DigiCoach Van Nguyen

LÃNH ĐẠO BỆNH VIỆN TRONG THỜI ĐẠI AI

Chúng ta đang sống trong một thời điểm rất đặc biệt của ngành y tế. Lần đầu tiên trong lịch sử, có một “thực thể” có thể đọc hàng triệu hồ sơ bệnh án trong vài giây, phân tích hình ảnh y khoa với độ chính xác cao và hỗ trợ ra quyết định lâm sàng.
Thực thể đó chính là AI. Nhưng tôi muốn bắt đầu bài chia sẻ hôm nay bằng một câu hỏi:
Nếu AI có thể làm gần hết công việc chuyên môn, thì vai trò của lãnh đạo bệnh viện là gì?

AI không thay thế lãnh đạo, AI làm lộ ra lãnh đạo yếu
AI không làm mất đi vai trò lãnh đạo. Ngược lại, AI làm rõ ai là lãnh đạo thực sự và ai chỉ đang “quản lý”. Trước đây, một người có thể lãnh đạo chỉ vì họ biết nhiều hơn người khác, họ có nhiều kinh nghiệm hơn, hoặc họ giữ vị trí cao hơn. Nhưng ngày hôm nay AI có thể biết nhiều hơn bất kỳ ai trong chúng ta. Vậy điều gì còn lại?

Vai trò lãnh đạo đang thay đổi: từ “trả lời” sang “định hướng”
Trong quá khứ, lãnh đạo là người đưa ra câu trả lời, tổ chức vận hành theo mệnh lệnh. Nhưng trong môi trường hiện nay: dữ liệu nhiều hơn bao giờ hết, biến động nhanh hơn bao giờ hết, và hệ thống phức tạp hơn bao giờ hết. Không ai có đủ thông tin để luôn đúng.
Vì vậy, vai trò của lãnh đạo không còn là người có câu trả lời, mà là người:
• đặt câu hỏi đúng
• tạo bối cảnh đúng
• và dẫn dắt tổ chức đi đúng hướng

Có 3 thứ mà AI không thể làm thay lãnh đạo

Thứ nhất: Khát vọng
AI có thể giúp bạn viết một chiến lược. Nhưng AI không thể trả lời:
• Bệnh viện của chúng ta tồn tại để làm gì?
• Chúng ta muốn trở thành bệnh viện như thế nào?
• Người bệnh sẽ nhớ đến chúng ta vì điều gì?
Nếu lãnh đạo không rõ điều này, toàn bộ hệ thống sẽ chỉ chạy… mà không biết đi đâu.

Thứ hai: Phán đoán
Trong bệnh viện, mỗi ngày đều có những quyết định khó:
• Giữa hiệu quả và an toàn
• Giữa quy trình và linh hoạt
• Giữa chi phí và chất lượng
AI có thể đưa ra gợi ý. Nhưng không có AI nào chịu trách nhiệm thay bạn.

Thứ ba: Đột phá
AI rất giỏi tối ưu cái đang có. Nhưng AI không tạo ra một mô hình bệnh viện hoàn toàn mới. Đột phá luôn đến từ những câu hỏi “không an toàn”, những ý tưởng chưa có dữ liệu chứng minh. Và điều đó chỉ đến từ con người.
Sai lầm lớn nhất của nhiều bệnh viện hiện nay
Họ nghĩ chuyển đổi số là câu chuyện của công nghệ. Họ đầu tư phần mềm, AI, dashboard. Nhưng họ quên rằng công nghệ không thay thế được hệ thống lãnh đạo.
Một bệnh viện có thể có hệ thống rất hiện đại, dữ liệu rất đầy đủ. Nhưng nếu không có người dám quyết, không có người chịu trách nhiệm, không có sự tin tưởng trong đội ngũ thì hệ thống đó sẽ không tạo ra giá trị.

Lãnh đạo bệnh viện cần làm gì trong thời đại AI?
Tôi xin đề xuất 4 hành động rất cụ thể:
1. Làm rõ hệ giá trị và nguyên tắc ra quyết định
Không phải mọi thứ đều cần quy trình chi tiết. Nhưng mọi người cần biết:
• khi nào ưu tiên an toàn
• khi nào cần linh hoạt
• khi nào phải dừng lại
Đó chính là “bối cảnh” (context) mà lãnh đạo phải tạo ra.

2. Xây dựng văn hoá học từ sai lầm
Trong y tế, chúng ta thường sợ sai. Nhưng thực tế sai lầm không được học, rút kinh nghiệm mới là nguy hiểm nhất. Một tổ chức mạnh là tổ chức dám nhìn thẳng vào sự cố, học nhanh và cải tiến liên tục.

3. Đầu tư vào con người, không chỉ bằng cấp
Trong tương lai, bằng cấp sẽ không còn là yếu tố quyết định. Quan trọng hơn là khả năng học, khả năng thích nghi, khả năng làm việc cùng AI

4. Bảo vệ thời gian của lãnh đạo
Lãnh đạo không nên bị cuốn vào những việc có thể giao phó, ủy quyền cho người khác, hay những công việc có thể tự động. Hãy tập trung vào định hướng, những quyết định quan trọng và xây dựng văn hóa tổ chức.
Trong 5 đến 10 năm tới, bệnh viện không thất bại vì thiếu công nghệ mà thất bại vì thiếu lãnh đạo phù hợp.

AI sẽ thay đổi cách chúng ta làm việc, nhưng chỉ có lãnh đạo mới quyết định tại sao chúng ta làm việc đó. Và câu hỏi tôi muốn để lại cho tất cả chúng ta hôm nay là:
Nếu ngày mai AI làm được 80% công việc hiện tại, bạn, với tư cách là lãnh đạo, còn tạo ra giá trị gì cho tổ chức?

2️⃣ mục tiêu và 4️⃣ vai trò của chuyên gia mà AI không thể thay thế

Hiện nay, teamwork không chỉ là làm việc cùng nhau mà là kết nối được sự khác biệt. Công nghệ, AI, dữ liệu ngày nay đã trở thành một thành viên thực thụ trong đội nhóm.

Sự cộng tác hiệu quả trong thời đại số đòi hỏi ba yếu tố then chốt:
•Con người: Đa dạng, chủ động, sẵn sàng học hỏi
•Công nghệ: Tích hợp thông minh, hỗ trợ ra quyết định
•Niềm tin: Không có teamwork nếu thiếu tin tưởng giữa người với người, giữa người với máy

Khi những điều này giao thoa, đội nhóm không chỉ vận hành tốt mà còn có thể sáng tạo, thích ứng và phát triển vượt bậc.

👉 Vậy đội nhóm của bạn đã sẵn sàng “bắt tay” với công nghệ chưa?
👉 Và bạn đang đóng góp gì cho đội nhóm ấy, kỹ năng, tinh thần, hay sự kết nối?

VÌ SAO MỌI QUÁ TRÌNH ĐỀU CẦN CÓ 'CHỦ'?
Trong một bệnh viện không rõ ai sở hữu quy trình, tình trạng thường xảy ra là:
- Mỗi người hiểu quy trình một kiểu
- Không ai chịu trách nhiệm cuối cùng
- Cải tiến xong rồi để đó, không ai duy trì
- Quy trình lỗi thời nhưng không ai dám sửa
Vì vậy, thiết lập rõ Process Owner là điều bắt buộc nếu bệnh viện muốn quản trị theo quá trình (process-based management) thực sự.

Vậy, Process Owner là ai?
Process Owner là cá nhân được giao trách nhiệm chính thức cho một quá trình cụ thể. Họ không chỉ giám sát hoạt động mà còn là người:
-> Chịu trách nhiệm toàn diện cho hiệu quả của quá trình trong việc đạt được mục tiêu đề ra.
-> Phê duyệt các tài liệu liên quan như bản đồ quy trình, hướng dẫn công việc, quy trình chi tiết.
-> Xác định các chỉ số đánh giá hiệu suất (KPIs) và giám sát hiệu quả hoạt động của quá trình.
-> Đề xuất cải tiến, phối hợp với các nhóm cải tiến hoặc chuyên gia năng suất, chất lượng.
Nói cách khác, họ là “chủ nhân” của quá trình, người hiểu rõ, gắn bó và chịu trách nhiệm cuối cùng.

Điều gì làm nên một Process Owner giỏi?
Một Process Owner không nhất thiết phải là quản lý cấp cao, nhưng chắc chắn cần có những năng lực đặc thù như:
- Hiểu sâu về chuyên môn của quá trình, là người am hiểu toàn bộ quá trình từ A đến Z, nắm rõ điểm chínhcủa từng bước
- Tư duy theo quá trình (process thinking), hiểu mối liên hệ giữa các bước, giữa các bộ phận tham gia vào quá trình
- Lấy khách hàng làm trung tâm, luôn đặt câu hỏi “Quá trình này có tạo trải nghiệm tốt cho khách hàng chưa”?
- Hiểu về chỉ số, đánh giá hiệu suất, biết phân tích số liệu, đọc ra vấn đề từ KPI hay feedback
- Có uy tín và ảnh hưởng tích cực, có khả năng thúc đẩy sự tuân thủ và cải tiến từ các nhân viên vận hành

Những nhiệm vụ chính của một Process Owner
- Phê duyệt tài liệu quá trình
- Xác lập & theo dõi KPIs quá trình
- Theo dõi & báo cáo hiệu suất
- Đề xuất và thực thi cải tiến
- Huấn luyện và hỗ trợ người vận hành

Nếu bạn đang là lãnh đạo bệnh viện hoặc chuyên viên chất lượng, hãy bắt đầu bằng một câu hỏi:
- Với mỗi quá trình trong bệnh viện, ai là người chủ thực sự?
- Người đó có đầy đủ quyền hạn, năng lực, và tinh thần cải tiến chưa?
Có được câu trả lời, bạn biết mình cần làm gì tiếp theo rồi đó 👍

Workshop on AI Management Systems Equips APO Members for Responsible AI Adoption - APO The Commission for Standards, Metrology, and Quality of Vietnam (STAMEQ) held the face-to-face Workshop on AI Management Systems in Ho Chi Minh City, Vietnam, 9–12 September 2025. Nineteen participants from […]