Từ Lương Xâm - Hải Phòng

nước, thế phong thủy tạo cho ngôi từ nét ẩn hiện, trầm mặc như vững chãi với thời gian. Từ khoảng sân rộng đến những hàng cây cổ thụ mang lại sự yên bình và thư thái cho những người đến đây. Ở trong ngôi từ nhìn về phía Đông sẽ thấy cửa Bạch Đằng- nơi từng diễn ra trận chiến lịch sử năm 938. Theo sử sách để lại, từ được xây dựng vào thời Hậu Lê và được trùng tu vào thời Nguyễn, vì vậy toàn bộ kiến trúc hiện mang phong cách nghệ thuật kiến trúc thời Nguyễn, chỉ có một số cấu kiện kiến trúc mang nét phong cách nghệ thuật thời Lê. Nhìn toàn cảnh, ngôi từ được bố cục theo kiểu “nội công, ngoại quốc”, liên hoàn khép kín. Một trong những điều làm nên giá trị lịch sử của từ Lương Xâm bởi nơi đây lưu giữ các hiện vật xuyên suốt thời kỳ dài hào hùng dựng nước và giữ nước của dân tộc bao gồm: 125 hiện vật, cổ vật và 25 bản sắc phong có niên hiệu từ năm 1522 đến 1924. Trong đó, nhiều sắc phong suy tôn Ngô Quyền là "Ngô vương thiên tử" và "Thượng đẳng tối linh đại vương". Đặc biệt trong từ còn lưu giữ 3 chiếc cọc, được cho là cọc Bạch Đằng- chứng tích của trận Bạch Đằng lịch sử năm 938. Với những giá trị và ý nghĩa đó, năm 1986, từ Lương Xâm được Bộ Văn hoá (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) xếp hạng di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia.

Để tưởng nhớ công đức của Ngô Quyền, người dân trong vùng tổ chức lễ hội hằng năm vào ngày 16, 17, 18 tháng Giêng, đúng vào dịp kỷ niệm ngày mất của đức vương Ngô Quyền. Bắt đầu từ năm 2008, quy mô lễ hội được nâng lên khi quận Hải An đứng ra tổ chức. Từ đó, mỗi năm lễ hội có sự đổi mới, tăng hình ảnh về văn hóa- lịch sử, thành kính kỷ niệm ngày mất của Ngô Quyền, thu hút đông đảo người dân đến đây. Năm 2010 với sự đầu tư của Nhà nước cùng đóng góp của các nhà hảo tâm cũng như nhân dân địa phương, khu di tích từ Lương Xâm hoàn thành tượng đài đức vương Ngô Quyền. Đây không chỉ làm tăng thêm phần uy nghi cho di tích mà còn có ý nghĩa lớn trong việc giáo dục các thế hệ về lòng yêu nước, tự hào dân tộc. Năm nay, lễ hội từ Lương Xâm được quận Hải An tổ chức là dịp kỷ niệm 1074 năm chiến thắng Bạch Đằng lịch sử và 1068 năm ngày mất của Ngô Quyền nhằm khơi dậy niềm tự hào dân tộc, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tình yêu quê hương, đất nước, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân. Lễ hội kéo dài 3 ngày từ 7 đến hết 9-2-2012 (tức 16, 17, 18 tháng Giêng Nhâm Thìn). Theo ban tổ chức, lễ hội sẽ có nhiều hoạt động văn hóa- thể thao như: rước, lễ dâng hương, múa kỳ lân, liên hoan văn nghệ, đu quay, đập niêu, giải bóng đá mùa xuân, giải bóng chuyền toàn quận và nhiều trò chơi dân gian khác.