08/08/2026
Định hướng Quy hoạch phân khu Bình Hưng: Khai thác dư địa đất đai, thúc đẩy phát triển đô thị bền vững
——-
Từ lợi thế nằm ở cửa ngõ phía Nam TP.HCM, quy mô dân số hơn 183.000 người và diện tích 32,63 km², xã Bình Hưng đang đứng trước yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển. Các chuyên gia cho rằng quy hoạch phân khu phải trở thành công cụ khai mở nguồn lực đất đai, dẫn dắt đầu tư hạ tầng và nâng chất lượng đô thị.
Sáng 8/8, UBND xã Bình Hưng tổ chức hội thảo khoa học “Tiềm năng phát triển đô thị xã Bình Hưng và định hướng quy hoạch phân khu trong giai đoạn mới”, quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc và quản lý đô thị.
Trọng tâm hội thảo là định hướng triển khai các đồ án Quy hoạch phân khu Bình Hưng 1 và Bình Hưng 2, gắn với Quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060, qua đó tìm giải pháp khai thác tiềm năng, tổ chức không gian và tạo động lực phát triển đô thị Bình Hưng trong giai đoạn mới.
Chủ trì và điều phối phiên thảo luận tại Hội thảo là các đồng chí lãnh đạo và chuyên gia: Ông Phạm Văn Lũy, Bí thư Đảng ủy xã Bình Hưng; ông Biện Ngọc Toàn, Chủ tịch UBND xã và TS.KTS Khương Văn Mười, Nguyên Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Nguyên Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM.
Quy hoạch phải mở đường cho phát triển
Theo lãnh đạo xã Bình Hưng, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng quy mô dân số lớn đang đặt địa phương trước yêu cầu mới về tổ chức không gian, quản lý dân cư, hạ tầng và cung cấp dịch vụ công.
Phát biểu tại hội thảo, Bí thư Đảng ủy xã Phạm Văn Lũy cho biết địa phương định hướng xây dựng Bình Hưng trở thành đô thị hiện đại, văn minh, xanh, thông minh và đáng sống, đồng thời hướng đến vai trò là một cực tăng trưởng mới của khu Nam TP.HCM. Theo ông Lũy, để đạt mục tiêu này, Bình Hưng xác định quy hoạch là nền tảng, khoa học và đổi mới sáng tạo là động lực, chuyển đổi số là phương thức quản trị và người dân là trung tâm của quá trình phát triển.
Đây cũng là vấn đề đặt ra trong bối cảnh Bình Hưng đang chuyển từ một địa bàn có sự đan xen giữa khu dân cư hiện hữu và các khu vực đô thị hóa nhanh sang mô hình phát triển đô thị đồng bộ hơn.
Chủ tịch UBND xã Bình Hưng Biện Ngọc Toàn cho biết địa phương đã đạt 9/9 tiêu chí dự kiến thành lập phường. Tuy nhiên, theo ông, việc đạt các tiêu chí mới chỉ là điều kiện cần; vấn đề quan trọng hơn là tổ chức không gian đô thị, đầu tư hạ tầng và nâng chất lượng quản trị để người dân thực sự được hưởng lợi từ quá trình phát triển.
Quy hoạch phải đi trước một bước
Đánh giá bài toán chuyển đổi từ xã lên phường tại các địa phương vùng ven, TS.KTS Võ Kim Cương, nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TP.HCM, cho rằng quy hoạch trước hết phải xác định đúng mục tiêu phát triển và nhận diện được những động lực tăng trưởng đặc thù của từng địa phương.
Theo ông Võ Kim Cương, những khu vực như Bình Hưng và nhiều xã/phường của TP.HCM thực tế đã hình thành nhịp sống đô thị, dân cư đông đúc trong thời gian dài, nhưng hệ thống hạ tầng vẫn còn những dấu tích của quá trình phát triển từ khu vực nông thôn. Vì vậy, khi chuyển sang mô hình đô thị, hạ tầng phải được xem là một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu. Không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại, thoát nước, trường học, y tế và các dịch vụ thiết yếu của dân cư, hạ tầng đồng bộ còn tạo điều kiện hình thành các không gian kinh tế mới, thúc đẩy các hoạt động phi nông nghiệp và nâng giá trị sử dụng đất.
Ông Võ Kim Cương cho rằng khi các điểm nghẽn hạ tầng được tháo gỡ, Bình Hưng sẽ có thêm điều kiện thu hút nguồn lực xã hội, nhất là nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách. Đây cũng là cơ sở để địa phương chuyển từ phát triển đô thị theo hướng mở rộng đơn thuần sang tổ chức không gian đô thị gắn với các động lực tăng trưởng và khả năng khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.
Khai thác giá trị đất gắn với đầu tư hạ tầng
Từ yêu cầu đó, các chuyên gia tại hội thảo cho rằng Quy hoạch phân khu Bình Hưng 1 và Bình Hưng 2 không nên chỉ được xem là công cụ quản lý xây dựng mà cần trở thành khung định hướng để tổ chức lại không gian và huy động các nguồn lực phát triển đô thị. Trong đó, bài toán quan trọng là tạo sự đồng bộ giữa quy hoạch sử dụng đất với hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và các khu vực phát triển đô thị mới.
Nguồn lực đất đai được xem là một trong những dư địa lớn của Bình Hưng. Tuy nhiên, việc khai thác nguồn lực này cần đặt trong tổng thể đầu tư hạ tầng, tránh tình trạng phát triển dự án riêng lẻ nhưng thiếu kết nối.
Theo hướng này, đầu tư công có thể đóng vai trò dẫn dắt, tạo điều kiện thu hút nguồn lực xã hội thông qua các hình thức hợp tác công - tư (PPP), nhất là đối với các công trình hạ tầng có khả năng tạo động lực phát triển cho cả khu vực.
Một hướng tiếp cận khác được các chuyên gia lưu ý là phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Việc tổ chức các khu vực đô thị quanh các đầu mối giao thông công cộng, đồng thời tăng khả năng kết nối giữa khu dân cư, trung tâm dịch vụ và các trục giao thông chính, có thể giúp Bình Hưng giảm áp lực giao thông và sử dụng đất hiệu quả hơn.
Cùng với đó, quy hoạch mới cần tính đến đặc điểm địa hình và nguy cơ ngập của khu vực phía Nam thành phố. Hạ tầng thoát nước, không gian xanh, mặt nước và các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu cần được tính toán ngay trong quá trình lập và triển khai quy hoạch, thay vì xử lý khi đô thị đã phát triển.
Về chiến lược thu hút đầu tư, Chủ tịch UBND xã Bình Hưng Biện Ngọc Toàn cho biết sau khi các đồ án quy hoạch phân khu được phê duyệt, địa phương sẽ phối hợp với các sở, ngành của thành phố xây dựng danh mục các dự án ưu tiên, tập trung vào hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội và chỉnh trang đô thị.
Theo ông Biện Ngọc Toàn, Bình Hưng định hướng huy động nguồn lực xã hội, khai thác hiệu quả giá trị từ đất và tạo môi trường đầu tư công khai, minh bạch, đồng thời đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án.
Từ bản quy hoạch đến năng lực thực thi
Một vấn đề khác được đặt ra tại hội thảo là khoảng cách giữa quy hoạch và khả năng thực hiện. Quy hoạch dù có tầm nhìn dài hạn nhưng nếu thiếu nguồn lực, thiếu cơ chế thực hiện và năng lực quản trị phù hợp thì khó chuyển hóa thành những thay đổi cụ thể trong đời sống đô thị.
Trong bối cảnh đó, Bình Hưng cần từng bước xây dựng phương thức quản lý dựa trên dữ liệu, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đô thị, tích hợp hệ thống thông tin địa lý (GIS), hướng tới mô hình điều hành đô thị thông minh.
Điều này có ý nghĩa đặc biệt khi địa bàn có quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa cao và nhu cầu quản lý ngày càng phức tạp. Khi dữ liệu quy hoạch, đất đai, dân cư và hạ tầng được tích hợp, chính quyền có thêm cơ sở để theo dõi quá trình phát triển, nhận diện các điểm nghẽn và đưa ra quyết định kịp thời.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ là một phần của bài toán. Năng lực của đội ngũ cán bộ thực thi mới quyết định hiệu quả của quy hoạch trên thực tế.
Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi cán bộ cơ sở không chỉ nắm chắc chuyên môn mà còn phải có khả năng phối hợp liên ngành, xử lý các vấn đề đô thị và chịu trách nhiệm đến cùng đối với những nhiệm vụ được giao.
Từ quy hoạch đến một không gian đô thị mới
Hội thảo khoa học về tiềm năng phát triển đô thị và định hướng quy hoạch phân khu Bình Hưng đặt ra một vấn đề lớn hơn việc hoàn thiện các bản đồ quy hoạch: làm thế nào chuyển hóa lợi thế đất đai, dân số và vị trí cửa ngõ thành động lực phát triển thực chất.
Từ góc độ quy hoạch, bài toán của Bình Hưng không chỉ là mở rộng đô thị mà còn là tái cấu trúc không gian phát triển, kết nối hiệu quả giữa đất đai, hạ tầng, dân cư và các hoạt động kinh tế.
Nếu các đồ án quy hoạch phân khu được triển khai đồng bộ với danh mục dự án ưu tiên, cơ chế huy động nguồn lực phù hợp và phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, Bình Hưng có thêm điều kiện khai thác lợi thế cửa ngõ phía Nam TP.HCM, đồng thời kiểm soát tốt hơn những hệ quả của quá trình đô thị hóa.
Thách thức của Bình Hưng trong giai đoạn tới không chỉ nằm ở tốc độ phát triển mà còn ở chất lượng và khả năng bền vững của quá trình đô thị hóa. Đó cũng là thước đo để các định hướng quy hoạch từ hội thảo được chuyển hóa thành những dự án, công trình và không gian sống cụ thể, qua đó tạo nền tảng cho Bình Hưng tiến tới mô hình đô thị hiện đại, đồng bộ và đáng sống.
M.T
07/08/2026
07/08/2026
06/08/2026
06/08/2026
05/08/2026
05/08/2026
04/08/2026
01/08/2026