23/11/2020
#วิ่งประหยัดพลังงาน หรือ Running Economy (RE) คืออะไร???
อยากพิชิตสนามทางไกล สิ่งนี้ คือ ต้องหาทำ !!! 😁
ลองนึกๆ นะคะ จะดีไหม หากเราวิ่ง ระยะทางเท่ากัน เร็วเท่ากัน แต่ร่างกายใช้พลังงาน หรือสิ้นเปลืองพลังงานน้อยกว่าในเวลาเท่ากัน !!!
เหมือนรถยนต์ ก็ต้องเรียกว่า "รุ่นประหยัดพลังงาน"
แน่นอน มันช่างจะดี ยอดเยี่ยม เป็นที่ปรารถนา 👏
---------------
ตัวอย่าง คนสองคน ปัจจัยต่างๆ เท่ากันทุกประการ อายุ เพศ ระยะทางการฝึกซ้อมต่อสัปดาห์ VO2max ก็เท่า !!!
นาย A จบมาราธอน ด้วยเวลา 4 ชม. แบบเหลือๆ วิ่งต่อได้สบายๆ ไม่เมื่อยล้า
นาย B จบด้วยเวลา 4 ชม. เช่นกัน แต่พลังงานทุกอย่าง หมดลงที่หน้าเส้นชัย และเกือบๆ จะชนกำแพง ตั้งแต่ 35 กม.แล้ว
แน่นอนเราอยากเป็น นาย A ✅
หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ในห้องปฏิบัติการ Running Lab เป็นที่ประจักษ์มานานแล้วว่า ...
ปัจจัยที่บ่งบอกความสำเร็จของนักวิ่งระยะทางไกลได้ดี นั้นไม่ใช่ VO2max ❌❌
แต่คือ "การมี RE / Running economy ที่ดี" ✅✅
ใครขิงๆ VO2max ให้ลืมไปเลยนะ อาจไม่ชนะในสนามทางไกล เท่ากับคนมี RE ที่ดี
---------------
หากทุกท่านยังจำภาพ ของการทำลายสถิติ sub 2 marathon ของ Eliud Kipchoge ใน INEOS 1:59 ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรียได้
สิ่งที่มีส่วนอย่างมาก ที่เอเลียดเองก็เอ่ยปากถึง ว่าเขาไม่มีทางทำสำเร็จหากปราศจากซึ่งทีมงาน ที่สมบูรณ์แบบ
สิ่งที่ทีมงาน สนับสนุนให้แก่เอเลียด คือ การทุ่มเทศึกษาวิธีการ ทุกวิถี ที่จะทำให้วิ่งได้อย่างประหยัดพลังงานที่สุด !!!
- สนามพื้นราบที่สุดที่ทำได้
- กระแสลมน้อย
- อุณหภูมิเหมาะสม
- pacers ที่ตั้งขบวนแบบได้เปรียบเชิงกลศาสตร์ aerodynamics
- อุปกรณ์ช่วยเหลือ ในที่นี้คือ รองเท้า ที่มีการประหยัดพลังงานในความเร็วที่เท่ากัน (% ของรองเท้า นั้นคือ RE ประหยัดไปกี่ % ซึ่งมีความหมายต่อการทำสถิติของเหล่าอีลีท)
ซึ่งเหล่านี้คือ " #ปัจจัยภายนอก"
ซึ่งแท้จริงแล้ว การฝึกฝนให้มี Running economy ที่ดี ต้องเริ่มจาก #ปัจจัยภายใน ก่อน นั่นคือเริ่มที่ตัวผู้วิ่ง 🏃♀️🏃♂️
---------------
อะไร ที่ส่งผลต่อการมี Running Economy ที่ดี ของบุคคล
- การฝึกวิ่ง ท่าวิ่ง
- การพักผ่อน
- โภชนาการ
- ตารางการฝึกซ้อม รวมถึงการฝึกชนิดอื่นๆ กลุ่มครอสเทรนนิ่ง
---------------
1. การฝึกวิ่ง ท่าวิ่ง 🏃♀️🏃♂️
● No overstride คือไม่ก้าวล้น ศูนย์ถ่วงลำตัว ลองคิดถึงการก้าวล้น เราต้องออกแรงด้วยกล้ามเล็กเพื่อดึงตัวให้ผ่านพ้น CG แค่นี้ก็เสียพลังงานแล้ว เทียบกับผู้ไม่โอเวอร์ ลีนลำตัวพอดี ได้ประโยชน์จากแรงโน้มถ่วงดึงตัวไปด้านหน้า ที่เหลือคือกล้ามบางส่วนออกแรงผลักให้ไปเร็ว
(อ่านเรื่อง Overstride ต่อที่บทความเดิมนี้ได้) https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=602683573876014&id=285739865570388
● Compact arm swing มีส่วนช่วยผลักดันตัวไปด้านหน้า ไม่เป็นที่ขัดขวาง สิ้นเปลืองพลังงานโดยใช่เหตุ
● Cadence (รอบขา) ที่เหมาะสม หมุนรอบอย่างเป็นจังหวะสอดคล้องการหายใจ ที่ไม่เหนื่อยหอบ คนเราจะมีรอบธรรมชาติของตนเอง ซึ่งคำแนะนำอยู่ที่ประมาณ 165-180 รอบ/นาที
● Quick turn ดึงเท้ากลับไว ไม่ลากสัมผัสพื้นนาน นอกจากช่วยเพิ่มความเร็ว ยังลดการสูญเสียพลังงานไปกับพื้นผิว ... ซึ่ง quick turn ที่ดี มักได้จากการดริลต่างๆ และการซ้อม stride ระยะสั้น หรือ interval (ไม่ลงรายละเอียดที่นี้)
● No bouncing วิ่งไม่กระเด้ง หากมองข้างลำตัว ยึดสักจุดของร่างกายเป็นหลัก เช่น ใบหู ... การเคลื่อนตัวไปด้านหน้า โดยอวัยวะนั้นเคลื่อนไปเป็นเส้นตรง ไม่โยกเป็นคลื่น หรือน้อยที่สุด ก็จะช่วยลดการสูญเสียพลังงานในแนวดิ่ง (vertical move)
● Good aerobic capacity หรือ Aerobic endurance บางทีเราจะเรียกสั้นๆ ว่าการซ้อม eudurance ... การแลกเปลี่ยนก๊าซของปอดที่ดี เหล่านี้ฝึกได้จากหลายทาง ไม่เฉพาะการวิ่ง เช่น ปั่น คาร์ดิโอ ว่ายน้ำ วิ่งยาวช้าๆ เป็นต้น เมื่อระบบแอโรบิกดี ผสานเข้ากับร่างกายที่ใช้พลังงานน้อยกว่า แน่นอนการวิ่งทางไกล ย่อมเป็นเรื่องที่ง่ายขึ้น !!! ✌ โคตรดี ฟินนนน !!!
อ่านเรื่อง Endurance จากโพสต์เดิมได้ตรงนี้
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=768148767329493&id=285739865570388
---------------
2. การพักผ่อน 😴😪
- จำเป็นอย่างมากกกก 😄 หลายท่านรู้ ว่าการพักผ่อนเป็นหนึ่งในตารางซ้อม (แต่ไม่ใช่พักยาว แบบหยุดไปเลยเป็นเดือนนะ 😅)
- การพักผ่อนที่ไม่เพียงพอ ส่งผลถึงสมรรถนะ ในการวิ่งแต่ละครั้ง
- กล้ามเนื้อหลังฝึก ที่ยังไม่ผ่านพ้นระยะฟื้นฟู (recovery) จะต้องการใช้พลังงานสูง กว่ากล้ามเนื้อที่สดใหม่ ในการวิ่งระยะเท่ากัน หรือเวลาเท่ากัน สังเกตุได้ง่ายๆ คือ หอบเหนื่อยเร็วขึ้น HR ขึ้นกว่าปกติ
---------------
3. โภชนาการ 🍝🥩💦
- แน่นอนต้อง 5 หมู่ และน้ำสะอาดอย่างเพียงพอ
- ร่างกายจะฟื้นฟูได้ดี ต้องการน้ำอย่างเพียงพอต่อการขนถ่ายของเสีย การเผาพลาญ การฟื้นฟู ... เพศชายวันละ 3.7 ลิตร หญิง 2.8 ลิตร เป็นต้น (อ้างอิง U.S. national academies' of Science, Mayo clinic) ไม่รวมการออกกำลังกายที่เสียเหงื่อ อันต้องทดแทนในปริมาณเพิ่มขึ้น
- โปรตีนดี ต้องเติมให้ทัน กล้ามเนื้อที่กำลังฟื้นตัว ต้องเติมโปรตีนดี เพื่อพัฒนาเซลล์ให้มีแหล่งขุมพลังสูงขึ้น นั่นคือ Mitrochondria และ Golgi apparatus ... คำแนะนำคือ 1-2 กรัม/ น้ำหนัก กก./ วัน (ขึ้นกับความเข้มข้นการฝึกซ้อม)
- คาร์บ เชิงซ้อน เป็นเพื่อนรัก ปริมาณแต่ละบุคคลแตกต่าง แล้วแต่วัตถุประสงค์อีกด้วย เช่น ช่วงใกล้เรซแข่ง ปริมาณความต้องการจะสูงขึ้น กว่าช่วงที่ต้องการลดน้ำหนักตัว ... แต่ให้เน้นเลือกคาร์บเชิงซ้อน ที่มีเส้นใย อิ่มง่าย ใช้พลังงานในการย่อยช้าๆ เช่น ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีต ... หลีกเลี่ยงน้ำตาลเชิงเดี่ยว (ซึ่งมักใช้เร็วๆ ในพวกอาหารให้พลังงาน ในสนามแข่ง เพื่อเติมพลังงานระยะสั้น) แต่ระหว่างวันทั่วไป คาร์บเชิงเดี่ยวจะกลายเป็นพลังงานส่วนเกินได้ง่าย จึงควรทานแต่พอดี (เข้าใจง่ายๆ ก็คือพวกขนม สำเร็จรูป น้ำตาลทราย นั่นเอง)
- วิตามิน เกลือแร่ มีหลากหลายชนิด ที่แนะนำทานในปริมาณอันเหมาะสมต่อวัน อาจมุ่งเน้นกลุ่มต้านอนุมูลอิสระ เพื่อเร่งการฟื้นฟูร่างกาย (วิตามินเอ อี ซี)
---------------
4. ตารางการซ้อมอื่นๆ 🏋️♀️🧘♀️🏊♂️
- ควรใส่ครอสเทรนนิ่ง (Cross training) ในตาราง เพื่อเสริมสมรรถนะการวิ่ง
- วิ่งอย่างเดียว อาจไม่พบทางขุดศักยภาพ หรือพัฒนา RE ให้ดีขึ้น คือพัฒนาไปถึงทางตัน
- กล้ามเนื้อ ข้อต่อ ที่ล้าจากการวิ่ง มักมีการยึดติด รั้งองศาการเคลื่อนไหว ... ขยับไปไม่สุด ... ซึ่งการครอสเทรนด้วยกีฬาที่ได้ยืดเหยียด เช่น โยคะ, body conditioning แบบต่างๆ, การกายภาพแบบ Pre-hab ล้วนมีส่วนช่วยด้านนี้
- เมื่อพัฒนา Mobility ดี การใช้พลังงานในหน่วยที่เท่ากัน ย่อมก้าวไปได้ไกลกว่า สุดกว่า หรือทนทานกว่าในเรซทางไกล
- วิ่งเฉยๆ กล้ามที่ทำงานซ้ำมานาน บางครั้งฟื้นไม่ทัน จะกลายเป็นอ่อนล้า (weakening) การสร้างความแข็งแรงและมวลกล้าม ด้วยเวทเทรนนิ่ง ในจุดที่ต้องใช้ หรือจุดที่อ่อนล้า ย่อมช่วยได้แน่นอน ... นั่นคือ Strength ด้วย resistive training การออกกำลังกายต่อกล้ามจำเพาะมัดแบบมีน้ำหนัก
---------------
เห็นไหมคะ กว่าจะมี RE ที่ดีได้ เยอะสิ่งมาก แต่แน่นอน ถ้าเราอยากวิ่งฉิว สบายตัว PB ก็มา ไม่เหนื่อยล้า ติดกำแพง ... เหล่านี้คือ สิ่งที่ควรทำ !!!
บ่ใช่ เอาแต่วิ่งๆ เด้อ 😊✌
---------------
ด้วยรัก
ว่าไปแอดเอง ก็ต้องเพิ่มตารางการซ้อมบางชนิดเข้าไปบ้างเช่นกัน เพื่อรองรับเรซ 100 ถนน ที่กำลังจะมาถึง ... สู้โว้ย
©️ #วิ่งดิหมอ 22.11.2020