01/10/2026
Highlands Coffee "về nhà":
Và Jollibee, ai đã thắng lớn trong cú M&A nhiều triệu USD?
[link bài: https://1thegioi.vn/nguoi-viet-kiem-soat-highlands-coffee-ai-da-thang-lon-trong-cu-m-a-nhieu-trieu-usd-258625.html]
Ngày 23/9/2026, tại buổi khai trương cửa hàng thứ 1.000 của Highlands Coffee ở Hà Nội, ông David Thái — người đàn ông sinh ra ở Mỹ, gốc Việt, người đã đặt những chiếc ghế cao và ly cà phê phin đầu tiên vào không gian chuỗi hiện đại Việt Nam từ đầu những năm 2000 — cầm micro phát biểu với giọng bình tĩnh hơn nhiều so với sự kiện trọng đại đang diễn ra.
Chỉ vài giờ trước đó, Jollibee Foods Corporation chính thức công bố trên Sở Giao dịch Chứng khoán Philippines: công ty con JSF Investments Pte. Ltd. đã ký thỏa thuận bán gần 1,5 triệu cổ phần, tương đương 11% vốn tại SF Vũng Tàu JSC (SFVT) — pháp nhân nắm toàn bộ hoạt động kinh doanh của Highlands Coffee tại Việt Nam — cho Viet Thai International (VTI) của ông David Thái, với giá khoảng 2.300 tỷ đồng, tương đương 88 triệu USD.
Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu của Jollibee tại Highlands Coffee sẽ giảm từ 60% xuống 49%, trong khi VTI tăng từ 40% lên 51% và trở thành cổ đông kiểm soát.
Đây không chỉ là một thương vụ M&A. Đây là sự hoàn tất của một vòng tròn kéo dài hơn 15 năm — từ ngày một tập đoàn Philippines bay đến Việt Nam mang theo tiền và kinh nghiệm để cứu một thương hiệu cà phê đang loay hoay tìm đường lớn, cho đến ngày người sáng lập Việt lấy lại quyền kiểm soát chính thức trên chính ngôi nhà mình đã dựng.
Hai mươi lăm năm và một ly cà phê phin
Highlands Coffee ra đời từ ý tưởng của ông David Thái — người Mỹ gốc Việt, tốt nghiệp đại học tại Mỹ, trở về Việt Nam vào những năm 1990 khi làn sóng kiều bào về nước đầu tư đang bắt đầu. Ông thành lập VTI năm 1998, và năm 2000 khai trương những cửa hàng Highlands Coffee đầu tiên tại Hà Nội.
Ý tưởng khi đó không phức tạp, nhưng đủ khác biệt: tạo ra một không gian cà phê Việt Nam hiện đại, kết hợp giữa văn hóa uống cà phê bản địa và tiêu chuẩn phục vụ chuyên nghiệp. Không phải Starbucks kiểu Mỹ, nhưng cũng không phải ghế nhựa vỉa hè. Một chỗ đứng chưa ai khai phá.
Những năm đầu tăng trưởng chậm. Thị trường cà phê Việt Nam khi đó còn đang ở giai đoạn hình thành thói quen đến chuỗi — người tiêu dùng quen ngồi quán cóc hơn là bước vào một không gian có điều hòa và menu tiếng Anh. Highlands phải tự tìm cách tồn tại và mở rộng với nguồn lực có hạn.
Và rồi, năm 2011, Jollibee gõ cửa.
Jollibee vào cuộc: 25 triệu USD và một cuộc hôn nhân chiến lược
Mối quan hệ giữa Jollibee và Highlands Coffee kéo dài hơn một thập kỷ. Khoản đầu tư ban đầu của tập đoàn Philippines vào Highlands — theo thông tin Jollibee công bố — là 25 triệu USD. Từ đó đến nay, con số 25 triệu USD đó đã tăng lên thành định giá 800 triệu USD cho toàn bộ chuỗi. Tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư ban đầu, xét thuần túy về mặt số học: hơn 30 lần.
Nhưng Jollibee không đến với Highlands chỉ vì tiền. Tập đoàn này đang trong giai đoạn mở rộng toàn cầu tham vọng, và Highlands Coffee là mô hình họ muốn hiểu: chuỗi F&B vận hành tốt tại thị trường Đông Nam Á đang tăng trưởng mạnh. Việt Nam, với 90 triệu dân và văn hóa cà phê thuộc hàng sâu rễ bền gốc nhất châu Á, là thị trường không thể bỏ qua.
Đến năm 2017, Jollibee nâng sở hữu tại công ty mẹ Highlands lên 60%, trong khi VTI của ông David Thái nắm 40%. Từ đây, cấu trúc liên doanh định hình rõ ràng: Jollibee nắm quyền kiểm soát tài chính, VTI giữ linh hồn thương hiệu và năng lực vận hành bản địa. Ông David Thái vẫn là CEO.
Sự kết hợp đó tạo ra thứ mà mỗi bên riêng lẻ đều thiếu. Jollibee mang đến hệ thống quản trị chuỗi quốc tế, nguồn vốn để mở rộng nhanh, và kinh nghiệm nhân sự F&B tích lũy qua nhiều thập kỷ tại Philippines. VTI và David Thái giữ lại thứ không mua được bằng tiền: hiểu biết thị thường Việt, mạng lưới địa điểm, và thương hiệu đã có chỗ đứng trong lòng người tiêu dùng.
Mười lăm năm Jollibee: Highlands lớn lên thành gì?
Kết quả của cuộc hôn nhân chiến lược đó có thể đọc được bằng số.
Cuối quý II/2026, hệ thống đã có khoảng 1.062 cửa hàng, chủ yếu tại Việt Nam, tăng mạnh so với 763 cửa hàng tại Việt Nam vào cuối năm 2024. Riêng quý II/2026, doanh số toàn hệ thống Highlands Coffee tăng 46,7% so với cùng kỳ. EBITDA của chuỗi đạt khoảng 440 tỷ đồng, tăng hơn 70%.
Để hiểu con số 440 tỷ EBITDA trong một quý có nghĩa gì trong bối cảnh ngành F&B Việt Nam, hãy so sánh: đó xấp xỉ tổng lợi nhuận mà nhiều thương hiệu F&B niêm yết tại Việt Nam kiếm được trong cả một năm. Highlands không chỉ lớn về quy mô — họ đang sinh lời ở cấp độ mà số ít chuỗi bán lẻ F&B Đông Nam Á đạt được.
Theo báo cáo "Chuỗi cà phê và trà Đông Nam Á 2026" của công ty đầu tư mạo hiểm Momentum Works, năm ngoái thị trường chuỗi cà phê Việt có quy mô 725 triệu USD, tăng 27% so với 2023 — tốc độ phát triển cao thứ hai khu vực, chỉ sau Malaysia. Highlands đang lớn lên trên một thị trường đang bùng nổ.
Và quan trọng hơn: Highlands vừa khai trương nhà máy rang xay đầu tiên tại Bà Rịa - Vũng Tàu, quy mô gần 24.000 m², vốn đầu tư gần 500 tỷ đồng, hướng tới công suất 75.000 tấn/năm, phục vụ hệ thống trong nước và mục tiêu xuất khẩu sang Đông Nam Á, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Australia, châu Âu và Mỹ. Đây không còn là một chuỗi cà phê — đây là một doanh nghiệp có hạ tầng sản xuất thực sự.
Phép tính của Jollibee: Bán 11%, thắng toàn diện
Bây giờ là lúc nhìn vào phép tính đằng sau quyết định thoái vốn của Jollibee — vì đây chính là điểm nhiều người bình luận bỏ qua.
Jollibee cho biết mức định giá 800 triệu USD cao đáng kể so với giá trị khoản đầu tư Highlands Coffee đang được ghi nhận trên sổ sách của tập đoàn. Tức là ngay cả với Jollibee, 800 triệu USD là con số vượt xa kỳ vọng kế toán của họ.
Bán 11% được 88 triệu USD — nghĩa là Jollibee đang định giá 100% Highlands ở mức 800 triệu USD. Phần 49% còn giữ lại của Jollibee theo đó có giá trị sổ sách ngầm định khoảng 392 triệu USD. Cộng 88 triệu USD tiền mặt vừa thu về: tổng lợi ích kinh tế của Jollibee từ Highlands Coffee đang ở mức xấp xỉ 480 triệu USD — từ khoản đầu tư ban đầu 25 triệu USD. Và khoản 49% đó vẫn sẽ tiếp tục tăng giá trị nếu Highlands IPO thành công.
Jollibee cho biết 88 triệu USD thu về sẽ được sử dụng cho các mục tiêu như giảm nợ, tái đầu tư vào các nền tảng tăng trưởng khác và hoàn vốn cho cổ đông. Đây là một trong những exit một phần thành công nhất trong lịch sử M&A F&B Đông Nam Á.
Nhưng cần nhìn thêm một chiều: Jollibee không chỉ kiếm tiền từ Highlands. Họ còn học được mô hình vận hành chuỗi F&B tại thị trường Việt Nam trong suốt 15 năm — kiến thức đó có giá trị không kém gì khoản lợi nhuận tài chính, và đang được áp dụng vào chiến lược mở rộng của Jollibee tại nhiều thị trường Đông Nam Á khác. Cuộc hôn nhân này, theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, là win-win thực sự — chỉ là Jollibee thắng lớn hơn một chút.
VTI và David Thái: Chủ nhân trở về
Với VTI và ông David Thái, ý nghĩa của giao dịch này vượt ra ngoài cổ phần và tiền bạc.
Việc Jollibee thoái 11% vốn có ý nghĩa đưa quyền sở hữu tập trung vào VTI — đối tác sát nhất với thị trường bản địa. Việc này làm sâu sắc thêm tỷ lệ sở hữu của người Việt đối với một thương hiệu được xây dựng tại Việt Nam dành cho người tiêu dùng Việt Nam.
Trong bức tranh F&B Việt Nam những năm gần đây — nơi Starbucks, The Coffee House, Phúc Long, Katinat đang cạnh tranh từng chiếc ghế trong từng con phố — Highlands Coffee chiếm một vị trí kỳ lạ: vừa "ngoại" vừa "nội", vừa hiện đại vừa Việt. Cái logo màu nâu đất với hạt cà phê, ly phin đặt trên bàn cao, không gian mở thường nằm ở tầng trệt các tòa nhà văn phòng — tất cả được thiết kế để trở thành "của mình" với người Hà Nội lẫn người Sài Gòn, dù chủ nhân từng là người Philippines kiểm soát tài chính.
Giờ đây, về mặt pháp lý, người Việt kiểm soát Highlands Coffee. Và điều đó mang một tầng nghĩa biểu tượng không nhỏ trong bối cảnh cuộc tranh luận về thương hiệu nội địa đang ngày càng trở nên sôi nổi.
IPO — Cửa tiếp theo đang mở
Chi tiết đáng chú ý nhất không nằm trong thương vụ 88 triệu USD. Nó nằm ở đoạn phụ trong thông cáo của Jollibee: Tháng 3/2026, Jollibee cho biết hội đồng quản trị Highlands Coffee đang xem xét kế hoạch IPO độc lập tại Việt Nam. Mục tiêu được Jollibee công bố là thực hiện IPO trong quý I/2027.
Nếu Highlands Coffee IPO thành công tại thị trường chứng khoán Việt Nam trong quý I/2027, đây sẽ là vụ IPO chuỗi F&B lớn nhất lịch sử Việt Nam. Ở mức định giá 800 triệu USD hiện tại — chưa tính premium IPO thường được thị trường định giá cao hơn — đây sẽ là một trong những IPO lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam từ trước đến nay.
Và việc chuyển quyền kiểm soát về tay VTI trước thềm IPO không phải ngẫu nhiên. Jollibee cũng nhấn mạnh việc tăng tỷ lệ sở hữu của VTI sẽ giúp Highlands Coffee có tỷ lệ sở hữu trong nước lớn hơn trước kế hoạch niêm yết tại Việt Nam. Để một công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam được định giá tốt nhất, cấu trúc sở hữu thiên về đối tác nội địa — có am hiểu thị trường, có quan hệ pháp lý rõ ràng, có cam kết dài hạn với thị trường Việt — là yếu tố quan trọng với nhà đầu tư nội địa. Jollibee, bằng cách bán 11%, vừa thu tiền vừa dọn đường cho một IPO có khả năng thành công cao hơn — điều sẽ làm tăng giá trị phần 49% họ còn nắm giữ.
Đây là thiết kế thông minh. Không ai trong câu chuyện này hành động vì nghĩa vụ hay tình cảm. Tất cả đều tính toán — và tính toán cẩn thận.
Một vòng tròn 25 năm đang khép lại
David Thái rời Mỹ về Việt Nam vào cuối những năm 1990 với ý tưởng mang cà phê Việt vào không gian hiện đại. Ông không thể tự mình đi đến 1.000 cửa hàng — ông cần Jollibee, cần vốn, cần hệ thống. Jollibee không thể hiểu thị trường Việt sâu sắc chỉ bằng tiền — họ cần David Thái và VTI, cần người bản địa giữ linh hồn thương hiệu.
Cuộc hôn nhân 15 năm đó — với tất cả sự căng thẳng ngầm của bất kỳ liên doanh nào giữa bên nắm 60% và bên nắm 40% — đã tạo ra thứ cả hai cùng muốn. Highlands Coffee năm 2026 là bằng chứng rằng hai bên đã đúng khi ở cạnh nhau, dù mỗi bên có lý do riêng để ở lại.
Bây giờ vòng tròn đang khép lại theo cách đẹp nhất có thể: người sáng lập lấy lại quyền kiểm soát, nhà đầu tư thu về lợi nhuận vượt mọi kỳ vọng, thương hiệu đứng vững trên đôi chân của chính mình — chuẩn bị cho một chương hoàn toàn mới trên sàn chứng khoán Việt Nam.
Và ở cửa hàng thứ 1.000, ly cà phê phin vẫn đang được rót ra như mọi ngày.
Nguồn : Fb Loi Phan Mai
