20/01/2026
Tìm hiểu quê hương .
https://vi.wikipedia.org/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:Nguyen_Q_Thai/%C4%90%E1%BB%97_v%C4%83n_t%C3%A2m
Đỗ Văn Tâm 杜文心 (1854-?) nguyên tên Đỗ Văn Ái 杜文璦, do phạm tên húy vua Dục Đức nên mới đổi sang tên này, tự Ngọc Hiên 玉軒, hiệu Gia Xuyên 家川. Ông quê xã Đại Gia 大家 tổng Thụy Phúc 瑞福 huyện Thượng Phúc 上福 phủ Thường Tín 常信 tỉnh Hà Nội 河內 (nay là thôn Đại Gia xã Thụy Phúc huyện Phú Xuyên thành phố Hà Nội). Ông sinh năm Tự Đức thứ 7 (1854), đến năm Tự Đức thứ 29 (1876) thi đậu Cử nhân trường Hà Nội. Năm Tự Đức thứ 33 (1880) thi đậu đệ Tam giáp đồng Tiến sĩ khoa Canh Thìn. Thoạt đầu ông làm hành tẩu bộ Binh ở Huế trong ba năm, sau đó làm công việc tu thư ở Quốc sử quán (1/1881-4/1882) rồi về làm quyền tri phủ Đa Phúc tỉnh Bắc Ninh. Ông trải qua các chức quyền Án sát sứ Hưng Yên (9/1885-1/1886), quyền Án sát sử Bắc Ninh (5/1888-7/1889), Bố chánh sứ tỉnh Hà Nam (4/1892-10/1894), thự hàm Tuần phủ Thái Bình (6/1895-10/1896). Tiếp đó thăng thự Tổng đốc Hải Yên. Năm Thành Thái thứ 9 (1897) thực thụ Tổng đốc Hải Yên. Năm Thành Thái thứ 12 (1900) thăng thự Hiệp biện Đại học sĩ, sung phó Giám đốc phủ thống sứ Bắc kỳ, lĩnh Tổng đốc Bắc Giang, sau gia hàm Thái tử Thiếu bảo.
Theo lạc khoản trên bia Liên Đình Nguyễn tiên sinh bi, do môn sinh dựng năm 1903 để thờ thày là cử nhân Nguyễn Huy Đức (1824 - 1898) thì đến năm 1903 ông Đỗ Văn Tâm làm Tổng đốc Ninh Thái.
Theo Nguyễn Tường Phượng, môn sinh của Nguyễn Quyền là đồng sáng lập viên trường Đông Kinh Nghĩa Thục thì Đỗ Văn Tâm cũng tham gia Đông Kinh Nghĩa Thục. Cùng với tên của Lương Văn Can, tên của Đỗ Văn Tâm cũng có trên bia của phả Thiện An Lạc trong đền Ngọc Sơn.
Ông tham gia tích cực công cuộc biên soạn lại sách giáo khoa bằng chữ Hán do triều đình khởi xướng và chủ trì từ năm 1898. Được chỉ định là thành viên của Hội đồng hoàn thiện giáo dục bản xứ tháng 8/1906, phụ trách trường mẫu về chữ viết và phòng biên soạn sách giáo khoa bằng chữ Hán trực thuộc phủ Thống sứ Bắc kỳ (8/1907-11/1908), Đỗ Văn Tâm được giao duyệt lại các sách giáo khoa bậc sơ học, tiểu học và cao đẳng tiểu học trước khi đưa đi in.
Đỗ Văn Tâm 杜文心 (1854-?) nguyên tên Đỗ Văn Ái 杜文璦, do phạm tên húy vua Dục Đức nên mới đổi sang tên này, tự Ngọc Hiên 玉軒, hiệu Gia Xuyên 家川. Ông quê xã Đại Gia 大家 tổng Thụy Phúc 瑞福 huyện Thượng Phúc 上福 phủ Thườ...
