13/06/2019
.
ใครที่ไม่มีปัญหากับภาษาอังกฤษ
อยากให้ลองเข้าไปอ่านต้นฉบับที่ cyclingtips
https://cyclingtips.com/2019/06/what-happened-to-speedx/?fbclid=IwAR1F9QU4-IBoQHqYi8rQOz2MVQOiQvB3cpB7pJdLOxyRQRdhhioe84EgL6w
เป็นบทความที่ดีมากๆชิ้นหนึ่ง
ใครยังจำจักรยาน Speed X ได้มั้ยครับ?
ตอนนี้บริษัทล้มละลายไปแล้วครับ
แบรนด์จักรยานจากจีนที่ทำระดมทุนมวลชน (crowdfunding) ใน Kickstarter ในปี 2016 จนประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็ว ยอดสั่งถล่มทลาย ได้ยอดเงินกว่า สามร้อยล้านบาท มีคนสั่งจองกว่า 4,000 คนทั่วโลก
แล้ว Speed X เงียบหายไปไหน? ปี 2017 แบรนด์เปิดตัวรถใหม่ Speed X Unicorn เสือหมอบ high performance ที่มากับพาวเวอร์มิเตอร์ กรุ๊ปเซ็ตไฟฟ้า ล้อคาร์บอน ในราคาที่ถูกกว่ายี่ห้ออื่นเป็นเท่าตัว
ใช่แล้วเงิน 18 ล้านบาทที่คนจอง Speed X Unicorn หายหมดสิ้น ไม่มีใครได้คืนสักบาทเดียว หลงเหลือเป็นแค่หนึ่งบรรทัดในเอกสารแจ้งล้มละลายของบริษัท
เกิดอะไรขึ้นกับ Speed X? บริษัทสตาร์ทอัปที่โตเร็วที่สุดในวงการกีฬาจากจีน ถูกประเมิณมูลค่าบริษัทกว่าสี่พันล้านบาท ในระยะเวลาการเติบโตแค่ 2 ปีเท่านั้น?
เว็บไซต์ Cyclingtips เขียนเรื่องเจาะลึกกับการเติบโตและล่มสลายของบริษัทนี้ อ่านจบแล้วก็น่าทึ่งเหมือนกัน แต่ก็มีข้อคิดสะท้อนใจหลายอย่างด้วยเช่นกัน
จะกล่าวว่าความโลภเป็นจุดเริ่มต้นของจุดจบก็คงไม่ผิด
กล่าวอย่างสั้นๆ คือ Li Gang ซีอีโอของ Speed X วัย 28 ปี มองเห็นโอกาสใหม่ในธุรกิจจักรยานระหว่างที่ทำ Speed X ครับ
ในปี 2017 เขาเห็นตลาด Bike Sharing ของจีน (จักรยานให้เช่าที่จ่ายค่าเช่าผ่านแอป และจะจอดไว้ที่ไหนก็ได้เมื่อใช้เสร็จแล้ว) เติบโตขึ้นแบบก้าวกระโดด เขาก็เลยอยากร่วมไปแข่งขันในตลาดนี้บ้าง เขาเลยมีวิสัยทัศน์ที่ว่า อยากจะทำ Bike sharing ไปจับลูกค้าในตลาดล่าง พอคนมาปั่นจักรยานมากขึ้นก็น่าจะขายจักรยาน Speed X ที่ราคาแพงกว่าให้ฐานลูกค้านี้ได้
ฟังดูดีนะ....
แต่ต้องเข้าใจว่าช่วงสองปีที่ผ่านมา จีนมีธุรกิจ Bike Sharing ผุดขึ้นเป็นดอกเห็ด บริษัทและผู้ลงทุนต่างตื่นตาตื่นใจกับโอกาสที่จะทำกำไรจากกิจการ Bike Sharing เพราะต้นทุน Fixed cost ในการผลิตจักรยานแม่บ้านนั้นไม่แพงเลย แต่โอกาสทำกำไรระยะยาวสูง
นักลงทุนเลยทุ่มเงินให้กับบริษัท Bike Sharing เป็นจำนวนมาก เป็นตลาดที่มีมูลค่าหลายหมื่นล้านบาท มีบริษัท bike Sharing เกิดในจีนกว่า 30 บริษัท BlueGogo ของ Li Gang ก็เป็นหนึ่งในนั้น และจากที่เขามี funding จากนักลงทุนที่มาลงใน Speed X อยู่แล้ว ก็มีเงินมาผลิตจักรยานแม่บ้านสำหรับ bike sharing สู้คู่แข่ง
Bluegogo เติบโตอย่างรวดเร็ว ผลิตจักรยานเช่าออกมากว่า 800,000 คัน และมีผู้ลงทะเบียนใช้งานกว่า 20 ล้านคน ใหญ่เป็นอันดับสามของบริษัท bike sharing ในจีน และใช้เงิน (นักลงทุน) ไปกว่า 2.7 พันล้านบาทในการผลิตจักรยานออกมา เรียกว่าโตกว่า Speed X ไปเยอะมาก
อะไรที่มันเป็นกระแสพุ่งแรงๆ เวลาดับมันก็พังครืนเหมือนตึกถล่มเช่นกัน สิ่งที่หลายคนไม่คาดคิดคือ ธุรกิจ bike sharing เกิดปัญหาฟองสบู่ มีจำนวนจักรยานมากกว่าคนใช้ หลายเท่า จักรยานแม่บ้านสำหรับเช่าพวกนี้ เลยกลายเป็นซากเศษเหล็กที่ล้นประเทศจีน ไม่มีใครใช้ ไม่รู้จะเอาไปทำอะไรนอกจากเอาไปเข้าเตาหลอม เพื่อให้ได้วัสดุกลับมาใช้ใหม่ จักรยานนับล้านคันกลายเป็นขยะท่วมประเทศ กิจการเลยไปได้ไม่ดีอย่างที่คิด และ Speed X / BlueGoGo ก็เริ่มหมดเงินหมุนธุรกิจ
บวกกับแคมเปญโฆษณาที่ผิดพลาด ดันไปแตะเรื่องจัตุรัสเทียนอันเหมิน ซึ่งเป็นประเด็นเซนซิทีฟสำหรับคนจีนและรัฐบาลจีน ก็ทำให้เกิดกระแสลบรุนแรงกับบริษัท จนนักลงทุนเริ่มถอยหนี
บริษัทที่อยู่ด้วยเงินลงทุนอย่างเดียว แทบไม่มีกำไรอะไรก็เริ่มมีปัญหา ติดหนี้ซัพไพลเออร์ที่ผลิตจักรยานให้กว่า 70 โรงงาน เป็นเงินกว่าพันล้านบาท แน่นอนเป็นหนี้หนักขนาดนี้ก็กระเทือน Speed X ด้วย
สุดท้ายบริษัทไม่มีทางจ่ายหนี้ แจ้งล้มละลายในที่สุด คนที่สั่งจักรยาน Speed X Unicorn รวมยอด 18 ล้าน ไม่มีใครได้คืนสักบาทเดียว
ในโลกที่เทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ทำให้เราคิดว่าสามารถสร้างธุรกิจสเกลใหญ่ด้วยเงินลงทุนของคนอื่นในเวลาอันสั้น บางครั้งเราก็ประมาทมองข้ามปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นไปได้ง่ายๆ ถึงจะมีบริษัทอย่าง Facebook, Youtube, Instagram ที่ประสบความสำเร็จ เติบโตจาก start up เด็กมหาวิทยาลัยไม่กี่คนจนเข้าตลาดหุ้น หรือถูกซื้อไปด้วยเงินหลายพัน-หมื่นล้าน แต่ก็มีสตาร์ทอัปอีกนับไม่ถ้วนที่ประสบชะตาแบบ Speed X
และธุรกิจการผลิตและสร้างแบรนด์จักรยาน high performance อย่างเสือหมอบแข่งขัน ดูเผินๆ อาจจะดูไม่ยากอะไร เป็นธุรกิจ manufacturing ธรรมดา ซัพไพลเออร์มีเต็มไปหมด แต่แบรนด์ที่อยู่อย่างยั่งยืนจริงๆ ไม่มีรายไหนเร่งโตแบบก้าวกระโดด แต่มาจากการปรับตัว เติบโตอย่างช้าๆ แต่ยั่งยืนทั้งสิ้น
บทความของ Cyclingtips ในลิงก์ข้างล่างมีรายละเอียดอีกเยอะมากที่ไม่ได้สรุปให้อ่านกัน ถ้าใครถนัดอังกฤษ และอยากรู้เรื่องราวเต็มๆ ลองไปติดตามกันครับ Highly Recommended!
https://cyclingtips.com/2019/06/what-happened-to-speedx
06/05/2019
28/04/2019