31/01/2020
ĐẶC THÙ VỀ DỊCH CORONA
Nguồn internet
1. Corona Virus là một nhóm các virus ở chim và động vật có vú. Được phát hiện lần đầu vào năm 1960 nhưng nguồn gốc thì đã có từ khoảng 10.000 năm trước.
2. Chữ Corona chỉ một họ các virus có chung cấu trúc chứ không phải là tên gọi cụ thể, giống như danh từ Chó, Mèo, Gà, Lợn vậy. Sau khi được đặt tên dựa vào tính chất, đặc điểm mới có tên riêng như SARS hay MERS. Hiện nay virus Vũ Hán vẫn chưa có tên riêng mà chỉ tạm gọi là cúm Vũ Hán hoặc 2019-nCoV (viết tắt của 2019 novel coronavirus tức virus họ corona mới 2019).
3. Hầu hết các chủng corona virus đều không lây từ động vật sang người hoặc người sang người, nếu có thì chỉ gây những ảnh hưởng nhẹ như cảm cúm thông thường. Tuy nhiên một vài biến thể như SARS, MERS và 2019-nCoV tác động đáng kể và nghiêm trọng lên con người.
4. Chưa có vắc-xin hay thuốc đặc trị cho họ coronavirus. Các biện pháp y khoa cho đến nay là hỗ trợ điều trị, ức chế tác động của virus và tăng cường khả năng miễn dịch. Một lộ trình ít nhất cũng phải nhiều năm để nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện một loại vắc-xin. Cho nên với dịch cúm mới tại Vũ Hán, khả năng có vắc-xin ngay là rất thấp.
5. Virus Vũ Hán (2019-nCoV) có cấu trúc giống với virus corona trên loài dơi đến 96% và giống một virus khác thuộc họ corona từng cướp đi sinh mạng của 774 người là SARS chỉ 79.5%. Tỉ lệ tử vong của SARS là 14.5% trong khi con số tương tự của virus Vũ Hán là 2.2%, tức ít nguy hiểm cho cơ thể hơn đại dịch năm 2003 khoảng 6.5 lần.
6. Đến nay, chưa có biện pháp cụ thể để điều trị virus Vũ Hán, các biện pháp y tế chủ yếu là điều trị triệu chứng, kiểm soát ảnh hưởng và tăng cường hỗ trợ miễn dịch. Chăm sóc và cách ly y tế đang là biện pháp chủ đạo trong bối cảnh hiện tại.
7. Nguồn phát virus Vũ Hán được cho là đã bắt đầu từ một chợ hải sản tại Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, sau khi nhiều ca nhiễm bệnh và tử vong được ghi nhận cơ quan hữu trách mới thông báo về một dịch bệnh mới. Con số trước khi thông báo là hơn 200 người nhiễm và hơn 20 ca tử vong.
8. Virus Vũ Hán có nhiệt độ thích hợp nhất để phát tác ngoài môi trường là dưới 10 độ C, trên 25 độ virus yếu đi đáng kể và không tồn tại lâu. Kích thước virus cỡ bụi mịn nên nếu phát tán trong không khí thì khẩu trang N95 (nghĩa là khẩu trang không kháng được dầu - Not Resistant to Oil và có khả năng chống 95% bụi mịn) sẽ ngăn được. Tuy vậy, virus thường không đủ sống sót trong không khí để lây qua hô hấp mà chủ yếu là lây qua dịch (nước bọt, nước mắt, dịch mũi...). Do vậy việc đeo khẩu trang ở vùng nóng như Sài Gòn có tác dụng ngăn việc dịch chứa virus văng vào mũi miệng khi giao tiếp với người nhiễm hoặc trong đám đông. Và như vậy, khẩu trang thường cũng hiệu quả không kém N95. Với vùng lạnh, virus sống lâu hơn trong không khí thì khẩu trang tốt kiểu N95 mới phát huy đủ tác dụng hơn khẩu trang thường.
9. Khả năng thâm nhập và lây lan của Virus Vũ Hán cao bởi thời tiết thích hợp tại Trung Quốc mùa này nói chung và Vũ Hán nói riêng (nhiệt độ thường dưới 10 độ). Cộng với Tết Nguyên Đán người dân đi lại tụ hội ăn uống tấp nập nên có tính cộng hưởng. Điều đó giải thích vì sao mọi con số tồi tệ đến nay vẫn nằm ở Trung Quốc, chiếm hơn 90% ca nhiễm và 100% ca tử vong, các trường hợp theo dõi cách ly rất đông.
10. Độc tính của virus Vũ Hán ở mức thấp, tỉ lệ tử vong đến nay là 2.2%, chỉ cao hơn cúm thường hàng năm là 1% và thấp hơn rất nhiều so với các dịch cúm khác từng hoành hành như SARS, MERS hay Ebola. Cần chú ý là MERS và Ebola vẫn đang còn lây lan ở nhiều nơi với tỉ lệ tử vong trên các ca nhiễm lần lượt là 34,4% và 40,4%.
11. Người trẻ, sức khoẻ hô hấp bình thường khó bị virus Vũ Hán xâm hại, theo thống kê nạn nhân nguy kịch hoặc tử vong bởi virus này ở độ tuổi trên 70 và phần lớn có bệnh về hô hấp hoặc miễn dịch trước đó. Số ca khỏi bệnh đến nay là 193 ca, phần lớn là người trẻ, họ trải qua vài triệu chứng như cúm sốt thông thường.
12. Đây là thảm hoạ của Trung Quốc, chưa có tử vong nào ngoài Trung Quốc và tầm lây lan theo cấp số vẫn ở Trung Quốc. Sau những biện pháp phòng vệ của các chính phủ, cùng với kinh nghiệm chống dịch corona nhiều lần nhiều năm trước, thì việc cách ly khoanh vùng cũng như dự liệu tình huống đang rất tốt trong đó có Việt Nam. Nguy cơ thực sự vẫn đang được giới hạn tại Trung Quốc còn ở các quốc gia khác, tình hình chính xác là cảnh giác và phòng tránh.
13. Tin giả về dịch cúm lần này khiến nhiều người ngỡ rằng ngoài ngõ đang có kẻ ngáo đá cầm dao sẵn sàng xiên chết bất cứ ai. Nhưng thực tế không phải như vậy, việc nhắc nhở nhau, theo dõi các thông báo chính thống là cần thiết để PHÒNG NGỪA, qua đó giúp triệt tiêu khả năng lây lan và tiến nhanh đến dập dịch chứ không phải là CHỐNG ĐỠ một nguy cơ kinh hoàng. Hiểu đúng vấn đề để hành động đúng, bởi cơn sợ hãi hoang mang cũng là thứ virus đáng sợ và dễ lây lan hơn cả.
14. Với tốc độ lây lan như hiện tại cùng thời gian ủ bệnh mỗi đợt trên dưới 10 ngày, các số liệu thống kê trả về một dự báo rằng thảm kịch này sẽ khiến Trung Quốc điêu đứng, họ sẽ rất vất vả để khống chế dịch do việc kiểm soát lây lan là khó. Với tỉ lệ tử vong trung bình 2.2% và sắp qua đợt bùng phát thứ 2 thì nhiều khả năng phải mất 2 tháng nữa mới dập được dịch, đến thời điểm đó, mặc dù số ca nhiễm giảm dần thì số lượng nạn nhân thiệt mạng cũng phải trên 500 người. Và rất có thể tất cả đều là người Trung Quốc. Các nước khác mất khoảng 1 tháng để ổn định tình hình.
15. Qua việc này, một lần nữa thấy sức mạnh mềm của Trung Quốc là rất lớn, kinh tế toàn cầu bị ảnh hưởng mạnh, các sàn chứng khoán đỏ rực. Người Trung Quốc đi khắp muôn nơi và khắp nơi đến với Trung Quốc. Những việc như đóng cửa biên giới không hề đơn giản nhất là với các quốc gia có sự phụ thuộc kinh tế lớn, tuy vậy luôn phải cân nhắc.
P/S nguồn internet