Nhà t ư mái ấm của riêng t đóa

Chỉ khi làm mẹ mới thật sự khó chọn lựa những điều gì tốt nhất cho con

"Nếu có kiếp sau, tôi không bao giờ muốn nuôi dạy con mình giỏi như vậy..." - Chia sẻ của bà mẹ gây sửng sốt

Nếu con tôi không thể trở thành nhân vật chính, vậy thì làm một nhân vật phụ hạnh phúc cũng rất tốt.

01
Thời gian trước, một blogger tại Trung Quốc gây chú ý khi thực hiện phỏng vấn một cụ bà tại viện dưỡng lão. Hỏi thăm một chút, hóa ra cụ bà từng là kỹ sư cao cấp về hưu từ một viện nghiên cứu thuộc Bộ Công nghiệp Hạt nhân. Con trai của cụ cũng rất xuất sắc, đang làm nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Mỹ và hiện đã trở thành một luật sư.

Tuy nhiên, khi nhắc đến vấn đề giáo dục, cụ bà lại nói: "Nếu có kiếp sau, tôi nhất định không muốn nuôi dạy con cái xuất sắc nữa".

Tại sao lại như vậy?

Cụ bà lấy những người xung quanh mình làm ví dụ:

Một người bạn của bà có ba người con đều rất thành đạt, đều làm việc ở nước ngoài. Thế nhưng hiện tại, người bạn này tuổi cao, chồng cũng đã mất, chỉ còn lại một mình trong căn nhà trống trải, hàng ngày lủi thủi ăn cơm một mình, tự đi dạo một mình.

Một đồng nghiệp lớn tuổi khác của bà, con gái sau khi tốt nghiệp đại học đã đi nước ngoài và nhiều năm qua chưa từng trở về, ngay cả khi cha qua đời cũng không xuất hiện.

Chính bà cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự.

Dù bà đang sống trong một viện dưỡng lão cao cấp, mỗi tháng nhận lương hưu khoảng mười nghìn tệ, nhưng lại không có ai ở bên cạnh, cảm giác cô đơn và bất lực bao trùm. Vì vậy, bà rất ngưỡng mộ những người con không quá xuất sắc nhưng luôn ở gần bên cha mẹ.

Một hiệu trưởng từng nói trong bài diễn thuyết của mình: "Hãy tôn trọng sự khác biệt của từng đứa trẻ. Có những đứa trẻ bẩm sinh có năng khiếu học tập, nhưng cũng có những đứa không có.

Những đứa không có năng khiếu học tập có lẽ là đến để báo đáp ơn sinh thành. Bởi những đứa học rất giỏi, sau này có thể sẽ đi Mỹ, Anh hay Canada, gặp nhau chỉ qua video call. Còn những đứa không giỏi học tập, khi chúng ta già đi, sẽ ở bên chúng ta.

Hôm nay chở chúng ta đi ăn bò viên, ngày mai lại chở đi ăn hải sản. Nghĩ thôi đã thấy thật đẹp".

Đúng vậy, mỗi đứa trẻ đến với cuộc đời này đều mang theo một sứ mệnh riêng. Những đứa trẻ xuất sắc sẽ theo đuổi những hoài bão lớn lao, vươn tới những chân trời của riêng mình; còn những đứa trẻ không xuất sắc lại có thể ở bên cạnh, mang đến cho chúng ta hạnh phúc giản dị.

02
Trước đây, trên mạng từng lan truyền một video cảm động về lời tâm sự của một cụ già 80 tuổi sống một mình. Cụ quay về phía máy quay, nói rằng mình quá cô đơn, cả đời vất vả cống hiến cho sự nghiệp giáo dục, nhưng giờ đây chẳng có ai bên cạnh.

Cụ có hai con gái, hai con trai, tám cháu nội và bảy chắt. Dù các con đều hiếu thảo, nhưng vì cuộc sống mưu sinh, mỗi người đều bận bịu làm việc. Suốt cả năm, thời gian về thăm nhà chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Đúng là, con cái xuất sắc, hiển nhiên là niềm tự hào của cha mẹ. Nhưng rất nhiều lúc, con cái càng xuất sắc lại càng xa cách cha mẹ.

Một nhà văn từng kể: Có một cặp vợ chồng đều là giáo viên, hiểu rõ tầm quan trọng của giáo dục và không tiếc tiền đầu tư cho con trai.

Từ khi con còn nhỏ, họ đã kiên trì ngày nắng cũng như mưa đưa đón con đến các lớp học thêm, từ toán nâng cao đến các lớp bồi dưỡng năng khiếu.

Con trai cũng không làm họ thất vọng. Trong kỳ thi đại học, cậu đạt thành tích xuất sắc và được tuyển thẳng vào một trường đại học hàng đầu trong nước, sau đó tiếp tục ra nước ngoài du học và làm việc với mức lương đáng mơ ước.

Sau này, con trai định cư ở Đức. Để hỗ trợ con, hai vợ chồng bán căn nhà ở trung tâm thành phố, gửi tiền cho con mua nhà bên đó.

Ban đầu, họ mong chờ con sẽ đón mình sang Đức dưỡng già. Nhưng rồi, hơn chục năm trôi qua, con trai chưa bao giờ đề cập đến việc đón cha mẹ sang. Trong thời gian đó, cậu chỉ về nước hai lần, mỗi lần đều rất vội vàng. Hai vợ chồng cảm thấy chạnh lòng nhưng vẫn tự an ủi rằng, con thành đạt là điều tốt, không thể trói buộc cánh chim muốn bay xa.

Cho đến khi người cha được chẩn đoán mắc ung thư gan giai đoạn cuối, thời gian không còn nhiều. Dù con trai trở về thăm, nhưng cả thời gian ở nhà cậu cũng chỉ bận rộn với các cuộc gọi công việc. Cuối cùng, cậu lại vội vàng rời đi, để mặc người mẹ già và người cha bệnh nặng.

May mắn thay, bà mẹ còn có hai người cháu trai bên ngoại hỗ trợ đặt lịch khám bệnh, mua vé, thậm chí thay nhau túc trực bên giường bệnh.

Dù vậy, người cha vẫn ra đi mãi mãi.

Trong những ngày tháng cần sự an ủi từ gia đình nhất, con trai vẫn ở nơi xa xôi ngàn dặm, còn trách nhiệm chăm sóc mẹ già cũng rơi vào tay hai cháu trai. Sự việc này khiến người mẹ cảm thấy đau lòng vô cùng.

Vài năm sau, con trai bất ngờ quay về. Bà mẹ nghĩ rằng cuối cùng con đã hối lỗi, nhưng rồi bà phát hiện ra cậu trở về chỉ vì phần đền bù giải tỏa đất đai. Sau sự việc này, bà hoàn toàn nhìn thấu con trai mình.

Bà hối hận vì đã quá chú trọng đến việc học hành mà không chú tâm rèn luyện nhân cách và đạo đức cho con. Kết quả là cuối đời, bà phải sống trong sự cô đơn, không nơi nương tựa.

Một nhà giáo dục từng nói: "Thành tích học tập không quyết định cả đời của một đứa trẻ, mà chính là nhân cách toàn diện của chúng".

Trong cuộc sống, rất nhiều bậc cha mẹ chỉ chăm chăm muốn con mình vào trường danh tiếng, lấy thành tích xuất sắc làm mục tiêu duy nhất.

Nhưng thực tế, nuôi dạy một đứa trẻ biết hiếu thảo, lương thiện, và biết quan tâm đến người khác, dù kết quả học tập không quá nổi bật, mới là niềm hạnh phúc lớn nhất trong đời cha mẹ.

Bởi khi về già, cha mẹ sẽ nhận ra rằng: Con cái dù có thành đạt, dù thành tích rực rỡ đến đâu, cũng chỉ là ánh sáng thoáng qua. Chỉ những đứa con biết quan tâm, yêu thương và đặt cha mẹ vào trong lòng mới là chỗ dựa thực sự cho cả đời.

03
Từng đọc một câu chuyện trong một bài báo:

Từ trước đến nay, chúng ta thường hy vọng con cái sẽ thành đạt, đạt được thành công rực rỡ. Nhưng thực tế, 90% mọi người đều sẽ rơi vào cuộc sống bình thường.

Và cha mẹ, suốt đời này, cuối cùng cũng phải học cách hòa giải với sự bình thường của mình và của con cái.

Như một nhà văn từng viết trong thư gửi con trai: "So với việc mong con thành công, bố mẹ mong con được hạnh phúc hơn. Nếu con là người yêu thích động vật, thì với con, việc làm quản lý ở Phố Wall, ngày ngày đấu tranh vì những con số, có lẽ không bằng việc hàng ngày tắm cho voi hay chải răng cho hà mã".

Một nhà văn từng nói: "Mọi điều phi thường trong cuộc đời cuối cùng đều quay về sự bình thường, và chính sự bình thường trong cuộc sống mới là thước đo giá trị thực sự. Vĩ đại, hào nhoáng hay thành công đều không quan trọng bằng việc sống một cuộc đời bình thường trọn vẹn và hạnh phúc".

Trên thế gian này, đã có nhân vật chính, thì tất yếu sẽ có nhân vật phụ. Nhân vật chính có cuộc sống đầy biến động, đầy màu sắc của họ; nhưng nhân vật phụ cũng có những niềm vui bé nhỏ của riêng mình. Không phải chỉ làm nhân vật chính thì cuộc đời mới viên mãn.

Nếu con tôi không thể trở thành nhân vật chính, vậy thì làm một nhân vật phụ hạnh phúc cũng rất tốt.

Là cha mẹ ai cũng muốn con mình giỏi Giang thành đạt. Nhưng hãy chậm lại và dạy con về cả Trí tuệ cảm xúc và Lòng biết ơn nữa nhé ba mẹ. Nó sẽ là hạnh phúc trọn vẹn theo con suốt cuộc đời.

👉Sổ tay Nhật Ký biết ơn: https://s.shopee.vn/2g4p3rpZDx

👉 Những câu chuyện về lòng biết ơn: https://s.shopee.vn/3B15eglCrM

👉 Sách Sự kỳ diệu của lòng biết ơn: https://s.shopee.vn/30hfSKj47f

👉 Sách 30 ngày thực hành lòng biết ơn: https://s.shopee.vn/2g4p3gTTUp

👉 Sách Thực hành lòng biết ơn- phép màu của hạnh phúc: https://s.shopee.vn/4q9JdbwFKD

👉 Phát triển trí tuệ cảm xúc cho trẻ: https://s.shopee.vn/4AtcquKdvt

👉 Trí tuệ xúc cảm- sức mạnh của EQ: https://s.shopee.vn/8KjBobzEp7

👉Bộ sách kỹ năng giải quyết vấn đề để trở thành đứa trẻ có EQ cao: https://s.shopee.vn/9pXzbVq6B4

Mọi người thấy sao về quan điểm này, cùng chia sẻ nhé.

(THANH HƯƠNG)

Làm mẹ và những điều cần lưu 6 KHOẢNH KHẮC NGUY HIỂM: KHI "BẢN NĂNG" CẦN ĐI CÙNG "KIẾN THỨC"

Làm mẹ, chúng ta thường lo lắng về những thứ hữu hình: con thiếu sữa, con chậm tăng cân, hay con thiếu ngủ. Nhưng có một nỗi sợ lớn hơn tất cả: Sợ mình không nhận ra tiếng cầu cứu thầm lặng của con.

Trẻ nhỏ chưa biết nói, mọi bất ổn đều được gửi gắm qua nhịp thở, sắc mặt và tiếng khóc. Dưới đây là 6 "thời điểm vàng" mà mẹ nhất định phải nhận diện được để bảo vệ con trước những biến cố sức khỏe đột ngột.

---

1. Sốt cao nhưng tay chân lạnh ngắt, da nổi vân tím

Đây là tình trạng khiến nhiều mẹ chủ quan vì nghĩ "chân tay lạnh là chưa sốt sâu". Thực tế, đây là dấu hiệu của **co mạch ngoại vi** – một phản ứng cảnh báo cơ thể đang bị nhiễm trùng nặng hoặc sốt xuất huyết, viêm não.

Tại sao nguy hiểm: Khi trung tâm điều nhiệt ở não bộ bị quá tải, máu sẽ dồn về các cơ quan nội tạng để bảo vệ, khiến chân tay bị thiếu máu nuôi dưỡng dẫn đến lạnh ngắt.

Dấu hiệu kèm theo: Trẻ lừ đừ, mắt nhìn vô hồn, hoặc quấy khóc nhưng yếu ớt.

Xử lý đúng: Tuyệt đối không chườm lạnh (càng gây co mạch, nhiệt độ bên trong càng tăng).

- Lau người bằng nước ấm (thấp hơn nhiệt độ cơ thể trẻ 2 độ).
- Uống thuốc hạ sốt (Paracetamol hoặc Ibuprofen theo chỉ định bác sĩ).
- Nếu sau khi hạ sốt mà con vẫn không tỉnh táo, tay chân vẫn lạnh: Vào viện ngay lập tức.

2. Sặc sữa hoặc dị vật: Khi đôi môi chuyển màu tím

Sặc sữa là tai nạn thường gặp nhất ở trẻ sơ sinh, nhưng nếu không xử lý trong 1-2 phút đầu, trẻ có thể ngưng thở do tắc nghẽn đường hô hấp.

Dấu hiệu: Con ho sặc sụa, trào sữa ra mũi miệng, mặt đỏ gay rồi nhanh chóng chuyển sang tím tái quanh môi, lồng ngực phập phồng nhưng không ra tiếng.

Xử lý "vàng":

Trẻ dưới 1 tuổi: Thực hiện vỗ lưng, ấn ngực (Úp con dọc cánh tay, vỗ mạnh 5 cái vào vùng giữa hai xương bả vai).

Tuyệt đối không: Dùng tay móc họng con vì hành động này có thể đẩy dị vật/sữa vào sâu hơn.

3. Cơn khóc thét "chu kỳ" và bụng cứng: Cảnh báo Lồng Ruột

Lồng ruột là một cấp cứu ngoại khoa thường gặp ở trẻ từ 4-12 tháng. Nếu để quá 6 giờ, đoạn ruột bị lồng có thể bị hoại tử.

Dấu hiệu đặc trưng: Con đang chơi bình thường bỗng khóc thét từng cơn (mỗi cơn kéo dài vài phút), co hai chân về phía bụng. Sau cơn khóc con lại lịm đi vì mệt, rồi lại khóc tiếp.

Dấu hiệu muộn: Nôn ra thức ăn hoặc dịch xanh vàng, đi ngoài ra máu (màu như màu thạch máu hoặc dâu tây).

Xử lý: Không massage bụng, không cho ăn thêm. Đưa đi cấp cứu ngay. Xử lý sớm trẻ chỉ cần tháo lồng bằng hơi, xử lý muộn phải phẫu thuật cắt bỏ đoạn ruột.

4. Thở nhanh, rút lõm lồng ngực: Tiếng cầu cứu của phổi

Nhiều bé viêm phổi nhưng không hề sốt. Lúc này, nhịp thở là thước đo chính xác nhất tình trạng của con.

Cách kiểm tra: Vén áo con lên khi con nằm yên (không khóc). Nếu thấy phần dưới xương ức và kẽ sườn bị lõm sâu vào mỗi khi con hít vào, đó là rút lõm lồng ngực.

Tần số nhịp thở nguy hiểm:
- Dưới 2 tháng: lớn >= 60 lần/phút.
- Từ 2 - 12 tháng: >= 50 lần/phút.
- Từ 1 - 5 tuổi: >= 40 lần/phút.

Hành động: Viêm phổi ở trẻ nhỏ tiến triển cực nhanh, đừng chờ đến khi con tím tái mới đi viện.

5. Cú ngã "êm đềm" và những tổn thương ngầm

Trẻ ngã xong khóc ngay thường ít nguy hiểm hơn những trẻ ngã xong "vẫn chơi bình thường" nhưng sau đó bắt đầu có dấu hiệu lạ. Đó có thể là chấn thương sọ não kín hoặc xuất huyết não.

Dấu hiệu cần đi viện ngay: Nôn từ 3 lần trở lên.
- Ngủ li bì, gọi không dậy hoặc quấy khóc không thể dỗ dành.
- Giãn đồng tử hoặc đi đứng loạng choạng (với trẻ đã biết đi).

Lưu ý: Cần theo dõi sát con trong 48 giờ đầu sau khi va chạm đầu xuống nền cứng.

6. Hóc dị vật hoàn toàn: "Khoảng lặng" chết người

Khác với sặc sữa (còn ho được), hóc dị vật hoàn toàn là khi đường thở bị chặn đứng hoàn toàn. Trẻ không thể ho, không thể khóc, mặt tím dần và có xu hướng đưa tay ôm cổ.

Quy tắc: Nếu trẻ còn ho được, hãy khuyến khích trẻ ho để đẩy dị vật ra. Nếu trẻ không ho được, im lặng hoàn toàn: Thực hiện ngay thủ thuật Heimlich (đứng sau lưng, ôm vòng qua bụng và ép mạnh từ dưới lên trên, hướng vào trong).
Ghi nhớ: Từng giây ở khoảnh khắc này đều quý hơn vàng.

---

LỜI NHẮN TỪ MẸ ĐÔ VÀ ĐẬU

Làm mẹ là một cuộc đua marathon của sự kiên nhẫn và quan sát. Chúng ta không cần trở thành bác sĩ, nhưng chúng ta cần là người "gác cổng" nhạy bén nhất cho sức khỏe của con.

Đừng sợ bị nói là "làm quá" khi đưa con đi viện chỉ vì một dấu hiệu nhỏ. Thà đi khám một lần rồi yên tâm ra về, còn hơn để lỡ mất một giây phút vàng của con, mẹ nhé!

6 KHOẢNH KHẮC NGUY HIỂM: KHI "BẢN NĂNG" CẦN ĐI CÙNG "KIẾN THỨC"

Làm mẹ, chúng ta thường lo lắng về những thứ hữu hình: con thiếu sữa, con chậm tăng cân, hay con thiếu ngủ. Nhưng có một nỗi sợ lớn hơn tất cả: Sợ mình không nhận ra tiếng cầu cứu thầm lặng của con.

Trẻ nhỏ chưa biết nói, mọi bất ổn đều được gửi gắm qua nhịp thở, sắc mặt và tiếng khóc. Dưới đây là 6 "thời điểm vàng" mà mẹ nhất định phải nhận diện được để bảo vệ con trước những biến cố sức khỏe đột ngột.

---

1. Sốt cao nhưng tay chân lạnh ngắt, da nổi vân tím

Đây là tình trạng khiến nhiều mẹ chủ quan vì nghĩ "chân tay lạnh là chưa sốt sâu". Thực tế, đây là dấu hiệu của **co mạch ngoại vi** – một phản ứng cảnh báo cơ thể đang bị nhiễm trùng nặng hoặc sốt xuất huyết, viêm não.

Tại sao nguy hiểm: Khi trung tâm điều nhiệt ở não bộ bị quá tải, máu sẽ dồn về các cơ quan nội tạng để bảo vệ, khiến chân tay bị thiếu máu nuôi dưỡng dẫn đến lạnh ngắt.

Dấu hiệu kèm theo: Trẻ lừ đừ, mắt nhìn vô hồn, hoặc quấy khóc nhưng yếu ớt.

Xử lý đúng: Tuyệt đối không chườm lạnh (càng gây co mạch, nhiệt độ bên trong càng tăng).

- Lau người bằng nước ấm (thấp hơn nhiệt độ cơ thể trẻ 2 độ).
- Uống thuốc hạ sốt (Paracetamol hoặc Ibuprofen theo chỉ định bác sĩ).
- Nếu sau khi hạ sốt mà con vẫn không tỉnh táo, tay chân vẫn lạnh: Vào viện ngay lập tức.

2. Sặc sữa hoặc dị vật: Khi đôi môi chuyển màu tím

Sặc sữa là tai nạn thường gặp nhất ở trẻ sơ sinh, nhưng nếu không xử lý trong 1-2 phút đầu, trẻ có thể ngưng thở do tắc nghẽn đường hô hấp.

Dấu hiệu: Con ho sặc sụa, trào sữa ra mũi miệng, mặt đỏ gay rồi nhanh chóng chuyển sang tím tái quanh môi, lồng ngực phập phồng nhưng không ra tiếng.

Xử lý "vàng":

Trẻ dưới 1 tuổi: Thực hiện vỗ lưng, ấn ngực (Úp con dọc cánh tay, vỗ mạnh 5 cái vào vùng giữa hai xương bả vai).

Tuyệt đối không: Dùng tay móc họng con vì hành động này có thể đẩy dị vật/sữa vào sâu hơn.

3. Cơn khóc thét "chu kỳ" và bụng cứng: Cảnh báo Lồng Ruột

Lồng ruột là một cấp cứu ngoại khoa thường gặp ở trẻ từ 4-12 tháng. Nếu để quá 6 giờ, đoạn ruột bị lồng có thể bị hoại tử.

Dấu hiệu đặc trưng: Con đang chơi bình thường bỗng khóc thét từng cơn (mỗi cơn kéo dài vài phút), co hai chân về phía bụng. Sau cơn khóc con lại lịm đi vì mệt, rồi lại khóc tiếp.

Dấu hiệu muộn: Nôn ra thức ăn hoặc dịch xanh vàng, đi ngoài ra máu (màu như màu thạch máu hoặc dâu tây).

Xử lý: Không massage bụng, không cho ăn thêm. Đưa đi cấp cứu ngay. Xử lý sớm trẻ chỉ cần tháo lồng bằng hơi, xử lý muộn phải phẫu thuật cắt bỏ đoạn ruột.

4. Thở nhanh, rút lõm lồng ngực: Tiếng cầu cứu của phổi

Nhiều bé viêm phổi nhưng không hề sốt. Lúc này, nhịp thở là thước đo chính xác nhất tình trạng của con.

Cách kiểm tra: Vén áo con lên khi con nằm yên (không khóc). Nếu thấy phần dưới xương ức và kẽ sườn bị lõm sâu vào mỗi khi con hít vào, đó là rút lõm lồng ngực.

Tần số nhịp thở nguy hiểm:
- Dưới 2 tháng: lớn >= 60 lần/phút.
- Từ 2 - 12 tháng: >= 50 lần/phút.
- Từ 1 - 5 tuổi: >= 40 lần/phút.

Hành động: Viêm phổi ở trẻ nhỏ tiến triển cực nhanh, đừng chờ đến khi con tím tái mới đi viện.

5. Cú ngã "êm đềm" và những tổn thương ngầm

Trẻ ngã xong khóc ngay thường ít nguy hiểm hơn những trẻ ngã xong "vẫn chơi bình thường" nhưng sau đó bắt đầu có dấu hiệu lạ. Đó có thể là chấn thương sọ não kín hoặc xuất huyết não.

Dấu hiệu cần đi viện ngay: Nôn từ 3 lần trở lên.
- Ngủ li bì, gọi không dậy hoặc quấy khóc không thể dỗ dành.
- Giãn đồng tử hoặc đi đứng loạng choạng (với trẻ đã biết đi).

Lưu ý: Cần theo dõi sát con trong 48 giờ đầu sau khi va chạm đầu xuống nền cứng.

6. Hóc dị vật hoàn toàn: "Khoảng lặng" chết người

Khác với sặc sữa (còn ho được), hóc dị vật hoàn toàn là khi đường thở bị chặn đứng hoàn toàn. Trẻ không thể ho, không thể khóc, mặt tím dần và có xu hướng đưa tay ôm cổ.

Quy tắc: Nếu trẻ còn ho được, hãy khuyến khích trẻ ho để đẩy dị vật ra. Nếu trẻ không ho được, im lặng hoàn toàn: Thực hiện ngay thủ thuật Heimlich (đứng sau lưng, ôm vòng qua bụng và ép mạnh từ dưới lên trên, hướng vào trong).
Ghi nhớ: Từng giây ở khoảnh khắc này đều quý hơn vàng.

---

LỜI NHẮN TỪ MẸ ĐÔ VÀ ĐẬU

Làm mẹ là một cuộc đua marathon của sự kiên nhẫn và quan sát. Chúng ta không cần trở thành bác sĩ, nhưng chúng ta cần là người "gác cổng" nhạy bén nhất cho sức khỏe của con.

Đừng sợ bị nói là "làm quá" khi đưa con đi viện chỉ vì một dấu hiệu nhỏ. Thà đi khám một lần rồi yên tâm ra về, còn hơn để lỡ mất một giây phút vàng của con, mẹ nhé!

1 chút tự do
Nhiều người muốn con phải ngoan. Tôi lại thích dạy con "nổi loạn".

Trước hết, tôi phải nói rằng, bài viết này là một góc nhìn khác về cách nuôi dạy con cái của chính tôi. Nó không có nghĩa phương pháp dạy con của nhà khác và người khác là sai. Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh. Hãy thử đọc xem sự khác biệt này có giúp ích được gì cho chính bạn và con cái của bạn không nhé.

Nhiều người nhìn vào nhà tôi và bảo: "Sao để con hư thế? Sao lại cho nó cãi nhem nhẻm vậy?"

Tôi chỉ cười. Vì họ nhìn thấy sự "hỗn", còn tôi nhìn thấy sự tự do.

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà "ngoan" là một loại xiềng xích được bọc vàng. Cha mẹ thích con ngoan vì nó... tiện. Tiện cho việc quản lý, tiện cho việc giữ thể diện, và tiện cho một bữa cơm yên tĩnh. Nhưng cái giá của sự yên tĩnh đó thường là sự thui chột của một cá tính dũng cảm.

Đừng hiểu nhầm về từ nổi loạn. Bản chất của nổi loạn ở đây không có nghĩa là cứ làm điều sai trái. Nổi loạn không phải là đi ăn trộm hay đánh người. Nổi loạn mà tôi dạy con là: Dám thoát ly khỏi những chuẩn mực áp đặt.

Tôi chủ động tạo ra những "vùng nguy hiểm có kiểm soát". Cho con tham gia những thử thách để nó biết thế nào là đau, thế nào là ngã, và thế nào là tự đứng dậy. Người lớn sợ con đau. Tôi sợ con không biết đau là gì cho đến khi gặp một cú ngã thực sự của cuộc đời.

Người ta thích những đứa trẻ bảo gì nghe nấy, làm theo ý áp đặt của cha mẹ. Nhưng tri thức của người lớn chúng ta bị giới hạn bởi thời đại và hoàn cảnh. Nếu ta cứ áp đặt suy nghĩ và hiểu biết của chúng ta và bắt con phải "vâng lời" 100%, nghĩa là ta đang bắt một đứa trẻ của tương lai phải sống bằng bộ óc cũ kỹ của quá khứ. Đó không phải là giáo dục, đó là sao chép sự hạn hẹp.

Hãy nhìn vào hai bức tranh gia đình này:

Gia đình A: Bữa cơm im phăng phắc. Con dạ vâng, ăn xong tự giác vào bàn học. Cha mẹ tự hào vì "con ngoan".

Gia đình B: Bữa cơm ồn ào. Con đứng lên ngồi xuống, phản đối ba mẹ khi thấy vô lý, cãi nhau với anh chị để bảo vệ quan điểm.

Đám đông sẽ chọn gia đình A và bảo đó là cha mẹ dạy con ngoan ngoãn. Nhưng tôi chọn gia đình B.

Tại sao? Vì có thể những đứa trẻ ở gia đình A đang học cách đeo mặt nạ. Chúng hiểu rằng: "Muốn được yêu thì phải ngoan", "Muốn yên thân thì phải im lặng". Có thể là, sự ngoan ngoãn đó chỉ vì chúng không có sự lựa chọn khác chứ không phải xuất phát từ tính cách của trẻ. Cảm xúc không mất đi, nó bị nén lại. Và khi chiếc lò xo bị nén quá mức, nó sẽ bật tung vào lúc bạn không ngờ nhất.

Đứa trẻ "ngoan" hôm nay, rất có thể là đứa trẻ sẽ "nghe lời bạn xấu" ngày mai. Vì nó chưa bao giờ học cách nói KHÔNG. Nó chỉ chuyển từ nghe lời cha mẹ sang nghe lời bạn bè mà thôi.

Đứa trẻ dám "hư" là đứa trẻ có nền tảng tâm lý vững vàng. Một đứa trẻ dám cãi lại cha mẹ là đứa trẻ tin tưởng tuyệt đối vào tình yêu của cha mẹ.

Nó biết rằng: "Dù mình có nói ra sự thật, dù mình có khác biệt, bố mẹ vẫn không bỏ rơi mình."

Đó là sự an toàn của cảm xúc khi Con dám nói "Con không thích". Con dám phản đối sự áp đặt từ cha mẹ mà chúng nghĩ rằng đó là điều bất công với chúng. Con dám sống thật với cảm xúc của mình.

Thà là một đứa trẻ "hư" một cách thật thà, còn hơn là một "người lớn giả tạo" trong thân xác trẻ thơ. Trưởng thành không phải là trở thành người dễ sai khiến. Trưởng thành là dám sống thật và dám chịu trách nhiệm.

Tôi luôn dạy con "hư" có chủ đích :

Con được phép giận dữ, được phép phản đối (cảm xúc). Nhưng không được xúc phạm hay phá hoại (hành vi). Tôi chấp nhận tiếng nói của con, nhưng không chấp nhận sự vô văn hóa.

Trao quyền nói KHÔNG từ những việc nhỏ: Không thích món này? Được. Không muốn mặc áo này? Được. Hãy để con tập dượt khả năng từ chối trong vòng tay mình, trước khi nó phải từ chối những cám dỗ ngoài xã hội.

Tình yêu không phải là món hàng để mặc cả: Đừng bao giờ nói: "Ngoan ba mẹ mới thương". Đó là câu nói tàn nhẫn nhất. Hãy để con biết: Tình yêu của cha mẹ là hằng số bất biến, còn hành vi của con là biến số cần điều chỉnh.

Con cần học cách dám làm, dám thử, dám sai. Những lỗi sai ban đầu sẽ được cha mẹ bao bọc, phân tích, dạy bảo. Nhưng cố tình lặp lại lỗi sai thì phải bị phạt. Dù cha mẹ có yêu thương hay nuông chiều con thế nào, trẻ vẫn phải được dạy một quy tắc cơ bản là phải chịu trách nhiệm cho những hành vi của mình.

Nhưng nếu bạn cho phép con cãi mà không có quy tắc, bạn có thể cũng đang tạo ra một đứa trẻ ích kỷ. Nếu bạn đặt ra luật chơi, bạn đang đào tạo một nhà biện hộ dũng cảm.

​Đây là "Luật chơi" trong gia đình tôi:

​1. Nguyên tắc "giải quyết vấn đề, không tấn công cá nhân".

​Trong một cuộc tranh luận, con có quyền bác bỏ ý kiến của bố mẹ, nhưng tuyệt đối không được dùng những từ ngữ hạ thấp đối phương.
​"Ba chẳng biết gì cả", "Mẹ thật vô lý". "Mẹ ngu quá"....là những từ ngữ không được phép. Vì đây là tấn công cá nhân, không phải tranh luận giải quyết vấn đề.

​"Con thấy lập luận của ba chưa thuyết phục vì...", "Con không đồng ý với cách làm này vì...". Đây là phản biện vấn đề - Nổi loạn trí tuệ).
Bài học tôi muốn con thẩm thấu là : Con phải học được cách giữ cái đầu lạnh khi bảo vệ quan điểm.

​2. Nguyên tắc dữ liệu thay vì cảm xúc :

​Tôi không chấp nhận việc con gào thét hay ăn vạ để đòi quyền lợi. Muốn thay đổi quyết định của ba mẹ? Hãy đưa ra lý lẽ.

​Nếu con muốn chơi game thêm 30 phút, con phải chứng minh được: Con đã hoàn thành việc gì? Việc chơi thêm ảnh hưởng thế nào đến giờ ngủ? Con sẽ bù đắp thời gian đó vào đâu?

Bài học là : Con học được tư duy logic và cách thương thuyết dựa trên bằng chứng.

​3. Quyền "phản biện có điều kiện"

​Khi tôi đưa ra một mệnh lệnh, nếu con thấy không phục, con có quyền phản đối để đưa ra phương án thay thế. Và phương án của con phải giải quyết được vấn đề mà ba mẹ đang lo lắng.

​Ví dụ: Mẹ bắt đi ngủ sớm vì sợ mai con mệt. Con có thể phản biện: "Con muốn vẽ xong bức tranh này, con cam kết sáng mai vẫn dậy đúng giờ". Nếu không dậy được, tối mai con sẽ mất quyền phản biện.

Bài học quan trọng : Con học được rằng quyền tự do luôn đi kèm với trách nhiệm cá nhân.

​4. Luật lắng nghe và trình bày vấn đề :

​Ai đang nói, người đó có "sàn diễn". Không ngắt lời, dù là ba mẹ hay con cái.

​Trước khi con muốn phản bác mẹ, con phải nhắc lại được ý mẹ vừa nói là gì. Điều này đảm bảo con cãi vì hiểu sai biệt, chứ không phải cãi vì cố chấp.

Bài học: Đây là nền tảng của sự tôn trọng trong mọi mối quan hệ xã hội sau này.

​Về việc trình bày vấn đề : Cái này là một kỹ năng cá nhân mà tôi muốn dạy cho con ngay từ nhỏ. Vì nó vô cùng quan trọng trong đời sống. Đó là khi trình bày vấn đề, phải có đầu có đuôi. Và có lí do giải thích vì sao việc đó xảy ra, theo suy nghĩ của chính con hoặc do con quan sát thấy. Và khi con trình bày, ba mẹ không được ngắt lời chỉ vì nghe nửa chừng đã hiểu.

-----
​Trong một hệ thống, khi các bên không thể đi đến thống nhất sau khi đã tranh luận hết lẽ, phải có một người đưa ra quyết định cuối cùng để hệ thống vận hành tiếp.

​Trong gia đình, đó thường là cha mẹ (dựa trên kinh nghiệm và trách nhiệm bảo vệ an toàn). Không phải lúc nào bạn cũng chiều theo ý con. Mà đôi lúc phải áp đặt ý chí hay quyết định của mình vào. Nhưng điều này chỉ xảy ra sau khi đã dùng "luật lắng nghe và trình bày vấn đề".

​Tóm lại, xã hội ngoài kia không cần những "con cừu" dạ vâng, cũng không cần những "kẻ nổi loạn" cực đoan. Thế giới cần những người có Tư Duy Phản Biện. Những người ​biết nghi ngờ những định kiến cũ. ​Biết bảo vệ niềm tin của mình bằng lẽ phải. ​Biết tôn trọng đối thủ trong lúc tranh đấu.

​Dạy con "cãi" có quy tắc chính là bài thực hành quản trị cảm xúc và tư duy chiến lược đỉnh cao nhất mà bạn có thể tặng cho con mình.

​Đừng sợ con hư vì biết cãi. Hãy sợ con hèn vì không bao giờ dám nói ra suy nghĩ của chính mình.

Nếu bạn có cách dạy con thú vị, hãy cùng chia sẻ để mọi người học hỏi lẫn nhau nhé.

Nhiều người muốn con phải ngoan. Tôi lại thích dạy con "nổi loạn".

Trước hết, tôi phải nói rằng, bài viết này là một góc nhìn khác về cách nuôi dạy con cái của chính tôi. Nó không có nghĩa phương pháp dạy con của nhà khác và người khác là sai. Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh. Hãy thử đọc xem sự khác biệt này có giúp ích được gì cho chính bạn và con cái của bạn không nhé.

Nhiều người nhìn vào nhà tôi và bảo: "Sao để con hư thế? Sao lại cho nó cãi nhem nhẻm vậy?"

Tôi chỉ cười. Vì họ nhìn thấy sự "hỗn", còn tôi nhìn thấy sự tự do.

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà "ngoan" là một loại xiềng xích được bọc vàng. Cha mẹ thích con ngoan vì nó... tiện. Tiện cho việc quản lý, tiện cho việc giữ thể diện, và tiện cho một bữa cơm yên tĩnh. Nhưng cái giá của sự yên tĩnh đó thường là sự thui chột của một cá tính dũng cảm.

Đừng hiểu nhầm về từ nổi loạn. Bản chất của nổi loạn ở đây không có nghĩa là cứ làm điều sai trái. Nổi loạn không phải là đi ăn trộm hay đánh người. Nổi loạn mà tôi dạy con là: Dám thoát ly khỏi những chuẩn mực áp đặt.

Tôi chủ động tạo ra những "vùng nguy hiểm có kiểm soát". Cho con tham gia những thử thách để nó biết thế nào là đau, thế nào là ngã, và thế nào là tự đứng dậy. Người lớn sợ con đau. Tôi sợ con không biết đau là gì cho đến khi gặp một cú ngã thực sự của cuộc đời.

Người ta thích những đứa trẻ bảo gì nghe nấy, làm theo ý áp đặt của cha mẹ. Nhưng tri thức của người lớn chúng ta bị giới hạn bởi thời đại và hoàn cảnh. Nếu ta cứ áp đặt suy nghĩ và hiểu biết của chúng ta và bắt con phải "vâng lời" 100%, nghĩa là ta đang bắt một đứa trẻ của tương lai phải sống bằng bộ óc cũ kỹ của quá khứ. Đó không phải là giáo dục, đó là sao chép sự hạn hẹp.

Hãy nhìn vào hai bức tranh gia đình này:

Gia đình A: Bữa cơm im phăng phắc. Con dạ vâng, ăn xong tự giác vào bàn học. Cha mẹ tự hào vì "con ngoan".

Gia đình B: Bữa cơm ồn ào. Con đứng lên ngồi xuống, phản đối ba mẹ khi thấy vô lý, cãi nhau với anh chị để bảo vệ quan điểm.

Đám đông sẽ chọn gia đình A và bảo đó là cha mẹ dạy con ngoan ngoãn. Nhưng tôi chọn gia đình B.

Tại sao? Vì có thể những đứa trẻ ở gia đình A đang học cách đeo mặt nạ. Chúng hiểu rằng: "Muốn được yêu thì phải ngoan", "Muốn yên thân thì phải im lặng". Có thể là, sự ngoan ngoãn đó chỉ vì chúng không có sự lựa chọn khác chứ không phải xuất phát từ tính cách của trẻ. Cảm xúc không mất đi, nó bị nén lại. Và khi chiếc lò xo bị nén quá mức, nó sẽ bật tung vào lúc bạn không ngờ nhất.

Đứa trẻ "ngoan" hôm nay, rất có thể là đứa trẻ sẽ "nghe lời bạn xấu" ngày mai. Vì nó chưa bao giờ học cách nói KHÔNG. Nó chỉ chuyển từ nghe lời cha mẹ sang nghe lời bạn bè mà thôi.

Đứa trẻ dám "hư" là đứa trẻ có nền tảng tâm lý vững vàng. Một đứa trẻ dám cãi lại cha mẹ là đứa trẻ tin tưởng tuyệt đối vào tình yêu của cha mẹ.

Nó biết rằng: "Dù mình có nói ra sự thật, dù mình có khác biệt, bố mẹ vẫn không bỏ rơi mình."

Đó là sự an toàn của cảm xúc khi Con dám nói "Con không thích". Con dám phản đối sự áp đặt từ cha mẹ mà chúng nghĩ rằng đó là điều bất công với chúng. Con dám sống thật với cảm xúc của mình.

Thà là một đứa trẻ "hư" một cách thật thà, còn hơn là một "người lớn giả tạo" trong thân xác trẻ thơ. Trưởng thành không phải là trở thành người dễ sai khiến. Trưởng thành là dám sống thật và dám chịu trách nhiệm.

Tôi luôn dạy con "hư" có chủ đích :

Con được phép giận dữ, được phép phản đối (cảm xúc). Nhưng không được xúc phạm hay phá hoại (hành vi). Tôi chấp nhận tiếng nói của con, nhưng không chấp nhận sự vô văn hóa.

Trao quyền nói KHÔNG từ những việc nhỏ: Không thích món này? Được. Không muốn mặc áo này? Được. Hãy để con tập dượt khả năng từ chối trong vòng tay mình, trước khi nó phải từ chối những cám dỗ ngoài xã hội.

Tình yêu không phải là món hàng để mặc cả: Đừng bao giờ nói: "Ngoan ba mẹ mới thương". Đó là câu nói tàn nhẫn nhất. Hãy để con biết: Tình yêu của cha mẹ là hằng số bất biến, còn hành vi của con là biến số cần điều chỉnh.

Con cần học cách dám làm, dám thử, dám sai. Những lỗi sai ban đầu sẽ được cha mẹ bao bọc, phân tích, dạy bảo. Nhưng cố tình lặp lại lỗi sai thì phải bị phạt. Dù cha mẹ có yêu thương hay nuông chiều con thế nào, trẻ vẫn phải được dạy một quy tắc cơ bản là phải chịu trách nhiệm cho những hành vi của mình.

Nhưng nếu bạn cho phép con cãi mà không có quy tắc, bạn có thể cũng đang tạo ra một đứa trẻ ích kỷ. Nếu bạn đặt ra luật chơi, bạn đang đào tạo một nhà biện hộ dũng cảm.

​Đây là "Luật chơi" trong gia đình tôi:

​1. Nguyên tắc "giải quyết vấn đề, không tấn công cá nhân".

​Trong một cuộc tranh luận, con có quyền bác bỏ ý kiến của bố mẹ, nhưng tuyệt đối không được dùng những từ ngữ hạ thấp đối phương.
​"Ba chẳng biết gì cả", "Mẹ thật vô lý". "Mẹ ngu quá"....là những từ ngữ không được phép. Vì đây là tấn công cá nhân, không phải tranh luận giải quyết vấn đề.

​"Con thấy lập luận của ba chưa thuyết phục vì...", "Con không đồng ý với cách làm này vì...". Đây là phản biện vấn đề - Nổi loạn trí tuệ).
Bài học tôi muốn con thẩm thấu là : Con phải học được cách giữ cái đầu lạnh khi bảo vệ quan điểm.

​2. Nguyên tắc dữ liệu thay vì cảm xúc :

​Tôi không chấp nhận việc con gào thét hay ăn vạ để đòi quyền lợi. Muốn thay đổi quyết định của ba mẹ? Hãy đưa ra lý lẽ.

​Nếu con muốn chơi game thêm 30 phút, con phải chứng minh được: Con đã hoàn thành việc gì? Việc chơi thêm ảnh hưởng thế nào đến giờ ngủ? Con sẽ bù đắp thời gian đó vào đâu?

Bài học là : Con học được tư duy logic và cách thương thuyết dựa trên bằng chứng.

​3. Quyền "phản biện có điều kiện"

​Khi tôi đưa ra một mệnh lệnh, nếu con thấy không phục, con có quyền phản đối để đưa ra phương án thay thế. Và phương án của con phải giải quyết được vấn đề mà ba mẹ đang lo lắng.

​Ví dụ: Mẹ bắt đi ngủ sớm vì sợ mai con mệt. Con có thể phản biện: "Con muốn vẽ xong bức tranh này, con cam kết sáng mai vẫn dậy đúng giờ". Nếu không dậy được, tối mai con sẽ mất quyền phản biện.

Bài học quan trọng : Con học được rằng quyền tự do luôn đi kèm với trách nhiệm cá nhân.

​4. Luật lắng nghe và trình bày vấn đề :

​Ai đang nói, người đó có "sàn diễn". Không ngắt lời, dù là ba mẹ hay con cái.

​Trước khi con muốn phản bác mẹ, con phải nhắc lại được ý mẹ vừa nói là gì. Điều này đảm bảo con cãi vì hiểu sai biệt, chứ không phải cãi vì cố chấp.

Bài học: Đây là nền tảng của sự tôn trọng trong mọi mối quan hệ xã hội sau này.

​Về việc trình bày vấn đề : Cái này là một kỹ năng cá nhân mà tôi muốn dạy cho con ngay từ nhỏ. Vì nó vô cùng quan trọng trong đời sống. Đó là khi trình bày vấn đề, phải có đầu có đuôi. Và có lí do giải thích vì sao việc đó xảy ra, theo suy nghĩ của chính con hoặc do con quan sát thấy. Và khi con trình bày, ba mẹ không được ngắt lời chỉ vì nghe nửa chừng đã hiểu.

-----
​Trong một hệ thống, khi các bên không thể đi đến thống nhất sau khi đã tranh luận hết lẽ, phải có một người đưa ra quyết định cuối cùng để hệ thống vận hành tiếp.

​Trong gia đình, đó thường là cha mẹ (dựa trên kinh nghiệm và trách nhiệm bảo vệ an toàn). Không phải lúc nào bạn cũng chiều theo ý con. Mà đôi lúc phải áp đặt ý chí hay quyết định của mình vào. Nhưng điều này chỉ xảy ra sau khi đã dùng "luật lắng nghe và trình bày vấn đề".

​Tóm lại, xã hội ngoài kia không cần những "con cừu" dạ vâng, cũng không cần những "kẻ nổi loạn" cực đoan. Thế giới cần những người có Tư Duy Phản Biện. Những người ​biết nghi ngờ những định kiến cũ. ​Biết bảo vệ niềm tin của mình bằng lẽ phải. ​Biết tôn trọng đối thủ trong lúc tranh đấu.

​Dạy con "cãi" có quy tắc chính là bài thực hành quản trị cảm xúc và tư duy chiến lược đỉnh cao nhất mà bạn có thể tặng cho con mình.

​Đừng sợ con hư vì biết cãi. Hãy sợ con hèn vì không bao giờ dám nói ra suy nghĩ của chính mình.

Nếu bạn có cách dạy con thú vị, hãy cùng chia sẻ để mọi người học hỏi lẫn nhau nhé.