒนาเครื่องมือเพื่อพิสูจน์ว่า แหล่งไฮโดรเจนใต้โลกเหล่านี้จะสามารถนำขึ้นมาใช้งานในเชิงพาณิชย์ได้อย่างปลอดภัยและคุ้มทุนจริงหรือไม่

ที่มาของข้อมูล (Sources)
• U.S. Geological Survey (USGS): รายงานผลการศึกษาแบบจำลองทางคณิตศาสตร์และธรณีวิทยา (Mass Balance Model) โดยทีมวิจัยของ Dr. Geoffrey Ellis ซึ่งเผยแพร่ในการประชุมสมาคมเพื่อความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์อเมริกัน (AAAS) และตีพิมพ์เนื้อหาผ่านวารสารวิชาการ Science
• Nature Journal: รายงานทบทวนเชิงวิชาการเกี่ยวกับปริมาณการผลิตก๊าซไฮโดรเจนในเปลือกโลกทวีปโบราณ (Precambrian crust) โดยทีมนักวิทยาศาสตร์นำโดยมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด (University of Oxford)

#เรื่องเล่า #ประวัติศาสตร์ #วิทยาศาสตร์ #ต่างประเทศ #ความรู้ #สาระน่ารู้ #เกร็ดความ #ข่าว

ขอบกาแล็คซี่ทางช้างเผือก

ขอบของกาแล็กซี่ทางช้างเผือกของเราอยู่ตรงไหน? เป็นคำถามหนึ่งที่นักดาราศาสตร์พยายามเฝ้าหาคำตอบมาโดยตลอด แต่ทว่ากาแล็กซี่นั้นก็ไม่มีขอบเขตที่กั้นไว้อย่างชัดเจนเหมือนกำแพงห้อง เพียงแค่ดวงดาวและกลุ่มแก๊สที่ค่อย ๆ จางหายไปเรื่อย ๆ ในอวกาศ เมื่อเรายิ่งเดินทางออกจากแกนกลางทางข้างเผือก เพราะฉะนั้นนักดาราศาสตร์จึงต้องนิยามสิ่งที่เรียกว่า ‘ขอบ’ ของกาแล็กซี่ขึ้นมาใหม่ด้วยเช่นกัน

จากรายงานวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Astronomy & Astrophysics นักดาราศาสตร์ได้เลือกเอานิยามของขอบกาแล็กซี่ไว้ว่าเป็นบริเวณที่สิ้นสุดการก่อตัวของดาวฤกษ์ดวงใหม่ ซึ่งจากนิยามนี้ระบุว่าขอบเขตสิ้นสุดของดาวฤกษ์เกิดใหม่ในทางช้างเผือกห่างจากจุดศูนย์กลางกาแล็กซีประมาณ 11-12 กิโลพาร์เซก หรือประมาณ 40,000 ปีแสงจากแกนกลาง

แต่ทว่าเมื่อนักดาราศาสตร์นำข้อมูลการวิเคราะห์อายุของดาวฤกษ์ยักษ์มากกว่า 100,000 ดวงเทียบกับระยะห่างจากจุดศูนย์กลาง โดยใช้ข้อมูลจากโครงการสำรวจระดับโลกอย่าง APOGEE-DR17, LAMOST-DR3 และยานอวกาศไกอา (Gaia) ของยุโรป (ESA) นักดาราศาสตร์ก็ได้พบว่าดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้ใจกลางกาแล็กซีส่วนมากจะมีอายุมาก ในขณะที่ดาวฤกษ์เกิดใหม่จะเขยิบห่างออกจากจุดศูนย์กลางไปเรื่อย ๆ จนถึงบริเวณที่ไม่มีดาวฤกษ์เกิดใหม่อีกต่อไป ก่อนที่จะเริ่มพบดาวฤกษ์มีอายุมากอีกครั้งอย่างแปลกประหลาด

โดยคาดว่าพื้นที่ที่อยู่เลย 40,000 ปีแสงออกไปนั้นเป็นที่อยู่ของดาวฤกษ์ที่ค่อย ๆ อพยพออกมาเมื่อมีอายุมากขึ้น จากอิทธิพลของแรงโน้มถ่วงระหว่างดวงดาวต่าง ๆ ในกาแล็กซี ทว่านักดาราศาสตร์ก็ยืนยันว่าขอบเขตของกาแล็กซี่ควรสิ้นสุดลงที่ระยะ 40,000 ปีแสงอยู่ดี แม้จะยังมีดาวฤกษ์อยู่นอกเหนือจากระยะนี้ออกไป เพราะยังมีปัจจัยอื่น ๆ อีก 3 ประการ ที่นักดาราศาสตร์นำมาพิจารณาด้วย ได้แก่

1.ความหนาแน่นของแก๊สไฮโดรเจนที่เป็นวัตถุดิบหลักของการให้กำเนิดดาวฤกษ์ลดลง
2.แรงหมุนและโครงสร้างของจานกาแล็กซี่บริเวณนี้เพียงพอที่จะทำให้แก๊สกระจายตัวออกไปมากกว่าที่จะรวมตัวกัน
3. บริเวณดังกล่าวได้รับอิทธิพลแรงดึงดูดจากกาแล็กซีบริวารรอบ ๆ ทางช้างเผือกด้วย

โดยข้อมูลใหม่ที่ว่าไม่มีดาวฤกษ์ก่อตัวขึ้นมาใหม่ที่ระยะ 40,000 ปีแสงห่างจากแกนกลางทางช้างเผือก ก็ได้ช่วยให้นักดาราศาสตร์สามารถนำข้อมูลไปเปรียบเทียบและทำความเข้าใจพฤติกรรมการเติบโตของกาแล็กซีอื่น ๆ ในจักรวาลได้มากขึ้นในอนาคต

News by Peeravut Boonsat, The Space Times
Edited by Chinapong Lienpanich, The Space Times

สร้าง ผลึกกาลเวลา สำเร็จ

นักฟิสิกส์ประสบความสำเร็จ สร้าง "ผลึกกาลเวลา" ขนาดใหญ่ที่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า

ทีมนักฟิสิกส์จากมหาวิทยาลัยโคโลราโด โบลเดอร์ (University of Colorado Boulder) และมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก (NYU) ได้สร้างความก้าวหน้าครั้งสำคัญในโลกฟิสิกส์ หลังประสบความสำเร็จในการสร้าง "ผลึกกาลเวลา" (Time Crystal) ในระบบฟิสิกส์แบบดั้งเดิม (Classical System) ซึ่งมีขนาดใหญ่พอจนมนุษย์สามารถสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงได้ด้วยตาเปล่า ทลายขอบเขตเดิมที่ระบุว่าผลึกกาลเวลาจะเกิดขึ้นได้เฉพาะในระดับควอนตัมหรืออนุภาคขนาดเล็กที่ไม่สามารถมองเห็นได้เท่านั้น

ผลึกกาลเวลาคืออะไร?
ตามทฤษฎีฟิสิกส์ทั่วไป "ผลึก" เช่น เพชร หรือเกลือ คือสสารที่มีการจัดเรียงตัวของอะตอมซ้ำ ๆ กันในมิติพื้นที่ (Space) แต่ "ผลึกกาลเวลา" ซึ่งถูกเสนอทฤษฎีครั้งแรกโดย แฟรงก์ วิลเชก (Frank Wilczek) นักฟิสิกส์รางวัลโนเบลในปี 2012 คือสสารที่มีโครงสร้างเปลี่ยนแปลงหรือเคลื่อนที่ซ้ำ ๆ เป็นวงรอบอย่างเป็นระเบียบในมิติเวลาโดยไม่มีการสูญเสียพลังงาน

รายละเอียดการทดลองและกลไกที่เกิดขึ้น
ความสำเร็จในการสร้างผลึกกาลเวลาขนาดใหญ่ (Macroscopic Time Crystal) แยกออกเป็น 2 แนวทางหลักจากสองสถาบัน ได้แก่:
• การใช้ผลึกเหลว (Liquid Crystals):
ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยโคโลราโด โบลเดอร์ นำโดย ศ. อิวาน สมาลยุค (Ivan Smalyukh) ได้ใช้ "ผลึกเหลว" สสารประเภทเดียวกับที่ใช้ในจอภาพสมาร์ทโฟน นำมาใส่ไว้ระหว่างแผ่นแก้วที่เคลือบด้วยสีย้อมไวต่อแสง เมื่อฉายแสงสีฟ้าเข้าไป โมเลกุลของสีย้อมจะทำปฏิกิริยากับแสงและส่งแรงผลักดันให้ผลึกเหลวบิดตัวเกิดเป็นโครงสร้างหมุนวนที่เรียกว่า Topological Solitons โครงสร้างนี้จะขยับและหมุนวนสลับไปมาเป็นแพทเทิร์นที่ซ้ำเดิมในมิติเวลาอย่างต่อเนื่องตราบเท่าที่มีแสงกระตุ้น ซึ่งการขยับซ้ำ ๆ นี้ก่อให้เกิดลวดลายแถบสีที่สะท้อนออกมาเด่นชัดจนสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
• การใช้คลื่นเสียงและการลอยตัว (Acoustic Levitation):
ทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยนิวยอร์ก นำโดย ศ. เดวิด กรีเออร์ (David Grier) ได้ใช้คลื่นเสียงความถี่สูงทำให้เม็ดโฟมขนาดเล็กสองเม็ดลอยตัวในอากาศ ปฏิสัมพันธ์ของคลื่นเสียงที่สะท้อนไปมาระหว่างเม็ดโฟมทำให้เกิดแรงกระทำที่ฝ่าฝืนกฎข้อที่ 3 ของนิวตันในระบบย่อย ส่งผลให้เม็ดโฟมทั้งสองเกิดการสั่นและเคลื่อนที่สลับไปมาในจังหวะที่ซ้ำเดิมอย่างสมบูรณ์แบบ เกิดเป็นผลึกกาลเวลาในเชิงกลศาสตร์ที่มนุษย์มองเห็นการขยับได้โดยตรง

ขอบเขตการนำไปใช้งานจริง
นักวิจัยเน้นย้ำว่า ผลึกกาลเวลาชนิดนี้ทำงานในระบบฟิสิกส์คลาสสิก จึงไม่สามารถนำไปใช้ขับเคลื่อนเครื่องจักรนิรันดร์หรือละเมิดกฎเทอร์โมไดนามิกส์ได้ แต่ประโยชน์ที่จับต้องได้จริงในอนาคตคือ:
• ระบบความปลอดภัย: การนำลวดลายการเปลี่ยนแปลงตามกาลเวลาไปใช้ทำรหัสป้องกันการปลอมแปลงบนธนบัตรหรือเอกสารสำคัญ ซึ่งยากต่อการคัดลอก
• เทคโนโลยีออปติก: การนำไปใช้ควบคุมการสะท้อนหรือหักเหของแสงในอุปกรณ์สื่อสารและเลเซอร์

ที่มาของข้อมูล (Sources)
• University of Colorado Boulder (RASEI): รายงานความสำเร็จในการสร้างผลึกกาลเวลาจากผลึกเหลว ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Materials
• New York University (NYU): รายงานการสร้างผลึกกาลเวลาแบบลอยตัวด้วยคลื่นเสียง ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ
• IFLScience: บทความวิเคราะห์ "Newly Discovered Levitating Time Crystal Can Be Seen With The Naked Eye"

#เรื่องเล่า #ประวัติศาสตร์ #วิทยาศาสตร์ #ต่างประเทศ #ความรู้ #สาระน่ารู้ #เกร็ดความ #ข่าว

ดิถีจันทร์ เดือนมิถุนายน

ดิถีจันทร์ มิถุนายน 2569

ทรงพระเจริญ
๓ มิถุนายน ๒๕๖๙
วันเฉลิมพระชนมพรรษา สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี
เนื่องในโอกาาพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๔ รอบ

ทรงพระเจริญ
๓ มิถุนายน ๒๕๖๙
วันเฉลิมพระชนมพรรษา สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี
เนื่องในโอกาาพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๔ รอบ


ขอเชิญร่วมลงนามถวายพระพรชัยมงคลเนื่องในโอกาสพระราชพิธี
มหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ผ่านระบบออนไลน์
ที่เว็บไซต์หน่วยราชการในพระองค์ https://wellwishes.royaloffice.th/home/index/53

ไมโครฟูลมูน vs ซูเปอร์ฟูลมูน



ขอขอบคุณ🙏🏽และขออนุญาตแชร์ข้อมูลเพื่อการศึกษา เพื่อการเรียนรู้ และเพื่อการประชาสัมพันธ์ครับ

ไมโครฟูลมูน vs ซูเปอร์ฟูลมูน

ภาพ #ไมโครฟูลมูน (Micro Full Moon) หรือดวงจันทร์เต็มดวงไกลโลกที่สุดในรอบปี คืนวัน #วิสาขบูชา วันที่ 31 พฤษภาคม 2569 ที่ระยะห่างจากโลกประมาณ 406,127 กิโลเมตร ส่งผลให้ดวงจันทร์เต็มดวงมีขนาดปรากฏเล็กกว่าปกติเล็กน้อย

เมื่อนำภาพมาเทียบกับภาพขนาดปรากฏของ #ซูเปอร์ฟูลมูน (Super Full Moon) หรือดวงจันทร์เต็มดวงใกล้โลกที่สุดในรอบปีครั้งล่าสุด ในคืน #วันลอยกระทง เมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2568 ที่ระยะห่างจากโลก 356,966 กิโลเมตร จะเห็นความแตกต่างของขนาดปรากฏได้อย่างชัดเจน

นอกจากครั้งนี้จะเป็นไมโครฟูลมูน (Micro Full Moon) แล้ว ยังเป็น “บลูมูน” (Blue Moon) หรือ ดวงจันทร์เต็มดวงครั้งที่สองของเดือนอีกด้วย จึงเรียกปรากฏการณ์ในครั้งนี้รวมกันว่า #ไมโครบลูมูน (Micro Blue Moon) ซึ่งเกิดขึ้นครั้งล่าสุดเมื่อประมาณ 6 ปีที่แล้ว

ในคืนดังกล่าว ดวงจันทร์เต็มดวงจะมีขนาดปรากฏ "เล็ก" กว่าปกติเล็กน้อย เหมือนปรากฏการณ์ไมโครฟูลมูนทั่วไป ไม่ได้เป็นสีน้ำเงินแต่อย่างใด

ส่วนเหตุผลที่เรียกดวงจันทร์เต็มดวงครั้งที่สองของเดือนว่า บลูมูน (Blue Moon) นั้น มีที่มาจากสำนวนภาษาอังกฤษ "Once in a blue moon" ที่หมายถึงเหตุการณ์ที่นานทีจะเกิดขึ้น เช่นเดียวกับดวงจันทร์เต็มดวงครั้งที่สองของเดือนที่จะเกิดขึ้นเฉลี่ยทุก ๆ ประมาณ 2.7 ปี เนื่องจากคาบการเปลี่ยนแปลงเฟสของดวงจันทร์ใช้เวลาประมาณ 29.5 วัน แต่หนึ่งเดือนในปฏิทินมี 30-31 วัน ดังนั้นในบางเดือนที่มี 31 วัน จึงสามารถเห็นดวงจันทร์เต็มดวงได้ถึง 2 ครั้ง คือต้นเดือนและท้ายเดือน

สำหรับปรากฏการณ์เกี่ยวกับดวงจันทร์เต็มดวงครั้งถัดไป คือ ดวงจันทร์เต็มดวงใกล้โลกที่สุดในรอบปี (Super Full Moon) ตรงกับ #วันคริสต์มาสอีฟ 24 ธันวาคม 2569 ดวงจันทร์เต็มดวงจะมีขนาดปรากฏใหญ่กว่าปกติเล็กน้อย ผู้สนใจติดตามข้อมูลข่าวสารดาราศาสตร์เพิ่มเติมได้ทางเว็บไซต์ และโซเชียลมีเดียทุกช่องทางของ NARIT

#ข่าวดาราศาสตร #ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์