28/08/2017
BẠN CÓ BIẾT NGUỒN GỐC CÔN NHỊ KHÚC?
Hầu hết chúng ta đều nghĩ rằng nhị khúc có nguồn gốc từ Nhật Bản. Bài viết dưới đây có thể cho chúng ta - những người thần tượng Lý Tiểu Long và ưa thích tính uyển chuyển và thực chiến của côn nhị khúc - có thể có cái nhìn khác về nguồn gốc của loại vũ khí này?
Khi giải thích nguồn gốc của Nunchaku, một loại vũ khí võ thuật nổi tiếng của Nhật Bản, chúng ta cần phải đi theo những con đường lịch sử khác nhau và nghiên cứu kỹ lưỡng những câu chuyện cổ đại của Nhật Bản. Với sự giúp đỡ của họ, chúng ta có thể lần theo những sự kiện sẽ tiết lộ những câu chuyện có thật đằng sau sự sáng tạo của nó.
Mặc dù ngày nay côn nhị khúc được biết đến như là một loại vũ khí được sử dụng trong võ thuật. Mô hình ban đầu của nunchaku được cho là phát triển ở Trung Quốc như là một công cụ nông nghiệp được làm từ hai thanh gậy có hình dạng giống cây lúa mì. Nunchaku sau này cũng được sử dụng ở các nơi khác nhau của thế giới như: Nhật Bản, Nga, Hàn Quốc và Ấn Độ.
Một số sự kiện xảy ra từ các giai đoạn lịch sử khác nhau đã ủng hộ nguồn gốc của côn nhị khúc là từ Trung Quốc. Người ta tin rằng vị hoàng đế đầu tiên của triều đại nhà Tống, Jiu Hong Jun, đã thua một trận chiến với người Mông Cổ vào giữa thế kỷ thứ 10. Đề phục thù, ông đã đi khắp các làng mạc trên lãnh thổ Trung Quốc để tìm tòi và nghĩ cách chiến đấu.
Hoàng đế thường xuyên thăm nom quân lính của mình và đảm bảo rằng họ thực sự làm công việc được chỉ định. Nhưng ông lại thường quan sát thấy rằng người dân làng đã sử dụng một công cụ để thu hoạch lúa mỳ và gạo được làm bằng hai thanh gỗ có chiều dài khác nhau gắn liền với một sợi dây thừng làm bằng lúa hoặc kết hợp dây làm bằng lông đuôi ngựa bện lại.
Hoàng đế Jiu nghĩ rằng công cụ này có thể giúp ông chiến đấu với người Mông Cổ và việc sử dụng nó sẽ giúp ông đào tạo bộ binh của mình. Ông đã bắt đầu mượn công cụ gặt của nông dân (Nunchaku sau này) từ một người dân làng. Ông ở yênlều của ông, và trong vài ngày tới, ông đã phát triển các kỹ thuật đặc biệt mà bộ binh của ông sau đó đã thực hành trong chiến đấu, sử dụng nó như một vũ khí chống lại kỵ binh. Ông đã phát triển thành công 18 kỹ thuật và gọi vũ khí này là dai-so-dji.
Theo những câu chuyện cổ xưa, hoàng đế Jiu đã huấn luyện quân đội của ông trong việc thuần thục món vũ khí này trong vài tháng cùng với các tướng của ông. Sau đó, ông chỉ huy quân đội của mình đã chiến thắng trong một trận đánh ở thị trấn Buk Sung lần đầu tiên.
Quân đội Mông Cổ đã bị đánh bại và trục xuất khỏi lãnh thổ Trung Quốc. Trong trận chiến, gậy của côn đuôc chia thành hai và có chiều dài gần như nhau, điều này được ghi nhận bởi một tướng của quân đội Jiu. Theo truyền thuyết Trung Quốc, các kỹ thuật phát triển là giống hệt với cách sử dụng hiện tại của The Nunchaku.
Ở một số vùng của Trung Quốc, Nunchaku còn được gọi là shuang chin kun, trong bản dịch tự do, có nghĩa là "một phần hai mảnh". Tuy nhiên, ở một số khu vực, ví dụ ở Phúc Kiến, Nunchaku được gọi là nng-chat-kun, được dịch là "một cặp gậy kết nối". Ở các vùng phía nam của Trung Quốc cũng như ở một số vùng của Nhật Bản, Nunchaku còn được gọi là súng shuang jiegun hoặc jangi.
Theo sử sách, một số kỹ năng sử dụng Nunchaku đã được truyền từ Trung Quốc sang các nước láng giềng khác như Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Mông Cổ, và Philippines. Theo những truyền thuyết này, việc truyền bá (Nunchaku) như một phương tiện phòng vệ đã được các võ sư và nhà sư Trung Quốc đưa đến Nhật Bản vào thế kỷ 14 và 15.
Một số sử gia tin rằng sự truyền bá kiến thức về côn nhị khúc (Nunchaku) có thể do tướng Trung Quốc Chan (Chan Yuan Bin) - người rất giỏi võ thuật. Ông chạy trốn khỏi Trung Quốc vào năm 1640 vì triều đại Manchu truy tố. Sau đó, ông trú ẩn tại Okinawa (và sau đó là Bushio Edo – Tokyo ngày nay). Tướng Chan cũng truyền bá kỹ năng chiến đấu mà không có dụng cụ hoặc vũ khí, ngày nay được biết đến rộng rãi như jiu-jitsu (Nhu thuật).
Một số nguồn sử cho rằng việc sử dụng côn nhị khúc trong chiến đấu đã trở thành vũ khí phổ biến của một số quý tộc và sau đó nông dân cũng sử dụng. Họ thậm chí còn sử dụng nó như một phương tiện tự vệ chống lại những kẻ tấn công và người Nhật Bản đến khu vực của họ (quần đảo Ryukyu). Năm 1507, vua Sho Hashi cũng ký kết một tuyên bố rằng công dân bị cấm vận mang vũ khí nhưng cho phép sử dụng nhị khúc.
Một lập luận khác ủng hộ giả thuyết cho rằng Nunchaku được truyền sang Nhật Bản từ Trung Quốc có thể nhìn thấy bằng tiếng Nhật, từ "Nunchaku", được dịch tự do từ Trung Quốc, có thể được chia thành 3 từ: "nun" có nghĩa là " Một đôi”, " cặp song sinh "và những từ" cha ku "có thể được dịch là" gậy kết nối ". Tuy nhiên, Nunchaku được biết đến bởi nhiều tên khác nhau. Một số ví dụ là: Nuchiku, Nunchuks, chuỗi que, Chako, Chuka gậy, karate gậy cũng như trong nhiều thuật ngữ khác ít được biết đến hơn.
Nunchaku đầu tiện tại Nhật Bản có dạng bát giác và sau đó người dân địa phương sẽ làm ra các dạng nhị khúc côn khác nhau như tròn, bán nguyệt… Một số bản sao lâu đời nhất của gậy Nunchaku được làm từ gỗ cứng gắn bằng sợi dây thừng được làm từ bện lúa hoặc lông ngựa. Một số có cạnh bằng sắt hoặc thiếc gia tăng độ sát thương. Các chuyên gia võ thuật đồng ý với nhau rằng nghệ thuật sử dụng Nunchaku chủ yếu được phát triện mạnh tại thị trấn Shuri (ngày nay gọi là Shurijo) ở Okinawa, Nhật Bản. Ngoài ra, việc sử dụng Côn nhị khúc có liên quan nhiều đến karate, shuri- te mà chúng ta thường thấy trong võ thuật hiện đại.
Hơn nữa, người ta tin rằng kiến thức về Nunchaku đã trở nên phổ biến khắp Nhật Bản nhờ Võ sư Karate, Gichin Funakoshi (1868-1957) sinh ra ở thị trấn Shuri, người đã tạo ra phong cách giương cung nunchaku (Lý Tiểu Long hay sử dụng trên phim).
So với phiên bản của Nhật, phiên bản Trung Quốc tròn và ngắn hơn (dài khoảng 30 cm). Mặc dù, phiên bản tiếng Trung và Nhật Bản có độ dài khác nhau, người Nhật thường làm côn hình bát giác và dài khoảng 40 cm. Bất kể hình dạng hoặc chiều dài của nó,nhị khúc thường được nối với nhau bằng một sợi dây.
Trong những năm gần đây, Nunchaku được gắn với một sợi dây nylon hoặc một sợi dây xích khoảng 20 cm ở Trung Quốc hoặc dài khoảng 10 cm ở Nhật Bản. Tuy nhiên, vì ở mỗi môn phái và thói quen khác nhau của các võ sự nên hình dáng hoặc chiều dài dây thay đổi không giống nhau.
Kỹ thuật cơ bản để xử lý vũ khí này dựa trên lực ly tâm được tạo ra bằng cách vụt mạnh mốt đầu. Bằng cách đó, tốc độ di chuyển của đầu còn lại có thể lên đến 160 km / h. Lực được tạo ra có thể đạt đến 800 kg.
Ngày nay, côn nhị khúc thường được làm từ gỗ như gỗ sồi hoặc gỗ mun, căm xe, cẩm lai… và được liên kết với một dây nylon hoặc một dây xích có hoặc không có trục xoay. Nó có thể được làm từ các vật liệu khác nhau khác nhau như kim loại, cao su, nhựa. Ngoài ra, trong tập luyện người ta thường sử dụng chất liệu nhị khúc xốp mút mềm để giảm chấn thương.
Cần lưu ý rằng mặc dù Nunchaku đã được biết đến như một vũ khí, nhưng master karate và người sáng lập võ phái Kobudo, Okinawa, Shinken Taira (1897-1970), là người được thừa nhận vì sự bảo tồn cách sử dụng truyền thống của nhị khúc. Ông là chủ tịch lâu năm của Liên đoàn Karate Kobudo Quốc tế. Năm 1960, Thạc sĩ Taira đã thiết kế một trong những chiếc Nunchaku katane được biết đến đầu tiên gọi là maezato no nunchaku kata, hay thường là Taira no nunchaku.
Tuy nhiên, bạn biết rằng Nunchaku đã không phổ biến trên toàn thế giới cho đến cuối những thập niên 60 và 70. Phải nói nhờ hai bậc thầy võ thuật, Dan Inosanto và Bruce Lee (1940-1973). Võ sư Inosanto – người Philippine, đồng thời vừa là học trò – bạn của Lý Tiểu Long, nắm được kỹ thuật tabak-toyok (chako) tương tự như các kỹ thuật được sử dụng với Nunchaku Trung Quốc. Lý Tiểu Long đã trở thành người đầu tiên chứng minh nghệ thuật dùng côn điêu luyện cho công chúng. Ông bắt đầu thể hiện nó vào cuối năm 1966 trong các bộ phim của mình - bao gồm cả một trong những bộ phim nổi tiếng nhất của ông, Enter The Dragon. Thông qua điện ảnh, côn nhị khúc đã trở nên phổ biến rộng rãi và trong những năm 70, nó đã lan rộng khắp nơi trên thế giới.
Một số sự kiện kỳ lạ của Nunchaku là từ giữa thập niên 70 và đầu thế kỷ 21, số lượng Nunchaku đã được bán nhiều nhất ở Hồng Kông. Điều này sẽ không quá kỳ lạ nếu không phải là việc sử dụng, mua bán vũ khí ở Hồng Kông bị nghiêm cấm.
Ngày nay, việc sử dụng Nunchaku làm vũ khí được sử dụng trong nhiều loại võ thuật khác nhau như Karate, Taekwondo, Aikido, và thậm chí là Eskrima, một môn võ thuật của người Philippines.
Sự phổ biến quá rộng của côn nhị khúc đã khiến nhiều quốc gia lo ngại sau đó cấm mang, sử dụng và bán Nunchaku vào năm 1974. Sự cấm đoán này có giá trị ở hầu hết các quốc gia ở Châu Âu, Nhật Bản, một số tiểu bang của Hoa Kỳ, một số vùng của Úc cũng như một số vùng khác trên thế giới. Sử dụng nhị khúc ở những nơi công cộng, theo luật pháp, tương đương với việc sử dụng vũ khí. Mặc dù luật này không bị bãi bỏ ở bất kỳ quốc gia nào, nhưng nó đã được giảm bớt và giảm thiểu ngay từ đầu những năm 90.
Từ Tâm - MMAmicro Team - lược dịch từ "Martiarl Art Blogs"
