26/11/2023
20/11: nói không với tiền :) (no edit)
Bên cạnh công việc chính ở MỞ, mình có làm part-time ở 1 công ty tư vấn du học quốc tế cho vui cửa vui nhà. Mình chỉ nhận 4 học sinh, và được trả lương theo giờ meeting. Tức là meeting càng nhiều thì càng nhiều tiền.
2 hôm trước, 1 bạn trong đội ngũ chăm sóc học viên (Student Success) nhắn mình, bày tỏ quan ngại sâu sắc là mình gặp học sinh ít quá. Mình phải giải thích là vì bạn học sinh này của mình rất rất thông minh, nên bọn mình đã thống nhất khi nào bạn cảm thấy cần, bạn sẽ chủ động nhắn mình để book meeting, chứ không chờ mình nhắn. Bạn Student Success cũng hiểu và tha cho mình.
Mình cũng có 1 học sinh khác, đến meeting nào cũng chuẩn bị đầy đủ BTVN với câu hỏi cho mình. Bạn ý lead luôn meeting chứ không đến lượt mình nữa. Nên bọn mình book 1 tiếng mà hay thừa khoảng 15 phút cuối, nên mình bảo bạn ý:
“Thôi lần sau anh em mình cứ book 45 phút thôi. Thời gian ở đây thì đắt, anh với mày tiết kiệm tiền bạc cho bố mẹ và thời gian cho nhau nhé.” (đã được tinh chỉnh sang tiếng Việt)
Bạn ý vui vẻ đồng ý và rất biết ơn lời đề nghị của mình.
“Em chưa thấy ai chê tiền như anh.” - Bạn ý đùa.
Ừ, đúng :)) Mình đang nói không với cơ hội để kiếm nhiều tiền hơn.
Nếu đó là mục tiêu quan trọng nhất của mình, mình hoàn toàn có thể quyết liệt (aggressive) hơn, chạy theo học sinh, book meeting check in hàng tuần để đốt tiền trong gói dịch vụ của các bạn.
Và với khả năng của mình, mình biết các bạn vẫn sẽ chấm các buổi meeting đó 5 sao thôi, vì mình giỏi làm người khác cảm thấy thời gian họ dành với mình vừa vui vừa bổ não.
Nhưng, các bạn sẽ không học được 2 kỹ năng mà theo mình là quan trọng nhất khi đi du học (hoặc vào đời) - kết hợp của sự tự lập và việc biết lúc nào cần xin sự trợ giúp.
Theo mình thì ai cũng động viên với trao quyền được. “Em làm được mà. Anh tin em.” là những lời dễ nói. Vì khi nói xong, bạn không có chút trách nhiệm nào với thất bại của người nghe.
Thay vào đó, mình luôn nói là:
“Anh tin 100% vào khả năng đưa ra quyết định của em. Em là người biết rõ nhất lúc nào em cần anh giúp. Em biết tìm anh ở đâu rồi. Anh luôn ở đây khi em cần sự trợ giúp.”
Phần 1: Tin vào khả năng của học sinh. Cho các bạn sự tự do để thử sức. - “Anh tin 100% vào khả năng đưa ra quyết định của em.”
Phần 2: Rồi cho chúng 1 vùng an toàn để trở về - “Anh luôn ở đây khi em cần sự trợ giúp.”
I trust you. I’ll support you. And I’ll be there with you when you fail.
“Anh tin em. Anh sẽ hỗ trợ em. Và anh sẽ ở đó với em khi em ngã.” là những lời động viên khó nói hơn, và nhiều trách nhiệm.
Trong suốt 24 năm sống trên đời, đã có rất nhiều người nói với mình những lời như trên. Từ bố mẹ cho đến những giáo viên, mentor, đồng nghiệp tin tưởng mình. Mình luôn biết ơn họ. Họ cho mình cả động lực và sự yên tâm để “rướn”. Để xem mình thực sự giỏi đến đâu, và nỗ lực để liên tục giỏi hơn nữa.
Nhờ họ, mình mới có ngày hôm nay.
Và đó là điều mình muốn trao lại cho học sinh của mình - 1 chút lửa và 1 chút đậu xốp.
Lửa để thoải mái rướn. Đậu xốp để thoải mái ngã.
Chỉ trong sự yên tâm là mình ngã vẫn sẽ có Tùng đứng đó, thì chúng mới dám “rướn” hết mình và nhận ra là: “Ồ, hóa ra mình giỏi hơn mình tưởng rất nhiều.”
I HAD A LOT MORE THAN I THOUGHT I DID.
Cảm giác nào sướng hơn cảm giác này nữa?
Mình muốn học sinh của mình hiểu được thực lực của bản thân, cảm thấy được tôn trọng như 1 người lớn có trách nhiệm, và không bao giờ cảm thấy là chúng phải đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống một mình - luôn có ông giáo nửa mùa này sẵn sàng chìa tay ra giúp chúng.
Với mình, học sinh của mình học được những bài học này quan trọng hơn là mình kiếm thêm được vài chục đô.
Nhân ngày 20/11, chúc thế giới có thêm cả lửa và đậu xốp 😂
Cảm ơn những người nhóm lửa và phân phối đậu xốp khắp Việt Nam ❤️🔥
125 tỷ đô là tổng chi phí cho dự án thế kỷ của Melbourne để nâng cao cơ sở hệ thống phương tiện công cộng, tập trung vào các ga và các tuyến tàu điện ngầm mới sẽ lần lượt được xây từng giai đoạn, chia đều trong hơn 60 năm tới. Siêu dự án dài hạn này tất nhiên sẽ sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu, và với cơ sở vật chất về kỹ thuật cơ khí tốt nhất nước Úc, khoa của mình tại Swinburne không thể đứng ngoài cuộc chơi đầy tham vọng này.
Nhìn những căn nhỏ thu nhỏ mô hình bên cạnh đường tàu chạy, mình lại bồi hồi nhớ lại buổi chiều chủ nhật cách đây gần 20 năm. Tranh thủ cuối tuần, ở nhà mãi cũng chán, ba anh em mình xin phép mẹ cho đi chơi ở nhà sách Tiền Phong gần nhà. Nhà sách này mới xây trên nền đất mà Lăng Bác đập bỏ đi nhà máy phát điện đã cũ kỹ, mỗi khi mất điện thường xuyên thì máy lại chạy ầm ầm lên với hương diesel tỏa ra khắp nẻo phố, chỉ để đảm bảo thi hài thiêng liêng của Bác được bảo quản ở điều kiện lạnh tốt nhất.
Mình vẫn chạy vào khu truyện tranh như mọi khi, tranh thủ đọc ké số Thần Đồng Đất Việt mới nhất. Còn hai đứa em thì chạy vào gian đồ chơi khang trang bên cạnh để ngắm những mẫu đồ xịn xò nhất.
Hôm nay, sắp tới tết Trung thu, nhà sách có trưng ra một mô hình đồ chơi bằng nhựa hay bằng giấy gì đó thu nhỏ, có đoàn tàu chạy xung quanh, nhìn cực kỳ bắt mắt. Mình bị hai đứa nhỏ kéo ra bằng được để chiêm ngưỡng tác phẩm tuyệt đỉnh này. Mình vội lật hộp đồ chơi lên để nhìn giá, để rồi lại ngậm ngùi đặt xuống và thu lại niềm hào hứng đã sớm chợp tắt. Chỉ ngắm thôi là đủ, vì làm gì có đồng nào mà mua đồ đắt vậy.
Tuy trăm nghe không bằng một thấy, nhưng trăm thấy không bằng một chạm. Em trai mình không nén nổi sự tò mò liền chạm nhẹ vào một góc của mái nhà. Một tiếng ho nhẹ vọng ra từ góc gian phòng, chị nhân viên nhà sách đang quan sát với ánh nhìn khó chịu, ra hiệu ngầm mấy đứa nên biết điều không làm hỏng. Mình vội đưa hai em ra chỗ khác, sau khi cảm thấy người ta có vẻ không ưa mình và mình cũng lo em trai mình táy máy làm hỏng thật thì mệt.
Sau khi bọn mình đi thì có một bé trai khác đi vào. Bé này ăn mặc đồ hiệu có phụ huynh mẹ đi cùng, nhìn một phát đã biết là con nhà giàu. Nó đụng nó chạm, nó nắn đồ chơi liên hồi mà chẳng hề thấy bà chị kia lên tiếng.
Phân biệt đối xử là tại bọn tôi ăn mặc nhà quê, toát lên mùi nghèo chăng? Mình cũng cảm thấy tủi thân một tẹo nhưng hai đứa nhỏ thì vẫn hồn nhiên vô tư tìm niềm vui ở những món đồ chơi khác. Thôi bỏ đi, lại ra đọc tiếp xem Trạng Tí xử trí bọn tham quan thế nào.
Mải mê đọc tới quyển thứ hai thì bỗng giật mình bởi tiếng mắng rất to vang ra từ gian đồ chơi.
"Tại sao mày lại làm thế, làm hỏng thì phải đền nha."
Mình chạy ngay vào để xem thì thấy em trai mình đứng cạnh món đồ mô hình nhà giấy đắt tiền kia, giờ đã ... bị lủng một góc mái. Nó đứng im thin thít trong sợ hãi, không dám nhúc nhích. Mình dường như cũng hiểu cái gì đã xảy ra, nên vội xin lỗi chị nhân viên nhưng chị ý nằng nặc giữ lấy tay của em mình và lôi xềnh xệch ra khu thu ngân bắt mua đồ đã làm hỏng. Mấy người lớn ở đó bắt đầu nhìn vào chỉ trỏ, các nhân viên khác cũng xúm vào hùa theo chị kia bảo bọn mình phải chịu trách nhiệm. Chẳng còn cách nào khác, em mình thì đang hoảng tột độ, mà trong ví chỉ còn đủ tiền mẹ đưa để mua bộ sách giáo khoa mới, mình chỉ có thể bỏ ra để trả.
Suốt quãng đường đi bộ về nhà, mình mới hỏi chuyện gì đã xảy ra. Qua mô tả của em mình thì nó không hề chạm vào bộ ấy nữa, mà chỉ đứng thật gần để ngắm thôi. Mình lục lại trí nhớ thì mới nhận ra cái góc mái đã sớm bị lung lay từ lúc thằng nhóc nhà giàu kia nghịch ngợm rồi.
Tới nhà mẹ hỏi sao sách không thấy, mà lại mang đồ chơi kỳ lạ về, mình kể cho mẹ nghe chuyện đã xảy ra cùng phân tích riêng của mình. Mẹ mình nổi giận đùng đùng liền bảo bác mình - bố của thằng em mình mà đáng lẽ mình phải gọi là anh họ - đi cùng ra hiệu sách. (Bác mình thì mình cũng đã từng kể với các bạn rồi, bị bại não liệt nửa cơ thể từ nhỏ, bệnh thần kinh phát giác lúc có lúc không, tuy chỉ cử động khó khăn được một tay bên nửa cơ thể còn hoạt động được, nhưng rất khéo tay sáng tạo ra những món đồ riêng cho bản thân).
Đẩy cửa nhà sách, bước thật lực vào trong hiên ngang như một bà hoàng, lần đầu tiên mình thấy mẹ mình mạnh mẽ như vậy.
"Ai là người đã bắt con chú này trả tiền, không thấy bố nó bị liệt ra như thế này rồi mà còn bắt nạt nó thêm à."
Mẹ mình lớn tiếng quát. Nhân viên thu ngân bèn gọi ngay quản lý ra tiếp chuyện mẹ mình. Sau khi nói chuyện từ tốn nhẹ nhàng giải thích, đồng thời đòi bà chị đã bắt bọn mình ra đối chứng, thì cuối cùng họ cũng đã trả lại tiền cho bọn mình và nhận lại món đồ đã hỏng kia. Chắc bởi vì sợ làm to chuyện ảnh hưởng tới khách hàng khác, và cũng đa phần là vì bà chị to giọng quát em mình lúc nãy, đã co rúm sợ núp vào một góc không có hé răng nửa lời.
Tuy sự việc đã được giải quyết, nhưng sau đó bọn mình ít ra nhà sách nữa. Vì ở đó người ta coi thường bọn mình ăn mặc đồ cũ, vì ở đó người ta chọn bắt nạt đứa em yếu thế của mình mà không dám lên tiếng trước phụ huynh đứa trẻ nhà giàu kia để đòi chính thứ công lý mà họ đã ép bọn nhóc mình nhà nghèo không có người lớn đi cùng - gánh thay. Nơi từng là thiên đường vui vẻ sau những ngày đi học mệt mỏi đã trở thành chỗ ác mộng khó phai cho thằng nhóc em mình ở tuổi còn chưa học lớp một. Lần nào quay lại nhà sách, nó cũng phải quan sát xem có bà chị kia đứng ở đâu không để né như một phản xạ vô điều kiện, nếu thấy thì sẽ không vào nữa. Mặc dù mình không sai nhưng thằng nhóc đã phải hứng chịu một sự sang chấn tâm lý không hề nhẹ khi bị đổ oan, khi bị nghi ngờ chỉ trỏ mà không có lấy một cơ hội để giải thích.
Ký ức ngày ấy tưởng chừng ngủ quên, nay lại ùa về khi chứng kiến mô hình giấy của dự án trăm tỷ đô của Melbourne. Là phận làm anh và làm người chứng kiến, mình đã hiểu cho tại sao mẹ mình luôn phải gồng mình tỏ ra dữ dằn trước thiên hạ, vì nếu không sẽ tạo cơ hội cho nhiều kẻ lợi dụng bắt nạt. Mình cũng buồn cho rất nhiều người như chị nhân viên kia, hèn không dám lên tiếng trước người có thế lực có tiền quyền, đã chọn bẻ cong công lý, đẩy thiệt hại về cho những người yếu thế hơn gánh chịu, mặc dù biết là sai.
Nhờ những ký ức ấy, mình cũng tự nhủ với bản thân rằng, thật may rằng mình xuất thân ở vùng đáy của xã hội, để mình không bao giờ đánh giá con người khác qua bộ quần áo mà họ mặc. Vẻ ngoài, hay rộng hơn là nền tảng giáo dục, sẽ luôn chẳng bao giờ ảnh hưởng tới góc nhìn của mình cho người khác, cho dù họ bị thần kinh bại não, bị dơ bẩn bần hàn, hay bị tất cả xã hội coi thường.
Mô hình đồ chơi nhà giấy đã lủng đó sau này không rõ có bán được cho ai không, chị nhân viên ấy cũng làm việc thêm vài tháng rồi nghỉ hẳn. Nhà sách cũng đóng cửa sau hơn một thập kỷ bám trụ. Còn thằng bé ngày ấy bị hàm oan, thằng bé mà chia sẻ cái ghế gỗ thay bàn học với mình suốt cả thanh xuân, sau này đã trở thành thủ khoa môn vẽ đầu vào kiến trúc tại đại học Xây Dựng. Tốt nghiệp xong, nó là người giành giải nhất cuộc thi toàn quốc cho Kiến trúc sư trẻ tài năng, được giấy khen của chủ tịch hiệp hội kiến trúc nước nhà.
Có lẽ thằng cu đã quên sự cố ngôi nhà giấy rẻ rách đó từ lâu rồi, mình nghĩ vậy. Nó giờ chỉ tập trung toàn tâm toàn trí vào thiết kế xây dựng những tòa cao ốc xanh vững chãi, không dễ bị lủng mái cho thủ đô ngày một phát triển phồn vinh này.
------------------------
Ảnh những ngôi nhà tắm sắc màu tại bãi biển Brighton gần Melbourne trước khi bị dỡ bỏ, chụp bởi IG: lukesphotographymelbs
Sau cùng thì, những đứa nhóc không có nổi 100k để mua mô hình đồ chơi như bọn mình, có lẽ sẽ chẳng bao giờ hiểu được tại sao người ta lại cần tới hơn một triệu tỷ đồng: để mua hàng ngàn tỷ mô hình đồ chơi cho con cái cấp dưới chăng, hay để xây nhiều mô hình nhà thật trợ giúp người có thu nhập thấp. Cũng khó hiểu thật đấy, nhất là khi quyền năng bẻ cong công lý luôn sẵn có trong tay họ, hay nói đúng hơn, là vì họ có tiền và quyền nên người ta sẽ tự giác bẻ cong công lý cho họ từ đầu để tránh gặp phiền phức cho bản thân. Một loại phản xạ vô điều kiện tuy rằng rất có điều kiện.
26/11/2023
16/12/2022
16/12/2022
15/12/2022