26/04/2026
“Có một nơi để trở về: Chuyện người đi tìm dấu võ Đông Phương Sóc”
Có những câu chuyện không ồn ào, không cần cao trào, mà chỉ lặng lẽ chảy theo năm tháng như một dòng sông nhỏ. Câu chuyện của chú Tâm là một dòng chảy như thế — âm thầm, bền bỉ, và mang theo nỗi khắc khoải đi tìm một cái gốc đã xa.
Thỉnh thoảng, từ Đà Nẵng, chú Tâm lại nhắn cho Lê Nguyễn. Hai chú cháu chẳng nói chuyện gì ngoài võ. Những đòn thế, những nhân vật xưa cũ trên kênh Dọc đường gió bụi — cứ thế trở thành sợi dây nối dài giữa hai thế hệ.
Ngày đầu nhìn ảnh, thấy chú còn trẻ, Lê Nguyễn từng xưng “anh”. Về sau, mới nhận ra khoảng cách năm tháng, đành đổi lại cho phải phép, gọi chú – xưng cháu. Một sự điều chỉnh nhỏ thôi, nhưng cũng đủ để thấy thời gian đã đi qua đời người lặng lẽ đến nhường nào.
Trong số những nhân vật từng nhắc tới, chú Tâm thích nhất kỹ thuật của võ sư Hồng Nghĩa, lò võ Gò Công Triệu Tử Long. Nhưng lạ thay, mỗi lần kết thúc câu chuyện, chú luôn nhắn lại một câu giống nhau, như một lời gửi gắm:
“Có dịp, con tìm giúp chú võ đường Đông Phương Sóc.”
Câu nói ấy, ban đầu nghe qua tưởng chỉ là một mong muốn thoáng qua. Nhưng khi hỏi kỹ, mới hiểu đó là nỗi trăn trở đã theo chú suốt mấy chục năm.
Thầy của chú là võ sư Lự, thuộc võ đường Đông Phương Sóc. Cả thầy lẫn trò đều sống ở Đà Nẵng, nhưng trong những năm tháng còn sống, thầy luôn nhắc: gốc của môn phái nằm ở miền Nam, đâu đó vùng Bà Rịa – Vũng Tàu.
Ngày thầy mất, chú Tâm mới mười bảy tuổi — cái tuổi còn chưa kịp hiểu hết những điều mình đang học, chưa kịp giữ lại những sợi dây nối về nguồn cội. Sau này, vì đam mê, chú đi học thêm nhiều nơi, góp nhặt nhiều tinh hoa. Nhưng trong sâu thẳm, chú vẫn luôn nghĩ: gốc của mình là Đông Phương Sóc.
Chỉ tiếc rằng, cái “gốc” ấy lại mờ dần theo năm tháng.
Giờ đây, khi đã ngoài sáu mươi, chú vẫn mang trong lòng một câu hỏi chưa có lời đáp. Một hành trình chưa trọn vẹn. Một nỗi nhớ không rõ hình hài.
Lần theo những mảnh ký ức ít ỏi, Lê Nguyễn tìm được vài tư liệu hiếm hoi từ võ sư Hồ Tường, nhắc về một cái tên từng lừng lẫy một thời: Huỳnh Văn Sóc.
Ông sinh năm 1918 tại Lái Thiêu — vùng đất võ thuộc Bình Dương ngày nay. Xuất thân nghèo khó, thân hình không lớn, nhưng lại sở hữu sức mạnh và ý chí khác thường. Từ những ngày còn trẻ, ông đã say mê võ thuật, lặng lẽ học lỏm từng đường quyền, thế cước trong đêm tối.
Sau này, ông theo học danh sư Võ Văn Trực của môn Võ Lâm Tân Khánh Bà Trà — một trong những dòng võ nổi tiếng miền Nam.
Cái tên Đông Phương Sóc bắt đầu nổi lên từ một trận đấu rất đặc biệt. Năm 1933, trong một đêm võ đài ở Lái Thiêu, ông chỉ là người “đóng thế” bất đắc dĩ. Nhưng chính trận đấu ấy đã thay đổi tất cả.
Bằng thân pháp nhanh như cắt và những cú đấm nặng như sấm, ông hạ knock-out nhà vô địch đương thời chỉ trong một khoảnh khắc sơ hở. Cả võ đài lặng đi, rồi vỡ òa.
Từ đó, Đông Phương Sóc trở thành một hiện tượng.
Suốt thập niên 1930, ông gần như bất bại. Từ miền Nam ra miền Trung, rồi miền Bắc, thậm chí sang cả Lào và Campuchia, ông đều giành chiến thắng. Những đối thủ cùng hạng cân hầu như không ai đứng vững trước ông.
Đến mức, có thời điểm, ông không còn đối thủ để thi đấu.
Ông chuyển sang quyền Anh — một con đường mới, không phải sở trường — nhưng vẫn tiếp tục chiến thắng, thậm chí đánh bại cả những võ sĩ người Pháp, giành chức vô địch hạng ruồi toàn miền Nam năm 1941.
Sau nhiều năm tung hoành, năm 1943, ông dừng lại. Trận đấu cuối cùng với huyền thoại Minh Cảnh, dù kết quả không thuộc về ông, lại được xem như một cái kết đẹp — khi một võ sĩ biết dừng đúng lúc.
Năm 1945, ông qua đời giữa thời loạn lạc, khép lại một cuộc đời võ nghiệp ngắn ngủi mà rực rỡ.
Những mảnh ghép về Đông Phương Sóc, đến nay, vẫn rời rạc. Không rõ võ đường của ông đã truyền lại ra sao, thất tán nơi đâu, còn ai giữ được dấu tích.
Và vì thế, nỗi trăn trở của chú Tâm lại càng trở nên sâu hơn.
Một người học võ, suy cho cùng, không chỉ học đòn thế. Họ học cả một dòng chảy — của con người, của truyền thống, của căn cốt.
Mất đi cái gốc, giống như đứng giữa đường dài mà không biết mình đã đi từ đâu.
Viết lại câu chuyện này, chỉ mong rằng ai đó, ở một nơi nào đó, từng biết về võ đường Đông Phương Sóc… từng là môn sinh, hay là hậu duệ, hay đơn giản chỉ nghe qua một giai thoại…
Có thể lên tiếng.
Có thể kết nối.
Để một người đã đi qua hơn nửa đời người — như chú Tâm — có cơ hội lần lại dấu xưa, tìm về nơi bắt đầu.
Đôi khi, điều người ta tìm kiếm không phải là một địa danh.
Mà là một câu trả lời cho chính mình.
Ảnh: Võ sư Minh Cảnh, kỳ phùng địch thủ của Đông Phương Sóc
(Bài viết có sử dụng tư liệu của thầy Hồ Tường)