13/08/2026
Ngày nhỏ đến nhà họ hàng chúc Tết, hẳn bạn sẽ thấy nhiều nhà treo những con tôm hùm trên tường.
🦞 Nghề làm tôm hùm treo tường ra đời cách đây hơn 40 năm. Đây là nghề truyền thống của gia đình một nghệ nhân Nguyễn Minh Châu ở Bình Định. Sản phẩm gắn liền với 3 cái nhất: mới nhất, độc đáo nhất và giống thật nhất.
"Đang suy nghĩ xem tìm cái nghề gì phù hợp để nuôi gia đình thì tôi thấy những khoanh tre ngẫu nhiên nằm cạnh nhau ở bên đường trông rất giống lưng của con tôm, nên đã gợi hứng cho tôi ý tưởng làm tôm bằng tre. Thuở nhỏ, ở quê đi đâu cũng đụng phải tre", cụ Châu chia sẻ.
Trước khi bắt tay vào thực hiện ý tưởng, nghệ nhân Nguyễn Minh Châu đi nhiều nơi để quan sát cách con tôm hùm thật bơi trong nước, thậm chí mua cả tôm hùm về nghiên cứu.
🎍 Những sản phẩm tôm hùm treo tường đầu tiên ra đời vào năm 1985. Tuy nhiên, sản phẩm ban đầu còn khá thô mộc, chỉ có màu vàng của tre được hơ lửa. Vì vậy chưa thu hút được người mua.
Kiên trì với công việc này, cụ Châu mày mò và nghiên cứu để chế tác ra những con tôm hùm to hơn, màu sắc chi tiết hơn. Đến năm 1987, sản phẩm tôm hùm tre của cụ đạt Huy chương Đồng tại Hội thi triển lãm tiểu thủ công mỹ nghệ toàn quốc.
Theo lời cụ Châu, phần đầu của tôm hùm tre nhìn phức tạp nhưng được chế tác rất đơn giản, chỉ bằng gỗ cây bông gòn mềm và nhẹ, phủ lên lớp keo, sau đó rải thêm lớp cát mịn, gắn râu. Phần khó nhất là công đoạn tạo dáng cong cho thân tôm. Phần thân này được tạo bằng những khúc tre tròn, cưa xéo thành từng khúc lớn đến nhỏ dần về phía đuôi và được kết nối nhau bằng dây thép. Phần đuôi là những miếng tre được chẻ mỏng, vuốt láng, xếp xòe ra. Râu tôm được làm bằng dây chuối.
Mặc dù không quảng bá rầm rộ, Tôm hùm làm bằng tre của gia đình cụ được rất nhiều người biết đến. Không ít những con tôm hùm bằng tre của gia đình cụ có mặt ở thị trường quốc tế. “Họ nói có nhiều Việt kiều rất thích sản phẩm này nên đặt hàng mang qua tận Mỹ để làm quà, ngắm cho bớt nhớ quê. Tôi nghe mà lòng thấy lâng lâng”, cụ Châu chia sẻ.
✨ Bên cạnh Tôm hùm tre, tôm hùm bằng gốm sứ treo tường cũng là món đồ trang trí được yêu thích, một nét đặc trưng trong trang trí nội thất của nhiều gia đình Việt.
------
➖ Xem kênh HISTORY trên truyền hình tại các hạ tầng sau:
Viettel TV: 144 (Cable HD) & 95 (IPTV & Cable SD)
TV360
VTVprime
HISTORY
